Memorieboek der stad Ghent
Over Memorieboek der stad Ghent
Memorieboek der Stad Gent van ’t jaar 1301 tot 1793. Andreas van Heule, 1852. Memorie in het kort hoe de stad geregeerd en met welk bestuur, met bijzonderheden van het jaar 1301 tot 1793. Niet alle plaatsen zijn bekend. https://www.dbnl.org/tekst/heul008memo01_01/heul008memo01_01_0203.php

|
Memorieboek der stad Ghent. Dit naervolghende es Memorie int curte hoe ende in wat manieren de stede van Ghent gheghouvernert ende beleedt es gheweest nopende den wethauders ende der politie der selver stede. Item, in den tyt van grave Baudewyn, grave van Vlaenderen ende van Heneghauwe, waeren te Ghent maer xiij scepenen, te wiens berechte stonden alle de inwoonende van der selvere poorte ende waerent tot haeren fyne, ende alsser een staerf soo cooren dander xij eenen anderen in syn stede, de welcke gheprevelegiert waeren van den voornoemden grave Baudewyn. [pagina 2] Item, naer dat de grave Ferrant ende de graefnedinne zyn wyf ordonerden int djaer duust twee hondert ende xij dat men de voornoemde xiij, die t'haeren lyve hadden tscependom, vermaeken saude van jaer te jaere up Sente Lauwereis-dach by vier kiessers, die men nemen saude uut den vier prochien van der poort, te wetene Sente Jans, Sente Niclaus, Sente Jacops ende Sente Michiels, de welcke sweeren sauden te kiesene xiij seepenen van den notabelsten van der stede gheen scepenen dat jaer gheweest hebbende noch gheen kiessers synde; ende also men vint by naervolghenden artyklen soo cooren ende naemen de kiessers uut Sente Jans prochie vier scepenen, uut Sente Niclaus-prochie vier scepenen, uut Sente Jacops-prochie drye scepenen ende twee scepenen uut Sente Michiels-prochie, die doen ter tyt seere cleene was binnen den scependomme van Ghent, ende dese maniere van scepenen te maeckene duerde ontrent sestien jaeren. Item, daer naer als de grave Ferrant voornoemd commen was uuter vanghenesse van den coninc van Vranckerycke daer hy xij ofte xiij jaeren in gheleghen hadde, emmers int jaer xijc xxviij, de voorseide grave Ferrant ende vrauwe Joanne syn ghesellenede veranderden tselve prevelegie van den jaere xij, maecten ende ordonerden de xxxix in deser manieren, te wetene dat de xiij scepenen die doen waeren kiessen sauden uut haerelieder gheselscepe ofte uut den ghemeenen banck van der stede vyf goede mannen, elcanderen ten derden lede niet bestaende oft naerdere, de welcke vyve nemen sauden tot hemlieden noch xxxiiij personen van den besten ende notabelsten van der stede, maekende tsaemen xxxix, om die te deelen in drywaerf xiij, daer [pagina 3] af dat deen dertiene dat jaer sauden syn scepenen ende dander xiij raeden ende de derde xiij wepelinghen, ende int jaer daer naer die raeden gheweest hadden sauden syn scepenen ende de wepelinghen sauden syn raeden ende de scepenen sauden syn wepelinghen, ende also by ghebuerte van jaere te jaere in eeuwicheden, ende alser iemant storve soo sauden de scepenen eenen anderen kiesen in syn plaetse. Item, in den tyt van dese voorseide xxxix was tscependom seer ghebreet ende sy regierden seer scerpelic ende wyselic; zy daeden delven de Lieve by octroeye van der graefnedinne Margriete int jaer duust twee hondert seven en vyftich, ende sy cochtent quaertier van Overscelde int jaer xijc liiij ende dedent apliquieren an tscependom; so deden sy ooc alle de regetten ende upstallen van Sente Baefs tot an den wech van der brugghen; sy cochten ooc Roeyghem int jaer lxix ende de Hauburch met Sente Verhilden-plaetse totter Hooftbrugghe, int jaer lxxiiij de Burchstraete ende de Mude ende meer ander plaetsen; sy deden maeken veel scoender edeficien, ghelyc Sgravenbrugghe, Tbeelfroet ende den choer van Sente Jans-kercke, de cuupen ende de Mudepoorte ende meer andere, nochtans haerlieder regement en ghenouchde elcken niet om datse eeuwich waeren ende dat andere ooc haeren toer regieren wilden. Item, int jaer xijc lxxv de graefnedinne Margriete ende de grave Guwy haer suene casseerden tprevelegie van den grave Ferrant, van den jaere xijc xxviij nopende den xxxix ende by nieuwer ordenantien ordonerden dat in de wet syn sauden xxx persoenen ende niet meer, te wetene xiij scepenen ende xiij raeden, metgaeders vier tresoriers, die men vernieuwen saude van jaere te jaere up Sente Jans-avont uut- [pagina 4] gaende ougst, by sulcker manieren dat de xxx omme toecommende jaer alle poorters van der stede elcanderen niet bestaende ten derde ofte naerdere, ende die dertich alsoo ghecooren synde sauden looten met bollekens wie de xiij scepenen syn sauden van dien jaere, ende de scepenen also gheloodt synde sauden kiesen uut den anderen xvij, xiij raeden ende vier tresoriers. Item, nemaer van deser nieuwer ordenantien appellerden de xxxix int paerlement van den coninc Phelips de Scoene ende procederden daer soo verre by arreste dat de selve ordenancie van der graefnedinne Margriete wederroupen ende gheaboliert was, ende dat de xxxix weder ghestelt waeren in haeren staet ende tprevelegie als te vooren ende daer af brieven ghelyc van den prevelegie ludende was van den jaere lxxviij; nochtans naer de doot van der selver graefnedinne Margriete de grave Guwy haer suene persequeerde seere de selve xxxix ende verdreefse som uuter stede ende stelde nieuwe in haerlieder plaetse. Item, langhe daer naer int jaer xiijc een de coninc Phelips, in vanghenesse hebbende den voornoemden grave Guwy, quam te Ghent ende dede hem daer ontfaen als overheere, ende dat ghedaen synde sochte diverssche middelen om de ghescillen te veracorderene die langhe ende veel jaeren gheweest hadden tusschen den xxxix die verdreven gheweest hadden ende de xxxix die toen regierden, ende endelic hy brochte beede de partyen an beede syden soo verre als sy lieden hem summitterden van al haerlieder questien ende ooc van der scaede van der stede in syn segghenscip ende ordonantie omme danof ghedaen te syne syne gheliefte.
dat de wet van Ghent van dien voort an vermaect syn saude in deser manieren, te wetene dat de prinche ofte syn commissarissen kiesen sauden up onser Vrauwen-avont alfougst vier kiesers, ende de goede mannen van der stede, ooc viere kiesers, alle poorters van der stede, de welcke acht kiesers sauden by hueren eede kiesen xxvj persoenen wetwerdeghe mannen van der stede naer huerlieder beste vermooghen ende die overgheven den commissarissen, ghedeelt in tween xiij, deen xiij scepenen ende dander xiij raeden, ende by deser ordenantien waert de wet vermaect ende vernieut van jaere te jaere, ghelyc hier naer verclaert wort. 1301. Dit naervolghende zyn scepenen van beede de bancken die ingestelt waeren by grave Guwy van Dampiere grave van Vlaenderen int jaer dertien hondert een, in de plaetse van de aude neghenendertich, wanof waeren xiii die adminiestrerden ende gouvernerden tghouvernement van der stede ende noch xiii anderen die ghenaempt waeren Raeden, de welcke hadden tghovernement van sterfhuusen, metghaeders noch andere xiii die waeren ghenaempt Ydele, de welcke de grave Guwy voornoemd dede verlaeten, ende dede stellen twee bancken, elc van dertien scepenen, te wetene scepenen van der kuere ende scepenen van ghedeele, ende de selve scepenen vernieut ende verandert te zyne alle jaeren op onser Vrauwen-avont alfougst, de welcke zauden ghecoren worden by viii kiessers, te wetene vier kiessers van sprincen weghe ende vier kiessers van de stede weghe, de welcke kiessers moeten kiessen up haeren eet xxvi persoone de [pagina 6] eerbaerste ende wetwerdichste, die zy zullen connen vinden omme die jaerschaere te dienene ende de stede te regierne ende deerste waeren int jaer; |
Memorieboek der stad Gent. Dit navolgende is een Memorie in het kort hoe en in wat manieren de stad van Gent geregeerd en beleid is geweest nop en de wethouders en de politie van die stad. Item, in de tijd van graaf Boudewijn, graaf van Vlaanderen en van Henegouwen, waren te Gent maar 13 schepenen tot wiens berechte stonden alle inwoners van die poort en waren het tot hun einde en als er een stierf zo kozen de andere 12 een andere in zijn plaats die geprivilegieerd waren van de voornoemde graaf Boudewijn. [pagina 2] Item, nadat de graaf Ferrant en de gravin zijn wijf ordonneerden in het jaar 1212 dat men de voornoemde 13 tot in hun leven hadden het schependom vermaken zou van jaar tot jaar op Sint Laurentius dag vier kiezers die men nemen zou uit de vier parochies van de poort, te weten Sint Jans, Sint Nicolaus, Sint Jacob en Sint Michiels de zweren zouden te kiezen 13 schepenen van de notabelste van de stad die geen schepenen dat jaar geweest waren 7noch geen kiezers waren; en alzo men vindt bij navolg en artikelen zo kozen en namen de kiezers uit Sint Jans parochie vier schepenen, uit Sint Nicolaus-parochie vier schepenen, uit Sint Jacob-parochie drie schepenen en twee schepenen uit Sint Michiels-parochie die toentertijd zeer klein was binnen het schependom van Gent en deze manier van schepenen te maken duurde omtrent zestien jaren. Item, daarna toen de graaf Ferrant voornoemd gekomen was uit de gevangenis van de koning van Frankrijk daar hij 12 of 12 jaren in gelegen had, immers in het jaar 1228, de voorzegde graaf Ferrant en vrouwe Joanne zijn gezellin veranderden dat privilegie van het jaar 12, maakte en ordonneerden de 39 in deze manieren, te weten dat de 13 schepenen die er toen waren kiezen zouden uit hun gezelschap of uit de algemene bank van de stad vijf goede mannen die elkaar ten derde lid niet bestonden of nader en die vijf tot hen nemen zouden nog 34 personen van de besten en notabelste van de stad dat maakt tezamen 39 om die te delen in drie maal 13 waarvan [pagina 3] ] dat de ene dertien dat jaar zouden zin schepenen en de andere 13 raden en de derde 13 Wepelen en in het derde jaar daarna nadat die raden geweest hadden zouden ze schepenen zijn en de wepelingen zouden raden zijn en de schepenen zouden wepelingen zijn en alzo om beurten van jaar tot jaar in eeuwigheid en als er iemand stierf zo zouden de schepenen een ander kiezen in zijn plaats. Item, in de tijd van deze voorzeiden 39 was het schependom zeer uitgebreid en ze regeerden zeer scherp en wijs; ze lieten delven de Lieve bij octrooi van de gravin Margriet in het jaar 1257 en ze kochten het kwartier van Overschelde in het jaar 1254 en deden het appliqueren aan het schependom; zo deden ze ook alle de potten en opstallen van Sint Baafs tot aan de weg van de bruggen; ze kochten ook Rooigem in jaar 59 en de Oudburg met Sint Verhilden-plaats (Sint Veerleplein) tot aan de Hoofdbrug, in het jaar74 de Burgstraat en de Mude en meer ander plaatsen; ze lieten maken vele mooier gebouwen gelijk Gravenbrug (Vleeshuisbrug), Tbeelfroet (Belfort?) en het koor van Sint Jans-kerk, de kuipen en de Muiderpoort en meer andere, nochtans hun regiment vergenoegde niet iedereen omdat ze eeuwig waren en dat anderen ook een tijdje regeren wilden. Item, in het jaar 1285 de gravin Margriet en de graaf Gwijde haar zoon casseerden het privilegie van de graaf Ferrant van het jaar 1228 op en de 39 en bij nieuwe ordinantie ordonneerden dat in de wet zijn zouden 30 personen en niet meer, te weten 13 schepenen en 13 raden mitsgaders vier penningmeesters die men vernieuwen zou van jaar tot jaar op Sint Jans-avond uitgang [pagina 4] in augustus bij zulke manieren dat de xxx om toekomende jaar alle poorters van de stad die elkaar niet bestonden ten derde of nader en die dertig alzo gekozen waren zouden loten met bolletjes wie de 13 schepenen zijn zouden van dat jaar en de schepenen alzo gelood waren zouden kiezen uit de anderen 13 de 13 raden en vier penningmeesters. Item, nee maar van deze nieuwe ordinantie appelleerden de 39 in het parlement van de koning Philips de Schone en procedeerden daar zo ver van bij arrest dat de die ordinantie van de gravin Margriet herroepen en geaboleerd was en dat de 39 weer gesteld waren in hun staat en het privilegie als tevoren en daarvan brieven gelijk van de privilegie luidt en was van het jaar 78; nochtans na de dood van die gravin Margriet de graaf Gwijde, haar zoon persecuteerde zeer die 39 en verdreef er sommige uit de stad en stelde nieuwe in hun plaats. Item, lang daarna in het jaar 93 een de koning Philips in gevangenis had en de voornoemde graaf Gwijde kwam te Gent en liet hem daar ontvangen als overste heer en toen dat gedaan was zocht hij diversenmiddelen om de geschillen te accorderen die lang en veel jaren geweest waren tussen de 39 die verdreven geweest hadden en de 39 die toen regeerden en eindelijk bracht hij beide partij bij elkaar zo ver als ze hem sommeerden van al hun kwesties en ook van de schade van de stad in zijn zeggenschap en ordonnantie om dan zijn geliefde af gedaan te hebben.
dat de wet van Gent van die voortaan vermaakt zijn zou in deze manieren, te weten dat de prins of zijn commissarissen kiezen zouden op onze Vrouwe-avond half augustus vier kiezers en de goede mannen van de stad ook vier kiezers, alle poorters van de stad welke acht kiezers zouden kiezen met hun eed 26 personen wet waardige mannen van de stad naar hun beste vermogen en die overgeven de commissarissen, gedeeld in twee 13j, de ene 13j schepenen en de ander 13 raden en bij deze ordinantie werd de wet vermaakt en vernieuwt van jaar tot jaar, gelijk hierna verklaard wordt. 1301. Dit navolgende zijn schepenen van beide de banken die ingesteld waren bij graaf Gwijde van Dampierre graaf van Vlaanderen in het jaar 1301 in de plaats van de oude 39 waarvan waren 13 die administreerden en gouverneren het gouvernement van de stad en noch 13 anderen die genoemd waren Raden die hadden het gouvernement van sterfhuizen mitsgaders noch andere 13 die waren genoemd Lege die de graaf Guwy voornoemd liet verlaten en liet stellen twee banken, elk van dertien schepenen, te weten schepenen van de Keur en schepenen van Gedeelde en die schepenen vernieuwd en verandert te zijn alle jaren op onze Vrouwe-avond half augustus die gekozen zouden worden door 8 kiezers, te weten vier kiezers vanwege de prins en vier kiezers vanwege de stad, welke kiezers moeten kiezen op hun eed 26 personen de [pagina 6] eerbaarste en wet waardigste die ze zullen kunnen vinden om die jaar schaar te dienen en de stad te regeren en de eerste waren in het jaar; |
1301.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Willem de Juede. |
Baudin Parijs. |
|
Claeis van der Hoye. |
Goessin Selverberch. |
|
Jan van Gavere. |
Wauter Van Laetem. |
|
Jan Martins. |
Gillis Craeyeman. |
|
Simon die Godgaf. |
Jacop ser Looys soone. |
|
Jacop de Maeyere. |
Pieter van Ghentbrugghe. |
|
Jacop Pinaert. |
Jan van Deinse. |
|
Bauwin Medeman. |
Baudin Steppe. |
|
Jan van Coyeghem. |
Arnaut van den Westvelde. |
|
Jan de Backere, Marie sone. |
Wauter Stocman. |
|
Arnaut van de Poele. |
Wauter Inghele. |
|
Willem Uutenberghe. |
Willem van Lede. |
|
Jan Crooc. |
Bauwin van der Brugghe. |
Item, in dit jaer lach de hertoghe van Gheldere voor Mechelen. Item, in dit jaer was den wych te Groeninghen voor Curterycke up sente Benedictus-dach, daer de Vlaeminghen de victorye hadden by toedoene van mer Jan Borluut jeghens de Fransoeysen, midts der hulpe Godts. In desen slach bleven onder Fransoeysen, Hollanders, Zeelanders ende Duutschen ellef dusent edelmannen, de coninc van Majorke ende den coninck van Melieden ende bet dan acht dusent ghemeene soudeniers; doen was grooten druck in Vrancke- [pagina 7] rycke van alle de edelen, ende de Vlaminghen en waeren maer stere zeven duusent ende de Fransoeysen in drye scaeren bet dan xxiiii dusent mannen te perde ende te voet. In desen tydt dat den slach by Curterycke ghebeurde zoo was Jan Borluyt van Ghendt met vyf dusent mannen ende stal hem secretelick uyt Ghendt zonder de wete van de stede, want tghemeente daer niet zyn en wilde; desen strydt was gedaen met Guwy van Vlaenderen, Jan van Namen zynen broeder, met Willem van Guelke ende mer Jan van Renesse als capiteynen. Desen strydt was om dat den conynck van Vrankeryck te vooren ghevanghen hadde grave Guy van Vlaenderen, en naer tvangen van dien meende gheheel Vlaenderen te bederven metten grave Robrecht zynen oom, ende Jacques van Simpol. De Vlaemynghen en waeren maer sterck tot zeven duysent. Daer bleven doot twee conynghen, vele hertoghen, xxxiij baenderheeren, vele princen, en daer wierden ghevonden naer den slach 700 gulden spooren. Dese naervolgende persoonen by naemen liggen begraeven, van die daer versleghen waeren, int clooster te Groenynghen. |
Item, in dit jaar lag de hertog van Gelder voor Mechelen. Item, in dit jaar was de strijd te Groeninge voor Kortrijk op Sint Benedictus-dag daar de Vlamingen de victorie hadden bij toedoen van meneer Jean de Burlats tegen de Fransen mits de hulp Gods. In deze slag bleven onder Fransen, Hollanders, Zeelanders en Duitsers elf duizend edellieden, de koning van Marjoke en de koning van Menieden en meer dan acht duizend gewone soldaten; toen was grote ellende in Frankrijk [pagina 7] van alle edelen en de Vlamingen waren maar sterk zeven duizend en de Fransen in drie scharen meer dan 24 000 mannen te paard en te voet. In deze tijd toen de slag bij Kortrijk gebeurde zo was Jan de Burlats van Gent met vijf duizend mannen en stelde zich in het geheim uit Gent zonder het weten van de stad want het algemene wilde daar niet zijn; deze strijd was gedaan met Gwijde van Vlaanderen, Jan van Namen, zijn broeder, met Willem van Gulik en meneer Jan van Renesse als kapiteins. Deze strijd was omdat de koning van Frankrijk tevoren gevangen had graaf Gwijde van Vlaanderen e na het vangen van die om geheel Vlaanderen te bederven met de graaf Robrecht zijn oom, en Jacques van Saint-Pol. De Vlamingen waren maar sterk tot zeven duizend. Daar bleven dood twee koningen, vele hertogen, 38 baanderheren, vele prinsen en daar werden gevonden na de slag 700 gulden sporen. Deze navolgende personen bij namen liggen begraven van die daar verslagen waren in het klooster te Groeninge. |
|
De koning van Marjoke. |
De koning van Medeliden(?). |
|
De hertog van Lorreine. |
De hertog van Brabant. |
|
De bisschop van Amiens. |
Graag Robrecht van Atrecht. |
|
De prins van Aspremont. |
Jacob van Saint-Pol. |
|
Graaf Lodewijk van Clermont. |
De prins van Thuwarts. |
|
De graaf van Niele. |
|
|
De graaf van Champagne. |
De graaf van Ligny. |
|
De graaf van Ryge. |
Dn graaf van Henegouwen. |
|
De graaf van Boulogne-sur-Mer. |
De graaf van Marck. |
|
De graaf van Namen met zijn broeders. |
De heer van Clarie, broeder van de koning van Medelijden. |
|
De kastelein van Rijsel. |
De heer van Versy. |
|
De heer van Creky. |
De heer van Versoi. |
|
De heer van Male. |
Heer Gillis van Alengy. |
|
Godfried, broeder van de graaf van Boulogne-sur-Mer. |
De heer van Monfade. |
|
In gheheel den slach bleven wel xj duisent edelmans, ende viij duysent ander. Den conynck van Vranckeryck hoorende de nieumaeren van den verliese van zyn volck, lichte vele volck en quam naer Vlaenderen; Jan van Namen met andere Vlaemynghen met een groote armeye track hem te gemoute, ende den conynck keerde weder naer Parys. (S.G.) Dese voorseyde personagien waeren bekent by hemlieder wapene; hier bleven van over beede de syden wel xj duysent edelen en viij duysent andere. Den stryt ghedaen synde, de Vlamynghen trocken te Ricele, te Doway, daer men hemlieden de slotelen gaf van der stede. (G.) Item, in dit jaer xiijc i was in veele plaetsen aertbevinghe, soo dat veele lieden niet en dorsten hauden hun in huerlieder huysen, want den paus Bonifacius den VIII die lach selve op het velt van Weenen. (K.M.) Item, in dit selve jaer was van den Turck ghewonnen de stede van Athon, ende verbranden een clooster van onser Vrauwen broeders, dat vier mylen van der stede stont ende sloeghen al doot datter inne was metten sweerde. (K.M.) Anno xiijc een heeft den paus Marcellus alder eerst ghemaeckt dat de clercken ofte priesters souden vry ende exempt syn van de weerelicke macht. (Bibl.)] |
In geheel de slag bleven wel 11 000 edellieden en 8 000 andere. De koning van Frankrijk hoor de het nieuws van het verlies van zijn volk lichte vele volk en kwam naar Vlaanderen; Jan van Namen met andere Vlamingen met een groot leger trok hem tegemoet en de koning keerde weer naar Parijs. (S.G.) Deze voorzegde personages waren bekend bij hun wapens; hier bleven van over beide zijden wel 11 000 edelen en 8 000 andere. Toen de strijd gedaan was trokken de Vlamingen naar Ricele, te Douai daar men ze de sleutels gaf van de stad. (G.) Item, in dit jaar 1301was in vele plaatsen aardbeving zo dat vele lieden niet durfden op te houden in hun huizen want de paus Bonifatius de VIII die zelf lag op het veld van Wenen. (K.M.) Item, in dit zelfde jaar was van de Turk gewonnen de stad Athon en verbranden een klooster van onze Vrouwe broeders dat vier mijlen van de stad stond en sloegen alles dood dar erin was met het zwaard. (K.M.) Anno 1300 heeft de paus Marcellus aller eerst gemaakt dat de klerken of priesters zouden vrij en onder bescherming zijn van de wereldlijke macht. (Bibl.)] |
|
[pagina 9] |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1302.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
1303.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde.. |
|
Bauwin Parys. |
Simoen de Brune. |
|
Wauter Verbertilden. |
Jan van Dornicke. |
|
Jacob Strael. |
Baudin Brinin. |
|
Macharis van Schorisse. |
Jan Dodekin. |
|
Heinderic Crommelinc. |
Willem Botterman. |
|
Soy van Meerendre. |
Jan de Brune. |
|
Pieter van Westrem. |
Jan van Meyeghem. |
|
Willem van Baerle. |
Gillis Liefkin. |
|
Willem van Lede. |
Jan van den Hecke. |
|
Jan Tonnekin. |
Willem Metter name. |
|
Heinderic van Brugghe. |
Heinderic Buuck. |
|
Claeys Bech. |
Jan van Deinse, an de Ketelpoorte. |
|
Philips van Dronghene. |
|
|
Gheeraert van den Wallekene. |
|
|
Item, in dit jaar was de strijd in Zeeland ter Veere daar meneer Gwijde van Vlaanderen en Jan van Renesse wonnen [pagina 11] de strijd; dit was omtrent Sint Jans-mis in de zomer. [Item, men was in Zeeland met de graaf Gwijde op Sint Laurentius-avond te Zierikzee bij de jonge Gwijde en toen was de strijd van Zierikzee en in het komen naar Vlaanderen werd de jonge Gwijde gevangen van de Fransen. (K.M.)] Item, men kocht als toen te Lessen een gans om een haring. Item, in dit jaar waren te Brussel de heren ten onder en 't gemeente was te boven. |
1304.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Govaert Parys. |
Claeis Moeykin. |
|
Heinderic Leiscoof, over hem |
Lievin Serjustaes. |
|
Heinderic Pitkin. |
Jan de Vos. |
|
Jan van Coeyeghem. |
Jan van Meerhem. |
|
Jan van Hijfte. |
Gillis Cariman. |
|
Willem van Dackenam. |
Pieter Goethals. |
|
Ydier Pot. |
Jan van Lemberghen. |
|
Gillis Horekin. |
Michiel van West. |
|
Wauter Leeuwercke. |
Wauter Alverdoen. |
|
Jacob de Maeyere. |
Gillis Serseyssone. |
|
Jacob Hasscheman. |
Baudin van Heerleghem. |
|
Jan van Arsele. |
Jacop de Ruddere. |
|
Willem Muelenysere. |
Gillis van Shertogssoene. |
|
Willem Uutenberghe. |
|
|
Mm
|
Mm Item, in dit jaar zo stierf de Graaf Gwijde van Dampierre de 22ste maart 1304 en ligt begraven te [pagina 12] Flynes, bij zijn moeder Margriet en was de 24ste graaf van Vlaanderen en in dit jaar was de strijd te Bergen. [Item, in dit jaar zo trok Jonkheer Willem van Holland met de bisschop van Utrecht, die versloegen veel volk tezamen en kwamen naar Zierikzee en eer ze dar kwamen waren ze overvallen van de Vlamingen bij de opzet van heer Jan van Hernesse. Item, daar bleef doodt heer Willem van Hoorne, domproost te Utrecht, heer Clays Persin, ridder, heer Willem van Havele, heer Dierk van Surem, heer Gyselbrecht van Herweghe, alle ridders, en meer andere; de bisschop was gevangen en vele ridders en burgers met hem en Jonkheer Willem vloot naar Henegouwen bij zijn vader klagen over het verlies en de graaf Gwijde trok in Holland van stad tot stad en was overal ontvangen. (K.M.)] Item, in graaf Gwijde eerste jaar verbrande 't belfort te Brugge van de Halle en graaf Gwijde lag toen te Male en vernieuwde sommige privilegiën die in dat belfort verbrand waren. Item, in het 5de jaar van zijn graafschap stichtte hij te Ieper het klooster van de Jakobijnen en gaf ze de ene helft van de zaal te Ieper. Item, hij maakte van Eeklo een stad van wet met en burgemeesters en 9 schepenen en Roberecht zijn oudste zoon was graaf na hem. [De graaf Gwijde moest geven de koning van Frankijk over alle misdaad gedaan de koning van Frankrijk en de kroon binnen een jaar 500 000 duizend ponden en bidden de koning vergiffenis en een eeuwige rente van tien duizend ponden. (S.G.)] |
1305.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Jan Uutendale. |
Baudin van der Hameeden. |
|
Gheeraert Leeuwaert. |
Govaert de Mol. |
|
Jan de Wulf. |
Willem van de Lemssekine. |
|
Jan van Hevenroden |
Baudin van Brugghe. |
|
Jan van Ghavere. |
Jan Rasschaert. |
|
Jan tSiboele.. |
Wauter Stocman. |
|
Jan de Temmerman. |
Jacop Lanctfert. |
|
Heinric van Broodshende. |
Willem de Bleckere. |
|
Jan van Buuten. |
Heinderic Boele. |
|
Jan Troost. |
Jan de Voldere. |
|
Willem Steppe. |
Arnout van der Vloet. |
|
Willem Van West. |
Heinderic van der Hoeye. |
|
Jan Sloene. |
Jacop Mettercoe. |
|
Item, grave Roberecht van Nivers, ouste zoone van den grave Ghuwy, de xxv grave in Vlaenderen, was in zynen tyden de vromste prince ende een van den vieren de vromste rudders van der werlt; hy versloech den grooten vromen Memfroot doot in Turchyen, ende behilt den stryt, daer de coninck van Vrankerycke doot bleef te Tunes, over de zee in Aragon; want die coronycke secht datter in kerstenhede gheen vromer prince en was. Hy regierde Vlanderen als grave xviij jaer; hy hadde te wyve tconincx dochtere van Secylien, daer hy by hadde eenen zoone ghenaempt Karolus Magnus, de welcke bracht t'synder gheboorte tusschen zynen scauderen een [p. 4] gauden cruuse; maer hy staerf t'synen twee jaeren ende zyn moedere staerf; daer naer traude hy de dochtere en graefnedinne van Nyvers, daer hy by hadde twee sonen Loodewyc ende Roberecht, ende drye dochteren: de vrauwe van Couchy, de vrauwe van Aynau, de vrouwe Mathilt, sgraven Matys wyf van Loreinen. Loodewyc, sgraven autste zoone, hadde te wyve de vrauwe van Retheel; hy hadde by haer eenen zoone ghenampt Loodewyc naer zynen vaedere ende eene dochtere al binnen der tyt dat zyn vaeder leefde; ende Roberecht was zeere ghequelt van den artyque ende leefde tot lxxxij jaeren ende staerf up Sente Lamberecht-dach tot Ypere in de saele, ende was begraven t'Ypere in Sente Martins-kercke in den choor in't jaer xiijc xxij. [Item, in desen tyt syn de Fratricelli gheweest; haer leere is gans der Anabaptisten ofte wederdoopers leer, die nu dolende loopen, omdat men niet eyghens hebben en mach, ende dat men niet regieren en soude, ende dierghelyke duyvelsche leere. (K.M.)] [In dit jaer zoo was thof van Rome by Clemens de ve ghetransfereert in Vranckeryck. (S.G.)] |
Item, graaf Roberecht van Nijvers, oudste zoon van de graaf Gwijde, de 25ste graaf in Vlaanderen, was in zijn tijd de dapperste prins en een van de vier der dapperste ridders van der wereld; hij versloeg de grote dappere Memfroot dood in Turkije en behield de strijd waar de koning van Frankrijk dood bleef te Tunis over de zee in Aragon; want de kroniek zegt dat er in christenheid geen dappere prins was. Hij regeerde Vlaanderen als graaf 18 jaar; hij had tot wijf de koningsdochter van Sicilië waarbij hij had een zoon genaamd Carolus Magnus en die bracht bij zijn geboorte tussen zijn schouders een [pagina14] gouden kruis; maar hij stierf met zijn twee jaren en zijn moeder stierf; daarna trouwde hij de dochter en gravin van Nijvers, waarbij hij had twee zonen Lodewijk en Roberecht, en drie dochters: de vrouwe van Couchy, de vrouwe van Aynau, de vrouwe Mathilde, graaf Mathys wijf van Lorraine. Lodewijk, de graaf oudste zoon, had tot wijf de vrouwe van Rethel; hij had bij haar een zoon genoemd Lodewijk naar zijn vader en een dochtere al binnen de tijd dat zijn vader leefde; en Roberecht was zeer gekweld van de jicht en leefde tot 82 jaren en stierf op Sint Lambrecht- dag te Ieper in de zaal en was begraven te Ieper in Sint Martins-kerk in het koor in het jaar 1322. [Item, in deze tijd zijn de Fratricelli geweest; hun leer is gans der Anabaptisten of wederdopers leer die nu dol en lopen omdat men niet eigens hebben mag en dat men niet regeren zou in dergelijke duivelse leer. (K.M.)] In dit jaar zo was het hof van Rome bij Clemens de 5de getransfereerd in Frankrijk. (S.G.)] |
1306.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||
|
Wasselin van de Pitte. |
Bauwin Broum. |
||
|
Bauwin van de Wyngarde. |
Simoen de Brune. |
||
|
Willem van den Kerchove. |
Goesin Selverberch. |
||
|
Claeis van der Hoeyen. |
Jacob van den Briele, over hem |
||
|
Heynric van Voren. |
Heynric Tonyn. (pagina 15) |
||
|
aeis Beck. |
Bauwin Provyn. |
||
|
Lievin Serjustaes. |
Jan de Backere. |
||
|
Jan Anoghe. |
Daneel van der Vloet. |
||
|
Willem van Lede. |
Jan van Deinse. |
||
|
Seghere van Meerendre. |
Jan Tryl. |
||
|
Willem van Broucborch. |
Jacop van Landeghem. |
||
|
Philips van Dronghene. |
Jan Ghoele. |
||
|
Heinderic van Wettere. |
Jan van den Hecke. |
||
|
Lambrecht de Scerre. |
|||
1307.
|
Schepenen van der Keur.. |
Schepenen van Ghedeelde |
|
Simoen Bette. |
Jan van Havendonck. |
|
Jan van Coeyeghem. |
Jan van Hijfte. |
|
Willem de Berre. |
Jan van Moeyeghem. over hem |
|
Jacop de Ruddere. |
Wauter Verbertilde. |
|
Jan van Deinse. |
Jan uuter Camestrate.. |
|
Bauwin van Calckene. |
Jan van Vuerne. |
|
Jacop her Hughe. |
Jan de Scheerere. |
|
Heinderic de Hane. |
Jan van Cleemputte. |
|
Jan Dovermakere. |
Jacop Martin. |
|
Pieter van den Heede. |
Jacop van Heerleghem. |
|
Volckere van Dendermonde. |
Michiel van West. |
|
Baselis Quier. |
Arnaut van Vinderhaute. |
|
Jan Mabesone. |
Volcker Verneeten. |
|
Jan Martin. |
|
Item, in dit jaer waeren de Templiers ghevanghen omme eeneghe dolinghe van ongheloovicheden, die zy hilden in Vranckericke.
