Kwarts, morion, regenboogkwarts.

 http://bahamas.globat.com/~hetsteenenhuis.com/catalog/images/Smoky_Quartz_Steenen_Huis.jpg

rookkwarts

 

Klik hier voor inleiding, Bijbel, hardheid, echtheid, zetten.

 

Dit kristal is reeds bekend vanaf de oudheid; de oude Grieken gebruikten stukken kwarts om hun handen in de zomer af te koelen. Zie kristal.

De naam kwarts komt van het Duitse "Quarz", Latijn quarzum,  mogelijk een vorm van quatzerz of quader Erz, slecht erts Zwerg; dwerg, Frans en Engels quartz, van mogelijk van Slavische oorsprong tvurdu; hard, zie hiervoor ook kobalt en nikkel. Het was in de middeleeuwen een betekenis voor mijnbouw en zo voor alle kristallen. Het woord zou stammen uit Boheems Tsjechië,  daar is het kwarc; wrat, misschien genoemd naar de overeenkomst in gedaante.

 

Kwarts is het meest algemeen voorkomende mineraal in de aardkorst, waarbij de scheikundige samenstelling vrij vast staat. Het vertegenwoordigt ongeveer 12% van het volume daarvan (onder andere in graniet, zand, en dergelijke). Het bestaat uit siliciumdioxide, SiO2.  Veel meer dan de min of meer regelmatig gekristalliseerde kwartssoorten komt het kristallijn gewone kwarts of het kiezel voor. Het vormt op zichzelf gehele bergmassa’s en is tevens een wezenlijk bestanddeel van verschillende, hoogst belangrijk samengestelde gesteenten (nl. die uit verschillende mineralen zijn samengesteld) Het bezit een witte, grijze, blauw- of roodachtige kleur en glasglans. In fijn verdeelde toestand komt het algemeen voor als gewoon zand of kiezelzand. De kwarts of kiezelgesteenten munten vooral uit door hun grootte en hardheid, 7, S. G. 2.65.

Ze brengen op glas krassen te weeg en laten zich meestal niet door een mes bekrassen en geven met staal vonken. De kleur die sommige kwartskristallen vertonen is te danken aan de aanwezigheid van geringe hoeveelheid vreemde bestanddelen. Bergkristal is kleurloos. Zo is de rookkwarts rookbruin tot donkergrijs zwart gekleurd door organische stoffen.

 

Uit edelstenen-en-mineralen.nl

Is de kleur zeer donker dan heet het morion.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uit www.veilingmaastricht.nl

Door verhitting kan men het van zijn oorspronkelijke kleur beroven. Wanneer men het daarna snel laat afkoelen ontstaan er fijne scheuren die door breking van de lichtstralen de kleuren van de regenboog vertonen.  Regenboog kwarts of iriserend kwarts, Duits Regenbogenquarz, ook voor geslepen bergkristal en glas die door breking iriseren. Het komt voor als prachtige grote heldere kristallen (bergkristal) maar kan door chemische verontreinigingen (over het algemeen metalen) ook gekleurd zijn.

Bekend zijn de violette vorm (amethist), de gele citroenkwarts, de roze vorm rozenkwarts, de bruine tot zwarte rookkwarts en de witte vorm melkkwarts. Ook chalcedoon, agaat en jaspis zijn vormen van kwarts.

 

De meest voorkomende vormen zijn zand en zandsteen. Het is ook een belangrijk gesteentevormend mineraal in felsische stollingsgesteenten, zoals graniet. Wanneer kwarts gesmolten wordt, vormt het bij snelle afkoeling vaak een glas, omdat het kristallisatieproces vrij veel tijd vergt. Kwartsglas wordt veel toegepast. Het is sterk, zet weinig uit en kan dus grote temperatuurverschillen doorstaan. Het is ook transparant voor ultraviolette straling, in tegenstelling tot de meeste andere vormen van glas. Het blazen van kwartsglas is echter moeilijker omdat het verwekingspunt veel hoger ligt en veel abrupter is. Het vereist ook goede ventilatie omdat er gasvormig SiO2 bij ontstaat; dit kan de longen aantasten.

Kwarts is ook de bron van silicium voor de halfgeleiderindustrie en de siliciumchemie. Kwartskristallen worden gebruikt als kristaloscillator in bijvoorbeeld digitale klokken (kwartsuurwerk).  Silicium, Latijn silex; kiezel.

 

‘Maerlant: ‘Iris die lijkt op  kristal, lang en kantig wel. Laat men het doorschijnen van de zon in een huis, zoals wij het weten kunnen, hij zal direct een regenboog aan de wand maken. Tegen bliksem is het goed. De schoonste vindt men, die men bevroedt, in de grote zee, dus hoor ik luiden in het gebergte van Armenië en in Duitsland vindt men ze mede in rotsen te zulke plaatsen’.

 

Zie verder: http://www.volkoomen.nl/ en : http://volkoomenoudeherbariaenmedisch.nl/