Chrysopraas, Chrysoprasus.

Klik hier voor inleiding, Bijbel, hardheid, echtheid, zetten.

 

Software: Microsoft OfficeChrysopraas, in Duits Chrysopras, midden Nederlands crisepas (se)m,  een verbastering van crisoprasse, uit Latijn/Grieks chrysoprasus. Chrusos: goudkleurig, en prasson: groen als prei, of prasmai; schatten.

 

Het moet dus een steen zijn die geelachtig groen was. Nu verstaan we er een groene chalcedoon onder. Het is een halfedelsteen die door nikkel appelgroen gekleurd is en waarvan de tinten van licht geelgroen tot donkerder groen gaan en waarin vaak kleine bruine adertjes zitten. Het pigment is niet altijd gelijkmatig in de steen verdeeld, donkerder gekleurde delen wisselen met lichtere, soms bijna ongekleurde, ook wel geelachtige tot bruinachtige gedeelten af. Vaak is de chrysopraas door aderen of vlekken van het omringende gesteente, dat door ijzerverbindingen bruin gekleurd is, doorschoten. De grootste waarde bezitten die welke geheel vrij van inwendige barsten, bruine aderen of vlekken zijn, een mooie groene kleur hebben met een zachte geelachtige gloed en daarbij geheel doorschijnend zijn. de hardheid is iets lager dan andere kwartssoorten en bedraagt 6.75-7. s.g. is 2.58-2.65. De kleur is zeer gevoelig voor dagbelichting, vooral van direct zonlicht waarbij de fraaie kleur verloren gaat dat soms bruinachtig wordt, soms lichter groen en bij verwarming wordt de steen ondoorzichtig. Chrysopraas mag niet met vuur in aanraking komen, omdat de kleur bij verhitting door waterverlies vervaagt. Dit kan nogal eens leiden tot problemen bij het zetten van de steen in ringen of andere siervoorwerpen. In licht en warmte verliest het geleidelijk aan zijn kleur, dat krijgt het weer terug als het een tijdje in vochtige katoen gewikkeld wordt. De kleur verdwijnt bij verhitting.  Veel chryroprasen die in de handel voorkomen zij niets anders dan door een groene chroomoplossing gebeitste gewone chalcedoon waarin de bruine aderen of vlekjes dan ook ontbreken.

Het bevindt zich in platen en knollen bij Glasendorf en Kosemis en anderen in verweringszones van nikkelafzettingen. Chrysopraasmatrix, de moeder van chrysopraas, wordt het gesteende genoemd waarbij de bruine vlekken en aderen overwegend in de massa voortkomen. Huidige voorkomens zijn Australië, Brazilië, India, Kazachstan, Madagaskar, Rusland, Tanzania, VS, Zimbabwe en Zuid-Afrika.

 

Uit www.lyam.nl

Gebruik.

De vrij zeldzame grotere effen kleurige stukken heeft men een enkele maal kunnen gebruiken als tafelblad of wandversiering Het werd in de ouderdom en middeleeuwen hoog geschat en kwam weer door Frederik de Grote in aanzien die Sanssouci er mee sierde, 2 tafels van 94cm lengte, 63cm breed en 5cm dik.

De steen werd in Silezië geslepen en in zegelringen, broches arm- en gordelversieringen verwerkt. Als weinig kostbaar edelgesteente wordt het in ringen gebruikt, koppen van das- en hoedenspelden, mozaďekwerk en dergelijke. De steen wordt meestal cabochon geslepen, maar bijna doorzichtige exemplaren worden aan de zijkanten voorzien van een rij facetten. Vroeger werd chrysopraas al leen in zilver gezet, maar tegenwoordig zet men deze prachtige steen ook in goud. Er worden bollen of kogels van geslepen, waar hele mooie halskettingen van geregen worden. Ook prachtige gebruiks- en siervoorwerpen worden van chrysopraas vervaardigd.

 

‘Maerlant: ‘Crisoprassus is een steen van twee kleuren over een, als preisap groen met spikkeltjes van zulke doen alsof het gouddruppeltjes waren. Zelden vindt men ze zo, alleen des te duurder zo is hij. Alleen komt het van Indië. De ogen is het zeer goed, zoals men ons verstaan doet’.

Megenberg; Crisoprassus is een edele steen met twee kleuren want het is gesprengd met gouden druppeltjes en is groen zoals preisap of looksap. De steen is erg zeldzaam en daarom is het duur en kostbaar. Men vindt het in het land India en is de ogen goed want het klaart dat gezicht op en neemt het verlangen der goede zeden en geeft de mensen een standvastigheid in alle goede dingen.

De steen heb ik onze vrouw vergelijkt in mijn lofzang met haar grote zachtheid want ze klaart dat gezicht op van ons verstand en giet volle genade in onze ziel en beneemt ons dat verlangen der goede zeden tot wereldse dingen en bevestigt ons in alle goddelijke werken.’

Megenberg; Chrysopasion is een steen die komt van het moren land en heeft die aard dat het in het duister oplicht en in het licht niet net zoals een vuil eikenhout en zoals een vuurkever.’

 

Zie verder: http://www.volkoomen.nl/ en : http://volkoomenoudeherbariaenmedisch.nl/