Item, in dit jaar waren de Tempeliers gevangen om enige dolingen van ongeloof die ze hielden in Frankrijk.
|
[pagina 16] |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1308.
[pagina 17] |
||||||||||||||||||||||||||||||||
1309.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jueris it Merem, aan de Coutere. |
Gheerolf de Pape. |
|
Pieter van Pollinaes |
|
|
Jan de Temmerman. |
Jurys Brebaert, die men heet Alias Crubeel. |
|
Willem Pitkin. |
|
|
Claeys Bosch |
Boudyn Brum. |
|
Jacob Lantfert. |
Arnoud van Oostersele, in de Quatam. |
|
Claeys Bech. |
|
|
Jacob Martins. |
Jacob van der Haghe, ser Gillissone. |
|
Jan Tonnekin. |
|
|
Heynric van Audenaerde. |
Pieter Mettercoe. |
|
Philips Scivael. |
Robrecht Caneele. |
|
Jacob van Herleghem. |
Wouter van den Houtkene. |
|
Wouter Verberthilden. |
Goessyn van Dackenam. |
|
Willem Oemkin. |
Willem van den Kerchove. |
|
Jan van Deynse, over de markt |
|
|
Jacob Sersoyssone, de cordewanier. |
|
|
In dit jaer was den cauden Kersdach. (S.G.) Int jaer xiijc neghen waeren de joden gheseyt uuyt Vrankeryck ten eewigen daeghe, ende heurlieder goet wart toegheslegen. (S.G.) In dit jaer was Rhoden ghewonnen met vyf eylanden van de heeren van St. Jans-order ende de hostenen die vier jaer daer vooren hadden ghelegen; dese stede was te vooren gehouden van den keyser van Constantinopelen. (S.G.] |
In dit jaar was een koude Kerstdag. (S.G.)In het jaar 1309 waren de joden gezegd (gezet?) uit Frankrijk ten eeuwigen dage en hun goed werd toegeslagen. (S.G.)In dit jaar was Rhodes gewonnen met vijf eilanden van de heren van St. Jans-orde en de hostenen die vier jaar daarvoor hadden gelegen; deze stad was tevoren gehouden van de keizer van Constantinopel. (S.G.] |
1310.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
1311.
|
Schepenen van der Kuere. |
Schepenen van Ghedeele. |
|
Macharis van Scores. |
Joos van Landeghem. |
|
Jan Tryl. |
Jan van Vuerne. |
|
Boudyn van Raveschoot. |
Jacob de Mets. |
|
Jan Dovenmakere. |
Jan van Cleemputte.. |
|
Michiel van West. |
Segher Masch. |
|
Jan Sloeve. |
Jan van Hijfte. |
|
Boudyn van Pollimaes. |
Willem van Meenene. |
|
Jan van Hecke. |
Lambrecht van Wannekene. |
|
Jan van Vallessine. |
Jan van Gavere. |
|
Jan de Wulf. |
Jan van Haesdonc. |
|
Heynric Crommelin. |
Willem van Ysendijcke. |
|
Willem van den Kerchove. |
Claeys van der Boven. |
|
Heynric Tolnin. |
Simoen de Brune. |
|
Item, in dit jaar was te Ghent doen de weverye t'onder ghinc op Sint Lauweris-dach, en men hiet den dach den Quaeden Woonsdach. [Item, in dit jaer, in den Paus Clemens tijd den V, soo was ghehouden te Weenen in Oostenryck een concilium, daer waeren veel groote pointen inghestelt om uyt te doene alle ketterye en ongheloove. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was te Gent toen de weverij ten onder ging op Sint Laurentius-dag en men noemt de dag de Kwade Woensdag. [Item, in dit jaar in de Paus Clemens V tijd zo was gehouden te Wenen in Oostenrijk een concilie, daar waren veel grote punten ingesteld om uit te doen alle ketterijen en ongeloof. (K.M.)] |
1312.
|
Schepenen van de Keur |
Schepenen van Gedeelde |
|
Boudyn uter Volderstrate. |
Willem Bette. |
|
Boudyn Utendaele. |
Philips Utendale. |
|
Justaes uten Kerchove. |
Simoen de Rijcke. |
|
Claeys van den Pitte. |
Simoen Joers. |
|
Justaes de Dorpere. |
Jan de Curte, uten hove. |
|
Jan van Roesselare. |
Jan Masch. |
|
Willem van Vaernewijck. |
Ghyselbrecht Utendale. |
|
Diederic van Lens. |
Pieter van Overdwaeter. |
|
Simoen Tryl. |
Gossin van Dackenam. |
|
Willem Wenemaere. |
Heynric Waelbru. |
|
Ghelnoet Damman. |
Gillis Hoenin. |
|
Heynric van Contelvoerde. |
Segher Selverberch. |
|
Jan van der Hoyen. |
Lievin van Landeghem. |
|
Item, in dit jaer was te Parys sconincx pallaeys vulmaect ende up den Synxendach zoo hilt de coninc Philips de Schoone een groote feeste, ende slouch zyne drye zoonen rudders: Lodewyc, Philips ende Carele, in de presentie van den coninc van Inghelant Edewaert, ende Ysabeele, zynder dochtere, coninghinne van Inghelant. [pagina 20] [ Anno 1312 zoo heeft Joannes den xxijen Paus van zyne voorvaeders vergadert alle de boucken, ende heeft daer inne bevonden dat in Ste Benedictusorder hebben gheweest xxiiij Pausen ende hondert ende lxxxiij cardinalen, item duust vier hondert ende xxxiij ertsbisschoppen, item dry duisent ende twee bisschoppen, item vyftich duisent ende tzeventich abten ende vyf duisent ende vyf hondert en vyfenvyftich heligen die alle ghecanoniseert zyn. (S.G.) |
Item, in dit jaar was te Parijs konings paleis volmaakt en op de Pinksterdag zo hield de koning Philips de Schone een groot feest en sloeg zijn drie zoons ridders: Lodewijk, Philips en Karel in de presentie van den koning van Engeland Edward en Isabel, zijn dochter, koningin van Engeland. [pagina 20] [Anno 1312 zo heeft Joannes de 22ste Paus van zijn voorvaders verzameld alle boeken en heeft daarin bevonden dat in Sint Benedictusorde hebben geweest 24 Pausen en 183 kardinalen, item 1433 aartsbisschoppen, item 3002 bisschoppen, item 50 070 abten en 5555 heiligen die alle gecanoniseerd zijn. (S.G.) |
1313.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Ghyselbrecht Rinvisch. |
Boudyn Borluut. |
|
Jan Utendale. |
Simoen van den Briele. |
|
Arnoud van Oostersele. |
Jacob Uutenwulghen. |
|
Philips Stinael.. |
Jan van Deynse, aen de ketelpoorte. |
|
Sanders Mont. |
|
|
Jan van Coyeghem. |
Lambrecht van den Wannekine. |
|
Heynric Pitkin. |
Ghyselbrecht Bernaerts.. |
|
Jan Tonnekin. |
Willem van Meenene. |
|
Jan Dovenmakere. |
Jan Troost. |
|
Willem de Bere, de voldere. |
Willem Utenhove. |
|
Jan van Loe. |
Symon de Beere |
|
Diederic van Huse. |
Jan van den Hecke. |
|
Simoen van Vaernewyk. |
Hughe van der Most. |
|
Clays de Bake. |
|
Anno xiij quam coninc Lodewyck in Vlaanderen met dry hercrachten en wilde de betaelinghe hebben van der thien duisent ponden p., die den grave Guy belooft hadde den kconinc in't maeken van den peys, waerop den gravae [pagina 21] antwoorde dat hy niet schuldich en was, zoo dat de Franchoisen weder wierden geslagen en verjaecht van der Vlaemynghen. (S.G.) Den koning te Parys won en dede bannen uuyt Frankrijk alle de clercken van Vlaanderen. (S.G.) In dit jaar was de keyser Heynderic vergheven in't gheven van het heylich sacrament door eenen predichheere, ter instantie van den koning van Frankrijk. (S.G.) |
Anno 13 kwam koning Lodewijk in Vlaanderen met drie legermachten en wilde de betalingen hebben van de 10 000 die de graaf Gwijde beloofd had de koning in het maken van de vrede, waarop de graaf [pagina 21] antwoorde dat hij niets schuldig was zo dat de Fransen weer werden geslagen en verjaagt van de Vlamingen. (S.G.) De koning te Parijs won en liet bannen uit Frankrijk alle klerken van Vlaanderen. (S.G.) In dit jaar was de keizer Hendrik vergeven in 't geven van het heilig sacrament door een predik heer ter instantie van de koning van Frankrijk. (S.G.) |
1314.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem de Bere. |
Clays van der Hoyen. |
|
Willem van Brucborch. |
Jan van Vuerne. |
|
Jan van Dessele. |
Segher Masch. |
|
Jacob Martins. over hem Jan de Ruddere. |
Macharis van Schorisse. |
|
Clays Bech. |
|
|
Jan Mabensone. |
Jan van Hecke, in Douburch.. |
|
Jan van Landeghem. |
Heynric de Hane. |
|
Everdey de Langhe. |
Arnout Leyscoef. |
|
Boudyn de Bloc. |
Heynric Goethals. |
|
Ghyselbrecht Compeer. |
Willem van den Hecke. |
|
Jan de Kersmakere. |
Jan Martins, de jonghe. |
|
Pieter de Mol. |
Jan van den Heede, f. Ser Pieters. |
|
Jacob Pinaert, over hem Jan Lieve. |
Heynric her Hughe. |
|
Jan Verkin. |
|
|
Item, in dit jaer was de groote clocke ghemaect, die ghenaempt was Roelant, ende wouch xjm ponden swaer ende een clepele dusent ende daer stont rontomme uppe: Roelant, [p. 22] Roelant, als ic cleppe dan eyst brant, als ic luude dan eyst orloghe. Ende de zelve was ghedaen maeken uut laste van scepenen. [Item, in dit jaer was te Ghendt besteet te gietene den Roelandt, dwelck is nu de uerclocke, die in't jaer hier naer van xiijcxlvij ghehanghen was up beelfroet, ende daer staet up gheschreven: Meester Jan van Roosbeke, clockmeester. Ick heete Roelandt, als men my slaet dan eyst sturme in Vlaenderlandt. Deum tyme. (K.M.)] Item, in dit jaer overleet de coninc Philips van Vranckericke, die men hiet de Schoone, zeer haestelic zonder sacrament te ontfanghene, de welcke vele uploops den lande van Vlaenderen ghedaen hadde, midts de quaeden inghevene van der coninghinne sonder cause ofte redene, de welcke dede vergheven de schoone edele Phylippine, dochtere van den grave Guwy, ende haer xx camerieren dedese verdringhen ende xxx edele mannen waren alle ghehanghen, ende hilt den grave Guwy ghevanghen met vyftich edelmannen wel vier jaeren lanc, ende binnen der zelver vanghenesse was den slach te Groeninghen, ende vier reysen up Vlaenderen ghecommen. Item, desen zelven jaere was't zeer groot waetere dat alle de vruchten bedorven ende het waert zoo dieren tyt, dat vele volcx van hongher storven. Item, de nieuwe coninc Lodewyc wart ooc up Vlaenderen verstoort ende dede alle de Vlaminghen bannen uut Vranckericke, also wel scholieren als andere; in spyte der Vlaminghen dede hy alle de lakenen verbeuren te Parys, die in Vlaenderen ghedrapeert waeren ende hy staerf ooc curts daer naer. |
Item, in dit jaar was de grote klok gemaakt die genoemd was Roelant en woog 11 000 ponden zwaar en een klepel duizend en daar stond rondom op: Roelant, [pagina 22] Roelant, als ik klep dan is het brand, als ik luid dan is het oorlog en dat was gedaan gemakt uit last van schepenen. [Item, in dit jaar was te Gent aanbesteed te gieten de Roelandt, wat nu een urenklok is die in het jaar hierna van 1347 was op belfort en daar staat op geschreven: Meester Jan van Roosbeke, klokmeester. Ik heet Roelandt, als men mij slaat dan is het storm in Vlaanderenland. Deum tijd. (K.M.)] Item, in dit jaar overleed de koning Philips van Frankrijk die men de Schone noemt zeer haastig zonder sacrament te ontvangen wat veel oplopen in het land van Vlaanderen gedaan had mits de kwade ingeving van de koningin zonder oorzaak of reden en die deed vergeven de mooie edele Philippine, dochter van de graaf Gwijde en haar 20 kameniers liet ze verdringen (verdrinken?) en 30 edele mannen waren alle gehangen, en hield de graaf Gwijde gevangen met vijftig edellieden wel vier jaren lang en binnen die gevangenis was de slag van Groeningen en vier keer op Vlaanderen gekomen. Item, dit zelfde jaar was het een zeer groot water dat alle de vruchten bedorven en het was zo’ n dure tijd dat veel volk van honger stierf. Item, de nieuwe koning Lodewijk weer ook op Vlaanderen verstoord en deed alle Vlamingen bannen uit Frankrijk, alzo wel scholieren als andere; in spijt der Vlamingen deed hij alle lakens verbeuren te Parijs die in Vlaanderen gedrapeerd waren en hij stierf ook kort daarna. |
|
[pagina 23] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1315.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer [en het naervolghende (S.G.)] was't grooten dieren tyt dat men cochte een mudde tarrewen een maerck gauts; dmaerc was doen wert xlviij guldens, elck guldenen voor xxiiij s. par. ende hieten pycslaghen. [Want het reynde van in den mey dat begonste het gheheel jaer lanck. Somme, elck mudde bedroucht iiij xvj s. grooten. - Item, van desen dieren tyt rees in Ghendt een groote sterfte, soo dat den derden meynsche daer af starf, onder audt ende jonc; ende wel hondert mylen rontsomme Ghendt was de sterfte. (K.M.)]
|
Item, in dit jaar en de navolgende (S.G.)] was het een grote dure tijd dat men kocht een mud tarwe voor een mark goud; de mark was toen waard 48 guldens voor 24 par. En heten pikslagen. Want het regende in mei dat het begon en dat een geheel jaar lang. Som, elke mud bedroeg ff 16 s. groten. - Item, van deze dure tijd rees in Gent een grote sterfte zodat de derde mens daarvan stierf onder oud en jong; en wel honderd mijlen rondom Gent was de sterfte. (K.M.)] [pagina 24] Item, Lodewijk koning van Frankrijk kwam ook in Vlaanderen met drie legerscharen meteen in Kortrijk waar hij zijn tent sloeg aan de zuidzijde en ten oosten van Vlaanderen de graaf van Henegouwen met den Hollanders en Zeelanders te scheep en verbrandde Rupelmonde in Oost-Vlaanderen; de graaf Lodewijk schoffeerde het leger van de koning van Frankrijk zodat de koning vloot en liet zijn tenten en victualie; 'het leger van de koning hoorde dat hij gevloden was te Parijs waart; hij deed noch eens de Vlamingen bannen met verstoorde zin en stierf gauw. |
1316.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utendale. |
Jan van Coyeghem. |
|
Gillis van Oostersele. |
Willem de Beere, de volder. |
|
Willem Utenhove. |
Heynric Pitkin. |
|
Joos Aper. |
Boudyn van den Kerchove. |
|
Lauwereins van Ghentbrugghe. |
Jan van Eeke. |
|
Jan van Deynse. |
Willem van Meenene. |
|
Sanders Mond. |
Heynric Pollem, over hem Jan Inghele. |
|
Wouter van Berghene. |
|
|
Wouter Ketel. |
Jan de Tollenere. |
|
Thomaes van Huse. |
Simoen van den Riede. |
|
Jan Caelmont. |
Willem de Puer. |
|
Segher Storem. |
Wasselyn van Lens. |
|
Simoen Tryl. |
Hughe de Ploughere. |
|
Antonis van Dronghene. |
|
Item, in dit jaer waert Philips, Lodewycx broedere, grave van Poytau, ghecront coninc van Vranckryke, ende hy was goedertierne; hy wilde ooc Vlaendren dwinghen met oor-[p.25] loghen, maer met letteren van den paus van Roome, de welcke sont den caerdenael Gocelmus in Vlaenderen om paeys te maekene metten coninc ende datte up verwatenesse. [p.25] |
Item, in dit jaar was er grote sterfte in het land. Item, in dit jaar was Philips, Lodewijks broedere, graaf van Poitou, gekroond koning van Frankrijk en hij was goedertieren; hij wilde ook Vlaanderen dwingen met oorlogen, [pagina 25] maar met letteren van de paus van Rome die zond zijn kardinaal Gocelmus in Vlaanderen om vrede te maken met de koning en dat op verwijten. |
1317.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeeldee. |
|
Willem de Beere. |
Segher de Groete. |
|
Everdey de Jonghe. |
Jan Mabensone. |
|
Jan van Dessele. |
Arnoud Leyscoef. |
|
Ghyselbrecht de Toleneere. |
Jan de Craene. |
|
Boudyn de Block. |
Jan Vokyn. |
|
Jan Miere. |
Willem Vierjaer. |
|
Jan de Ruddere. |
Pauwels van der Crucen. |
|
Pieter van Waes. |
Geeraert Leewaert. |
|
Jan de Temmerman. |
Godevaert de Tolmare. |
|
Jan de Kersmakere. |
Claeys van Landeghem. |
|
Jan van Deynse, over de maerct. |
Jan van den Wallekine. |
|
Boudyn van Swynaerde, in de munte. |
Pieter de Mol. |
|
Ghelnoet van Lens. |
|
|
Ghyselbrecht Rivisch. |
|
1318.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Dher Willem Wenemaer. |
Jan van Coyeghem. |
|
Willem Utenhove. |
Jan van Vuerne. |
|
Willem van Meenene. |
Heynric Goethals. |
|
Willem de Mersman. |
Heynric metter name. |
|
Gillis Hoenyn. |
Willem de Beere. |
|
Jacob van Landeghem. |
Gillis Criekersteen. |
|
Gheerolf de Pape. |
Willem de Puur. |
Hughe van der Most. Simoen Parijs.
Goessin van Dackenam. Claeys van Berleghem.
Jan de Mol. Ghodeveerd de Langhe.
Jan de Mey. Jacob Borluut.
Jan de Hovenmakere. Simoen van Vaernewijc.
Jacob Bodelin. Jacob de Maeyere.
|
Item, in dit jaer was tsgravenbrugghe te Ghent ghemaect, [an de Vismaert, en regierde alsdan een groote plaghe onder de coyen (S.G.)] aen Sente Verhildenkerke commende van der vismaert. Item, in dit jaer was de plaeghe over 't hoorne. |
Item, in dit jaar was Gravenbrug te Gent gemaakt aan de Vismarkt en regeerde alsdan een grote plaag onder de koeien (S.G.)] aan Sint Verhilden (Veerle) kerk komende van de Vismarkt. Item, in dit jaar was de plaag over het hoogste. [Item, in dit jaar was men met legermacht voor Zierikzee. (K.M.).] |
1319.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utendale. |
Boudyn van den Kerchove. |
|
Gillis van Oosterzele. |
Jan Mabensone. |
|
Zegher de Groete |
Heynric van der Heyen. |
|
Simoen van den Briele. |
Lievin van Astene. |
|
Sanders Mond. |
Jan Steppe. |
|
Thomaes van Huse. |
Michiel Deynoet. |
|
Simoen Cryl. |
Jan van Hekele |
|
Claeys van Leuteghem. |
Jan van Artevelde. |
|
Daniel Eyerman. |
Jacob Basijn. |
|
Segher Storem. |
Michiel van West. |
|
Jan van der Vloet. |
Jan de Tolneere. |
|
Jan van den Wallekene. |
Jacob Rivisch. |
|
Heynric Crooc. |
Jan de Liever. |
|
Item, in dit jaer waren ghebannen vj scepenen van der Kuere van vij scepenen, huere medeghesellen, uut Vlaenderen, omme dieswille dat se te Sent Truyen eenen brief beseghelden, zonder de wete van haren medeghesellen voornoemt. Item, in't selve jaer waren te Ghent ghemaect vij hooftmannen, omme dat de stede daer te vooren qualic ghereghiert was, ende omme de stede weder te vooren te bringhene. Item, in dit jaer was gheaccordert tusschen den coninc van Vranckrijcke en den grave Robrecht van Vlaenderen, ende Duwaey met Rysele, dese twee steden, bleven in den handen van den coninc, ende de coninc gaf zijnder dochter den jonghen Lodewijc van Nyvers, 's graven Robrechts zoone op condicie dat Lodewijc grave van Vlaenderen zijn zaude. Item, de grave Robrecht bat zynen zoone Robrecht dat hy zaude willen renonchieren 't graefscip van Vlaenderen omme de vrienscepe van der croone van Vrankericke ende van den coninc te haudene; ende daer overe zoo gaf hy hem de herscapie van Cassele ende maecten grave van Cassele, ende die graefscipye was toegheleit Belle, Vuerne, Burburch, ende Berghene, elc met harer casselryen. [In dit jaer gaf coninck Philips den jonghen Lodewijck van Nyvers syne dochtere, Robrechts sone, op conditie dat Lodewijck grave van Vlaenderen sijn soude; de grave gaff hem de heerlijckhede van Cassele ende maeckte hem grave van Cassele, ende daer waren annex Belle, Vuerne, Burborch ende Beerghen met de casselryen, omdat hy aen 'tgraefschap van Vlaenderen renonchieerde (G).] Item, de coninck Fylips van Vranckericke staerf zonder hoor van hem commende. |
Item, in dit jaar waren gebannen 6 schepenen van de Keur van 7 schepenen, hun metgezellen, uit Vlaanderen omdat ze te Sint Truiden een brief bezegelden, zonder het weten van hun metgezellen voornoemd. Item, in hetzelfde jaar waren te Gent gemaakt 7 hoofdmannen omdat de stad daar tevoren kwalijk geregeerd was en om de stad weer naar voren te brengen. Item, in dit jaar was geaccordeerd tussen de koning van Frankrijk en de graaf Robrecht van Vlaanderen en Duway met Rijsel, deze twee steden, bleven in de handen van de koning en de koning gaf zijn dochter de jonge Lodewijk van Nijvers, graaf Robrechts zoon op conditie dat Lodewijk graaf van Vlaanderen zijn zou. Item, de graaf Robrecht bad zijn zoon Robrecht dat hij zou willen renonceren 't graafschap van Vlaanderen om de vriendschap van de kroon van Frankrijk en van de koning te houden; en daarboven zo gaf hij hem de heerschappij van Cassel en maakte hem graaf van Cassel en dat graafschap was toe gelegd Belle, Veurne, Burburch, (Burcht?) en Bergen, elk met hun bestuurlijke indeling. In dit jaar gaf koning Philips de jonge Lodewijk van Nijvers zijn dochter, Robrechts zoon, op conditie dat Lodewijk graaf van Vlaanderen zijn zou; de graaf gaf hem de heerlijkheden van Cassel en maakte hem graaf van Cassel en dar waren annex Belle, Veurne, Burborch en Bergen met de bestuurlijke indeling omdat het aan het aan het graafschap van Vlaanderen renuncieerde (G).] Item, de koning Filips van Frankrijk stierf zonder erfgenaam van hem komende. |
|
[pagina 28] |
||||||||||||||||||||||||||||||
1320.
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de feeste van den Helighen Sacramente upgestelt ende eerstwaerf verheven, ende ghemert ter eeren Godts, ende es tot noch ghecontinueert ende vermeerdert. In dit jaer waren scepenen verandert by den grave van Vlaenderen, ende die van der Kuere waeren ghestelt van Ghedeele. [In dit jaer wert coninck ghemaect Caerle, de grave de le Marche, der princessen broeder, omme dat coninck Philips ghestorven was sonder hoir, ende de jonghe Robrecht dede den coninck mansschap als grave van Cassele. (G.)] [p. 29] [In dit jaer braeken de dijcken inne aen de zeecant, sonderlinghe in Vier-ambachten, soo datter veele menschen ende beesten verdroncken. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was het feest van de Heilige Sacrament opgesteld en de eerste keer verheven en vereerd ter eren Gods en is tot noch gecontinueerd en vermeerderd. In dit jaar waren schepenen veranderd bij de graaf van Vlaanderen en die van de Keur waren gesteld van Gedeelde. [In dit jaar werd koning gemaakt Karel, de graaf de le Marche, der prinses broeder om dat koning Philips gestorven was zonder erfgenaam en de jonge Robrecht deed de koning manschap als graaf van Cassel. (G.)] pagina 29] [In dit jaar braken de dijken in aan de zeekant en vooral in Vier-ambachten zodat er vele mensen en beesten verdronken. (K.M.)] |
|
[p. 29] |
|
1321.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Ghyselbrecht Rivisch. |
Maes van Vaernewijc. |
|
Hughe van der Most. |
Goessin Borluut. |
|
Willem Utenhove. |
Willem van den Pitte. |
|
Willem Bette. |
Jacob de Ruddere. |
|
Jan van Artevelde. |
Boudyn van Ravenscoot. |
|
Gillis Hoenijn. |
Pieter Beyaert. |
|
Ghyselbrecht de Grutere. |
Geeraert Leewuaert. |
|
Heynric van der Hoyen. |
Jan Steppe. |
|
Willem de Atrio. |
Jacop Sunot. |
|
Michiel van West. |
Ghyselbrecht Rebbe. |
|
Lievin Bevelant. |
Jacob de Joncheere. |
|
Jan van Ponteraven. |
Lambrecht Sloeve. |
|
Jan Drieghe. |
Boudyn Goethals. |
|
In dit jaer waren de siecke lieden in Vranckericke alle verberrent en haere huusen afgebroken van den Sarasynen, by middele van de Jooden dat zy fenijn zauden werpen in de fonteynen ende staende waeteren in kerstenede, also sy deden, daer vele lieden af storven. Dit was also bevonden in Vranckericke, daer groote justicie af ghedaen was. Item, dit jaer was die keyser, gheboren te Luutsenburch, vergheven van eenen jacopynen precare te Pavyen, daer hy hem gaf 't helich sacrement ende vergaf hem daermede, welc jammer was om hooren. |
In dit jaar waren de zieke lieden in Frankrijk alle verbrand en hun huizen afgebroken van de Saracenen bij middel van de Joden dat ze venijn zouden werpen in de bronnen en staande waters in Christenheid, alzo ze deden daar vele lieden van stierven. Dit was alzo bevonden in Frankrijk daar grote justitie van gedaan was. Item, dit jaar was de keizer geboren te Luxemburg vergeven van een Jacobijn prediker te Pavia daar hij hem gaf 't heilig sacrament en vergaf hem daarmee, wat droevig was om te horen. |
|
[pagina 30] |
||||||||||||||||||||||||||||||
1322.
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Item, in dit jaer overleet de grave Robrecht op Sente Michiels-dach, ende es begraven t'Ypere t'Sente Martins, ende Lodewijc waert grave in 't selve jaer ontfanghen. In dit jaer was gesondeert het hospitael van Wenemaer op de Verleplaetse. (S.G.). In dit jaer starf grave Robrecht op Ste. Lamberechtsdach ende licht begraven in Ste. Martinuschoor te Curterijck. (S.G.). Item, in dit jaer den xvj January gaf de grave Lodewijck die van Ghendt wederom, soo wie hoochbailliu van Ghent wiert, es oock bailliu van der Auderburch en [p.31] van de Vierambachten ende Waes, ende van alle de appendentien met datter toebehoort. (K.M.)]. |
Item, in dit jaar overleed de graaf Robrecht op Sint Michiels-dag en is begraven te Iperen in Sint Martins en Lodewijk werd graaf in hetzelfde jaar ontvangen. [In dit jaar was gesondeerd het hospitaal van Wenemaar op de Veerleplaats. (S.G.). In dit jaar stierf graaf Robrecht op Sint Lambertus dag en ligt begraven in Sint Martinus koor te Kortrijk. (S.G.). Item, in dit jaar de 16de januari gaf de graaf Lodewijk die van Gent wederom, zo wie hoog baljuw van Gent werd is ook baljuw van de Oudburg en [pagina 31] van de Vierambachten en Waas en van alle de appendenties met dat er toebehoort. (K.M.)]. |
[pagina 31]
1323.
|
Schepenen van de Keure. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Boudyn van der Ameeden. |
Simoen Sermaechelins. |
|
Jan Steppe. |
Gheerolf de Pape. |
|
Jan Utenhove. |
Jacob de Ruddere. |
|
Jan Borluut. |
Heynric Ghevaerd. |
|
Willem van den Pitte. |
Pieter van Waes. |
|
Jan Dhamere. |
Simoen Alijn. |
|
Jan Parijs. |
Ghyselbrecht Rebbe. |
|
Claeys Sersanders. |
Pieter Mettercoe. |
|
Jan van Calckene, buter cupe. |
Gheerem van de Pitte. |
|
Simoen Everboud. |
Hughe Masch. |
|
Jan Sloeve. |
Jan van Gavere. |
|
Jan Selverberch. |
Race van den Walle. |
|
Jan Willade. |
Arnoud van den Zwerdekine. |
1324.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Maes van Vaernewijc. |
Claeys van den Pitte. |
|
Willem Bette. |
Willem Utenhove, fs Ghiselbrechts. |
|
Hughe van der Most. |
|
|
Everdey de Grutere. |
Boudyn de Grutere. |
|
Michiel van West. |
Goessin Borluut. |
|
Jan Ververhilden. |
Wasselin van Lens. |
|
Lievin Bevelant. |
Simoen Vercelien. |
|
Jacop Lmicie. |
|
[pagina 32]
|
Claeys de Keyser. |
Jan Diede. |
|
Jan van der Stichelen. |
Jacob van Coudenhove. |
|
Arnoud Dobbelere. |
Jacob de Backere. |
|
Boudyn Goethals. |
Jan van Ponteraven. |
|
Everaert Mond. |
Jan van Wackene. |
|
Ghyselbrecht Rebbe. |
Jan van Wiendeke. |
|
Item, in dit jaer die van Brugghe vernemende 't onghelic dat men die van den Vryen dede, dat mense vinc, onthoofde, doot slouch ende by nachte van haren bedde haelde; die van Brugghe sonden zes notabele personen te Curterycke by den grave Lodewijc te besten sprekende omme 't profijt van den lande; de grave Lodewijc dêse terstont vanghen. Terstont die van Brugghe dit vernemende sonden van stonden an vjm mannen van wapenen naer Curterycke; de edelen van den grave rieden dat men 't voorborch verbernen zaude, ende dat ghedaen zijnde de wynt keerde, zoo dat de stede zeer waert bernende. De grave meende met de vj mannen ende met zynen edelen te vliene naer Rysele; maer die van Curteryke ende de vrauwen van Curteryke sloten de poort toe ende daer waert ziere ghevochten, soo dat sy den meesten deel van 's prinsen edelen versloughen; zy vynghen den grave met zes raetsheeren ende de vj mannen van Brugghe, ende leydense in 't casteel te Curteryke tot tsanderdaechs, ende in dit ghevecht bleef doot Mer Jan van Vlaenderen, grave Lodewijcx oom, Mer Jan van Nevele, Mer Robrecht van Samslacht, Mer Jan Verrieren, de castelein van Rupelmonde, Mer Bauwin van Segherscapelle, ende noch meer dan twee hondert edelen.Item, tsandaechs zo ontsloughen die van Curteryke de [p.33] zes notabele mannen van Brugghe ende setten den grave Lodewyc up een cleen peerdekin ende met hem zyn zes raetsheeren ende leverdense te Brugghe up de Halle, daer men 't ruut vercoopt, ende hilt daer zyn vanghenesse ende moeste zien zyne zes raetslieden voor de vanghenesse in sticken cappen up de strate. [In dit jaer was gheboren de hertoginne van Brabant, hertoghe Jans dochtere, die namaels te manne had de grave Willem den iiii van dien name, den welcken van de Vriesen was verslaghen ende namaels trauwdese den hertoch Wenselin van Lutsenburch; van dese twee princen en creghen sy geen kinderen. Sy waert namaels begraeven in't cloystere van Onser Vrouwen-broeders in den choir te Brussele. Item, in't selve jaer in Ougste was ter Sluys ende te Curterycke eenen grooten brant. (K.M.)]. |
Item, in dit jaar die van Brugge vernamen het ongelijk dat men die van de Vrije deed dat men ze ving, onthoofde, dood sloeg en bij nacht van hun bedden haalde; die van Brugge zonden zes notabele personen te Kortrijk bij de graaf Lodewijk te besten spreken en om 't profijt van het land; de graaf Lodewijk liet ze terstond vangen. Terstond die van Brugge dit vernamen en zonden van stonden aan 6000 mannen van wapenen naar Kortrijk; de edelen van de graaf raden aan dat men ’t voorborg verbranden zou en toen dat gedaan was en de wind keerde zodat de stad zeer begon te branden. De graaf meende met 6 mannen en met zijn edelen te vlieden naar Rijsel; maar die van Kortrijk en de vrouwen van Kortrijk sloten de poort toe en daar werd zeer gevochten zodat ze het meeste deel van 's prinsen edelen versloegen; ze vingen de graaf met zes raadsheren en de 6 mannen van Brugge, en legden ze in het kasteel van Kortrijk tot de volgende dag en in dit gevecht bleef dood Meneer Jan van Vlaanderen, graaf Lodewijk oom, Meneer Jan van Nevele, Meneer Robrecht van Zaamslag, Meneer Jan Verrieren, de kastelein van Rupelmonde, Meneer Bauwin van Zegerscappel en noch meer dan twee honderd edelen. Item, de volgende dag zo ontsloegen die van Kortrijk (pagina 33) zes notabele mannen van Brugge en zetten de graaf Lodewijk op een klein paardje en met hem zijn zes raadsheren en leverden ze te Brugge op de Halle daar men 't ruit verkoopt en hield daar zijn gevangenis en moest zien zijn zes raadslieden voor de gevangenis in stukken kappen op de straat. [In dit jaar was geboren de hertogin van Brabant, hertog Jans dochter, die later tot man had de graaf Willem de 4de van die naam die van de Friezen was verslagen en later trouwde ze de hertog Wenselin van Luxemburg; van deze twee prinsen kreeg ze geen kinderen. Ze werd later begraven in het klooster van Onze Vrouwe-broeders in de koor te Brussel. Item, in hetzelfde jaar in augustus was ter Sluis en te Kortrijk een grote brand. (K.M.)]. |
|
[pagina 33] |
||||||||||||||||||||||||||
1325.
|
||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 34] |
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 35] |
|
1326.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Clays van den Pitte. |
Jan Parijs. |
|
Arnoud Utenberghe. |
Ghyselbrecht de Grutere. |
|
Willem Utenhove. |
Pieter Hemmelem. |
|
Jan Borluut. |
Heynric Tolnin. |
|
Segher van Sloete. |
Jan Drieghe. |
|
Jan van Vaernewijc. |
Jan van Wettere, up de Mude. |
|
Jan van Wiendeke. |
Gheerolf Bette. |
|
Lievin Damman. |
Simoen de Lappere. |
|
Jan de Pratere. |
Jacob Rivisch. |
|
Jan Joors. |
Pieter Graenman. |
|
Jan van Ponteraven. |
Willem Castelein. |
|
Everaert Mond. |
Willem Yoens. |
|
Rase van den Walle. |
Jacob van der Pale. |
|
[In't jaer xxvj gaf conynck Carel van Vranckerycke de goede lieden van Ghendt ende Audenaerde eene somme van hondert duisent ponden tournois, om dat zy lieden voorghestaen hadden haerlieder prince jegens die van Brugghe. (S.G.)] |
[In het jaar 26 gaf koning Karel van Frankrijk de goede lieden van Gent en Oudenaarde een som van honderd duizend ponden tournois om dat ze voorgestaan hadden hun prins tegen die van Brugge. (S.G.)] |
|
[pagina 36] |
||||||||||||||||||||||||||||||
1327.
|
1328.
[pagina 37] |
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
1329.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Salemon Borluut. |
Simoen Jours, over hem Gheeraert van den Putte. |
|
Willem van Vaernewyc. |
|
|
Jan Utenhove. |
Hughe van der Most. |
|
Boudyn Rijm. |
Antonis Bette. |
|
Heynric van der Hoyen. |
Wasselin van Lens. |
|
Gheeraert Soetamijs. |
Lievin Damman. |
|
Jacob van der Pale. |
Jan Drieghe. |
|
Arnoud Utenberghe. |
Jan van Wiendeke. |
|
Simoen de Lappere. |
Jan van Heertbuer |
|
Jacob Masch. |
Jan Spelgiaert. |
|
Joos Deynoot. |
Jan van der Vennen. |
|
Jacob Heymans. |
Jan van der Stichelen. |
|
Race van den Wale. |
Gheerom van der Eeken. |
|
In dit jaer was gheboren te Male by Brugghe de grave [p. 39] Lodewijc van Male op Sente Katerynen-dach den xxiiij novembris, ende was kersten ghedaen van den bisscop van Dornyke up Sente Andries-dach, ter presentie van den bisscop van Atrecht, de abt van Sente Bertins, de abt van Sente Baefs by Ghent, de abt van Dronghene, de abt van Sente Nicolaeis by Vuerne, ende noch wasser present de hertoghe van Brabant, de grave van Valoys, mer Guwy van Vlaenderen, de graefnedinne van Namen, de vrauwe van Flynes ende meer andere lansvrauwen, die comen waren met haren staete ter eeren van den grave Lodewijc ende zynen wyve. [In dit jaer was gheboren by Brugghe te Male Lodewijck van Male, graef Lodewijcks zone, van vrau Margriete, dochter van coninck Philips de Langhe. (S.G.)] In dit jaer was Lessene ghewonnen ende Deinse verberrent. [In dit jaer was Valkenborch ghewonnen ende groote wijch te Cassele. (K.M.) Item, in dit jaer ontrent Baefsmisse soo quam vrauwe Margarete, grave Lodewijckx huysvrouwe, dochter van coninckx Philips de Langhe, aldereerst in Vlaenderen, ende wasser cerlijck ontfanghen. (K.M.)] |
In dit jaar was geboren te Male bij Brugge de graaf [pagina 39] Lodewijk van Male op Sint Catharina- dag de 24ste november en was christen (Gedoopt) van den bisschop van Doornik op Sint Andries-dag ter presentie van de bisschop van Atrecht, de abt van Sint Bertins, de abt van Sint Baafs bij Gent, de abt van Drongen, de abt van Sint Nicolaas bij Veurne en noch was er present de hertog van Brabant, de graaf van Valois, meneer Gwijde van Vlaanderen, de gravin van Namen, de vrouwe van Flaine en meer andere landsvrouwen die gekomen waren met hun staat ter eren van de graaf Lodewijk en zijn wijf. In dit jaar was geboren bij Brugge te Male Lodewijk van Male, graaf Lodewijks zoon van vrouw Margaret, dochter van koning Philips de Lange. (S.G.)] In dit jaar was Lesse gewonnen en Deinze verbrand. [In dit jaar was Valkenburg gewonnen en grote strijd te Cassel. (K.M.) Item, in dit jaar omtrent Baafsmis zo kwam vrouwe Margaret, graaf Lodewijks huisvrouw, dochter van koning Philips de Lange, allereerst in Vlaanderen en wasser fatsoenlijk ontvangen. (K.M.)] |
1330.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Maes van Vaernewijc. |
Gelnoet Damman. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Jan Borluut, in den Corenaert. |
Symoen Halyn. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Simoen ser Machelins. |
Jooris uuter Meeren |
||||||||||||||||||||||||||
|
Jan Minne. |
Ser Claeys ser Sanders. |
||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 40] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
1331.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Masch. |
Jan Parijs. |
|
Hughe van der Most. |
Gheerolf Bette. |
|
Jan van Audenaerde. |
Lievin Damman. |
|
Michiel Deynoet. |
Lievin van Ydeghem. |
|
Jan de Bleckere |
Claeys Rivisch. |
|
Jacob van der Haghe. |
Jacob Lievins. |
|
[p. 41] |
|||||||||||||||
Anno xxxi op Ste. Baselis-dach verbrande de stat Corterijcke. (S.G.) |
|||||||||||||||
|
Anno 31 op Sint Basilius-dag verbrandde de stad Kortrijk |
1332.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Salemoen Borluut. |
Jan Utenhove. |
|
Gelnoet Damman. |
Pieter van de Couteren. |
|
Willem van Vaernewijc. |
Wasselin van Leyns. |
|
Boudyn Rijm. |
Heynric de Grutere. |
|
Simoen Alijn. |
Hughe Masch. |
|
Jacob Rugghinstul. |
Jacob van der Pale. |
|
Race van den Wale. |
Claeys de Keysere. |
|
Geeraert Leeuwaert. |
Jan van der Stichelen. |
|
Heynric van der Hoyen. |
Simoen van der Zickelen. |
|
Pieter Zoetaert. |
Jacob Masch. |
|
Willem Yoens. |
Willem Bette. |
|
Simoen de Lappere. |
Arnoud Utenberghe. |
|
Jan Speliaert. |
Simoen Everdey. |
|
Item, in dit selve jaer was Mechelen ghecocht jeghens 't capittel van Ste. Lambrechs te Ludicke en den hertoghe van Geldere, omme dieswille dat 't voornoemde capittele niet en conste overeen ghedraghen met den hertoghe; want 't capitel was gherecht in de drye deelen ende den hertoghe in 't vierde deel. Desen coop was ghedaen t'samen omme de somme van hondert ende lx duusent Royalen fransche munte, die den coninc Philips van Vranckeryke doen slaen hadde, ende betaelt by mer Willem van Olsene, camerlinc van den grave Lodewijc. |
Item, in ditzelfde was Mechelen gekocht tegen het kapittel van Sint. Lambrecht te Luik en de hertog van Gelder omdat 't voornoemde kapittel niet en kon overeen komen met de hertog; want 't kapittel was gerecht in de drie delen en de hertog in 't vierde deel. Deze koop was gedaan tezamen om de som van 100 000 Royale Franse munt die de koning Philips van Frankrijk had doen slaan en betaald bij meneer Willem van Olsene, kamerling van de graaf Lodewijk. |
1333.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Maes van Vaernewijc. |
Simoen Sermachelins. |
|
Jacob Rivisch. |
Boudyn de Grutere. |
|
Jan Borluut. |
Geerolf Bette. |
|
Jan de Pape. |
Jan van Vaernewijc. |
|
Willem van den Pitte. |
Jueris uut Meerem. |
|
Jan Jours. |
Claeys Utenhove. |
|
Gheerem ser Volckers. |
Pieter de Muelenere. |
|
Joos Deynoot. |
Jacob van der Pale fs ser Jacobs. |
|
Lennoet uter Ramen. |
Jan de Pratere. |
|
Lievin van Houden. |
Gillis de Tollenere. |
|
Lievin Abellynn. |
Gelnoet van Leyns. |
|
Jan van der Straten. |
Willem van Coudenbrouc. |
|
Lievin van der Caerden. |
Jan de Hase. |
|
Item, in dit jaer verberrende de stede van Dixmude ende de kerke van Dixmude, ende was up eenen woensdach 's nachs. [Anno xxxiij hielt her grave Lodewijck metter Franchoisen jeghen de Inghelschen, 't welcke de conynck van Ingelant ghewaer wordende en wilde in Vlaenderen gheen Inghelsche (p. 43] wolle senden, waerdeure die van Gent in groote armoede quamen. Die van Gent zi en dat by dien toedoene de volders- en wevers-neerynghe t'onder gynck, corren eenen capiteyn Jacob van Artevelde, en die maecte mede Ynghelsche alliancie, waeromme datter oorloghe was tusschen den koning van Vranckerijcke, den graaf Lodewijck, die langhe duerde. (S.G.)] |
Item, in dit jaar verbrandde de stad Diksmuide en de kerk van Diksmuide en was op een woensdag ‘s nachts.
|
1334.
|
Schepenen van de Keure. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter van der Couteren. |
Jan Masch. |
|
Gyselbrecht de Grutere. |
Everdey de Grutere. |
|
Pieter Hoernekin. |
Jan de Bleckere. |
|
Jacob Masch. |
Antonis Bette. |
|
Jan van den Kerchove. |
Wasselin van Lens. |
|
Jacob Rivisch, in de Drabstraate. |
Lievin Damman. |
|
Jan Lieve, over hem Arnoud Utenberghe. |
|
|
Zegher Utendale. |
|
|
Godevaert de Backere. |
Gheerem uten Zwane. |
|
Gillis Rivisch. |
Wouter van Carrenbrouc. |
|
Heynric van den Wielkene. |
Ghelnoet de Pape. |
|
Heynric Leyscoef. |
Simoen Everdey. |
|
Hughe van Lembeke. |
Jan van Ponteraven. |
|
Claeys van Lembeke. |
Juerdaen Sersanders. |
|
Item, in dit jaer waren scepenen van der Kuere by de commissarissen verandert; die van der Kuere ghecoren waren die werden ghestelt van Ghedeele, ende die van Ghedeele werden ghestelt scepenen van der Kuere. |
Item, in dit jaar waren schepenen van de Keur bij de commissarissen veranderd; die van de Keur gekozen waren die werden gesteld van Gedeelde, en die van Gedeelde werden gesteld schepenen van de Keur. |
|
[pagina 44] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
1335.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Anno xxxv Grave Lodewijck ziende dat de Vlamynghen bleven by de Yngelsche jeghens zynen danck, trock in Vranckerijck wonen met zijnder huysvrauwe ende zynen zone, ende bleefer vele jaren. (S.G.) |
Anno 35 graaf Lodewijk zag dat de Vlamingen bleven bij de Engelsen tegen zijn dank en trok in Frankrijk wonen met zijn huisvrouw en zijn zoon en bleef er vele jaren. (S.G.) |
1336.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Masch. |
Jan Borluut. |
|
Willem van Vaernewijc. |
Everdey de Grutere. |
|
Geerolf Bette. |
Willem Bette, fs. ser Willems. |
|
Jan van Ponteraven. |
Philips ute Meerem. |
|
Govaert de Coc. |
Lievin Abelyn. |
|
[p. 45] |
|||||||||||||||||||
|
1337.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Maes van Vaernewijc. |
Ghelnoet Damman, over hem Jacob de Backere, over de markt. |
|
Pieter van der Couteren. |
|
|
Antonis Bette. |
|
|
Jacob Masch. |
Heynric Leyscoef. |
|
Jan van Wiendeke. |
Lievin Bevelant. |
|
Hughe van Lembeke. |
Geerem uten Zwane. |
|
Pieter Hoornekyn. |
Jan Willade. |
|
Sanders Rijm. |
Philips de Lakenboetere. |
|
Claeys van Berleghem. |
Govaert van den Pitte. |
|
Gillis de Tollenere. |
Lievin van Wettere. |
|
Boudyn de Coc. |
Jan de Voocht. |
|
[p. 46] |
|||||||||
|
1338.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Spelgaert. |
Willem de Meersman. |
|
Pieter de Clerc. |
Zegher Utendale. |
|
Jan van Steenbeke. |
Jacob Rugghestul. |
|
Heynric de Boem. |
Jan Minnebode. |
|
Heynric Goethals, de brouwere. |
Simoen de Neckere. |
|
Jan van Dronghene. |
Philips van Deynse. |
|
Geeraert Neut. |
Pieter Dulhuus. |
|
Boudyn uut Meerem. |
Heynric van Baerledonc. |
|
Willem van Artevelde. |
Jan Zelle. |
|
Jacob van der Hoyen. |
Jan Donker. |
|
Heynric Hennech. |
Jan van den Hovene. |
|
Lievyn van Vuerne. |
Staes Brantyn. |
|
Diederic Henseldonc. |
Willem Molenyser. |
|
Item, in dit jaer rees Jacop van Ertvelde up Alderkinder-dach ende was in't beleedt vij jaer vij maenden en vij daghen.
|
|
1339.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen Parijs. |
Gillis Rivisch. |
|
Simoen ser Thomaes. |
Jan Blanckaert. |
|
Simoen van Merlebeke. |
Jan van den Hende. |
|
Jacob Habelyn. |
Seger Seghers. |
|
Boudyn van den Walle. |
Fransoeys Sloeve. |
|
[p. 48] |
|||||||||||||||||||
|
1340.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Jan van der Vloet. |
Jan van Dessele. |
|
Pieter van der Asselt. |
Heynric Goethals, in de drapbstraat. |
|
[pagina 49] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
1341.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Gillis Rivisch. |
Ghyselbrecht de Grutere, over hem Jan de Geluwe. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Boudin uut Meerhem. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Willem Bette. |
Willem Jours. |
||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 51] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
1342.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||||||||||||||||||||||||||||
|
Dher Willem de Meersman. |
Simoen ser Thomaes. |
||||||||||||||||||||||||||||
|
Claeys Utenhove. |
Pieter Duulhuus. |
||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 52] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 53] |
|
1343.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen Parijs. |
Pieter de Clerc. |
|
Jan van Gheluwe. |
Jurdaen ser Sanders. |
|
Gillis van der Pale. |
Willem van Coudenbrouc. |
|
Geeraert van der Nieuwermolen. |
Heynric van der Vicht. |
|
Heynric van de Vierwechghesceeden. |
|
|
Lievin Bevelant. |
|
|
[p. 54] |
|||||||||||||||||||
|
|
[p. 55] |
|
1344.
|
Schepenen van d Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van der Vloet. |
Segher Utendale. |
|
Pieter van der Hasselt. |
Michiel van West. |
|
[p. 56] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
1345.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem de Mersman. |
Lievin van Vuerne. |
|
Willem van Husse. |
Michiel de Witte. |
|
Lauwereins van Westvoerde. |
Franchoeys Sloeve. |
|
Pieter Dulhuus. |
Jan de Crane. |
|
[p. 59] |
|||||||||||||||||||||
|
[pagina 60]
1346.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Willade. |
Simoen Parijs. |
|
Pieter van de Velde. |
Pieter Bollaert. |
|
Jurdaen Sersanders. |
Heynric Groethals. |
|
Boudijn uter Merren. |
Philips van Audenaerde. |
|
Willem van Westvoerde. |
Jan van Oesterzele. |
|
Willem Scelpe. |
Simoen van Aelst. |
|
Jacob van West. |
Simoen van Merlebeke. |
|
Jacob van Wackene. |
Jacob de Bloc. |
|
Lievin de Waele. |
Jan Serpieters. |
|
Jan Louf, over hem Claeys Van den Heedekine. |
Jan van Tsalons. |
|
Jan van Axele. |
|
|
[p. 61] |
|||||||||
|
1347.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Claeys Utenhove, over hem Zegher Utendale. |
Gillis van der Pale. |
|
Pieter van Coudenhove. |
|
|
Jan van Vynct. |
Rombaut Mond. |
|
Willem van den Ryse. |
Jacob van den Sompele. |
|
Geeraert de Brune. |
Arnoud de Dobbelere. |
|
[p. 62] |
|||||||||||||||||||||
|
1348.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Lievin van Vuerne. |
Simoen van den Kerchove. |
|
Jan Goethals, fs ser Boudins. |
Jan van Loo. |
|
Simoen Relhem. |
Lievin van Wettere. |
|
Jan de Bastaert. |
Boudijn van Laerne. |
|
Pieter van den Bossche, fs. Pieters. |
Hughe van Lembeke. |
|
Jacob van Geeraersberghe. |
|
|
Justaes van den Ackere. |
Jacob de Bloc. |
|
Heynric Vrient. |
Jacob Storem. |
|
Jan Hoernic, fs Heynricx. |
Pieter van der Doerent. |
|
Jacob Coutaerd. |
Maes van der Borch. |
|
Jan de Meyere, voor de Freren. |
Lievin Goethals. |
|
Joos Wittebroot. |
Lievin Damman, fs Servaes. |
|
Wouter de Hase. |
Gheeraert Leuwere. |
|
Dieric van Loo. |
|
|
Item, in dit jaer naer 't beleet van Lievin van Vuerne waren tsondachs den xxviij lauwe [Den xv lauwe. (S.G.)] dese scepenen verlaten ende ander ghemaeckt de ghene die hier naer volghen zullen, ende de hertoghe van Lancastere quam te Dunckerke, ende daer quamen by hem die van Ghent ende van Ypere, biddende hem te willen den paeys makene tusschen den grave Lodewijc ende hemlieden.
|
Item, in dit jaar naar het beleid van Lievin van Vuerne waren zondags de 28ste januari, [De 15de van januari. (S.G.)] deze schepenen verlaten en andere gemaakt diegene die hierna volgen zullen en de hertog van Lancaster kwam te Duinkerk en daar kwamen bij hem die van Gent en van Iperen en baden hem te willen de vrede te maken tussen den graaf Lodewijk en hem.
|
De tweede schepenen in 't jaar 1348.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
In dit scependom quamen up de Vrydachmaert te Ghent gheloopen bet dan vjc wevers ende huerlieder capitein was Jan van de Velde, ende zy riepen: ‘Wie dat ghemeente lief heeft ende metten coninc wille blyven die volghe ons naer!’ Item, die vleeschauwers, viscoopers, volders ende de wet quamen ooc ter maert ende de wevers beghonsten te slane op de volders; ende terstont de wet, vleeschauwers, viscoopers ende ander neringhen, die ter maert commen waren, zy sloughen alle te samen up de weverye, ende men slouchse doot, waer men se vont; ende corts daer naer worden alle de ballinghen, quade rapaelghe, in Ghent, in Ypere doot ghesleghen, onthooft, verjaecht uuten lande van Vlaenderen. [p. 67] [Item, in de stadt van Audenaerde ghebeurde een grauwelijck fait, alwaer 17 priesters vergheven wierden door het water, met welck zy consacreerden in de H. Misse. (K.M.)] |
In dit schependom kwamen op de vrijdag markt te Gent gelopen meer dan 600 wevers en hun kapitein was Jan van de Velde en ze riepen: ‘Wie dat gemeente lief heeft en met de koning wil blijven die volgt ons na!’ Item, die vleeshouwers, viskopers, volders en de wet kwamen ook ter markt en de wevers begonnen te slaan op de volders; en terstond de wet, vleeshouwers, viskopers en andere neringen die ter markt gekomen waren, ze sloegen alle tezamen op de weverij en men sloeg ze dood waar men ze vond; en kort daarna werden alle ballingen, kwade rapaille in Gent, in Iperen dood geslagen, onthoofd en verjaagt uit het land van Vlaanderen. [pagina 67] [Item, in de stad van Oudenaarde gebeurde een gruwelijk feit alwaar 17 priesters vergeven werden door het water waarmee ze consacreerden in de H. Mis. (K.M.)] |
1349.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gillis Rivisch. |
F. Wasselins. |
|
Jan Yoens. |
Franchois Sloeve. |
|
Jan Speliaert. |
Lievin Ydgebout. |
|
Jan de Tollenere. |
Heynric de Peystere. |
|
Simoen de Neckere. |
Jacob Vertrimen. |
|
Jan de Pape, t'sente Pieters. |
Lievin Brunpeere. |
|
Boudijn van Swynaerde. |
Jacob Leyscoef. |
|
Franchoys Zoetaert. |
Pieter de Pileke. |
|
Hughe van der Most. |
Willem van den Pitte, lakensnijder. |
|
Willem van den Hecke. |
|
|
Jan Buuc, d'oude. |
Symen van der Eeken. |
|
Gillis de Curte. |
Arnoud Bloume. |
|
Simoen metten Scapen. |
Segher van Meeren. |
|
Jacob Parijs. |
|
[pagina 68] |
1350.
|
Schepenen van de Keur |
Schepenen van Gedeelde |
|
Simoen van den Kerchove. |
Everdey de Grutere. |
|
Jacob Rivisch. |
Jan Breebaert. |
|
Jurdaen Sersanders. |
Justaes van den Pitte. |
|
Hughe van Lembeke. |
Everaert van den Sloete. |
|
Jan Borluut, fs Gheerams. |
Jan de Hond. |
|
Jacob van der Linden. |
Jacob van der Haghe. |
|
Jacob Willebaert. |
Jan Damman, fs Ghelnoets. |
|
Jacob van den Ryse. |
Jan Weethaghe. |
|
[p. 69] |
|||||||||||||
|
|
[pagina 70] |
|
1351.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Willem van den Putte, fs. sher Wasselins. |
Jan Jours. |
|
Jan van Loe. |
|
|
Geerolf Bette. |
Maes van den Westvelde. |
|
Seger Boele. |
Pieter Dulhuus. |
|
Govaert Serthomaes. |
Heynric Alijn, fs. Symoens. |
|
Goesin van Hoornebeke. |
Zegher van Kerrebrouc, over hem Jan van Calckene. |
|
Jan Zoetamijs. |
|
|
Oste van Gheetscure. |
Simoen van der Eeke. |
|
Jan van der Zickelen. |
Goessijn Mulaerd. |
|
Lievin van der Haghe. |
Pieter de Brune. |
|
Jan de Pape, de voldere. |
Jan Beecman. |
|
Pieter van den Bossche. |
Heynric Morael. |
|
Jan Seyssone. |
Jan van den Waelputte |
|
Diederic Sletsaert. |
Jan de Pottere. |
|
1352.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Simoen Serthomaes. |
Gyselbrecht Pollem. |
|
Philips van Audenaerde. |
Philips van Deynse. |
|
Jan van Calckene, buten cupen. |
Lievin Bruunpere. |
|
Jan Wedaghe. |
Ogier tSuul. |
|
Sanders van Lede. |
Jan van Tydeghem. |
|
Heynric Boele. |
Justaes van den Putte. |
|
Jacob van der Haghe. |
Jacob van den Hecke, t'Sente Pieters. |
|
Jan Borluut, fs. Joannis. |
|
|
Jan van den Hovene. |
Lievin Mannaert. |
|
Jan Damman, up de leyc. |
Pieter Utenwissele. |
|
Jan Hoernicx, fs. Heynricx. |
Lievin Nevelinc. |
|
Jacob Soeyssone. |
Heynric de Peistere. |
|
Hughe van Lembeke, de jonge. |
Willem van der Cappelle. |
|
Pauwels de Bonte. |
|
|
|||
1353.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen van den Kerchove. |
Simoen van Ravescoet. |
|
Hughe van Lembeke, d'oude. |
Jan van Ponteraven, d'oude. |
|
Jan Speliaert. |
Philips van Calckene. |
|
Boudijn van Swynaerde. |
Jacob Bette. |
|
Jan van Loo, in de drapstrate. |
Lievin Wenemaer. |
|
Claeys Utenberghe. |
Gillis de Curte. |
|
Geerem Borluut. |
Jan de Grave, fs Pieters. |
|
Jan de Suttere. |
Gyselbrecht de Grutere, s Ghyselbrecht. |
|
Jacob Parijs. |
|
|
Goessin Rijm. |
Jan Coevoet. |
|
[p. 74] |
||||||||||||||||||||||||||
|
1354.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||
|
Willem van den Pitte. |
Everdey de Grutere. |
||
|
Govaert ser Thomaes. |
Jurdaen Bette. |
||
|
Jan Seyssone. |
Gillis de Pape. |
||
|
Boudijn de Coc, over hem Philips van den Bossche. |
Pieter van der Meersch. |
||
|
Lievin Nevelinc. |
|||
|
Salemon Borluut, fs Philips. |
Simoen metten Scapen. |
||
|
Goossin van Horenbeke. |
Jan Beecman. |
||
|
Pieter Utenwissele. |
Jan Hoornic. |
||
|
Jacob Willebaert. |
Heynric Morael. |
||
|
Seger Ardelin. |
Lievin Mannaert. |
||
|
Jan Buuc. |
Franchoeis van Hansbeke. |
||
|
Jacob van den Kerchove. |
Willem de Buc. |
||
|
Jacob van Broodsende. |
Willem Lauwaert. |
||
|
Jan van den Watere. |
|||
|
[pagina 76] |
|||
|
1355.
|
Schepenen van de Keur. |
Gedeelde. |
|
Simoen ser Thomaes, over hem Pieter van den Kerchove. |
Geerolf Bette. |
|
Gillis de Curte. |
|
|
Jan Borluut. |
Heynric Boele. |
|
Philips van Audenaerde. |
Jan Damman, over de maerct, fs. Ghelnoet. |
|
Jan Hoornic, tusschen poorten. |
|
|
Pieter ser Simoens sone. |
Lievin van Loe. |
|
Jacob Seyssone. |
Heynric Goethals, in de Drapstrate. |
|
Jan van den Woelputte. |
|
|
Dieric Sletsaert. |
Simoen de Grutere. |
|
Jacob van den Hecke. |
Jan de Pape, t' Sente Pieters. |
|
Justaes van den Pitte. |
Jan de Broossche. |
|
Jan Damman, up de Leye. |
Jacob van den Bossche, Overschelde. |
|
Jan Leewercke, de scerere. |
|
|
Jan Weedaghe. |
Lauwereins de Smet. |
|
Jacob Hoornekin. |
|
|
Daniel van den Dyke. |
|
|
Item, in dit jaer ende dese voorscepenen ontseyden den grave Lodewijc van Male den hertoghe Jan van Brabant synen sweer, omme dat hy niet en wilde vulcommen zyne [p. 77] huwelicke voorwaerden met Margriete zynen wyve, die hy doen bet dan viij jaren ghehat hadde, eer hy van den voorscepenen ontseit was, ende hy trac met heercrachte tot in Brabant tot by Bruusele, daer zeere ghevochten was ende groot volc bleef an beede zyden; maer de grave Lodewijc behilt de victorye. [..... ende den vijfsten December stierf de hertoghe van Brabant. (S.G.) - Grave Lodewijc, een liefthebber der musijcke. (G.)] Item, in dit jaer ende scependom was t' Sente Baefs grooten brant. |
Item, in dit jaar en deze voorschepenen ontzeiden de graaf Lodewijk van Male de hertog Jan van Brabant zijn zwager omdat hij niet wilde voldoen zijn huewelijkse voorwaarden met Margriet zijn wijf die hij toen meer dan 8 jaren gehad had eer hij van de voorschepenen ontzegd was en hij trok met legermacht tot in Brabant tot bij Brussel daar zeer gevochten was en groot volk bleef aan beide zijden; maar de graaf Lodewijk behield de victorie. [..... en de vijfde december stierf de hertog van Brabant (S.G.)- graaf Lodewijk, een liefhebber der muziek. (G.)] Item, in dit jaar en schependom was t' Sint Baafs grote brand. |
1356.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Goessin Mulaert. |
Sanders ser Sanders. |
|
Jan Borluut. |
Jan Speliaert. |
|
Jan van der Zickelen. |
Simoen van Vaernewijc. |
|
Pieter de Broossche. |
Boudijn de Beere. |
|
Pieter Boele. |
Heynric Goethals, up t'Hooghuus. |
|
Philips van Calckene. |
Franchoeys van Hansbeke. |
|
Willem van der Cappellen. |
Heynric de Peystere. |
|
Jan de Hont. |
Willem Snaet. |
|
Jan Martins. |
Jacob Braem. |
|
Lievin van den Hole. |
Jacob de Moer. |
|
Pieter de Brune. |
Lievin ser Lennoets. |
|
Heynric van der Vicht. |
Jan Lippin. |
|
Heynric Eekaert. |
Lievin Soyman. |
|
1357.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Lievin Damman. |
Segher uten Dale. |
|
Jacob Willebaert. |
Jan van Speliaert. |
|
Willem ser Simoens. |
Geerolf de Pape. |
|
Jan Damman, fs Ghelnoets. |
Jacob van Broodsende. |
|
Nys van Hansbeke. |
Heynric van Daelputte. |
|
Jan Hoornic. |
Simoen metten Scapen. |
|
Jan de Grave. |
Gillis de Hane. |
|
Goessin van Horenbeke. |
Jan Heynemans. |
|
Lievin van Axele. |
Joos uten Ramen. |
|
Gillis de Keysere. |
Jan Mayhu. |
|
Jacob de Puur. |
Heynric Drieghe. |
|
Hughe van Lembeke. |
Pieter van Boxstale. |
|
Seger Sloeve. |
Jan Beys. |
|
[pagina 79] |
|||
|
1358.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jurdaen Sersanders. |
Hughe van Lembeke. |
|
Philips van Audenaerde. |
Willem Bette. |
|
Jan Hoornic. |
Gillis de Corte. |
|
Willem van Overleye. |
Jan van Woelputte. |
|
Gillis Weedaghe. |
Lievin Wenemaer. |
|
Jacob van der Linden. |
Jan Lippins. |
|
[p. 80] |
|||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer rees de weverye den xij Hoeimaent ende men riep: Ghebuer, ghebuer! ghelijcke wesende in 't regement van der stede, te wetene van den derde van Ghent. [Anno lviij rees groot ghevecht tusschen de volders ende wevers. (S.G.)] Item, in 't selve jaer woensdach naer Syncxenen track men tot Eeckeloo. Item, in 't zelve jaer in Wedemaent rees 't ghemeente in Vranckerijcke jeghens den heeren, ende daer waren vele heeren doot ghesleghen ende dieners van den coninc, ende d'offichiers ende capiteynen hiet men Jackers. Item, in dit jaer op eenen versworen maendach ghebuerde te Brugghe dat de lootgieters zauden ghaen up de voeye van Sente Salvatorskercke omme de ghooten te sauderne en up de noene lieten zy met hueren cnapen 't werc, ende ghinghen in taverne eten ende lieten huerlieder vierpanne staen up de voeye, daer zy huerlieder ysers in heetten, daer mede zy zauderden, ende 't rees hooghen wint van welcken dat de colen waeyden achter de voeye ende in de kercke, zoo dat de kercke daer af verberrende. |
Item, in dit jaar rees de weverij de 12de juli en men riep: Gebuur, gebuur! Gelijk het was en in 't regiment van de stad, te weten van de derde van Gent. [Anno 58ij rees groot gevecht tussen de volders en wevers. (S.G.)] Item, in hetzelfde jaar woensdag na Pinksteren trok men tot Eeklo. Item, in 't zelve jaar in januari rees 't gemeente in Frankrijke tegen de heren en daar waren vele heren dood geslagen en dienaars van de koning en de officiers en kapiteins noemde men Jackers. Item, in dit jaar op een verzworen maandag gebeurde te Brugge dat de loodgieters zouden gaan op de vooie (rand) van Sint Salvator kerk om de goten te solderen en op de noen lieten ze met hun knapen 't werk en gingen in taverne eten en lieten hun vuurpannen staan op de rand waar ze hun vuur in heten waarmee ze solderen en er reed een hoge wind waarvan dat de kolen waaiden achter de rand zodat de kerk daarvan verbrandde. |
|
[pagina 81] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
1359.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaar scheidden de leden van de weverij van de volders en deden ze wapenen en banieren overbrengen. [Was ook geordonneerd dat de volders zich niet op zouden stellen zonder het consent van de neringen op verbeuren van lijf en goed; hun deken moet uitgegeven worden van de wet en moet zijn een man van neringen. (S.G.)]
|
1360.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geerolf Bette. |
Pieter van den Kerchove. |
|
Gillis van Laethem. |
Willem Bette Smale. |
|
[p. 83] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was't eenen grooten brant t' Aelst dat de asschen quamen ghevloghen tot op een myle naer Ghent. Item, binnen vijf weken daer naer zoo berrendet zeere te Ghent den xij April buuten de Santpoorte, by der Bylooke an de Gansdriesch, ende was 's nachs. [Anno lx, ixden Meydach, zoo verberende binnen Ghent buyter Santpoerte wel iijc huisen ende datter bleef stane brande binnen acht daghen daer naer. (S.G.) - Item, in dit jaer den ij Meye soo berrende te Ghendt den Gansendries, daer nu staet Agnetenclooster, tot by Sente Pietersdurp, soo dat meer dan dry hondert huysen verbranden, ende in de selve maent was tot Brugghe eenen brant, die vier daghen lanck duerde, daer veel schade ghebeurde. (K.M.)] Item, den iiij Mey daer naer berrendet zeere te Brugghe. [p. 84] Item, in dit jaer was't eene groote sterfte van der haestichede; de lieden waren snaevonts fraey ende snuchtensdoot. [Voer Sincxen vrydach vochten twee ghebroeders voer de stede van Thielt ende Eduaert vinck den hertoghe Reynaut, synen broeder. - De coninck Jan van Vranckrijck ende Philips sijn sone ontslaghen uyt de ghevanckenisse in Engelant. (G.)] |
Item, in dit jaar was ’t een grote brand te Aalst dat de as kwam gevlogen tot op een mijl na Gent. Item, binnen vijf weken daarna zo brandde zeer te Gent de 12de april buiten de Zandpoort bij de Bijloke aan de Ganzendries en was 's nachts. [Anno 60 de 9de mei zo verbrandde binnen Gent buiten de Zandport wel 300 huizen dat er bleef staan branden binnen acht dagen daarna. (S.G.) - Item, in dit jaar de 2de mei zo brandde te Gent de Ganzendries, daar nu staat het Agneten klooster, tot bij Sint Pietersdorp zo dat meer dan driehonderd huizen verbranden en in dezelfde maan was te Brugge een brand die vier dagen lang duurde daar veel schade gebeurde. (K.M.)]
|
1361.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde |
|
Simoen Damman. |
Lauwereyns van Westvoerde.. |
|
Justaes van Hale. |
Jurdaen Bette. |
|
Heynric Goethals. |
Simoen van den Pitte. |
|
Gyselbrecht de Gruitere. |
Gillis van Roesselaer. |
|
Juris uut Mereren. |
Jan de Hond. |
|
Pieter van Huusse. |
Jan van den Sompele. |
|
Willem van Overleye. |
Willem Eekaerd. |
|
Willem de Maerscalc. |
Gillis Rypegheerste. |
|
Lievin Baelget. |
Nijs de Luede. |
|
Jan van Dorme. |
Heynric Drieghe. |
|
Willem van den Ryse. |
Heynric Meyeraert. |
|
Govaert van Riemelant. |
Pieter van den Walle. |
|
Simoen Relhem. |
Jan de Backere. |
|
Item, in dit jaer berrendet t'Sente Pieters te Spriete den iije in Meye. [In dit jaer was te Ghent eene groote wapenynghe in den Mey op de Coornmaert, doen men de twaelf myten afriep van ongelde. (S.G.) Zie ’t jaar 1352) [p. 85] Item, in 't zelve jaer den iiije Meye berrendet zeere te Brugghe; van Grooningen tot Sente Katelynepoorte bleef nauwe een huus staende, ende van daer vloech den brant totter Ghentserpoorte, ende dese brant gheduerde vier daghen lanc. |
Item, in dit jaar brandde te 'Sint Pieters te Spriet de 3de in mei. [In dit jaar was te Gent een grote wapening in mei op de korenmarkt toen men twaalf mijten afriep van ongeld. (S.G.) Zie 't jaar 1352.] [pagina 85] Item, in hetzelfde jaar de 4de mei brandde het zeer te Brugge, van Groeninge tot de 't zelve jaar den Sint Katelijnepoort bleef nauwelijks een huis staan en vandaar vloog de brand tot de Gentse poort en deze brand duurde vier dagen lang. |
1362.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob Willebaert. |
Jan Damman, over de markt. |
|
Lievin van den Hole. |
Claeys Daens. |
|
Gyselbrecht van der Oest. |
Simoen de Grutere. |
|
Jan de Riemmakere. |
Boudijn de Swynaerde. |
|
Jan Hemman. |
Lievin van Waes. |
|
Arnoud Mayhu. |
Jan Keylloot. |
|
Willem Bette, fs Thonis. |
Jan Huugs. |
|
Lievin de Bosschere. |
Heynric van Deynse. |
|
Ogier Tsuul. |
Jacob van Zele. |
|
Willem de Wulslaghere. |
Jan Weedaghe. |
|
Martin de Witte. |
Jan van Mendonc. |
|
Jacob van den Hecke. |
Heynric de Clerc. |
|
Jan van der Hoyen. |
Jacob de Moer. |
|
Item, in dit scependom was eenen zeer cauden wintere. Item, in 't zelve jaer quam de coninc van Cypers te Ghent omme secours jeghens de Sarasynen, die hem vele oploops deden. Item, in 't selve jaer quam de coninc van Denemercken te Ghent. Item, in dit jaer was't grooten wint in Septembere dat [p. 86] vele torren, husen, meulenen, boomen ende caven omme waeyden. Item, in dit jaer iije Octobris was eenen grooten brant ter Sluus. [Anno lxij zoo traude hertoghe Philips-le-Hardi 's graven Lodewijckx van Malen dochtere, vrau Margriete, in Ste. Wouburgenkerke t'Audenaerde, ende binnen der tijt dat men de bruyloft hilt schoten de lieden van Audenaerde huerlieder hoochbailliu ter vensteren uyt ende sloughen hem doot. (S.G.) - In dit jaer in de maent van Augusti trauwde Philippus, hertog van Bourgoigne, grave van Arthois, met vrauwe Marguerite, dochter van den grave Lodewijck de Maele, graeve van Vlaenderen, in de stadt van Audenaerde in de kercke van Ste. Walburges, gheduerende de solemniteyt van die feeste van de bruylof, die van Poperinghe wierpen uyt de vensters Mher George Bette, hunnen hoochbailliu, ende wiert van de borgherye van Poperinghe seer ellendelijk ghedoodt. (K.M.) -..... binnen dien dat men de brulof hielt, soo reesser te Ypere een groote wapeninghe, soo dat sy worpen haren hoogbailliu te veynsteren uytte, die men hiet de Prisenaere, ende sloeghen oock doodt heer Jooris Bette. (K.M.)] |
Item, in dit schependom was een zeer koude winter. Item, in 'in hetzelfde jaar kwam de koning van Cyprus te Gent om bijstand te doen tegen de Saracenen die ze vele oploop deden.
|
1363.
|
Schepenen van der Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob Bette. |
Jacob van der Linden. |
|
Lievin Pitkin. |
Willem Boele. |
|
Gillis van den Hole. |
Jacob van West. |
|
Lievin Rivisch. |
Boudijn de Beer. |
|
[pagina 87] |
|||||||||||||||||||||
|
1364.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen Damman. |
Simoen van den Kerchove. |
|
Hughe van Lembeke. |
Jan Serpieters. |
|
Justaes van den Hole. |
Gillis van Deynse. |
|
Heynric van Adeghem. |
Jacob van Ravenschoot. |
|
Lievin Balget. |
Jan van der Meersch. |
|
[p. 88] |
|||||||||||||||||
|
|
Item, in dit scependom rees eene orloghe tusschen den grave Lodewijc van Male ende den hertoghe Albrecht, omme dat hy hadde doen onthoefden te Kenoet den heere van Edeghem, grave Lodewijcx neve. [..... ende heer Lodewijck van Namen die bereedt al 't lant van Henegauwe, ende dede veel quaet in 't lant voorseyt, in vrake van den heere van Eedeghem in December (K.M.)] Item, in dit jaer was te Vuerne eenen grooten brant dat wel half de stede verberrende, by toedoene van den cnape van mer Jan van Rysele, die de perden quam evene gheven by nachte ende de kersse die viel in 't hoey op Sente Michielsnacht.
|
Item, in dit schependom rees een oorlog tussen de graaf Lodewijk van Male en de hertog Albrecht omdat hij had doen onthoofden te Kenoet de heer van Edegem, graaf Lodewijks neef. ..... en heer Lodewijk van Namen die bereed al 't land van Henegouwen, en deed veel kwaad in 't land voorzegt in wraak van den heer van Edeghem in december (K.M.)] Item, in dit jaar was te Veurne een grote brand dat wel half de stad verbrandde bij toedoen van de knaap van meneer Jan van Rysele die de paarden kwam geven bij nacht en de kaars die viel in het hooi op Sint Michielsnacht.
|
1365.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob Willebaert. |
Gelnoet de Pape. |
|
Lievin van den Hole. |
Gillis van Laethem. |
|
Claeys Daens. |
Simoen van den Pitte. |
|
Geerem Borluut. |
Pieter de Broessche. |
|
Heynric Louf. |
Willem de Juede. |
|
Gillis Leeuwerke. |
Raes Onredene. |
|
Lievin de Bosschere. |
Ghyselbrecht Haesbijt. |
|
Sanders van Lede. |
Lievin de Maech. |
|
Pieter van Boxstale. |
Jan van Coeyeghem. |
|
Jacob de Griec. |
Lievin van Waes. |
|
Willem Boele. |
Jan van den Hoorne. |
|
Jan Heymans. |
Jan Temmerman. |
|
Jan Verclaren. |
Arnoud Mayhuus. |
|
[In 't jaer 1365 wiert het magistraet vernieuwt ende ghecosen door de comissarissen van den prince, die waeren Pieter Jansone, ontfangher, Jacob Willebaert, Nicolaes Daens, ende Hendrick Eekaert, van weghe de stadt waeren vier ghecommitteert, als Lieven van Holle, Gillis van Laethem, Omaer Smeul ende Jan van der Valleyen. (K.M.)] Item, in dit jaer t' half Sporkle was grooten brant t' Sente Baefs by Ghent. [In oorloghe quamen die van Haerlebeke naest die van Curtrijcke, daer naer Thielt, daer naer die van Deynse. (G.)
|
[In 't jaar 1365 werd het magistraat vernieuwd en gekozen door de commissarissen van de prins, die waren Pieter Jansone, ontvanger, Jacob Willebaert, Nicolaes Daens, en Hendrick Eekaert, vanwege de stad waren vier gecommitteerd, als Lieven van Holle, Gillis van Laethem, Omaer Smeul en Jan van der Valleyen. (K.M.)] Item, in dit jaar t' half februari was er een grote brand bij' Sint Baafs bij Gent. [In oorlog kwamen die van Harelbeke naast die van Kortrijk, daarna Tielt, daarna die van Deinze. (G.) In dit jaar werd onthoofd in de stad van Quesnoy [pagina 90] heer d' Enghien door last van Albert van Beieren, graaf van Holland, door verdenking die hij had van dat de heer van Enghien enige familiariteit had met de gravin, zijn vrouwe, om welk feit de heer van Namen en kinderen, geallieerde van de voorzegden heer van Enghien verwekten een bloedige oorlog, verbranden overal het land van de hertog waar ze konden. (K.M.)] Item, in dit jaar (de 25ste april. K.M.) was noch een andere brand t' Sint Baafs, zo groot dat bijna geheel het dorp afging. |
1366.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Borluut. |
Jacob van Ravenschoot. |
|
Willem van Huuse. |
Jan Hondertmaerc. |
|
Gillis van den Hole. |
Heynric Eekaerd. |
|
Lievin Rivisch. |
Gyselbrecht de Grutere, fs Ghyselbrecht. |
|
Robrecht van Eeke. |
|
|
Jan Mayhuus. |
Jan Sleepstaf. |
|
Daneel Willebaert. |
Gillis van Deynse. |
|
Jan van der Hoyen. |
Jan van den Kerchove. |
|
Jan van den Zomple. |
Jan van Mendonc. |
|
Arnoud Veelhoven. |
Jan Houkin. |
|
Jan Gaillioet. |
Jan Bouscilt. |
|
Jan van Dormen. |
Arnoud van Landeghem. |
|
Boudijn Lancvoet. |
Jan Willaus. |
|
Jan de Wale. |
|
1367.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer viel Sente Niclais torre te Bruusele by grooten winde ende meer kercken. Item, in dit jaer was't groote sterfte in Vlaenderen, Brabant, Hollant, Zeelant en in Artoeys. Item, in dit jaer naer St. Bavensdach quam de goede paus Urbaen de Ve te Roome ende cellebrerde daer messe, dwelck in meneghen tyden niet ghesien en was; want de pausen hadden menich jaer haren stoel ghehauden tot Avingoen.
|
Item, in dit jaar viel Sint Nicolaas toren te Brussel bij grote wind en meer kerken. Item, in dit jaar was 't grote sterfte in Vlaanderen, Brabant, Holland, Zeeland en in Artois. Item, in dit jaar naar St. Bavo dag kwam de goede paus Urbaen de 5de te Rome en celebreerde daar de mis, wat in menige tijden niet gezien was; want de pausen hadden menige jaren hun stoel gehouden tot Avignon.
|
|
[pagina 92] |
1368.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob Willebaert. |
Simoen van der Pitte. |
|
Willem de Wulleslaghere. |
Sanders van Lede. |
|
Arent Mayhuus, over hem Philips Eeckaert. |
Geeraert de Brune. |
|
Claeys van Heertbuer. |
|
|
Geerem Borluut. |
Vrancke de Vos. |
|
Lievin de Bosschere. |
Lievin van Waes. |
|
Gyselbrecht van der Oest. |
Jan Busteel. |
|
Simoen van der Zickelen. |
Jan de Temmerman. |
|
Willem van den Ryse. |
Pieter van Beverne. |
|
Jan Heymans. |
Jan van Wettere. |
|
Arend Paridaen. |
Race van den Wale. |
|
Race Onredene. |
Jan Braem. |
|
Willem de Dene. |
Pieter de Wint. |
|
Gillis van Crombrugghe |
|
|
MmM * Item, in dit jaer gaf coninc Kaerle van Vranckerijcke die van Vlaenderen wedere Rysele ende Douwaey met haerlieder toebehoorten, omme dat de grave van Vlaenderen gaf te huwelicke Margriete zyne dochtere Philips, des conincx broedere, ende de feeste van der brulocht was ghehauden te Ghent. [Item, in 't jaer 1368 den xxvj dach van Juny trouwde vrouwe Margriete, dochter van den grave Lodewijck, den broeder van den coninck van Vranckrijcke, ende de coninck gaf met Lodewijck synen broeder, ten houwelijcke Rijssel ende Douway. (K.M.)]
|
Item, in dit jaar gaf koning Karel van Frankrijk die van Vlaanderen weer Rijsel en Duway met hun toebehoren om dat de graaf van Vlaanderen gaf te huwelijke Margriet, zijn dochter, Philips, de konings broeder, en het feest van de bruiloft was gehouden te Gent. [Item, in 't jaar 1368 de 26ste dag van juni trouwde vrouwe Margriet, dochter van de graaf Lodewijk, de broeder van de koning van Frankrijk, en de koning gaf met Lodewijk zijn broeder, ten huwelijk Rijsel en Duway. (K.M.)]
|
1369.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van der Zickelen. |
Jan van Lede. |
|
Jan Mayhuus. |
Ghyselbrecht van Coudenhove. |
|
Robrecht van Eeke. |
Willem Boele. |
|
Boudijn de Beere. |
Gyselbrecht de Grutere, fs Ghyselbrecht. |
|
Jan van den Somple. |
|
|
Godevaert van Riemelant. |
Jan Sleepstaf. |
|
Jan Utenhove. |
Pieter Coolman. |
|
Gillis Beyaert. |
Heynric van Adeghem. |
|
Arnoud Veelheven. |
Arnoud de Dobbelere. |
|
Heynric Louf. |
Jan van der Vurst. |
|
Jan van Dormen. |
Pieter van Deynse. |
|
Martin de Witte. |
Pieter van den Wale. |
|
Jan van den Damme. |
Boudijn van Baeyghem. |
|
Joos Deynoet. |
|
|
Item, in dit jaer was 't casteel van Wondelghem beghonnen te maeken by Ghent in de mersschen. Item, in dit jaer stoolen de Joden te Bruusele in Sente Katerynekercke een syborye met den Heleghen Sacramente ende droughen 't in haerlieder synagoge jeghens overe 't gasthuus van Ercken, dwelck daer voortijts gheweest hadde eene brauwerye, aldaer zy namen 't Helich Sacrament ende leg- [p. 94] den ‘t up eene tafele ende duerstaken't met messen vele ghaten, de welcke bloedden ghelijc versche wonden, ende dit gheopenbaert zijnde zy wierden ghevanghen ende verbrant, ende de plaetse daer zy woenden heet noch der Juedentrap, ende van desen wercke was den eersten upghevere eenen meester Abraham, wonende met den hertoghe van Brabant, de welcke hadde een joode gheweest ende met valscer herten laten doopen, en was metten anderen verbrant up den Wallemdriesch te Brussele. Item, dit Heleghe Sacrament ziet men noch daghelicx metten bloedeghen wonden die 't beghert te ziene in Sente Godelievekercke. |
MmM Item, in dit jaar was 't kasteel van Wondelgem begonnen te maken bij Gent in de moerassen.
|
1370.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Borluut, fs Geerems. |
Simoen van den Putte. |
|
Gillis Rypegheerste. |
Jacob de Puur. |
|
Gyselbrecht Mayhuus. |
Jan Hondertmaerc. |
|
Sanders van Lede. |
Sanders Conte. |
|
Jacob van West. |
Pieter de Wint. |
|
Jan Hautscilt. |
Jacob van der Oerzele. |
|
Boudijn van Ravenscoot. |
Claeys Utenhove. |
|
Jan de Backere. |
Everdey Valcke. |
|
Heynric Meyeraert. |
Gillis Leeuwercke. |
|
Jan van Coeyeghem. |
Wouter Inghel. |
|
Jan Ghelioet. |
Lievin Bloume. |
|
Lauwereins de Maech. |
Jan Houkin. |
|
Pieter van Beverne. |
Philips van Berleghem. |
|
1371.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob Willebaert, over hem Jan Borluut, op den Coorenaert. |
Jacob van Ravenscoot. |
|
Arend Paridaen. |
|
|
Jan Heyman. |
Race Onredene. |
|
Willem van den Ryse. |
Daniel Sersanders. |
|
Simoen van der Zickelen. |
Lievin Wittebroot. |
|
Race van den Wale. |
Pieter van Bocxstaele. |
|
Jan Sleepstaf. |
Simoen Bette, in de Coestrate. |
|
Jan Borluut, over hem Ghelloet de Pape |
Lievin van Hobosch. |
|
Gelnoet de Pape. |
Pieter Colman. |
|
Gillis van Deynse. |
Gillis van Yevendale. |
|
Wulfram van den Hecke. |
Gillis Mayhuus |
|
[p. 96] |
|||||||
|
|
Item, in dit jaer quam te Ghent den xijen Hoeymaent de cardinael ende bisscop van Cantelberghe, [Uyt Ingelant. (S.G.)] Item, in dit jaer den xxj Meye was 't groote ertbevinghe. [In dit jaer op den Palmsondach wasser grooten brant op Ste. Pieters. (S.G.) In desen tijt ordonneerde Lodewijck van Maele eenen souverainen bailliu van Vlaenderen, om te suyveren het lant van de voleurs ende quaetdoenders. (K.M.)] Item, in dit jaer was den strijt te Baeswilde in Gelderlant. Item, in 't zelve jaer den xxj Ougste was de hertoghe van Brabant ghevanghen van den hertoghe van Geldere, genaempt hertoghe Weinselinc van Brabant ende veele van zynen edelen waren versleghen, hare wapenrocx ende hare banieren waren gehanghen in 't hoechste van der kercken te Niemweghe. [In dit jaer op Ste. Cypriaensdach was 't eenen grooten strijt tusschen den hertoghe Wenselijn van Brabant ende den hertoghe van Geldere, ende den strijt van Bruunswijck in Gulcken was oock. (G.)] |
Item, in dit jaar kwam te Gent de 12de van juni de kardinaal en bisschop van Canterbury, [Uit Engeland. (S.G.)] Item, in dit jaar de 21ste van mei 't grote aardbeving. [In dit jaar op den Palmzondag was er grote brand op Sint Pieters. (S.G.) In deze tijd ordonneerde Lodewijk van Male een soevereinen baljuw van Vlaanderen om te zuiveren het land van de dieven en kwaaddoeners (.M.)] Item, in dit jaar was de strijd te Baaswilde in Gelderland. Item, in 'in hetzelfde jaar de 21ste augustus was de hertog van Brabant gevangen van de hertog van Gelder, genaamd hertog Weinselijn van Brabant en vele van zijn edelen waren verslagen, hun wapenrok en hun banieren waren gehangen in ’t hoogste van de kerk te Nijmegen. [In dit jaar op Sint Cyprianus dag was 't een grote strijd tussen de hertog Wenselijn van Brabant en de hertog van Gelder en de strijd van Braunschweig in Gulik was er ook. (G.)] |
1372.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen van den Pitte. |
Willem Bette, fs Thonis. |
|
Robrecht van Eeke. |
Willem Boele. |
|
Jan Mayhuus. |
Jan de Riemakere. |
|
[p. 97] |
|||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was d'eerste abdesse van den Groenenbriele gecoren ende gheconsacreert. Item, in dit voornoemde jaer quam te Ghent de cardenael van Beauvauys, den iiij sporkele. [In dit jaer ende scependom waren op de Hoofbrugge gesedt de vader ende de sone van metale. (S.G.) In dit jaer waren meest alle de delvers doot gesmeten op de Nieuwe Leie, die de Bruggelyngen deden delven, van die van Ghent, om dat zy de voornoemde gentsche Leie gerne gecregen hadden tot Brugghe, contrarie der ghemeender stede van Ghent. (S.G.) Item, up Ste. Odulphusdach verbrande binnen der stede van Utrecht wel iiijc huysen (K.M.) |
Item, in dit jaar was de eerste abdis van de Groenenbriel gekozen en geconsacreerd. Item, in dit voornoemde jaar kwam te Gent de kardinaal van Beauvais de 4de februari. [In dit jaar en schependom waren op de Hoofdbrug gezet de vader en de zoon van metaal. (S.G.) In dit jaar waren meest alle de delvers dood gesmeten op de Nieuwe Leie die de Bruggelinges deden delven van die van Gent om dat ze de voornoemde Gentse Leie graag gekregen hadden tot Brugge, contrarie der galgemene stad van Gent. (S.G.) Item, up Sint. Odulphus dag verbrandde binnen de stad van Utrecht wel 400 huizen. (K.M.) |
1373.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gyselbrecht de Grutere, fs Gyselbrecht. |
Sanders van Lede. |
|
Aernour Parijs. |
|
|
Jan Hautscilt. |
Sanders Cante. |
|
[p. 98] |
|||||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was 't zo groot watere dat men in 't baghijnhof ter Hoeye voer met scepen, ende quam by groote ysele. [In dit jaer quamen de dansers te Ghent ende dansten deurgaens wech dach ende nacht sonder eten, drincken oft sonder slapen. (G.) Item, in dit jaer soo reesser een groot proces voor den hertoch Lodewijck, tusschen de stede van Ghendt ende de schepenen van Curtrijcke om dat de wet van Curterijcke brochten van lyve ter doedt eenen Symoen de Vere, poirter van Ghendt. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was 't zo groot water dat men in 't begijnhof ter Hoei voer met schepen en kwam bij groot ijzel. [In dit jaar kwamen de dansers te Gent en dansten doorgaans weg dag en nacht zonder eten, drinken of zonder slapen. (G.) Item, in dit jaar zo rees er een groot proces voor de hertog Lodewijk tussen de stad van Gent en de schepenen van Kortrijk om dat de wet van Kortrijk bracht van lijf ter dood een Symoen de Vere, poorter van Gent. (K.M.)] |
1374.
[p. 99] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer waren ghebannen de dansers, die dach ende nacht duergaende dansten, zonder eten oft drincken, ofte slapen, den xxij Octobris. Item, in dit jaer was Wouter van Aultryven hoochballiu van Ghent doot ghesleghen up den cauter te Ghent den vij van September van den wevers, daer hy quam met 's prinsen baniere, ende bleven vj daghen in de wapen staende, ende 't casteel van Wondelghem was up Onser Vrauwenavont ofte nacht ghewonnen ende beclommen by Jan Yoens, den capitein, ende verberrent met alle de huusen, diere ontrent stonden. Sommeghe segghen dat dit ghebuerde in 't jaer lxxix hier naer. [In dit jaer wiert ghedoodt in dese stadt (op den Cauter, Bibl.) den hoochbailliu mher Rogier Doultre; 't gene ghebeurde door de volders ende witte caproenen van de selve stadt, sijnde dan rebellen teghen den prins, niet teghenstaende dat hy dede draeghen voor hun den standaert ende bannieren van den prins, ende Jan Yoens maeckte hem capiteyn van de selve rebellen, brandende ende ruinerende de casteelen van den prince tot Wondelghem, waer uyt spruytte eenen bloedighen oorlog. (K.M.)] |
Item, in dit jaar waren gebannen de dansers die dag en nacht doorgaan en dansten, zonder eten of drinken of slapen, de 22ste oktober. Item, in dit jaar was Wouter van Aultryven hoog baljuw van Gent dood geslagen op de Cauter te Gent de 7de van september van de wevers daar hij kwam met 's prinsen banier en bleef 6 dagen in de wapen staan en 't kasteel van Wondelgem was op Onze Vrouwe avond of nacht gewonnen en beklommen bij Jan Yoens, de kapitein en verbrand met alle huizen die er omtrent stonden. Sommige zeggen dat dit gebeurde in 't jaar 79 hierna. [In dit jaar werd gedood in deze stad (op de Cauter, Bibl.) den hoog baljuw mijnheer Rogier Doultre; 't gene gebeurde door de volders en witte kaproenen van dezelfde stad en waren dan rebellen tegen de prins, niet tegenstaande dat hij liet dragen voor hun de standaard en banieren van de prins en Jan Yoens maakte hem kapitein van die rebellen, brandden en ruïneerden de kastelen van dn prins tot Wondelgem waaruit een bloedige oorlog sproot. (K.M.)] |
|
[pagina 100] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
1375.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de groote brant te Mechelen. [In dit jaer verbrande de kercke af te Ste. Pieters ende de Cloosterkerke te Gent. (S.G.) In dit jaer was by den hertoghe Wenselijn beginnen maken het casteel van Vilvoorde. (S.G.)] |
Item, in dit jaar was de grote brand te Mechelen. [In dit jaar verbrande de kerk af te Sint Pieters en de Kloosterkerk te Gent. (S.G.) In dit jaar was bij de hertog Wenselijn beginnen maken het kasteel van Vilvoorde. (S.G.)] |
1376.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gyselbrecht de Grutere, fs Gyselbrecht |
Jan van Lede. |
|
Raes van den Wale. |
|
|
Jan van Valenchiennes. |
Jan van Coeyeghem. |
|
Gillis Mayhuus. |
Ogier Suul. |
|
[p. 101] |
|||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer dede 't water vele quaets in Oostvrye ende in de Vierambachten. Item, in dit voornoemde jaer was te Brugghe den eersten steen gheleit van den scepenhuuse by den grave Lodewijc van Male ende men heetet Gyselhuus op de Burcht. Item, in dit jaer brac den dijck ute te Biervliet ende daer omtrent in Novembre, ende daer verdronken xvj prochien op sente Lissebettenacht. ['s Maendaechs naer Ste. Martensdach brack 't gat te Biervliet uyt ende daer verdroncken vele prochien, te wetene: Bouchaute, de Piete, de Gewilleghe inne Poesselaere, Eynsdijck, Elmare, St. Jans in de Wostyne, Bymanskeercke, Ste. Catlyne ten Aermen, Coendijcke, Maternessen, Ste. Nyclaes, Biervliet, Schoondijck, noch een ander prochie. (G.)] Item, in dit jaer was t' Sente Pieters an 't Stalhof op onse Vrauwendach in Maerte een en grooten brant, zo datter verberrenden bet dan vijf duusent huusen. (Veel cappellen ende kercken Bibl). [p. 102] Item, in dit jaer quamen te Ghent ende te Brugghe uut Vranckerijcke de hertoghe van Bortaengnen, ende uut Ynghelant quam de prince van Waels ende de hertoghe van Lancastere omme te tractoren van paeyse of omme een bestant tusschen de twee coninghen; ende de hertoghinne van Lancastere quam mede, de welcke met kinde ghinck ende zy ghelach te Ghent van eenen jonghen soone, de welcke men heet Jan van Ghent. [Item, in dit jaer quam de hertoginne van Lancaster met haren man ende trocken t' sent Adriaens te Geersberghe, ende sy was bevrucht, ende aencomende te Ghendt soo wort sy sieck ende ghelach van eenen sone, de welcke daer naer was hertoghe van Lancaster, en men hiet hem Jan de Gandt. (K.M.)] Item, te Rome quam gescil omme twee pausen den eenen te Rome, ghenaempt Urbaen de vj, ende d'andere te Avingioen Clemens de vij. |
Item, in dit jaar deed 't water vele kwaad in Oostvrije en in de Vierambachten. Item, in dit voornoemde jaar was te Brugge de eerstensteen gelegd van den schepenhuis bij de graaf Lodewijk van Male en men heet het Gijzelhuis op de Burcht. Item, in dit jaar brak de dijk uit te Biervliet en daar omtrent in november en daar verdronken 6 parochies op Sint Elisabeth nacht. ['Maandag na Sint Maartens dag brak 't gat te Biervliet uit en daar verdronken vele parochies, te weten: Bouchaute, de Piete, de Gewilleghe inne Poesselaere, Eynsdijck, Elmare, St. Jans in de Wostyne, Bymanskeercke, Sinte. Catlyne ten Aermen, Coendijcke, Maternessen, Ste. Nyclaes, Biervliet, Schoondijck, noch een ander parochie. (G.)] Item, in dit jaar was t' Sint Pieters aan 't Stalhof op onze Vrouwe dag in maart een grote brand zodat er verbrandde meer dan 5 000 huizen. (Veel kapellen en kerken. (Bibl.) [pagina 102] Item, in dit jaar kwamen te Gent en te Brugge uit Frankrijk de hertog van Bretagne en uit Engeland kwam de prins van Wales en de hertog van Lancaster om te trakteren van vrede of om een bestand tussen de twee koningen; en de hertogin van Lancaster kwam mee die zwanger was en ze lag te Gent van een jonge zoon die men heet Jan van Gent. [Item, in dit jaar kwam de hertogin van Lancaster met haar man en trokken t' Sint Adriaans te Geraardsbergen en ze was bevrucht en aangekomen te Gent zo werd ze ziek en lag van een zoon die daarna was hertog van Lancaster en men heet hem Jan de Gandt. (K.M.)] Item, te Rome kwam geschil om twee pausen de ene te Rome genaamd Urbanus de 6de en de andere te Avignon Clemens de 7de . |
1377.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen van der Zickelen. |
Sanders van Lede. |
|
Gyselbrecht Mayhuus. |
Lievin de Maech. |
|
Heynric van Roden. |
Gillis van Doyse. |
|
Boudijn de Beere. |
Jan Wandel. |
|
Jan Houkin. |
Claeys van der Zickelen. |
|
Wouter Kerstiaens. |
Lievin van den Watere. |
|
Simoen Sersanders. |
Ydier van Ydeghem, over hem Wasselin van den Pitte. |
|
Martin de Witte. |
|
|
[p. 103] |
|||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer staerf de paus Gregorius de xje, ende de cardenalen waren in 't conclave omme te kiesene eenen paus ende die Romeynen liepen in de wapene, ende quamen voor 't conclave ende riepen dat se wilden hebben eenen Romeyn oft eenen Ytaliaen tot eenen paus, ende de cardenalen en consten niet willic geaccorderen, ende quamen de Romeynen ende deden fortse op de cardenalen, ende sloeghen op 't conclave ende quetsten den cardinael van Poytiers, zo dat uut vreese riep een cardinael duer een gat: ‘O edel Romeynen, de bisschop van Baren es ghecoren ende geheeten Urbaen de vj.’ Daer vele af gbebuerde. Item, in dit jaer was de keysere te Bruusele ende te Gent. [In dit jaer begonst oorloghe tusschen grave Lodewijck ende de stede van Ghendt; dnaeste jaer begonste de selve die wel seven jaer duerde. (G.)] |
Item, in dit jaar stierf de paus Gregorius de 11de en de kardinalen waren in conclaaf om een paus te kiezen en die Romeinen liepen in de wapenen en kwamen voor 't conclaaf en riepen dat ze wilden hebben een Romein of een Italiaan tot een paus en de kardinalen konden niet gewillig overeen komen en toen kwamen de Romeinen en deden kracht op de kardinalen en sloegen op 't conclaaf en kwetsten de kardinaal van Poitiers zo dat uit vrees riep een kardinaal door een gat: ‘O edel Romeinen, de bisschop van Baren is gekozen en geheten Urbanus de 6de.’ Waar veel van gebeurde. Item, in dit jaar was de keizer te Brussel en te Gent. [In dit jaar begon de oorlog tussen graaf Lodewijk en de stad van Gent; het naaste jaar ging die verder en duurde wel zeven jaren. (G.)] |
1378.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van Lede, over hem Jan Utenhove, in 't Schelstraat. |
Jan Uutendale, over hem Jacob van Raveschoot. |
|
[p. 104] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was te Ghent eenen brant dat clooster van sente Pieters verberende [en aldaer wert verbrant de kercke van het clooster met wel vijf hondert huysen. (S.G.)] by toedoene dat men een vercken synghelde. [In 't jaer 1378 wiert het magistraet ghecontinueert. (K M.)] Item, in dit jaer storven beede de voorscepenen. Item, in dit zelve jaer was te Ghent een groote wapeninghe. Item, in dit jaer waren ghecoren twee pausen: den ertsbisschop van Baren, ghenaempt Urbaen den VIe ende Roberecht, des graven zoone van Geneven. Hy was cardinael van Apestalen (der twaelf Apostelen) ende hadde gheweest bisscop van Terrewanen ende van Camerijcke, ende was gheheeten Clement den VIIe, ende hadde zynen stoel te Avignoen, ende hem obedierde Vranckerijcke, Spaengnien, Castilien, Aragon ende Scotlant ende Urbaen obedierde Rome, Napels, Sycylien, Cypers, Creten, Lombardien, Venegien, Hongheryen, Polen, Sweden, Noorweghen, Denemercken, Inghelant, Portingale, Ludijcke, Brabant ende Vlaenderen. |
Item, in dit jaar was te Gent een brand dat het klooster van Sint Pieters verbrandde [en aldaar werd verbrand de kerk van het klooster met wel vijf honderd huizen. (S.G.)] bij toedoen dat men een varken singelde. [In 't jaar 1378 werd het magistraat gecontinueerd. (K M.)] Item, in dit jaar stierven beide de voorschepenen. Item, in dit hetzelfde jaar was te Gent een grote wapening. Item, in dit jaar waren gekozen twee pausen: de aartsbisschop van Baren, genaamd Urbanus de 6de, de graven zoon van Geneve. Hij was kardinaal van Apestalen (de twaalf Apostelen) en had geweest bisschop van Terwaan en van Kamerijk en was geheten Clement de 7de en had zijn stoel te Avignon en hem gehoorzaamde Frankrijke, Spanje, Castilië, Aragon en Schotland en [pagina 105] Urbanus gehoorzaamde Rome, Napels, Sicilië, Cyprus, Kreta, Lombardije, Venetië, Hongarije, Polen, Zweden, Noorwegen, Denemarken, Engeland, Portugal, Luik, Brabant en Vlaanderen. |
1379.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gyselbrecht de Grutere, fs Gyselbrecht |
Simoen Bette, in Dhameede. |
|
Jan Sleepstaf, in de Peperstrate. |
|
|
Gillis van Deinse. |
Wouter Inghel. |
|
Wulfram van den Hecke. |
Claeys van der Zickelen. |
|
Geerem Borluut. |
Arent Paridaen. |
|
Jan Mayhuus, fs Sher Jans. |
Roegier Everwijn. |
|
Jacob Utergaleyden. |
Claeys Utenhove. |
|
Simoen Damman. |
Jan Velheven. |
|
Jan van der Vurst. |
Reynier de Kempe. |
|
Lauwereis de Maech. |
Willem Vierjaer. |
|
Gillis Beyaert. |
Jan van Leuvene, blauwere. |
|
Jan van Boyeghem. |
Jacob van der Eecken. |
|
Jacob Seyssone, fs Jacobs sone. |
Heynric Morael. |
|
Jan Huugs, t' Sente Baefs. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 108] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit scependom waren te Ghent vijftich lieden onthooft. Item, in dit jaer voornoemd was Aelst ghedestruert. |
Item in dit schependom waren te Gent vijftig lieden onthoofd. Item in dit voornoemde jaar was Aalst vernield. |
1380.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen van der Zickelen. |
Jacob van Ravenscoot. |
|
Jan van den Werde, over hem Jan van Valenchiene, over hem Jan de Diere |
Jan Boele, fs Willems. |
|
Willem van den Ryse. |
|
|
Boudijn de Beere, de jonghe. |
|
|
Jacob Heekaert. |
Willem Steemaer. |
|
Simoen Sersanders. |
Jan van Waes. |
|
Roberecht van Eeke. |
Jan van der Haghe, fs Jacobs. |
|
Pieter Kerstiaens. |
Jan van Hoorebeke, fs Goessin, Over hem Wasselin de Smet.. |
|
Pieter Sersimoens. |
Gillis van der Nieuwermolen. |
|
Willem Blanckaert, over hem Philips van Meerendre. |
Jan Ebbel, de jonge. |
|
Jacob van Maelte. |
|
|
[p. 109] |
|||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was de cappe op 't beelfroet te Ghent ghemaect. [Item, in dit jaer was de cappe up 't beelfroot ghemaeckt, ende met scaelgen ghedect, ende den 9 July zoo verberrende den turren ten Jacoppynen te Ghendt. (Bibl.)] Item, in dit jaer was 't pongijs te Langerbrugghe. [In dit jaer was eenen Lievin Rijnvisch onthooft op de Hoochbrugghe. (S.G.)] Item, in dit voornoemde jaer was de wijch te Langerbrugge noch eens ende t'Everghem. Item, in dit jaer quam de grave Lodewijc ligghen te Ghent voor de Waelpoorte. Item, in dit jaer verberrende de Jacoppynen torre te Ghent. Item, in 't zelve jaer den xen wedemaent was Gheertsberghe ghewonnen. Item, in dit zelve jaer was Brugghe ghewonnen ende tweewaerf binnen der stede van Brugghe zeere ghevochten, die van Ghent jeghens die van Brugghe, daer vele volcx bleef an beede zyden; ende men hiet te Brugghe die van Ghent Clauwaerts omme dat zy droughen op hare mauwe drye clauwen van liebaerts, ende die van Brugghe hiet men Lelyaerts, ende men zei; [p.110] Clauwaert, Clauwaert, wacht u van den Lelyaert; Gaet ghy niet ghendewaert, Ghy laetter uwen tabbaert; Al waert ghy noch zoo zeere ghebaert, Zy zullen u maken vervaert. |
Item, in dit jaar was de kap op 't belfort te Gent gemaakt.[Item, in dit jaar was de kap up 't belfort gemaakt en met schalen bedekt en de 9de juli zo verbrandde de toren van de Jakobijnen te Gent. (Bibl.)] Item, in dit jaar was 't steekspel te Langerbrugge. [In dit jaar was een Lievin Rijnvisch onthoofd op de Hogebrug. (S.G.)] Item, in dit voornoemde jaar was de strijd te Langerbrugge noch eens en te Evergem. Item, in dit jaar kwam de graaf Lodewijk liggen te Gent voor de Walpoort. Item, in dit jaar verbrandde de Jakobijnen toren te Gent. Item, in 'in hetzelfde jaar de 10de van januari was Geraardsbergen gewonnen. Item, in hetzelfde jaar was Brugge gewonnen en twee maal binnen de stad van Brugge zeer gevochten, die van Gent tegen die van Brugge, waar veel volk bleef aan beide zijden; en men noemde te Brugge die van Gent Klauwaards omdat ze droegen op hun mouw drie klauwen van liebaard, en die van Brugge noemde men Lelieaarts en men zei; [pagina 110] Klauwaards, wacht u van de Lelieaarts; Gaat ge niet Gent waarts, Gij laat er uw tabbaard; Al was ge nog zo zeer bebaard, Ze zullen u maken bang. |
1381.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Simoen Bette, in de Ameede, over hem Jan de Jonghe. |
Jan van den Kerchove, t' Sente Baefs. |
|
Jan van den Watere. |
Jan Sleepstaf, over hem Jan van Lemberghen. |
|
Jan van der Eeken. |
|
|
Simon Braem. |
Jan Utenbroucke. |
|
Pieter van den Bossche. |
Simoen van Vaernewijc. |
|
Pieter Amelrie. |
Lievin Bloume. |
|
Jan Haeck. |
Jan de Beere, temmerman. |
|
Roegier Everwijn. |
Jurdaen de Brune. |
|
Lievin van Wettere. |
Willem de Dene. |
|
Jan de Beere, vleeschauwere. |
Lievin van der Bile. |
|
Heynric van Danckaertseeke. |
Pieter van Waes. |
|
Jan de Vriese, blauwere. |
Jan van der Cappellen. |
|
Pieter van den Turre. |
Jan van Bassevelde. |
|
Jan van der Oest |
|
|
Item, in dit jaer bleef 't kint van Edinghen (Idegem) doot voor de Keyserporte te Ghent.
|
Item, in dit jaar bleef 't kind van Edingem (Idegem) dood voor de Keizerpoort te Gent.
|
|
Item, in dit jaer was de strijt te Roosbeke, daer de coninc van Vrankrijcke toochde de olyflamme op de meulene up den xxvij van Novembere, aldaer doen Philips van Ertvelde versmacht bleef onder 't volc, ende zijn causen waren ghevoert voor zijn knien met rugghen pelssen. [Item, in 't selve jaer laghen de Kressers xiiij nachten up 't schepenhuys. (K.M.) - Item, dese schepenen waren vernieut sonder den heere, maer de voorschepenen van der Keure was doodt ghesleghen in een wapeninghe; dat ghebeurde 's anderdaghs naer St. Pauwels van in Lauwe. (K.M.) - Capitein generael van die van Ghent was Francies Ackerman. (S.G.) - In dit jaer den xxvij Novembris bleef Philips van Artevelde te Roosbeke. (S.G.)
|
Item, in dit jaar was de strijd te Roosbeke daar de koning van Frankrijk toonde de oriflamme op de molen op de 27ste november aldaar toen Philips van Artvelde versmacht bleef onder 't volk en zijn kousen waren gevoerd voor zijn knieën met ruige pelzen. [Item, in hetzelfde jaar lagen de Schreeuwers 14 nachten up 't schepenhuis. (K.M.) - Item, deze schepenen waren vernieuwd zonder de heer, maar de voorschepen van de Keur was dood geslagen in een wapening; dat gebeurde 's anderdaags na St. Pauwels van in januari. (K.M.) - Kapitein generaal van die van Gent was Francies Ackerman. (S.G.) - In dit jaar de 27ste november Philips van Artvelde te Roosbeke. (S.G.) - In dit jaar werd de heer Philippus d' Artvelde met de Vlamingen geslagen bij Roosenbeke, alwaar die voornoemde Artvelde gedood werd met noch 24 duizend Vlamingen. (Bibl.) [pagina 114] Item, in dit jaar was Oudenaarde ontzet gedaan. [Leuven belegert van de hertog van Brabant Wenseleyn. De Spaanse volk van Oudenaarde gewonnen. (G.)] In dat jaar was Kortrijk een Aardenburg gewonnen. Item, in dit jaar was men voor Leuven. Item, in dit jaar kwam de koning Karel van Frankrijk in Vlaanderen t' hulp de graaf Lodewijk van Male de 27ste van november en hij lag bij Kortrijk op de Leie wel 16 dagen te veld en daarna kwam hij voor Iperen waar vele van Bretagne dood bleven van de Vlamingen verslagen. |
1383.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob van Ravenschoot. |
Heynric van Adeghem. |
|
Jacob Diedericx. |
Lievin de Maech. |
|
Jan van den Houte. |
Arend Everwijn. |
|
Heylaert Parijs. |
Jan van Munte. |
|
Jan van Libertsa. |
Jan van der Hulst. |
|
Willem de Dene. |
Jan Teerpenninc. |
|
Wouter de Vriend. |
Gillis Hoornic. |
|
Gillis van Crombrugghe. |
Willem de Pypere, over hem Aernout van Messe. |
|
Lievin van Mossevelde. |
|
|
Jan de Beere. |
Jacob van Maelte. |
|
Jan van Dronghene. |
Wulfram de Cooman, over hem Jan Wieric. |
|
Claeys Haec. |
Jacob de Luede. |
|
Jan Hamelric. |
Boudijn Speyman. |
|
Pieter Pijlysere. |
|
|
[p. 115] |
|||
|
|
[pagina 116] |
|
1384.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan de Jonghe, over hem Race van den Voorde, ridder. |
Willem van den Putte. |
|
Joos de Meester. |
|
|
Robrecht van Eeke. |
Pieter van Waes. |
|
Jan van den Watere. |
Jacob van den Pitte. |
|
Jan Haec. |
Franchoeis Morael. |
|
Pieter Hamelric. |
Jan van der Straten. |
|
Lievin van der Bile. |
Mathijs Tsuul. |
|
Jan van Vaernewijc. |
Pieter Diedericx. |
|
Jan Veelheven. |
Willem de Meersman. |
|
Lievin Zoetaert. |
Maes de Cleerc. |
|
Jan Hallinc. |
Jan van Bassevelde. |
|
Heynric de Meester. |
Jan Coolman. |
|
Lauwereis de Backere. |
Jan Coelins. |
|
Mmmm Item, in dit jaer waert Audenaerde weder van den heeren ghewonnen met eenen waghene met hoeye, daer volc van wapenen in lach, ende in de poerte commende deden een wiel van den waghene ende lieten de waghene vallen in de poorte, ende midts dien quam haerlieder volck anne. Item, in dit jaer wonnen die van Ghent weder die stad van Audenaerde. [Item, in 't selve jaer won eenen Franchois Ackerman Audenaerde, den xxiiij Novembris. (K.M.)] Item, den viijen van Hoeymaent in dit jaer was te Ghent eene wapeninghe up de maert, ende men stelde den standaert van den coninc van Ynghelant daer up de maert, dwelcke Mer Bernaert van Hersele wilde beletten ende was zeere teghen [p.117] ende daer omme was hy doot ghesleghen ende was begraven in Sente Jacopskercke, in den choor voor den hooghen autaer. [De heere van Heersele doot gheslaghen binnen Ghendt en Jan van Sickelen bleef doot binnen Rijssele, ende voer hooftman ghecoren te Ghent Boudewijn de Rijcke. Item, de heere van Schoorisse metten heere van Heye creghen met practijcke ende ghewelt die van Ghent uyt Audenaerde. (G.) Item, in dit jaer trocken de volders uyt Ghendt om haren loen gheleent te hebben. |
Item, in dit jaar werd Oudenaarde weer gewonnen van de heren met een wagen met hooi waar veel wapenvolk in lag en toen ze in de poort kwamen deden ze een wiel van de wagen en lieten de wagen vallen in de poort en mitsdien kwam hun volk aan. [Item, in hetzelfde jaar won een Franchois Ackerman Oudenaarde de 24ste november. (K.M.)] Item, de 8ste van juli in dit jaar was te Gent een wapening op de markt en men stelde de standaard van de koning van Engeland daar op de markt, wat Meneer Bernaert van Herzele wilde beletten en was zeer tegen [pagina 117] En daarom was hij dood geslagen en was begraven in Sint Jacobs kerk in het koor voor het hoge altaar. [De heer van Herzele dood geslagen binnen Gent en Jan van Sickelen bleef dood binnen Rijsel en voor hoofdman werd gekozen te Gent Boudewijn de Rijcke. Item, de heer van Schoorisse met de heer van Heye kregen met praktijk en geweld die van Gent uit Oudenaarde. (G.) Item, in dit jaar trokken de volders uit Gent om hun loon geleend te hebben. |
1385.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van den Kerchove, t' Sente Baefs. |
Daniel van Vaernewijc. |
|
Jan van Wettere. |
|
|
Jan de Raet. |
Zegher Everwijn. |
|
Willem Dherde. |
Gillis Hoornic. |
|
Jan van Meerbaer. |
Jacob Stulpaert. |
|
Jan de Meester. |
Jacob Peynaert. |
|
Lievin van der Herloe, over hem Jan van der Hust. |
Lauwereins van Westvoerde. |
|
Hector de Vos. |
Lievin van Waes. |
|
Michiel Lauwereins, bakker. |
Jacob Meyeraert. |
|
Jan Wulframs. |
Jan de Backere. |
|
Michiel Boene. |
Michiel Talboem. |
|
Jan van Lemberghen. |
Jacob de Backe, scheerere. |
|
Laureyns Pene. |
Joos van coeland. |
|
Jan Straetkin, over de markt. |
|
|
1386.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob van den Pitte. |
Boudijn van Ravenschoet. |
|
Lievin de Maech. |
Jan de Hert. |
|
Rogier Everwijn, over hem Jan sijn sone. |
Willem Vierjaer. |
|
Lievin Dhamman. |
|
|
Jan van den Kerchove. |
Lievin de Temmerman. |
|
Jacob van der Galleyde. |
Lievin van Mossevelde. |
|
Anthonis Platijn. |
Gillis van den Wynckele. |
|
Simoen Serthomaes. |
Diederic Valcke |
|
[p. 119] |
|||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer was 't van scepenen gheordonnert: wat partyen hare saken verloren, verloren ooc de costen, ende moesten die betalen. Item, in dit jaer quam de coninc van Vranckerijcke duer Vlaenderen ter Sluus met heercrachte omme te wederstane den coninc van Ynghelant; maer de wint die rees altoos contrarie ende daer omme des conincx raet die riet dat de coninc te deser tijt niet reysen noch trecken en zaude, ende keerde wederomme te Parijs waert. Item, die van Inghelant waren allomme ghereet omme den coninc van Vranckerijcke te wederstane ende hier omme waren de Franchoeysen zeer gram, omme dat zy omme de reyse huerlieder goet verstelt hadden, ende zy begonsten ter Sluus ende te Brugghe zeere te roovene in hare herberghen, ende die van Brugghe ende van der Sluus sloeghen vele Franchoeysen doot ende Bortoenen al bedectelic.
|
Item, in dit jaar was 't van schepenen geordonneerd: wat partijen hun zaken verloren die verloren ook de kosten en moesten die betalen. Item, in dit jaar kwam de koning van Frankrijk door Vlaanderen ter Sluis met legermacht om te weerstaan de koning van Engeland’ maar de wind die rees altijd contrarie en daarom de konings raad die raadde aan dat de koning deze tijd niet reizen noch trekken zou en keerde wederom te Parijs waart.
|
1387.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utenhove, in de Scelstrate. |
Willem de Grutere. |
|
Zeger Everwijn. |
Lauwereins de Maech. |
|
Jan van der Eeken. |
Jan van den Watere. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jan Sloeve. |
|
Jacob Meyeraert. |
Denijs de Luede, over hem Jan Veelheven. |
|
Mathijs van den Wynckele. |
|
|
Heynric Borluut. |
Gillis van Crombrugghe. |
|
Jacob de Scepene. |
Jan van der Haghe. |
|
Pieter van Waes. |
Jan van der Straten. |
|
Jan Coolman. |
Race van den Wale. |
|
Lauwereins van Ghent. |
Geeraert de Smet. |
|
An den Zandberch. |
Pieter Hueribloc, de smet. |
|
Jan van Overmeere. |
Jan van Longhevale. |
|
Jan Roelins. |
|
|
Item, in dit jaer bleef Franchoeis Ackerman een van der capiteynen van Ghent, doot. [Item, in dit zelve jaer op den xxviie April was gheboden al Vlaenderen deure dat men, in de toecommende Brugghe maert, gheen ander munte bieden en saude dan Roosbekers, up de verbuerte van den ghelde, ende 't selve ander ghelt te draghene up de wissele als biljoen, soo dat hier onder staet:
|
Item, in dit jaar bleef Franchois Ackerman, een van der kapiteins van Gent, dood. Item, in dit zelfde jaar op de 27ste april was geboden al Vlaanderen door dat men, in de toekomende Brugge markt, geen andere munt bieden zou dan Roosbekers, op het verbeuren van het geld en daarvoor ander geld te dragen op de wissels als biljoen, zo dat hier onder staat: Franse kronen 42 gr. [pagina 121] Franse kronen 42 gr. Konings schilden 47 gr. En Gentse schilden 50 gr. Nieuwhelm Mechelse schilden 47 gr. Leeuwen 5 f 2 gr. Gehelmde Leeuwen 6 f 2 gr. (Bibl.) Item, in dit jaar trok men voor Gaasbeek op de Witte Donderdag in de goede week. [Op Sint Marie Magdalena dag was Francois Ackerman t' St. Pieters op het kerkhof dood geslagen van Ghelioet, de bastaard van Herzele. (S.G.)] Item, in dit jaar sloeg men te Gent nieuwe munt van gouden guldens en zilveren penningen, die men heet Roosbekers, en op de penningen stonden de wapens van Brabant en van Vlaanderen in teken dat de graaf Philips vanwege vrouw Margriet, zijn wijf, was graaf van Vlaanderen en verbeider van het hertogdom van Brabant, Lotharingen en van Limburg. [..... zo stelde hij erin zijn vier leeuwen in een schild en het was al Vlaanderen door bevolen dat men graaf Lodewijks munt noch geven, noch ontvangen zou op het geld te verbeuren en dat men 's graaf Lodewijks munt in de wissel aanzien zou als biljoen. (K.M.)] |
1388.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geerém Borluut. |
Daniel van Vaernewijc. |
|
Heynric van Roden. |
Jan Deynoot, fs ser Michiels. |
|
Jan Houscilt. |
Pieter Amelrie. |
|
Lievin Damman. |
Jan uten Spieghele. |
|
[p. 122] |
|||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer trak men anderwaerf voor de stede van Grave in Gelderlant. [Item, in dit jaer de hertoch van Gulkene ende synen sone van Gelderen deden veele schaden in Brabant, stichten brant, roofden, sloeghen en vinghen de lieden, ende de hertoghe van Borgonien claeghde den coninck van Vranckrijck, ende de coninck Carele van Vranchrijck quam in 't lant Gulichen, ende hy wan eene stede die den hertoch van Gulichen toequam, ende de hertoch quam den coninck in handen ende de heeren ende de prelaten mede, ende daer was ghemaeckt een bestant tusschen de hertoginne van Brabant ende den hertog van Gulich. (K.M.)] |
Item, in dit jaar trok men ander maak voor de stad van Grave in Gelderland. [Item, in dit jaar deden de hertog van Gulik en zijn zoon van Gelder vele schaden in Brabant, stichten brand, roofden, sloegen en vingen de lieden en de hertog van Bourgondië klaagde de koning van Frankrijk en de koning Karel van Frankrijk kwam in het land van Gulik en hij won een stad die die hertog van Gulik toekwam en de hertog kwam de koning in handen en de heren en de prelaten mede en daar was gemaakt een bestand tussen de hertogin van Brabant en de hertog van Gulik. (K.M.)] |
1389.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob van den Putte. |
Boudijn van Ravenscoot. |
|
Rogier Everwijn, |
Jan de Coc. |
|
Lievin de Maech. |
Jan van den Watere. |
|
[p. 123] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1390.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1391.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geerem Borluut. |
Boudijn de Beere. |
|
Jan Everwijn. |
Jan van Wettere. |
|
Lievin van Waes. |
Jan van den Watere. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jacob Bette. |
|
Jan Deynoet, fs Michiels. |
Lauwereys de Backere. |
|
Heynric van Roden. |
Gyselbrecht Mayhuus. |
|
Daniel van Vaernewijc. |
Claeys Daens. |
|
Jan Stratinc. |
Jacob Stulpaert. |
|
Jan van Lemberghen. |
Jacob Meyeraert. |
|
Lauwereyns Pene. |
Lievin Bloeme. |
|
Heynric van Danckaertseeke. |
Pieter De Smet, backere. |
|
Jan de Meester, de scheepmakere. |
Pieter Palin. |
|
Wouter van der Vittelt. |
|
|
Pieter Fs Jans. |
|
1392.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utenhove. In tScelstraete.. |
Jan van den Kerchove. |
|
Jacob van den Hvekene. |
Race van den Wale. |
|
[p. 125] |
|||||||||||||||||||||||
|
|
Item, die van Ghent bleven altoos in de obedientie van den paus Urbaen ende en wilden niet laten om haren prince, zoo dat vele volcx van Brugghe quamen te biechten ende t'sacrament te Ghent, waer om de prince verstort was op die van Ghent. [In dit jaer soo rees gheschil tusschen de twee pausen, te wetene den Paus Urbanus van Roomen, ende den paus Clement van Avignon, de welcke Pausen excommuniceerden malcanderen; Italien, Duytslant ende Hongarye hielden haer by Urbanus, den roomschen paus. Dese tweedracht heeft gheduert tot up dat Concilium xxxix jaren. (K.M.)] |
Item, die van Gent bleven altijd in de onderdanigheid van de paus Urbanus en wilden het niet laten om hun prins zodat veel volk van Brugge kwamen te biechten en het sacrament te Gent, waarom de prins verstoord was op die van Gent. [In dit jaar zo rees geschil tussen de twee pausen, te weten de Paus Urbanus van Rome en de paus Clement van Avignon, die Pausen excommuniceerden elkaar; Italië, Duitsland en Hongarije hielden zich bij Urbanus, de Roomse paus. Deze tweedracht heeft geduurd tot op dat Concilie 39 jaren. (K.M.)] |
1393.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys Utenhove. |
Jan Sloeve. |
|
Segher Everwijn. |
Lauwereyns de Backere. |
|
Lievin de Maech. |
Jacob Eeckaert. |
|
[pagina. 126] |
|||||||||||||||||||||
|
|
[In dit jaer is ghevonden het ghebruick van het buscruit in Duytslant van eenen muninck. (S.G.) - Item, in dit jaer hertoghe Philips le Hardy dwanck den meesten deel van Vlaenderen, en de meesten comen ter obedientie van den paus Clement van Avignoen ende teghen den paus Urbaen van Roomen. (K.M.) - Item, in 't selve jaer quam te Brugghe een groote beroerte om dese pausen, ende de hertoghe Philips dede eenen van de principaelste vanghen, gheheeten Pieter van Voesselare. (K.M.)] |
[In dit jaar is gevonden het gebruik van het buskruit in Duitsland van een monnik. (S.G.) - Item, in dit jaar dwong hertog Philips le Hardy het meeste deel van Vlaanderen en de meesten komen ter onderdanigheid van de paus Clement van Avignon en tegen de paus Urbanus van Rome. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar kwam te Brugge een grote beroerte om deze pausen en de hertog Philips liet een van de belangrijkste vangen, geheten Pieter van Voesselare. (K.M.)] |
1394.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Geerem Borluut. |
|
Pieter Amelrie. |
Jan Mayhuus, fs Jans. |
|
Jan Everwijn. |
Lievin van Waes. |
|
Jan van den Kerchove. |
Simoen van Ravenscoot. |
|
Heynric van Danckaertseeke. |
Anthonis Platijn. |
|
Jan Deynoet, fs ser Michiels. |
Jan de Coc. |
|
[pagina 127] |
|||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer hadde eenen Pieter van der Scelle, wevere te Brugghe, met zyne medeghesellen een opset ghemaect dat men op Sente Gillis-avont, als de wet zaude vergadert zijn metten commissarissen van den prince omme de rekeninghe van der stede van Brugghe te aenhoorne ende omme de wet te vermaekene, dat men hemlieden al doot ghesleghen zaude hebben, ende by meende een van de burchmeesters t' hebbene tot zynen accoorde, te wetene Mer Wouter van Staeke met Pieter van Rysele, cupere; maer zy gaven't te kennene ende op Sente Augustijnsdach was de voornoemde Pieter van Scelle hem achstere ghevanghen ende voor 't Beelfroot onthooft. [Item, in dit jaer quam ontrent Sincxene te Brugghe de heere van Latremoelgie, bisschop van Doornick, ora de ordene te celebreren in Ste. Salvatorskercke, up den Sincxenavont; maer mit dat niemant up den Sincxendach ter kercken en quam te Sente Salvators, daeromme keert hy des woensdachs in de Sincxenweke ter Sluus om in Onser Vrouwekercke sdaeghs daer naer ordene te celebreren. (S.G.)] |
Item, in dit jaar had ene Pieter van der Scelle, wever te Brugge, met zijn metgezellen een opzet gemaakt dat men op Sint Gillis-avond, als de wet zou vergaderd zijn met de commissarissen van de prins om de rekening van de stad van Brugge aan te horen en om de wet te vermaken dat men ze alle dood geslagen zou hebben en bij meende een van de burgemeesters t' hebben tot zijn akkoord, te weten Meneer Wouter van Staeke met Pieter van Rysele, kuiper; maar ze gaven het te kennen en op Sint Augustinus dag was de voornoemde Pieter van Scelle hem achter gevangen en voor 't Belfort onthoofd. [Item, in dit jaar kwam omtrent Pinkster te Brugge de heer van Latremoelgie, bisschop van Doornik, om de orden te celebreren in Sint Salvators kerk op de Pinsteravond; maar met dat niemand op de Pinkster dag te kerk kwam te Sint Salvators, daarom keert hij de woensdag in de Pinksterweek naar ter Sluis om in Onze Vrouwe kerk daags naar de orde te celebreren. (S.G.)] |
|
[pagina 128] |
||||||||||||||||||||||||||||||||
1395.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
1396.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geerem Borluut. |
Boudijn van Ravenscoot. |
|
Jacob van den Hautkene. |
Jan Mayhuus. |
|
Segher Overwijn. |
Jacob Utergaleyden. |
|
Jan Sersymoens, Up de Leye.. |
Jan Haec. |
|
Lievin de Maech. |
Claeys Plaetsaert. |
|
Jacob van Ertbuer. |
Jan Wulframs. |
|
Vincent van der Zickelen. |
Symon van den Pitte. |
|
Jan Amelrie. |
Lievin Steppe. |
|
Lievin de Sone. |
Jan van der Hellen. |
|
Lauwereyns de Backere. |
Jan Paye. |
|
[pagina 129] |
|||||||
|
|
tem, in dit jaer verbrande de grave van Oostervant in Vrieslant de stede van Stavene (Stavoren) ende Sente Benedictus cloostere. Item, in dit jaer den iiij Novembris trauwede de coninc Rijtsaert van Ynghelant de dochtere van coninc Kaerle van Vranckerijcke. |
Item, in dit jaar verbrandde de graaf van Oostervant in Friesland de stad van Stavene (Stavoren) en Sint Benedictus klooster. Item, in dit jaar de 4de november trouwde de koning Richard van Engeland de dochter van koning Karel van Frankrijk. |
1397.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Race Mulaert. |
Arendt Everwijn. |
|
Jan van der Schaven. |
Mathijs van den Wynkele. |
|
Jan Utenhove, fs Claeys. |
Rougier Everwijn. |
|
Saladijn van Ertbuer. |
Pieter Bate. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jan Sloeve. |
|
Jan Everwijn. |
Heynric van Danckaertseeke. |
|
Lievin van Waes. |
Gyselbrecht Mayhu. |
|
Matheus Damman. |
Joos van Valmerbeke. |
|
Laureyns Pene. |
Jan van Overackere. |
|
Pieter van der Muelen. |
Jan Vermarien. |
|
Jan van Vaernewijc, fs Sanders. |
Jan van Huffelghem. |
|
Pieter Hueribloc. |
Jan van den Hane. |
|
Jan van Eeke. |
Jacob Meyeraert. |
|
Jacob Sneevoet. |
Jan Toete, fs Willems. |
|
Lievin Polleyn, fs Lievens. |
Jacob Doedins. |
|
Jan van den Pitte, cordewanier. |
Jan Roelins. |
|
Willem de Rijcke, fs Ghyselbrecht. |
Michiel van der Beke |
|
[pagina130] |
|||||||
|
|||||||
|
Item, in dit jaer trocken die van Brabant derdewaerf in 't lant van Geldere ende in Gulcken. [Item, in dit jaer was gheboren de hertoghe Philips Jans sone van Borgondien te Digion in Borgoenen, den lesten July. (K.M.)] Item, in dit jaer dede hertoghe Jan van Digioen, grave van Vlaenderen de stede Ghent meten met eenen landmetere, [Gillis de Grootheere (G.)] eerst den ommeloop xxxiijc roeden, elcke roede xiij voeten, van de Mudepoorte tot Sente Lievinspoorte binnen, xiijc roeden, van t' Enderweerre tot aen de Spitaelpoorte t'sente Baefs xiijc roeden. Item, de myle hout inne iiij dusent cubitus.
|
Item, in dit jaar trokken die van Brabant derde maal in 't land van Gelder en in Gulik. [Item, in dit jaar was geboren de hertog Philips Jans zoon van Bourgondië te Dijon in Bourgondië, de laatste juli. (K.M.)] Item, in dit jaar deed de hertog Jan van Dijon, graaf van Vlaanderen de stad Gent meten met een landmeter, [Gillis de Grootheere ,(G.)] eerst de omloop 3300 roeden, elke roede 13 voeten, van de Muiderpoort tot Sint Lievens poort binnen,1300 roeden, van t' Einderweer tot aan de Spitaal poort te Sint Baafs 1300 roeden. Item, de mijl bevat 4 duizend kubiek.
|
1398.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Daneel van Alewijn. |
Jan van Oudenhuus. |
|
Jan van Schone. |
Jacob van den Houtkine. |
|
Willem Utenhove. |
Segher Everwijn. |
|
Jan van Lensele. |
Jan van der Straeten |
1399.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Jan Mulaert. |
Jan Everwijn. |
|
Mijnheer Simoen van Linteren. |
Mathijs van den Wyncle. |
|
Pieter Sersymoens. |
Pieter Hueriblock. |
|
Jan van Vaernewijck, fs Sanders. |
Pieter van der Muelene. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geerem Borluut. |
Jan Sersymoens. |
|
Segher Everwijn. |
Jan van der Straten. |
|
Lievin de Maech. |
Gyselbrecht Mayhuus. |
|
[p. 133] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer bienen scepenen van Ghent Mer Jacob van Lichtervelde, soverein-bailliu van Vlaenderen, omme dieswille dat hy hadde doen onthoofden eenen Jan van Pennensone, portere van Ghent. [Ende datte l jaer uyt Vlaenderen, om dat te hebben doen onthoofden Jan van Pennensone, borgher van Ghendt, sonder ten rechte ghestelt te sijn van het voorseyde magistraet. (K.M.)] Item, in 't voornoemde jaer waert de coninc Rijtsaert van Inghelant vermoort van den broeder van Lancastere ende maecten haren autsten broedere coninc van Inghelant.
|
Item, in dit jaar zijn schepenen van Gent Meneer Jacob van Lichtervelde, soeverein- baljuw van Vlaanderen, om dieswille dat hij had doen onthoofden een Jan van Pennensone, poorter van Gent. [ en dat het jaar uit Vlaanderen om dat te hebben doen onthoofden Jan van Pennensone, burger van Gent die zonder te recht gesteld te zijn van het voorzegde magistraat. (K.M.)] Item, in 't voornoemde jaar werd de koning Richard van Engeland vermoord van de broeder van Lancaster en maakten hun oudste broeder koning van Engeland.
|
1400.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Willem Sersymoens. |
Jan van den Oudenhuus. |
|
Jan Utenhove, fs Claeys. |
Pieter Amerlynck. |
|
Jan Sersanders, in de Pale. |
Arendt Everwijn. |
|
Joos van den Kerckhove. |
Willem de Rijcke. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jan Sloeve. |
|
Jacob van den Hautkene. |
Race van den Wale. |
|
Rogier Everwijn, over hem Jan Everwijn. |
Lievin van Waes. |
|
Ghyvoet de Bloc. |
|
|
[p. 135] |
|||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was djaer van gracien den grooten aflaet van Roome a pena et culpa.
Item, in dit jaar was het jaar van de gratie de grote aflaat van Rome, a pena et culpa
1401.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
||||||||||||||||
|
Willem Utenhove. |
Segher Everwijn. |
||||||||||||||||
|
Boudijn de Grutere. |
Mathijs van den Wyncle. |
||||||||||||||||
|
Jan Hebbelynck. |
Mr. Gillis de Zuttere. |
||||||||||||||||
|
Joos Kerstiaens. |
Jan van der Eecken. |
||||||||||||||||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||||||||||||||||
|
Jacob van den Pitte. |
Willem Sersymoens. |
||||||||||||||||
|
Jan Everwijn. |
Lauwereyns de Backere. |
||||||||||||||||
|
Jacob uter Galeyden. |
Gyselbrecht Mayhu. |
||||||||||||||||
|
Louis van den Moere. |
Jan Utenhove, fs Jans. |
||||||||||||||||
|
Fransoeys Seyssone. |
Lievin van Mossevelde. |
||||||||||||||||
|
Willem Dotter, over hem Jacob de Luede. |
Pieter van Hessche. |
||||||||||||||||
|
Joos van Valmerbeke |
|||||||||||||||||
|
[pagina 136] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
[In 't zelve jaer was te Ghendt een groot pardoen het jaer van gratie ende 't was t' Onze Vrouwekercke te Ste. Pieters, en was doe een groote sterfte. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was te Ghent groote sterfte ende al Nederlant duere. Item, in dit jaer was 't stathuus te Bruusele beghonnen te makene. Item, in dit jaer was te Ghent Sente Michiels-brugghe ghemaect van witten steene, die te vooren van haute was. [De hertoghe Jan de Baren was in desen tijt heere van Cassele, ende hem waren ghepresenteert by die van Warneton t' sijnder eerste incomste eene somme van penninghen die hy nyet en wilde ontfanghen sonder consente van den grave van Vlaenderen. (G.) - Item, in dit jaer ende schependom waren de privilegien deser stede ghehaelt te Fremineuren, daer sy langhe gheleghen hadden, ende waren alder eerst ghebracht ende gheleyt in 't secreet onder 't Belfroet. (K.M.) - Item, in dit jaer quamen de commissarissen van den coninck van Vranckrijck, die ghesonden waren ter causen van Mer Jacob van Lichtervelde, souverain (bailliu) van Vlaenderen. (K.M.)] |
[Iin hetzelfde jaar was te Gent een groot pardon het jaar van gratie en 't was t' Onze Vrouwe kerk te Sint Pieters, n was toen een grote sterfte. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was te Gent grote sterfte en al Nederland door. Item, in dit jaar was 't stadhuis te Brussel begonnen te maken. Item, in dit jaar was te Gent Sint Michiels-brug gemaakt van witte steven die tevoren van hout was. [De hertog Jan de Baren was in deze tijd heer van Cassel en hem waren gepresenteerd bij die van Warneton tot zijn eerste inkomst een som van penningen die hij niet wilde ontvangen zonder consent van de graaf van Vlaanderen. (G.) - Item, in dit jaar en schependom waren de privilegies van deze stad gehaald te Fremineuren (minder broeders) daar ze lang gelegen hadden en waren aller eerst gebracht en gelegd in 't secreet onder 't Belfort. (K.M.) - Item, in dit jaar kwamen de commissarissen van den koning van Frankrijk die gezonden waren ter oorzaak van Meneer Jacob van Lichtervelde, soeverein (baljuw) van Vlaanderen. (K.M.)] |
|
[pagina 137] |
|||||||||||||
1402.
|
|||||||||||||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Matheus Damman. |
Jan Sloeve. |
|
Pieter Amelrie. |
Joos Kerstiaens. |
|
Segher Everwijn. |
Lievin van Waes. |
|
Simoen Utenhove. |
Simoen van den Pitte. |
|
Heynric van Danckaertseeke. |
Pieter Diericx. |
|
Saladijn van Ertbuer. |
Jacob Stulpaert. |
|
Willem van Ravenscoot. |
Simoen Bette. |
|
Jan Ghyselins, in de Kamerstraat. |
Martin Everaerts. |
|
Jan Dhooghe. |
Jan van Caneghem. |
|
Jan van der Hellen. |
Lievin van der Ghijst. |
|
Arent Valcke. |
Jacob Haec. |
|
Heynric Santijn. |
Jan Paye. |
|
Weyn Diericx. |
Jacob van der Meulen. |
|
Heuverdeken. |
Deken van de Weverie. |
|
Jacob van Houdenhuus. |
Pieter Amerlinck. |
|
1403.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
||
|
Willem Sersymoens. |
Arend Everwijn. |
||
|
Louis van der Moere. |
Jacob uter Galeyen. |
||
|
Joos van Valmerbeke. |
Mr. Gillis de Suttere. |
||
|
Jan Utenhove, fs Claeys. |
Willem de Rijcke. |
||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||
|
Pieter Sersymoens. |
Jan van Vaernewijc, fs M. Jans. |
||
|
Jan Everwijn. |
Lievin de Maech. |
||
|
Jacob van den Hautkene. |
Jan Hebbel. |
||
|
Jacob van den Moere. |
Jan Utenhove, fs Jans. |
||
|
Lauwereyns Pene. |
Jan van der Straten. |
||
|
Jan de Wielmakere. |
Ghyselbrecht Mayhuus. |
||
|
Jan van Huffelghem. |
Gillis de Kempe. |
||
|
Gillis van der Beke. |
Jacob Lampe. |
||
|
Mathijs van den Winckele. |
Jan Willaert. |
||
|
Pieter Hueribloc. |
Jacob van den Hane. |
||
|
Wulfram Wulframs. |
Boudijn de Ledeghe. |
||
|
Jan van den Putte. |
Jans Roelins. |
||
|
Lievin van Caneghem. |
Thomaes de Cleerc. |
||
|
Heuverdeken. |
Deken van de Weverie. |
||
|
Jacob van den Haute. |
Pieter van der Meulene |
||
|
[pagina 140] |
|||||
|
|
[pagina 141] |
|||||||||||||
1404.
|
|||||||||||||
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Ghelnoet Damman, Fs Jans. |
Jacob van den Putte. |
|
Pieter van der Muelen. |
Thomaes Stuerms. |
|
Arent Everwijn. |
Jacob Utergaleyden. |
|
Victor van der Zickelen. |
Joos van Valmerbeke. |
|
Jan van Eecke, fs Robbrechts. |
Willem de Pinckere. |
|
Martin Zoetaert. |
Jan van Lemberghe. |
|
Boudijn de Grutere. |
Philips van den Oudenhuus. |
|
Willem de Rijcke. |
Jan van der Boenbeke. |
|
Pieter van Essche. |
Jan Pric. |
|
Jan van der Eecken. |
Fransoeys Moraen. |
|
Jan van den Hulle. |
Henric Bollaert. |
|
Gillis Leweerke. |
Segher de Vriese. |
|
Jan van Hauthem. |
Segher van den Sompele. |
|
Heuverdeken. |
Deken van de Weverie. |
|
Jan van den Haute. |
Pieter van der Meulen. |
|
Item, in dit jaer was Jan van Digion ontfaen te Ghent als grave van Vlaenderen, xv April scasse wonsdach.
|
Item, in dit jaar was Jan van Dijon ontvangen te Gent als graaf van Vlaanderen, 15 april kas woensdag.
|
[pagina 143]
1405.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Segher van Ghendt. |
Jan Everwijn. |
|
Jan van Vaernewijck, fs Sanders. |
Jacob Lampe. |
|
Mr. Gillis de Suttere. |
|
|
Willem Utenhove. |
Jan van Duermen. |
|
Segher Bolloc. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Matheus Damman, over hem Louis van den Moere. |
Gheerem Borluut. |
|
Heynric van Danckaertseeke. |
|
|
Segher Everwijn. |
Franchoeis Seyssone. |
|
Lievin van Waes. |
Willem van Ravenscoet. |
|
Stevin van Liekerke. |
Jan Toete. |
|
Jan Willaert. |
Jan Ebbel. |
|
Jan Ghysels. |
Ghuy de Bloc. |
|
Jan Sersanders, fs Daneels. |
Jacob Haec. |
|
Gillis van den Hecke. |
Jan Versaren. |
|
Jan Amelrie. |
Gillis Mannaert. |
|
Lievin de Quinkere. |
Pieter Diericx. |
|
[p. 144] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, in dit jaer quam Thomaes, de hertoghe van Clarenten, broedere van coninc Henderic van Inghelant, met eender vloote van hondert scepen vul volcx van wapenen ende hy arriveerde ter Mude voor der Sluus ende de Inghelschen trocken in Cassant omme roven ende verbranden de huusen. Zy deden grooten storme up der Sluus, zoo dat een Sluusenare schoot den admirael van den Inghelschen doot ende men hiet hem den grave van Pennebrouck. Item, de grave Jan van Digion ende die van Ghendt dit verhorende stelden hemlieden daer uppe omme de Inghelschen te bevechtene, ende zylieden dit verhorende staken 't vier in Raverscappelle ende trocken naer Inghelant. [- Item, in 't selve jaer was eenen grooten brant te Brussel ter capellen. (K.M.) - Item, de hertog Jan van Bourgoigne ende die van Ghendt trocken ter Sluys, omme die Inghelschen te bevechten; maer die Inghelschen die vloen met haerlier roove, ende voor Nieupoort waren hunliên ij schepen ghenomen. (K.M.) - In dit jaer den 6 April was de Heuverpoorte t' Sente Pieters te Ghendt begonnen te fonderene. (Pr. Ar.A.)] Item, voor de Nieupoort was een stierman ghenaempt Wauter Janssone, die nam den Inghelschen de tafele van Sente Annen-autaer ter Mude, die zy gherooft hadden, ende noch velerhande goets, dat zy meenden te voerne naer Inghelant. |
Item, in dit jaar kwam Thomas, de hertog van Clarence, broeder van koning Hendrik van Engeland, met een vloot van honderd schepen vol volk van wapenen en hij arriveerde ter Muiden voor ter Sluis en de Engelsen trokken in Cadzand om roven en verbranden de huizen. Ze deden grote bestorming op ter Sluis zodat een van Sluis schoot de admiraal van de Engelsen dood en men noemde hem de graaf van Penborough. Item, de graaf Jan van Dijon en die van Gent dit hoorden en stelden zich daarop om de Engelsen te bevechten en zij die dit hoorden staken 't vuur in Ravers kapel en trokken naar Engeland. [- Item, in hetzelfde jaar was een grote brand te Brussel ter kapel. (K.M.) - Item, de hertog Jan van Bourgondië en die van Gent trokken ter Sluis om de Engelsen te bevechten; maar die Engelsen vlogen met hun roof en voor Nieuwpoort waren hun 2 schepen genomen. (K.M.) - In dit jaar de 6de april was de Heuver poort te Sint Pieters te Gent begonnen te funderen. (Pr. Ar.A.)] Item, voor de Nieuwpoort was een stuurman, genaamd Wauter Janssone, die nam de Engelsen de tafel van Sint Anna altaar ter Muiden die ze geroofd hadden en noch velerhande goed, dat ze meenden te voeren naar Engeland. |
|
[pagina 145] |
1406.
|
||||||||||||
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jan van Vaernewijc, Mer Janssone. |
|
Jacob van den Haute. |
|
|
Jan Everwijn. |
Jan Vermarien. |
|
Jan van Vaernewijc, fs Sanders. |
Wulfram Wulframs. |
|
Symoen Utenhove. |
|
|
Jacob uter Galeyden. |
Ghyselbrecht Mayhu. |
|
Lauwereins Pene. |
Jan Moeraert. |
|
Segher Damman. |
Lievin van den Hole. |
|
Jacob de Luede. |
Thomaes Storem. |
|
Saladijn van Eertbuer. |
Jacob Lampe. |
|
Jacob van den Hane. |
Jan de Saghere. |
|
Arent Valcke. |
Robbrecht van Eecke. |
|
Jacob van Eertbuer. |
Jacob Sturtewaghen. |
|
Arent van Ghend. |
Segher van den Somple. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter van Eertbuer. |
Pieter Amerlynck. |
|
Item, in dit voornoemde jaer staerf de aude vrauwe van Brabant. [In dit jaer staerf vrauwe Joanna van Brabant naer 't besit van lij jaren, ende licht t' Onsen Vrouwenbroeders te Lampsele. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit voornoemde jaar stierf de oude vrouwe van Brabant. [In dit jaar stierf vrouwe Joanna van Brabant na het bezit van 52 jaren en ligt te Onze Vrouwenbroeders te Lampsele. (Pr. Ar.B.)] |
|
[pagina 146] |
|||||||||||||
1407.
|
|||||||||||||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Sersymoens. |
Gheerem Borluut, over hem Jan Ligiers. |
|
Fransoeys Seyssone. |
|
|
Heynric van Danckaertseeke. |
Pieter van der Meulen. |
|
Victoor van der Sickelen. |
Jan de Hoeghe. |
|
Arent Everwijn. |
Willem van Ravenscoet. |
|
Willem de Rijcke. |
Jan de Wielmaeckere. |
|
Willem Utenhove. |
Cornelis Jacobs. |
|
Lievin de Zuene. |
Simoen Bette. |
|
Gillis Leweerke. |
Lievin van Caneghem. |
|
Jan Ligiers |
Segher Bolloc. |
|
Jan van der Eeken. |
Heynric Bollaert. |
|
Lievin Papal. |
Jan Heebins. |
|
Jan Pric. |
Jan Roelins. |
|
Jan de Ketelboetere. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter van Eertbuer. |
Pieter Amerlynck. |
|
Item, in dit jaer werd doot ghesleghen, den xxiij Novembre, de hertoghe van Orliens, van Rouletten, van Autonville, omme zyne quaethede jeghens de croone: Contra brachium peccatoris.
|
Item, in dit jaar werd dood geslagen de 23ste november de hertog van Orleans, van Rouletten, van Autonville om zijn kwaadheid tegen de kroon: Contra brachium peccatoris.
|
|
[pagina 149] |
|||||||||||||
1408.
|
|||||||||||||
|
chepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Stevin van Liekerke. |
Jan van Vaernewijc, fs Mer Jans. |
|
Pieter Amelrie. |
Gillis van den Hecke. |
|
Pieter van Eertbuer. |
Jan van Eecke. |
|
Jan Sersanders, fs Daniels. |
Boudijn de Grutere. |
|
Gillis Maeyhaert. |
Jan Willaert. |
|
Simoen Utenhove. |
Segher van den Sompele. |
|
Jan van der Hellen, over hem Wulfram Wulframs. |
Willem van den Pitte. |
|
Jan Boilget, alias Jan Willems. |
|
|
Laureins Boele. |
Nicasis de Bels. |
|
Lievin van Overackere. |
Jan de Vos. |
|
Gillis Sneevoet. |
Jacob de Bake, fs Jacobs. |
|
Heynric Colins. |
Segher de Coc. |
|
Weyn Diericx. |
Daneel van Buten. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter van Eertbuer. |
Pieter de Rijcke. |
|
Item, deze scepenen en waeren niet uutgheroupen voor Onzer Vrouwen dach alf ougst, ten zes uren van den avond. (Pr. Ar.B.)
Carnation. Tecla bonos cernit, Stet legis quam Loo servit.
curts daer naer verloren de spaensche heeren ende Luuckenaers elc wel veertich duusent mannen. (Pr. Ar.B.)] |
Item, deze schepenen waren niet uitgeroepen voor Onze Vrouwen dag half augustus, ten zes uren van den avond. (Pr. Ar.B.) Item, in dit jaar brak 't water t' Sint Lievenspoort en aan de Keizerpoort uit in de zomer zodat er een stenen werk gemaakt werd. [pagina 150]
Incarnatie. Tecla bonos cernit, Stet legis quam Loo servit.
|
1409.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Nicolays Utenhove. |
Jacob Sneevoet. |
|
Heyndrick van Gavere. |
Gillis Leeuwercke. |
|
Jan Sersymoens, up de Leye. |
Mr. Gillis de Suttere. |
|
Rijckaert van Liekerke. |
Lievin van Caneghem. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Louis van den Moere. |
|
Segher Everwijn. |
Jan de Wielmakere. |
|
Pieter van der Meulen. |
Jan van Nieneve. |
|
Jan van Vaernewijc, Fs Sanders. |
Simoen Bette. |
|
Martin Soetaert. |
Jacob de Leude. |
|
Jacob uter Galeyden. |
Lievin de Quinckere. |
|
Jan van Huffelghem. |
Gheerem Borluut. |
|
Gillis van der Beke. |
Heynric Bollaert. |
|
Jan van Lemberghen. |
Jacob Eeckaert. |
|
Pieter Spieghel. |
Boudijn Goethals. |
|
Lievin Meunc. |
Lievin van Oudeghem, over hem Jan Versaren. |
|
Willem Valcke. |
|
|
Jan van der Heyden, Fs Gheerems. |
Jacob Bloume. |
|
Gheeraert van den Buunre. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Saladijn van Eertbuer. |
Jan van der Haghen. |
|
1410.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mijnheere van Somergem. |
Jan Sersymoens, fs Pieters. |
|
Mer Olivier de Jaghere. |
Jan van Duerme. |
|
Jan Utenhove, fs Claeys. |
Thomaes de Cleerck. |
|
Jacob van der Moere. |
Heyndrick Roelins. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gelnoet Damman, Fs Jans. |
Jan van Varnewijc, fs Jans. |
|
Jan van Eecke. |
Pieter Hueribloc. |
|
Jan Everwijn. |
Heynric van Danckaertseeke. |
|
Victoor van der Sickelen. |
Gheerolf Bette, Jacobssone. |
|
Gillis Leweercke, over hem Willem de Rijcke. |
Pieter Diericx. |
|
Jan Pric. |
|
|
Lievin Papal. |
Ghuy de Bloc. |
|
Ghyselbrecht de Vos. |
Jan Goethals de Mets. |
|
Jan van der Eecken. |
Jan Maghin. |
|
[pagina 153] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit voornoemde jaer als Alexander paus ghesijn hadde ontrent een jaer, hy waert vergheven ende starf in de stede van Bolloegnen. Item, de cardenalen ginghen in 't conclaeve ende coren den cardinael van Bolloengnen Baltasar de Caldra (Cossa), gheboren van Napels, ende in zijn consecratie was hy ghenaempt Jan de XXIIIe. - Item, in dit jaer huwde hertogh Anteunis ruwaert van Brabant. (K.M.) In dit scependom rees er een groot geschil tusschen de stede van Andtworpen ende Mechelen omme de drie maercten te wetene: visch, haut ende havere. (Pr. Ar.B.) Sententie. Dat een poorter van Gheersberghe ghewijst was te moeten betalene 't beste hooft, midts dat hy binnen Ghendt metter zweerde gheexecuteert was, ende omdat hy hem met zijn voorseyde poorterie niet beholpen en hadde, moest het vulcommen. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit voornoemde jaar toen Alexander paus geweest was omtrent een jaar werd hij vergeven en stierf in de stad van Bologna. Item, de kardinalen gingen in 't conclaaf en kozen de kardinaal van Bologna Baltasar de Caldra (Cossa), geboren van Napels en in zijn consecratie was hij genaamd Jan de 23ste . - Item, in dit jaar huwde hertog Anthonis ruwaard van Brabant. (K.M.) In dit schependom rees er een groot geschil tussen de stad van Antwerpen en Mechelen om de drie markten te weten: vis, hout en haver. (Pr. Ar.B.) Sententie. Dat een poorter van Geraardsbergen gewezen was te moeten betalen 't beste hoofd mits dat hij binnen Gent met het zwaard geëxecuteerd was en omdat hij hem met zijn voorzegde Poorterij niet beholpen had moest het vokomen. (Pr. Ar.B.)] |
1411.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Claeys Utenhove. |
Jacob van Houdenhuus. |
|
Meneer Daneel van Heersele. |
Jacob Sneevoet. |
|
[pagina 154] |
|||||
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Stevin van Liedekerke. |
Jan Sersymoens. |
|
Jan de Hoeghe. |
Lievin van Waes. |
|
Wulfram Wulframs. |
Jan Willaert. |
|
Willem Utenhove. |
Everdey de Grutere. |
|
Arent Everwijn. |
Willem van Meerendre. |
|
Heynric Coolins. |
Jacob Coubrake. |
|
Zegher Damman. |
Willem van den Pitte. |
|
Antonis Plattin. |
Jacob de Bake. |
|
Gillis Maeyhaert. |
Philips Bolloc. |
|
Ywein Diericx. |
Jan de Curte. |
|
Jacob van den Hane. |
Thomaes Maes, Fs Willems. |
|
Willem Soyssone. |
Daneel van Buten. |
|
Nicasis de Bels. |
Jan Ligiers. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan Symoens. |
Lievin Pappal. |
|
Item, in dit jaer was Hans (Ham) in Vermandoeis ghewonnen van die van Ghent, den xii September, ende men was voor Mondidier ende daer waeren drye scepenen mede ende daer waeren mede beede de dekenen; de dekin van neringhen was..... ende van der weverye Jan Dierman; zy trocken uute den xie Ougste ende waren uute acht ende viertich daeghen. [p. 155] [Item, in 't selve jaer de coninck Hendrick van Inghelant bereedde veele schepen met volck, ende hy arriveerde in Normandien ende wan de stede van Ontfluer. (K.M.)] Item, in 't selve jaer vergaederde de grave Jan vele volcx van waepenen ende ontboet de Vlaeminghen dat zy met hem zauden willen trecken jeghens de vianden, die hem hilden in Vermandoeis, ende hy gaf weder die van Brugghe haere banieren, die hemlieden de grave Philips, zijn vaedere, ghenomen hadde. Item, de Vlaminghen quamen terstont ter obedientie van haren grave ende trocken met hem in Vermandoeis te Mondidier omme te bevechtene den hertoghe van Oorliens, die in Haens (Ham) lach, maer als hy sach de macht van de Vlaeminghen hy vloot in Vranckerijcke uut Haens met zynen edelen ende de Vlaeminghen beclommen terstont Haens dat zy wonnen. [In dit jaer die van Ghendt metten lieden van Vlaenderen trocken metten grave te Mondidier, ende in 't upwaert trecken zoo roofden zy Haens in Vermandois en stakender 't vier inne. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer waeren de kiesers te gaeder vijf daeghen ende vijf ueren eer zy scepenen daeden uutlesen. |
Item, in dit jaar was Hans (Ham) in Vermandois gewonnen van die van Gent de 12de september en men was voor Montdidier en daar waren drie schepenen mede en daar waren mede beide de dekens; de deken van neringen was..... en van de weverij Jan Dierman; ze trokken uit de 11de augustus en waren uit acht en veertig dagen. [pagina 155] [Item, in hetzelfde jaar de koning Hendrik van Engeland bereidde vele schepen met volk en hij arriveerde in Normandië en won de stad van Ontfluer. (K.M.)] Item, in hetzelfde jaar verzamelde graaf Jan vele volwapenvolk en ontbood de Vlamingen dat ze met hem zouden willen trekken tegen de vjanden die zich ophielden in Vermandois en hij gaf weer die van Brugge hun banieren die ze de graaf Philips, zijn vader, genomen had. Item, de Vlamingen kwamen terstond ter gehoorzaamheid van hun graaf en trokken met hem in Vermandois te Montdidier om te bevechten de hertog van Orleans die in Haens (Ham) lag, maat toen hij zag de macht van de Vlamingen vloog hij in Frankrijke uit Ham met zijn edelen en de Vlamingen beklommen terstond Ham dat ze wonnen. [In dit jaar die van Gent met de lieden van Vlaanderen trokken met den graaf te Montdidier en in 't opwaarts trekken zo roofden ze Ham in Vermandois en staken er het vuur in. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar waren de kiezers tezamen vijf dagen en vijf uren eer ze schepenen deden uitlezen. |
1412.
|
[pagina 156] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[Item, den xxvj October was de coninck Hendryck te Blangy, ende alle de principaelste heeren ende princen van Vranckrijck quamen te Blangy omme den coninck Hendrick te bevechten; daer was seer ghevochten, maer den coninck van Inghelant hadde de victorie; daer waeren veel Franchoisen versleghen. (K.M.)
|
[Item, de 26ste oktober was de koning Hendrick te Blangy en alle de belangrijkste heren en prinsen van Frankrijk kwamen te Blangy om de koning Hendrick te bevechten; daar was zeer gevochten, maar de koning kvan Engeland had de victorie; daar waren veel Fransen verslagen. (K.M.)
|
||||||||||||||||
1413.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Hector van Overhaute. |
Danneel van Severen. |
|
Simoen Borluut. |
Lievin Pappal. |
|
Daneel van Maldeghem. |
Willem de Rijcke. |
|
Jan van Leys. |
Jacob van den Hane. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Sersymoens, over hem Victor van der Zickelen. |
Ghelnoet Damman, Fs Jans. |
|
Pieter van der Meulen. |
|
|
[p. 158] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer overleet, op Sente Barnabas-dach, vrauwe Katerine, de dochtere van den grave Jan van Digion, ende was begraven te Sente Verhilden te Ghent.[..... voor den hooghen autaer. (K.M.) - Voorghebot. Schepenen van Gedeelde doen te weten alle die voochden zijn van weesen, dat zy der weezen ghelt niet langher en laten uutgaen te pensioene dan totter tijd dat de weesen, daer af zy voochden zijn, vuljaert zullen zijn, omme zeker ghebreken die zy ghevonden hebben in 't uutgheven. (Pr. Ar.B.) - Een vonnis. Ghewijst in wettelicke ghebannen vierschare van Schepenen van Gedeelde den xx Novembris, dat Pauwels de Hondt met Lisbette Mandekins zijn wijf, omdat hy zijn ghedeel niet gheheescht en heeft in jare ende daghe [p. 159] versteken is ende deelloos blyven zal van goede daer Meercken van Damme ute verstorven es, naer de wet van der poort. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar overleed op Sint Barnabas-dag vrouwe Katherine, de dochter van de graaf Jan van Dijon, en was begraven te Sint Verhilde te Gent.[..... voor het hoge altaar. (K.M.) - Voor gebod. Schepenen van Gedeelde doen te weten alle die voogden zijn van wezen dat zet het wezen geld niet langer laten uitgaan te pensioen dan tot de tijd dat de wezen, waarvan ze voogden zijn, volwassen zullen zijn om zekere gebreken die ze gevonden hebben in 't uitgeven. (Pr. Ar.B.)
|
||||||||
1414.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Olivier de Jaghere. |
Jan Jooris. |
|
Stevin van Liekerke. |
Jan de Bleckere. |
|
Claeys van Hoedevelde. |
Jan van der Heyden. |
|
Jan van der Schaghe. |
Willem van Meerendre. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem Utenhove. |
Jan Sersanders. |
|
Wulfram Wulframs. |
Lievin Papal. |
|
Jan Everwijn. |
Jan Haghin. |
|
Jan Sersymoens. |
Symoen Boete. |
|
Nicasis de Bels. |
Race van den Walle. |
|
Vincent Meyeraert. |
Gillis Maeyaert. |
|
Gheerem Borluut. |
Gyselbrecht de Grutere. |
|
Jacob van den Hane. |
Daneel van der Langheraert. |
|
Jan Ligiers. |
Roberecht van Eecke. |
|
Jan uter Ghaleyden. |
Lauwereyns van der Leyen. |
|
Gillis Sneevoet. |
Jan van Bucxstale. |
|
Jacob van der Hoyrsele. |
Gheeraerd van den Buunre. |
|
Jan van den Hecke. |
Jacob van der Meulen. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jacob Sneevoet. |
Willem de Rijcke. |
|
|
[pagina 161] |
|||||||||||||
|
1415.
|
|||||||||||||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Stevin van Liekerke. |
Ghelnoet Damman. |
|
Willem Seyssone. |
Lievin van Waes. |
|
Willem de Rijcke. |
Joos Stoorem. |
|
Everdey de Grutere. |
Lievin van den Hole. |
|
Jacob Eeckaert. |
Lodewijck Bloume. |
|
Pieter van der Muelen, over hem Pieter van der Muelene |
Jan van Loo. |
|
Joos Vijt. |
|
|
Jan van Huffelghem |
Willem van Meerendre. |
|
Joos Kerstiaens. |
Goessin de Coninc. |
|
Heynric Coelins. |
Gillis Bollaert. |
|
Pieter Spieghel. |
Justaes van Straessele. |
|
Stevin van der Eecken. |
Daniel van Buten. |
|
Jan de Wispeleere. |
Jan Maelghaevere. |
|
Pieter van de Walle. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jacob Sneevoet. |
Jan van Doorne. |
|
Item, in dit jaer was den slach te Blangijs, tusschen den coninc van Vranckerijcke ende den coninc van Inghelant, die den slach wan, den xxv Octobris.
|
Item, in dit jaar was de slag te Blangy tussen de koning van Frankrijk en de koning van Engeland die de slag wond de 25ste oktober. [In dit jaar bereidde hem de koning van Engeland, heer van Lancaster, een grote vloot van schepen met [pagina 162] van wapens in ’t einde van Augustus en hij arriveerde voor de stad van Harfleur (Azincourt) die hij won en daarna kwam hij te Monstreiler, te Diepe, te Fecamp, te Aweniken, in Poitou en daar was niemand die hem weerstond op St. Crispijn en Crispinianus dag, de 25sye oktober kwam hij te Blangy. De koning van Frankrijke die dit hoorde en dat de koning Hendrick te Blangy was en dat hij al het land veroverde zo verzamelde hij groot wapenvolk en hij tok de koning Hendrick tegemoet tot Blangy en daar was zeer gevochten, en daar geschiedde grote bloedstortingen van grote edele heren en prinsen in het christenrijk zo vele edelen tot een keer niet bleven in twee honderd jaren, wat al deed de hovaardigheid van de Franse prinsen en hun schutters en knechten verboden de Engelsen niet te vechten; want ze wilden ze zelf met het zwaard overwinnen. Daar bleef hertog Anthonis van Brabant en zijn jongstenbroeder, de graaf van Nijvers, met meer ander edellieden en daar bleef gevangen de hertog van Orleans, de hertog van Bourbon en andere die hier niet genoemd staan. (Pr. Ar.B.)]Item, in dit voornoemde jaar de 22ste september wonnen de Engelsen Ertfluer (Harfleur) in Normandië en de 25ste oktober als tevoren te Blangy daar de Engelsen de victorie hadden daar dood bleven de hertog van Brabant, genaamd Anthonis en de graaf Philips, zijn broeder en veel andere hertogen, graven en heren: de graaf van Nijvers, de graaf van Nielle, meneer Jan van Bourbon, mijnheer van Bar, heer van Waverijn en zijn zoon mijnheer van Hemmery, mijnheer van Liekercke, meneer Hendrik, zijn broeder, mijnheer Soffericx en alle zijn broeders, de drost van Henegouwen, de heer Croij, de provoost van Parijs, de heer van Rousselare, meneer Roelant van den Gruuthuuse. Item, er waren terzelfder tijd gevangen te Blangy op ‘t veld, de hertog van Orleans, de hertog van Bourbon, de graaf van Heus, de graaf van Rchmont, de legeraanvoerder van Bouchaut, meneer Lodewijk van Ghystele, de heer van Lingy en zijn zoon, de heer van Helly, de heer Karel van Couchy, meneer Hughe van Lenoet en Ghyselbrecht, zijn broeder. 't Incarnate. Francos Crispini mactat Rex Anglie Blangi. |
1416.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|||
|
Mer Claeys Utenhove. |
Gillis Sneevoet. |
|||
|
Gheerem Borluut. |
Jan van Duerme. |
|||
|
Jan Sersymoens. |
Jacob van den Houdenhuus. |
|||
|
Jan Everwijn. |
Jacob van Hersele. |
|||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|||
|
Victoor van der Sickelen. |
Boudijn de Grutere. |
|||
|
Robrecht van Eecke. |
Jacob Sneevoet. |
|||
|
Jan Willaert. |
Jacob uter Ghaleyen. |
|||
|
Segher Damman. |
Simoen Utenhove. |
|||
|
Lievin de Meunc. |
Segher Everwijn. |
|||
|
Willem Valcke. |
Willem de Busere. |
|||
|
Pieter van der Muelen. |
Jacob van der Moere. |
|||
|
Jan van der Heyden. |
Pieter van Eertbuer. |
|||
|
Philips Bolloc. |
Jacob Bloume. |
|||
|
Jan de Keystere. |
Gheerolf Goethals. |
|||
|
[pagina 164] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, dese kiesers waren vergadert vijf daghen ende vijf ueren, cer men scepenen uutlas. Item, in dit voornoemde jaer won de heere van Lelyadaem, den xij wedemaent, de stede van Parijs, in den name van den hertoghe Jan van Digion, grave van Vlaenderen; daer doe ter tijt in Parijs zeer gevochten was, ende al dat van 's conincx weghe was, dat was doot ghesleghen. Item, voor 't paleys van den coninc bleef doot de connestabele van Vranckerijcke, de grave van Armejac, de cardinael van Baer, de bisscop van Parijs, de bisscop van Laeny (Lyon), de bisscop van Evreux, de bisscop van Constans, de abt van Sente Denijs, de canselier van Parijs, ende de ertsbisscop van Riemen. Item, daer bleef in den zelven loop vier hondert edelen versleghen van den heere van Lelyadaem ende zynen volcke; zynen roup was: Cyto! Cyto! [In dit jaer is de heer van Liladam, uyt den name van den hertogh van Bourguongen, binnen Paris gecommen, ende heeft veel edeldom vermoort, ghelijck de constabel van Vranckerijck, grave van Armangnac, cardinal de Bar, bisschop van Sens, etc. (S.G.)] Item, 's woendachs daer rees op de oem van den provoost van Parijs, de heere van Remeris, de borchgrave van Narbonne, de hoofmeestere van den grave van Armejacx, ende andere edelen quamen voor den hertoghe van den [p. 165] heere van Lelyadaem, ende de Borgoenschen worden 't gheware, ende quamen hemlieden te ghemoete ende daer bleven versleghen hondert ende sestich edelmannen armejacx, die op de bristelgie ghesleghen hadden; ende ontrent Alderhelighemesse quam Jan van Digion in Parijs, daer hem vele eeren ghedaen was. [T'Alderheleghenmesse quam de hertoghe Jan binnen Parijs, ende wart daer zeer eerlick ontfanghen; ende binnen den zelven jare quam de hertoghe Jan van Vlaenderen, ende track van daer naer Calis totten conynck Heindrick van Ynghelant, omme te traiterene van pays tusschen de Inghelschen ende Vlamynghen, omme dat de coopmanschappen sauden regneren, ende dat zy vry sauden moghen trecken van den eenen tot den anderen. (Pr. Ar.B.)] |
Item, deze kiezers waren vergaderd vijf dagen en vijf uren eer men schepenen uitlas. Item, in dit voornoemde jaar won de heer van Liladam de 12de januari de stad van Parijs in de naam van de hertog Jan van Dijon, graaf van Vlaanderen; daar toentertijd in Parijs zeer gevochten was en al dat van ’s koningswege was dat was dood geslagen. Item, voor 't paleis van de koning bleef dood de legeraanvoerder van Frankrijk, de graaf van Armagnac, de kardinaal van Bar, de bisschop van Parijs, de bisschop van Laeny (Lyon), de bisschop van Evreux, de bisschop van Konstanz, de abt van Sint Dionysus, de kanselier van Parijs en de aartsbisschop van Reims. Item, daar bleef in dezelfde loop vier honderd edelen verslagen van de heer van Liladam en zijn volk; zijn roep was: Cyto! Cyto! [In dit jaar is de heer van Liladam, uit de naam van de hertog van Bourgondië binnen Parijs gekomen en heeft veel edelen vermoord, gelijk de aanvoerder van Frankrijk, graaf van Armagnac, kardinaal de Bar, bisschop van Sens, etc. (S.G.)] Item, 's woensdags daarna rees op de oom van dn provoost van Parijs, de heer van Remeris, de burchtgraaf van Narbonne, de hoofdmeester van de graaf van Armagnac en andere edelen kwamen voor de hertog van de heer van [pagina 165] Liladam en de Bourgondiërs werden het gewaar en kwamen ze tegemoet en daar bleven verslagen 160 edellieden van Armagnac die op de bres geslagen hadden; en omtrent Allerheiligen mis kwam Jan van Dijon in Parijs daar hem vele eer gedaan was. [Te Allerheiligen mis kwam de hertog Jan binnen Parijs en werd daar zeer fatsoenlijk ontvangen ; en binnen hetzelfde jaar kwam de hertog Jan van Vlaanderen en trok vandaar Naar Calais tot de koning Hendrick van Engeland om te onderhandelen over de vrede tussen de Engelsen en Vlamingen omdat koopmanschap zou regeren en dat ze vrij zouden mogen trekken van de ene tot de andere. (Pr. Ar.B.)] |
|
[p. 165] |
|
1417.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Gheeraert van Maldeghem. |
Segher Meyeraert. |
|
Mer Heynric van der Cameren. |
Wulfram Wulframs. |
|
Claeys van Hoedevelde. |
Jacob Eeckaert. |
|
Daniel van Maldeghem. |
Stevin van der Eecken. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Ghelnoet Damman. |
Jan Sersymoens. |
|
Vincent Meyeraert. |
Jan van Eecke. |
|
Jan van Durmen. |
Jan de Cleyne. |
|
Jan Sersanders. |
Simoen Bette, in d'Ameede. |
|
Jan Vyncke. |
Gillis Mayaert. |
|
Jan uter Ghaleyen. |
Martin Bone. |
|
[pagina 166] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer staerf hertoghe Willem van Hollant. Item, in dit jaer quam de paus Martinus te Constans. [Item, in 't selve jaer xvij soo was ghecoren de paus Martinus te Constans. (K.M.) Item, in dit jaer waren in Vlaenderen vele brantstichters uut allen landen, als Walen, Inghelschen ende andere; zy verbranden veel durpen ende steden in Vlaenderen, als Poperinghe, Wervicke, Rousselaere, Dicxmude, Oudenburch by Brugghe, ende in andere plaetsen; dese waren ghehuert alsoo zy kenden, diere af ghevanghen waren ende ghejusticieert, van den hertoghe van Orliens daertoe ghemaect, die in Inghelant ghevanghen lach, in wraken dat de hertoghe Jan van Digion zynen vaedere, den hertoghe van Orliens, dede doot slaen te Parijs; want hy die ghevanghen lach en conste hem anders niet ghewreken. - In dit jaer regneerden veele moortbranders ende waren ghezonden uut Ynghelant, ende deden veel schade in 't westquartier, daer de hertogh van Orliens inne belast was; want hy dede 't uut wrake omme dat hertoghe Jan zynen vadere [p. 167] hadde doen doot smyten. De brandt ghebeurde te Poperinghe, te Weervicke, te Rousselare, t' Eecloo, Dixmude, Herdenburch ende Brugghe, daer by van dezen brande veele aerme menschen bedeghen. Daer worden veel brandstichters ghevanghen ende naect up eenen waghen ghestelt, ghevoert van strate tot strate, met gloyende ysers ghebrandt, ende doe buuten stede onthooft en up raden ghestelt. (Pr. Ar.B.) [- In dit jaer starf vrauwe Michiele, dochter van den conynck van Vrankerijcke ende hertoghe Philips gheselenede, ende legt begraven te Ste. Baefs. (S.G.) Ziet 1422. - 's Dysendaechs in de goede weke wert de hertoghe van Torreynen, dolphijn van Vranckerijcke, ghetraut hebbende de dochter van hertoghe Willem van Beyeren, ontboden in Vranckrijcke als toecomende conync, ghemerct dat den conynck alsdan zeer cranck lach omme sterven, ende hy Dolphijn commende binnen Parijs wart vergheven in 't andoen van eenen panschiere ende up den lesten dach van Meye starf de zweer van den Dolphijn voorseit ende wart begraven te Keynoot in Henegauwen, ende in dit jaer was paus ghecosen Odo van Calumpna ende in zijn concelebreren wart hy gheheeten Martinus de Ve, ende hy besat den stoel van Roomen xiiii jaer. (Pr. Arch.B.)] |
Item, in dit jaar stierf hertog Willem van Holland. Item, in dit jaar kwam de paus Martinus te Konstanz. [Item, in hetzelfde jaar 17 zo was gekozen de paus Martinus te Konstanz. (K.M.) Item, in dit jaar waren in Vlaanderen vele brandstichters uit allen landen, als Walen, Engelsen en andere; ze verbranden veel dorpen en steden in Vlaanderen, als Poperinge, Wernicke, Roeselare, Diksmuide, Oudenburg bij Brugge en in andere plaatsen; deze waren geburen alzo ze kenden die er gevangen waren en berecht van de hertog van Orleans daartoe gemaakt die in Engeland gevangen lag in wraak dat de hertog Jan van Dijon, zijn vader, de hertog van Orleans, liet dood slaan te Parijs; want hij die gevangen lag kon zich anders niet wreken.
|
1418.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan Tollijn, burggraaf van Hulst. |
Jan Willaert. |
|
Willem de Rijcke. |
|
|
Joos van Vaernewijck. |
Jan de Wintere. |
|
Sanders van Vaernewijck. |
Willem de Busere. |
|
Pieter Sersanders. |
|
|
[p. 168] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer trac men voor Durdrecht, daer de grave van den Armejacx was te Parijs doot ghesleghen. [ - 6 July, slouch hertoghe Jan van Bourgongnien munte. - Item, hier naer slouch hertoghe Philips munte, ende slouchse te Ghendt, de gauden leeu ten iiij sc. x gr.
- Andries van der Backerie was ghewijst uut zyne wet ende wetteloos, omme dat hy niet en vulquam zekere [p. 169] vonnesse hem anghewesen by Schepenen van de Keur. Actum xxvje in Ougste. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't selve jaer soo quamen brantstichters uyt Enghelandt, die den hertoch van Orleans ghehuert hadde om in diversche plaetsen van Vlaenderen vier te steken, als sy deden, ende dat omdat de hertoch van Orleans te Lonnen ghevanghen lach, daerom wilde hy hem vreken op den hertoch van Bourgoigne; ende daer waren vele ghevanghen van die brantstichters, ende waren van strate tot strate ghevoert op eenen waghen, ende ghebrant met gloeyende yseren al naeckt op haer lijf ende daer naer onthooft, ende eenen pot met vier aen de raderen ghehanghen. (K.M.)] |
Item, in dit jaar trok men voor Dordrecht daar de graaf van Armagnac was te Parijs dood geslagen. [ - 6 juli sloeg hertog Jan van Bourgondië munt. - Item, hierna sloeg hertog Philips munt en sloeg ze te Gent de gouden leeuw ten 4 ten 4j sc. x gr.
|
||||||||||||||||||
1419.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Olivier de Jaghere. |
Vincent Meyeraert. |
|
Wulfaert van Steelandt. |
Lievin van Waes. |
|
Jan Everwijn. |
Mer Daneel van Severen. |
|
Jan van Dronghene. |
Lievin de Muunck. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Sersymoens. |
Stevin van Liekercke. |
|
Jan Willaert. |
Jan van Eecke, over hem Lievin de Munck. |
|
Willem de Rijcke. |
|
|
Goessin van Vaernewijc. |
Willem Valcke. |
|
Jacob Sneevoet. |
Jacob van den Moure. |
|
Gillis Maeyaert. |
Jan de Keystere. |
|
Claeys van den Hoedevelde. |
Philips Bolloc. |
|
Martin Bone, over hem Joos Bone, zijn broeder. |
Simoen Clocman. |
|
Jacob de Bake. |
|
|
Willem de Busere. |
Jan van der Manden. |
|
[p. 170] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de hertoghe Jan van Digion, grave van Vlaenderen verradelic doot ghesleghen te Monstruel op de brugghe, daer hy knielen zoude, voor den coninc van Vranckerike omagie doende, midts zynen save condute, bloot met den hoofde, was van achtere doot ghesleghen met eender aecxse van den provoost van Parijs Tanguwy voor dat casteel (Tanneguy du Chatel), Philips Jooskin, ende een andere; ende zy woorpene ghelerst ende ghespoort van der brugghe in 't slijck, ende daer bleef hy ligghende an den cant van den watere, den xe Septembre. [- Item, in 't jaer xiiijcxix, op den 2 September, was doodtgheslaghen de hertoghe Jan van Bourgoignen in 't casteel te Monsteruel van Tanenghy du Chastel, ende Philips 's graven Jans sone, grave van Charlois wart grave van Vlaenderen, ende dede te Ghendt synen eedt, den xx dach der voorseyde maent. (K.M.) - In dit jaer was consilium van Pyse gheordonneert by den conynck van Hungarien af te legghene de gheschillen van de twee pausen, die xxx jaer gheregneert hadden. (Pr. Ar.B.)
|
Item, in dit jaar was de hertog Jan van Djion, graaf van Vlaanderen, verraderlijk dood geslagen te Monstreux op de brug daar hij knielen zou voor den koning van Frankrijk om hommage te doen mits zijn save conduite, blootshoofds en was van achteren dood geslagen met een aks van de provoost van Parijs Tanguwy voor dat kasteel (Tanneguy du Chatel), Philips Jooskin en een andere; en ze wierpen hem gelaarsd en gespoord van de brug in 't slijk, en daar bleef hij liggen aan de kant van het water de 10de september. [- Item, in 't jaar 1419 op de 2de september, was dood geslagen de hertog Jan van Bourgondië in 't kasteel te Monstreux van Tanenguy du Chatel, en Philips 's graaf Jans zoon, graaf van Charlois werd graaf van Vlaanderen en deed te Gent zijn eed de 20ste dag van de voorzeiden maand. (K.M.) - In dit jaar was concilie van Pyse geordonneerd bij de koning van Hongarije om af te leggen de geschillen van de twee pausen die 30 jaar geregeerd hadden. (Pr. Ar.B.)
|
|
[pagina 172] |
|
1420.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan Utenhove. |
Nicasius de Bels. |
|
Lodewijc van den Holle. |
Jacob Eeckaert. |
|
Boudijn de Grutere. |
Jan uter Galeyden. |
|
Boudijn Borluut. |
Lievin Dannaert. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem Utenhove. |
Victor van der Sickelen. |
|
Ghelnoot van Leyns. |
Jacob Caubrake. |
|
Jan Everwijn. |
Willem van Meerendre. |
|
Segher Damman. |
Simoen Bette, in d'Hameede. |
|
Jacob van den Hane. |
Segher de Coc. |
|
Martin Soetaert. |
Lievin van Caneghem. |
|
Simoen Borluut. |
Sanders van Vaernewijc. |
|
Jan van der Heyden. |
Segher Bolloc. |
|
Jacob van den Dijcke. |
Daneel van den Plassche. |
|
Jan van Lokerne. |
Gillis van den Vivere. |
|
Willem Tayart. |
Jan van Maldeghem. |
|
Loowijc de Hamer. |
Gillis Hauwe. |
|
Jan van Bochaute. |
Jan de Grave, fs Danneels. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Vinchent Meyeraert. |
Nicasius de Bels |
|
Item, in dit jaer trac men voor Sente Gheertruwenberghe. [Op Ste Lysbette-nacht verdroncken omtrent Dordrecht lxxij prochien. (G.) [173] - De heere van Heynberghe te Bruessele. (G.)- Robrecht, heere van Massemen, ghevanghen in 't innemen van de stede van Muelijn in Vranckrijck, die hertoghe Philips innam, doende eenen tocht in Vranckrijck. (G.)] Item, in dit voornoemde jaer van xx was de heere van Heims te Bruusele ghevanghen. Item, in dit voornoemde jaer track hertoghe Philips van Borgondien, grave van Vlaenderen, met groter heercracht voor Mellunen op de Seyne, welcke stede hy verhongerde, ende zy moesten hemlieden opgheven tot zynen wille. Item, hy vant daer vele edelmannen die ter doot van zynen vader gheweest hadden, dewelcke daer som versleghen waren ende som ontvlooden, ende daer was mer Roberecht van Massemen, ridder ghesleghen ende veel andere heeren. Item, in 't voornoemde jaer verbrande Assche. ['s Woensdaechs in de Synxenweke was de brand t' Ste. Baefs. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar trok men voor Sint Geertruidenberg
|
1421.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|||
|
Mer Heinderick van der Cameren. |
Vincent Meyeraert. |
|||
|
Wulfram Wulframs. |
||||
|
Wulfaert van Steelandt. |
Mer Jan Hutsebaut. |
|||
|
Godevaert Utenhove. |
Jacob Utendale. |
|||
|
Willem Seyssone. |
||||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|||
|
Jan Sersanders. |
Boudijn de Gruutere. |
|||
|
Segher Meyeraert. |
Stevin van der Eecken. |
|||
|
Nicasis de Bels. |
Jan de Wispeleere. |
|||
|
Segher Sloeve. |
Simoen Utenhove. |
|||
|
Jacob Eeckaert. |
Pieter van den Walle. |
|||
|
Jacob van der Hoersele. |
Philips Bolloc. |
|||
|
[p. 174] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de vloer ende 't bedde van den speygate ten Rooden Turre gheleyt met zaercken ende witten steenen zeer costelic. [In 't selve jaer wiert het groot spey en bedde ende den dam ende den muer van de lenghde van 't water, treckende naer 't Steendam, ghemaeckt ende ghebaut van steen, de welcke van te vooren was van haut ende bert; de metsers van de stadt waren dan Daniel van Severen ende Jan Hutsghebaut. (K.M.)] - In dit jaer zoo was den vloer van de speye ten Roden Torre al nieuwe ghemuert ende de mueren van steenen ghemaect. (S.G.)] Item, in dit voornoemde jaer was een fiertere van Sente Lievin van Ste. Baefs duer 't een speygat ghedreghen ende deur 't ander speygat wederomme brocht. [In dit jaer waren rudders ghesleghen Jan van Eede, Pieter van Westhuuse, Adriaen Vilain, ende Jan van Luussenburch. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't selve jaer, den xxx Ougstmaent, soo was [p. 175]eenen grooten strijt te Sente Ryhiers in Pontieu, in Vranckrijck, ende daer was den hertogh Philips ghevanghen, maer hy was seer corts daer naer weder verlost van de Vlaminghen, ende daer waren vele Vlaminghen rudders ghemaeckt. (K.M.)] Item, in dit voornoemde jaer trac men te Praegen in de cruusvaert omme de quade opinien die zy hilden; maer zy bleef intrupt ende van nienten; want de keyser Seghemont was verstorven 't conincrijcke van Bemen, ende daer omme dede zoo vele dat alle dat volc wederkeerde op de condicie dat hy se beloofde te bedwinghene omme te commene tot den heleghen kersten gheloove. 't Carnation. Novacula acuta fecit dolum. |
Item, in dit jaar was de vloer en 't bed van de spie gat ten Rode Toren gelegd met zerken en witte stenen zeer kostbaar. [In hetzelfde jaar werd het grote spie en bed en de dam en de muur van de lengte van 't water, trekt naar 't Steendam, gemaakt en gebouwd van steen, die tevoren van hout was en planken; de metserlaars van de stad waren dan Daniel van Severen en Jan Hutsghebaut. (K.M.)] - In dit jaar zo was de vloer van de spie ten Rode Toren al nieuwe gemuurd en de muren van stenen gemaakt. (S.G.)] Item, in dit voornoemde jaar was een relikwie kast van Sint Lievin van Sint Baafs door het spiegat gedragen en door het andere spiegat wederom gebracht. [In dit jaar waren ridders geslagen Jan van Eede, Pieter van Westhuuse, Adriaen Vilain, en Jan van Luussenburch. (Pr. Ar.B.) [pagina 175] - Item, in hetzelfde jaar de 30ste augustus zo was [pagina 175]Een grote strijd te Saint Riquier in Ponthieu in Frankrijk en daar was de hertog Philips gevangen, maar hij was zeer kort daarna weer verlost van de Vlamingen en daar waren vele Vlamingen ridders gemaakt. (K.M.)] Item, in dit voornoemde jaar trok men te Praag om in de kruisvaart om de kwade opinies die ze hielden, maar het bleef onderbroken en van niet; want de keizer Seghemont was verstorven 't koninkrijk van Bohemen en deed daarom zo veel dat alle dat volk wederkeerde op de conditie dat hij ze beloofde te bedwingen om te komen tot het heilige christen geloof. 't Incarnation. Novacula acuta fecit dolum. |
1422.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Heindrick van den Camere. |
Pieter Weytier. |
|
Goossijn van Vaernewijck. |
Heindrick Meyeraert. |
|
Mer Olivier de Jaghere. |
Jan van Lokeren. |
|
Willem van den Putte. |
Gillis van Hauwe. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Sersymoens. |
Simoen Bette, in de Ameede. |
|
Wulfram Wulframs. |
Willem Valcke. |
|
Jan Willaert. |
Gillis Mayaert. |
|
Gheerem Borluut. |
Jacob van der Moere. |
|
Willem de Busere. |
Jan van der Eecke. |
|
Denijs Everwijn. |
Jan Parijs. |
|
Jan Utenhove. |
Jan van der Couderborch. |
|
Jan van Maldeghem. |
Gheerolf Goethals. |
|
Roberecht Meyeraert. |
Pieter van Papeghem. |
|
Daneel van den Plassche. |
Jacob Pauwels |
|
[pagina 176] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||
1423.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Heindrick van der Camere. |
Vincent Meyeraert. |
|
Ghelloit Damman. |
Arendt de Bruun. |
|
Daneel van Maldeghem. |
Jan de Wintere. |
|
Symoen Clockman. |
Andries Haenbeck. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Boudijn de Grutere. |
Goesin van Vaernewijc. |
|
Daneel van Severne. |
Jacob van den Hane. |
|
Pieter Weytier. |
Gillis Hauwe. |
|
Pieter van der Muelen. |
Simoen Utenhove, d'oude. |
|
Jan de Wispeleere. |
Jan de Keystere. |
|
Jan van der Heyden. |
Jan de Cleyne. |
|
Claeys van Hoedevelde. |
Daneel Rijm. |
|
Heynric Meyeraert. |
Jacob de Bake. |
|
Stevin van der Eeken. |
Lievin van Damiaet. |
|
Oste van den Walle. |
Jan de Cooman. |
|
Jan van Lokerne. |
Joos Bone. |
|
Jan van den Bouchoute. |
Jacob Bloume. |
|
Lodewijc Dhamere. |
Lambrecht Bosschaert. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Vinchent Meyeraert. |
Nicasis de Bels. |
|
Mmmm Item, in dit jaer op den Kersavont 's nachts trac men naer Lessene, omme der ballinghen wille die daer lagen.
|
Item, in dit jaar op de Kerstavond 's nachts trok men naar Lessen, vanwege de ballingen die daar lagen.
|
1424.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mijnheer van Massemen. |
Robberecht Meyeraert. |
|
Mer Claeys Utenhove. |
Nicasius de Bels. |
|
Mer Jan Sersymoens. |
Jan Boele. |
|
Gheeraert van Axpoele. |
Wulfaert Wulframs |
|
[pagina 179] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was te Ghent ghebannen Jacop de Saghere, schepenen zijnde, up Sente Looysdach. [Item, in dit jaer was Jacob de Sagere, fs Heindrich, voor x jaren ghebannen uyt den lande van Vlaenderen, omme de leelijcke woorden die hy nam jeghen Jan Utenhove, moermeester ons gheduchten heere ende prince. (K.M.)- Den xii September was eene groote wapenynghe te Doornicke, ende de heeren hilden de maert jeghen het ghemeente ende schoten d'een teghen d'andere met bussen ende 't commune ghynck te boven. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was Bremen ghedestruwert.
|
Item, in dit jaar was te Gent gebannen Jacop de Saghere, was schepen op Sint Loois dag. [Item, in dit jaar was Jacob de Sagere, fs Heindrich, voor 10 jaren gebannen uit het land van Vlaanderen om de lelijke woorden die hij nam tegen Jan Utenhove, moermeester onze geduchte heer en prins. (K.M.) - Den 12de september was een grote wapening te Doornik en de heren hielden de markt tegen de gemeente en schoten de een tegen de andere met bussen en 't commune ging te boven. (Pr. Ar.B.)]
|
1425.
|
's Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Olivier de Jaghere. |
Claeys van Hoedevelde. |
|
Goossin van Vaernewijck. |
Pieter Weytier. |
|
Jooris van der Meere. |
Jan de Wispeleere. |
|
Jan de Stopeleere. |
Jan de Cooman. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Sersymoens. |
Victoor van der Sickelen. |
|
Jan Willaert. |
Wulfram Wulframs. |
|
Nicasis de Bels. |
Willem Seyssone. |
|
Joos Vijt. |
Simoen Utenhove. |
|
Jacob Eeckaert. |
Jacob Utendale. |
|
Willem de Busere. |
Pieter Solleberch. |
|
Daneel Rijm. |
Joris Utenhove. |
|
Lievin Papal. |
Willem de Grave. |
|
Jan van Maldeghem. |
Jacob Wandelaert. |
|
Willem Taeyaert. |
Jan Cricke. |
|
[p. 181] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de nieuwe halle beghonnen te maken an 't Beelfroet. Item, in dit jaer track de jonghe vrauwe van Hollant ende de grave Philips van Vlaenderen met haer, met veel volcx van wapenen te tween reysen daer grote oorloghe ghesciede, ende doen waert de grave Philips gouverneur van den landen van Hollant ende Seelant, by den consente van vrauwe Jacoba, zijnder nichten. [Item, in dit jaer was den peys ghehaelt in Inghelant tusschen de Vlaminghen ende de Enghelschen (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer was den strijt in Zeelant te Brauwershaven. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was de nieuwe hal begonnen te maken aan 't Belfort. Item, in dit jaar trok de jonge vrouwe van Holland en de graaf Philips van Vlaanderen met haar met veel wapenvolk twee keer daar grote oorlog geschiedden en toen werd de graaf Philips gouverneur van de landen van Holland en Seeland bij consent van vrouwe Jacoba, zijn nicht.[Item, in dit jaar was de vrede gehaald in Engeland tussen de Vlamingen en de Engelsen (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar was de strijd in Zeeland te Brouwershaven. (K.M.)] |
1426.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van Munte, fs Bussaerts. |
Jan de Grave. |
|
Jan van Steelant, fs Jans. |
Arendt de Bruune. |
|
Jan van der Sype. |
Gillis Lauwe. |
|
Jan van Leys, te Putte. |
Pieter Caelberch. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem Utenhove. |
Simoen Bette, in d'Hameede. |
|
Jan van der Heyden. |
Lievin van den Hecke. |
|
Daneel van Severne. |
Lodewijc Dhamere. |
|
Pieter van der Muelen. |
Gheerem Borluut. |
|
[p. 182] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer op den Witten Donderdach staerf de hertoghe van Brabant. [.... ende den grave Anthonis van Simpol wordt hertogh van Brabant. (K.M.)] Item, in dit voornoemde jaer lach de grave Philips van Vlaenderen al den wintere voor Sevenberghe met heercrachte ende 's vrydaechs, den xie April, gaf men hem de stede oppe, behaudens huerlieder lijf ende goet. [- Item, in 't jaer 1426 was ghebannen Arent Sersanders, schepene van Gedeelde, ende in syne plaetse en was geene andere ghestelt, ende hy vroegh sijn pardon, ende hy quam wederom sitten in syne plaetse. (K.M.) - Item, in 't jaer voorseyt haelde Jan Firant, als deken van de Witte Caproenen, te Wadrupont in Henegauwe, eenen bastaert van Scorisse. (K.M.) - Item, in 't jaer voorseyt vercreegh hertoch Jan van den paus Martin de schole van de universiteyt te Luevene, ende de eerste lesse was ghelesen den eersten dach van November in 't selve jaer. (K.M.)] |
Item, in dit jaar op de Witten Donderdag stierf de hertog van Brabant. [.... en de graaf Anthonis van Saint-Pol wordt hertog van Brabant. (K.M.)] Item, in dit voornoemde jaar lag de graaf Philips van Vlaanderen al den winter voor Zevenbergen met legermacht en vrijdags de 11de april gaf men hem de stad op behouden hun lijf en goed. [- Item, in 't jaar 1426 was gebannen Arent Sersanders, schepen van Gedeelde, en in zijn plaats was geen andere gesteld, en hij vroeg zijn pardon en hij kwam wederom zitten in zijn plaats. (K.M.)- Item, in 't jaar voorzegt haalde Jan Firant, als deken van de Witte Kaproenen, te Wadrupont in Henegouwen, een bastaard van Scorisse. (K.M.) - Item, in 't jaar voorzegt verkreeg hertog Jan van de paus Martinus de school van de universiteit te Leuven en de eerste les was gelezen de eerste dag van november in hetzelfde jaar. (K.M.)] |
|
[pagina 183] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1427.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer waren te Ghent op den Kersavont ghebannen hondert en lxxij personen. [Item, in 't selve jaer was begraven de hertoch Jan, up den vierden Paesdach te Dygoen, in 't clooster van de Chartreusen. (K.M.)
|
Item, in dit jaar waren te Gent op de Kerstavond gebannen 172 personen. [Item, in hetzelfde jaar was begraven de hertog Jan op de vierde Paasdag te Dijon, in 't klooster van de Chartreuse. (K.M.)
|
1428.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van Massemen. |
Jan de Wispeleere. |
|
Lievin van Hole. |
Jan van der Heyden. |
|
Jan van Munte. |
Daneel van Severen. |
|
Wulfaert van Steelant. |
Jan van Lokeren. |
|
[p. 185] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer den xxiij ougste waren te Ghent ghehuelt ter causen van den scietspele van den hantboghe lix steden. [In dit jaer was te Ghent een schietspel van den hantboghe, alwaer inghehaelt werden negen en vijftich steden; ende die van Nivel, in Brabant, wonnen den opperprijs. (S.G.)] Item, in dit jaer was 't huwelic ghemaect tusschen den hertoghe Philips van Borgondien ende vrauwe Ysabeele van Poortingale, coninc Jans dochtere, de welcke quam ter Sluus op den heleghen Kerstdach.
|
Item, in dit jaar de 23ste augustus waren te Gent gehaald ter oorzaak van het schietspel van de handboog 59 steden. [In dit jaar was te Gent een schietspel van de handboog, alwaar ingehaald werden negen en vijftig steden; en die van Nijvel, in Brabant, wonnen de opperprijs. (S.G.)] Item, in dit jaar was 't huwelijk gemaakt tussen de hertog Philips van Bourgondië en vrouwe Isabel van Portugal, koning Jans dochter, die kwam ter Sluis op de heilige Kerstdag.
|
1429.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Heindrick van der Camere. |
Jan Boele. |
|
Daneel van Maldeghem. |
Willem Meerendre. |
|
Jan de Stoppeleere. |
Joos Haesbijt. |
|
Hoste van Maercke. |
Gillis Mayaert. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Lodewijc van den Hole. |
Willem Utenhove. |
|
Jan de Wispeleere. |
Ghelnoet van Leyns. |
|
Pieter Weytier. |
Thomaes Utenberghe. |
|
Simoen Bette, in d'Hameede. |
Simoen Clocman. |
|
Jacob Wandelaert. |
Stevin van der Eeken. |
|
Lodewijc Dhamere. |
Jacob Pauwels. |
|
Danneel Rijm. |
Willem du Buisson. |
|
Pieter Spieghel. |
Godevaert de Wilde. |
|
Lievin de Jaghere. |
Gillis van den Vivere |
|
[p. 187] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was Willem Bouchaut hantscoenmaekere ende Coolart de Backere binnen der stede van Geersberghe onthooft, ende huerlieder hoofden ter poorten uutghesteken, ende waren handescoemakers van Ghent dewelcke vervolcht waren by Daneel Rijm, scepenen van de Keur. [In dit jaer vercochten die van Gheeraersberghe lijfrenten, ende 't was jeghen den danck van het ghemeente, ende wilden den seghel ghebroken hebben, daeromme die van Gheeraersberghe quamen duer advijs van die van Ghendt, ende hemlieden was gheraden dat men ondersouck doen zoude wie de principale waren die het hoogste daer inne ghegheven hadden, ende dat men die punieren saude; ende 't wert zo ghedaen, want mer Gheleyn van Halewijn, hoochbailliu, dede onthoofden deze naerghenoempten persoonen: Willem Bouchaut, Adriaen de Schoemakere ende Relant de Burbuer, ende huerlieder hoofden waren boven op de poorte ghestelt. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was te Ghendt de hertoghe Philips t' synen blyden huwelicke gheconsenteert hondert ende vijftich nobelen van viij g. stic.
|
Item, in dit jaar was Willem Bouchaut handschoenmaker en Coolart de Backere binnen de stad van Geraardsbergen onthoofd en hun hoofden ter poorten uitgestoken en waren handschoenmakers van Gent die vervolgd waren bij Daneel Rijm, schepen van de Keur. [In dit jaar verkochten die van Geraardsbergen lijfrenten en 't was tegen de dank van het gemeente en wilden de zegel gebroken hebben, daarom die van Gerardsbergen kwamen door advies van die van Gent en ze was aangeraden dat men onderzoek doen zo wie de principale waren die het hoogste daarin gegeven hadden en dat men die straffen zou; en 't werd zo gedaan want meneer Gheleyn van Halewijn, hoog baljuw liet onthoofden deze nagenoemde personen: Willem Bouchaut, Adriaen de Schoemakere en Relant de Burbuer en hun hoofden waren boven op de poort gesteld. (Pr. Ar.B.)]
|
1430.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Gheeraert van Axpoele. |
Daneel van Severen. |
|
Goossaert van Vaernewijck. |
Gyselbrecht de Grutere, fs Jans. |
|
Stevin van Liekercke. |
Jan Leyns. |
|
Jan Laucourt. |
Jan Goetghebuer. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys van Hoedevelde. |
Pieter van der Muelen. |
|
Nicasis de Bels. |
Segher Meyeraert. |
|
Jan de Grave, an St. Claeys kerchof. |
Arent de Brune. |
|
Simoen Utenhove, over hem Jan de Grutere. |
|
|
Joos Vijd |
|
|
[pagina 189] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer ontfinc hertoghe Philips op den laesten dach van october 't hertochdom van Brabant. Item, in 't zelve jaer waren te Ghent ghebannen hondert lxxviij personen. Item, in dit zelve jaer quam de hertoghe van Belfroot, up den derden sondach van den avente, met groter macht van Inghelschen, metter coninghinne van Inghelant ende met haren zoone den jonghen Heinderic, coninc van Inghelant, wesende van der aude van vij jaren, in de stede van Parijs. Item, daer deden zy cronen den jonghen coninc van Inghelant Heinderic als coninc van Vranckerijcke, den eenen te Riemen gheconsacriert, ende eenen te Parijs ghecront ende niet gheconsacriert.
|
Item, in dit jaar ontving hertog Philips op de laatste dag van oktober 't hertogdom van Brabant. Item, in 'in hetzelfde jaar waren te Gent gebannen 178 personen. Item, in hetzelfde jaar kwam de hertog van Belford op de derde zondag van de advent met groter macht van Engelsen met de koningin van Engeland en met haar zoon de jonge Hendrik, koning van Engeland, die was van ouderdom 7 jaren, in de stad van Parijs. Item, daar deden ze kronen de jonge koning van Engeland Hendrik als koning van Frankrijk, de ene te Reims geconsacreerd en een te Parijs gekroond en niet geconsacreerd.
|
1431.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Heindrick van der Cameren. |
Ingelram Hauweel. |
|
Jan Utenhove. |
Gillis Hauwe. |
|
Gheerem Borluut. |
Lievin de Jaghere. |
|
Jan de Luede. |
Jan van den Damme. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem Utenhove. |
Boudijn de Grutere. |
|
Danneel van Severne. |
Wulfram Wulframs. |
|
Gelnoet van Leyns. |
Jan Hudgebout. |
|
Goessin van Vaernewijc. |
Stevin van Liekercke. |
|
[p. 192] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
tem, in dit jaer, op Sente Claren-dach in ougste, rees binnen Ghent eene wapeninghe, mids dat eenen Bauwin van der Werde fortselinghe ende by crachte nam de cleppe op den cautere, 's morgens ter wercklocke, ende liepper mede ten bogaerde waert, alwaer terstont quamen geloopen alle de neringen van der stede, roupende: Alle eens! alle eens! alle wevers! Van danen gingen zy allen ten sartelette waert, ende smeeten de dueren oppe, ende haelden daer ute sekere persoonen van den lede van neeringen, die daer langhe gevangen gelegen hadden.
|
Item, in dit jaar, op Sint Clara dag in augustus rees binnen Gent een wapening mits dat een Bauwin van der Werde forse en bij kracht nam de klepel op de cauterie, 's morgens ter werk klok en liep er mede ten bogaard waart alwaar terstond kwamen gelopen alle de neringen van de stad en riepen: Alle eens! alle eens! alle wevers! Vandaar gingen ze allen ten sartelette waart en smeten de deur open en haalden eruit zekere personen van de leden van de neringen die daar lang gevangen gelegen hadden.
|
|
[pagina 195] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1432.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1433.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Heindrick van der Cameren. |
Jan de Wintere. |
|
Jan Utenhove. |
|
|
Godevaert Utenhove. |
Jacob van Heerseele. |
|
Willem Seyssone. |
Simoen Daneels. |
|
Jan Cruucke. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Vijt. |
Simoen Bette, in de Hameede. |
|
Lievin van den Hecke. |
Lodewijc Dhamere. |
|
Wulfram Wulframs. |
Roberecht Meyeraert. |
|
Sanders van Varnewijc, fs Jans. |
Jan van der Linden, in de Crommesteghe. |
|
Jacob Pauwels. |
|
|
Stevin van der Eecken. |
Jacob Utendale. |
|
Jooris van den Moere. |
Denijs Everwijn. |
|
Boudijn Borluut, te Crommenhessche. |
Gyselbrecht de Grutere, in St. Niclauskerckhof. |
|
Claeys Rommel. |
Pieter van Papeghem |
|
[p. 197] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was geboren de hertoghe Chaerle, de zone van Philips van Digion, op Sente Martins-avont. [Op Ste Martins-avont was gheboren te Digion in Bourgongnen Kaerle van Bourgongnen, grave van Charloos, de zone van hertoghe Philips van Bourgongnen, grave van Vlaenderen, die hy hadde by Ysabelle, de dochter des conynx van Portugale. Dit es het carnation in latine van zynen gheboorte: Carolus excelsis Martini luce refulsit. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer waren eerst ghecoren omme 't quaet regiment bedreven by de ghemeente, up den lesten dach van Hoymaent, hooftmannen, te wetene: Jan van Hecke ende Gyselbrecht van Everwijn. (Pr. Ar.B.) - Deze prinche Carolus was in zijn joncheyt ghegheven in de bewaernesse den heere van Assay. (Pr. Ar.B.) - Den xviij in Meye stondt een groot gheschil oppe tusschen die van Ghendt ende Brugghe, uut cause dat zy Jan Belleman, poorter van Ghendt, ghebannen hadden uten lande van Vlaenderen, welcke zy niet en vermochten, ende te dier cause waren scepenen van Brugghe, elc ghewijst te ghevene lx L. paris. ende den amman, mitsgaders den schaut, elc tweemael lx L. paris. (Pr. Ar.B.)
|
Item, in dit jaar was geboren de hertog Karel, de zoon van Philips van Dijon op Sint Martinus-avond. [Op Sint Martius avond was geboren te Dijon in Bourgondië Karel van Bourgondië, graaf van Charlois, de zoon van hertog Philips van Bourgondië, graaf van Vlaanderen, die hij had bij Isabel de koningsdochter van Portugal. Dit is het incarnatie in Latijn van zijn geboorte: Carolus excelsis Martini luce refulsit. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar waren eerst gekozen om het kwade regiment bedreven bij de gemeente op de laatste dag van augustus hoofdmannen, te weten: Jan van Hecke en Gyselbrecht van Everwijn. (Pr. Ar.B.) - Deze prins Karel was in zijn jonkheid gegeven in de bewaring de heer van Assay. (Pr. Ar.B.) - De 18de mei stond een groot geschil op tussen die van Gent en Brugge uit oorzaak dat ze Jan Belleman, poorter van Gent, gebannen hadden uit het land van Vlaanderen, wat ze niet vermochten, en te die oorzaak waren schepenen van Brugge elk gewezen te geven 60 L. Paris en de Amman, mitsgaders de schout, elk twee maak 60 L. Paris. (Pr. Ar.B.)
|
|
[pagina 198] |
|
1434.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mijnheer van Axspoele. |
Jacob de Saghere. |
|
Colaert van up den Bosch. |
Jan van den Damme. |
|
Hoste de Grutere. |
Gillis Boene. |
|
Gyselbrecht Pateel. |
Pieter de Rijcke. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Goessin van Vaernewijc. |
Philips Sersanders. |
|
Jacob van den Hane. |
Jacob Wandelaert. |
|
Willem Valcke. |
Jan Leyns. |
|
Simoen Clocman, over hem Daneel van Vaernewijc. |
Jacob van Raveschoot. |
|
Simoen Dhooghe. |
|
|
Nicasis de Bels. |
Segher Bollaert. |
|
Willem Seyssone. |
Joos van der Schaghe. |
|
Pieter Sersymoens. |
Heynric Meyeraert. |
|
Christoffels de Grave. |
Jan Cricke. |
|
Jan Reyneers, fs Jans. |
Andries Kesel. |
|
Geeraert van Maldeghem. |
Jan de Cupere, fs Jans. |
|
Jan Dullin. |
Jan Rombouts, op de Leye. |
|
Michiel van Zele. |
Jan Criekesteen. |
|
Gillis Wouters. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jacob de Saghere, fs Pieters. |
Jan van den Damme. |
|
[pagina 199] |
|||
|
1435.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Philips van Steelandt. |
Lievin van der Eecken. |
|
Jan Utenhove, baljuw van Dendermonde. |
Jacob de Saghere, op de Mude. |
|
Jan Toetelmens. |
|
|
Yngelram Hauweel. |
Gillis de Cleerck. |
|
Jacob Vriendt. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter van der Muelen. |
Segher Sloeve. |
|
Pieter Solleberch. |
Roberecht van Meerendre. |
|
Arend de Brune. |
Ywein de Ruddere. |
|
Willem Sersanders. |
Jan de Grutere, fs Simoens. |
|
Pieter Creve. |
Race Colpaert. |
|
Jacob van der Oersele. |
Jan Moraen. |
|
Willem du Buisson. |
Jacob de Zaghere, fs Heinricx. |
|
Pieter Beys. |
Joos de Bels. |
|
Jan van Maldeghem. |
Gillis Sneevoet, fs Gillis |
|
[pagina 200] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
1436.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mijnheer van Axpoele. |
Jacob de Saghere. |
|
Goossin van Vaernewijck. |
Joos van der Schaven. |
|
Nicasis de Bels. |
Segher Bolloc. |
|
Willem Seyssone. |
Jan Utenhove. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Lievin Damman. |
Jooris van den Moere. |
|
Wulfram Wulframs. |
Jacob Wandelaert. |
|
Lievin van Jen Hecke. |
Lodewijc Dhamere. |
|
[p. 202] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de scamfeltuere te Maerdijcke met Philips van Lampreit. Item, in dit jaer den xen in Wedemaent was de reyse te Caelis ende ooc beleit. Item, in dit jaer waren te Ghent vele Ingelschen ghevanghen in 's Gravensteen. Item, in dit jaer was eene wapeninghe te Brugghe die langhe duerde. [Item, den xi Sporkele was by vonnisse van den hertoch Philips ghewesen alsdat die lieden van den Vryen sijn souden een vierde lit van Vlaenderen, te weten: Ghendt, Brugghe, Ypere ende 't Vrye. (K.M.) - In dit jaer was de pays van de lieden van Brugghe ghemaect in den Wal te Ghendt, ende in 't selve jaer den lesten January woy het cooren uter aerde. (Pr. Ar.B.)]
|
Item, in dit jaar was de schaamveld uur te Mardijk met Philips van Lampreit. Item, in dit jaar de 10de januari was de reis te Calais ook beleid. Item, in dit jaar waren te Gent vele Engelsen gevangen in 's Gravensteen. Item, in dit jaar was een wapening te Brugge die lang duurde. [Item, den 11de februari was bij vonnis van de hertog Philips gewezen als dat die lieden van de Vrijen zijn zouden een vierde lid van Vlaanderen, te weten: Gent, Brugge, Iperen en 't Vrije. (K.M.) - In dit jaar was de vrede van de lieden van Brugge gemaakt in dn Wal te Gent en in hetzelfde jaar de laatste van januari waaide koren uit de aarde. (Pr. Ar.B.)]
|
1437.
[pagina 205] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1438.
[p. 208] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was 't grooten dieren tijt van coorne. [- Item, in 't selve jaer, den x Lauwe, waren ghecoren xiiij notable persoonen, dewelcke souden trecken t'Atrecht tot den prince, hertoghe Philips, ende mevrouwe de princesse, omme te tracterene ende peys te maken tusschen onsen prince ende de stede van Brugghe. (K.M.) - Item, in dit jaer was dat consilium gehauden van Basel, ende heeft gheduert thien jaer. (K.M.)]
|
Item, in dit jaar was ’t grote dure tijd van koren. [- Item, in hetzelfde jaar de 10de januari waren gekozen 14 notabele personen, die zouden trokken tot Atrecht tot de prins, hertog Philips, en mevrouw de prinses om te trakteren en vrede te maken tussen onze prins en de stad Brugge. (K.M.) - Item, in dit jaar was dat concilie gehouden te Bazel en heeft geduurd tien jaar. (K.M.)]
|
1439.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van Vaernewijc. |
Jooris Goethals. |
|
Pieter Sersymoens. |
Pieter Solleberch. |
|
Nicasis de Bels. |
Geerom Borluut. |
|
Pieter Pype. |
Eloy Baert. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Adriaen Vilain, ridder, heer van Ste Jans te Steene, voogd van Temse, erfachtich schout heer en colateur van Assenede-ambacht. |
Stevin van Liedekerke. |
|
Jan Goedghebuer. |
|
|
Lambrecht Bosschaert. |
|
|
Philips van der Meersch. |
|
|
Lievin Sturtewaghen. |
|
|
Jan de Grave. |
Jacob de Suttere. |
|
Pieter Weytiers. |
Gyselbrecht Utenhove. |
|
Daneel van Vaernewijc. |
Jan de Cupere. |
|
Geeraert van der Beke. |
Rogier Everwijn. |
|
Lievin de Jaghere. |
Jan de Bels, Nicasis zone. |
|
Collaert van op den Bosch. |
Jan Wouters. |
|
Lievin van der Pale. |
Jan Crieckersteen. |
|
Segher Bollaert. |
Arent van der Crucen. |
|
Jacob Lammins. |
|
|
Jan Cricke. |
|
|
Jacob de Saghere, fs Arends. |
|
|
Race Colpaert, over hem Jan van Leyns, fs Gelnoets. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jacob van den Hane, d'oude. |
Pieter van der Eeken, d' oude |
|
[pagina 210] |
|||
|
|
[pagina 212] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1440.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was Sente Michiels turre te Ghent beghonnen maken, viij daghen na Ste Pieters- ende Pauwelsdach.
|
Item, in dit jaar was Sint Michiels toren te Gent begonnen maken, 8 dagen na Sint Pieters- en Pauwels dag.
|
1441.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Reynaert de Visch. |
Pieter Beys. |
|
Ghelloit Haesbijt. |
Heindrick van Upstalle. |
|
Eloy de Vroede. |
Jan Goetghebuer. |
|
Willem Quilliette. |
Baudin de Pratere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Geeraert van Ghistele. |
Jan Alaerds, gezeit Pertseval. |
|
Jan van Sycleer. |
Robrecht van Meerendre. |
|
Arent de Brune. |
Gillis van den Vivere. |
|
Inghelram Hauweel. |
Matheus Tsuul. |
|
Roegier Temmerman. |
Jacob Utendale. |
|
Jan de Cooman. |
Martin Hurtebuuc. |
|
Stevin van Formelis. |
Joos Triest, fs Joos. |
|
Jacob de Suttere. |
Jan Bruunbaert. |
|
Pieter Caelberch. |
Jan van den Poele. |
|
Jan van Bugghenhout. |
Pieter de Pape |
|
[pagina 215] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de wercklocke op 't Beelfroot gehangen. [....Daer mede dat volck te wercke gaet by Pieter Beys, tresorier deser stede van Ghendt, ende wert ghenaemt Lectolf als men die doopte, ende wert gheluyt den eersten keer den 6 van Ougste. (K.M.)] Item, in dit jaer was 't cappitele van de minnebroeders te Brusele. |
Item, in dit jaar was de werk klok op 't Belfort gehangen. [....Waarmee dat volk te werk gaat bij Pieter Beys, penningmeester van deze stad Gent werd genaamd Lectolf toen men die doopte en werd geluid de eerste keer de 6de van augustus. (K.M.)] Item, in dit jaar was 't kapittel van de minnebroeders te Brussel. |
1442.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Gillis van Grammez, ridder. |
Lievin van der Pale. |
|
Pieter Hueriblocq. |
|
|
Jan Utenhove, watergrave. |
Pieter Goetghebuer. |
|
Meester Jooris Tsuul, ridder. |
Jan de Muunck. |
|
Hoste de Grutere. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jooris Utenhove. |
Mer Claeys Triest, ruddere. |
|
Jacob van den Hane. |
Jacob Goethals. |
|
Jan Moraen. |
Gheeraert de Pape. |
|
Claeys van der Sickelen. |
Jan Utenhove,fs Symoens. |
|
Segher Bollaert. |
Jacob Geeraerts. |
|
[pagina 216] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was Frederic keyzer ghecroont tot Aken. [....Ende was hertoghe van Oostenrijck ende regierde liiij jaeren. (K.M.) ....Dewelcke was, eer hy keyzer gecroont was, met open banieren ondanckx den heydenen te Jerusalem; ende voerde met hem uyt Jerusalem vijftich van de rijckste poorters ofte inwoonende van Jerusalem, welcke gevangenen hy met hem bracht, ende te lande comen sijnde, schoncse diversche heeren, als den coninck van Vranckerijck, den conink van Inghelant, ende zond er twee den hertogh Philips van Bourgoignen, dewelcke hy dede bewaren, den eenen t'Sente Baefs, in 't clooster, by Ghent, ende den andere te St. Pieters, nevens Ghent, ende starf in 't jaer xcvij. (K.M.) - ...Ende die t'Sente Pieters lach hadde een goet leven, ende licht begraven in den pandt. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer wart Frederick van dien name t' Aken gecroont, ende het wart dien wintere een gheschuuwde vorste zoo sterck dat de visschen vervrosen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was 't groote scietspel te Brussele van den cruusboghe. [p. 217] [In dit jaer wert opgherecht het groot spel van den voetboghen tot Brussel, ende vertrocken derwaerts van Ghendt 62 edellieden, alwaer sy den prijs haelden die den schoonsten was, maer die van Audenaerde hadden den grooten prijs. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was Frederic keizer gekroond tot Aken. [.... en was hertog van Oostenrijk en regeerde 54 jaren. (K.M.) ....Die was, eer hij keizer gekroond was, met open banieren ondanks de heidenen te Jeruzalem; en voerde met hem uit Jeruzalem vijftig van de rijkste poorters of inwoners van Jeruzalem welke gevangenen hij met hem bracht en te land gekomen schonk hij ze diverse heren als de koning van Frankrijk, de koning van Engeland en zond er twee de hertog Philips van Bourgondië die hij liet bewaren, de ene te Sint Baafs in 't klooster bij Gent en de andere te Sint Pieters, nevens Gent, en stierf in 't jaar 97. (K.M.) - ... en die te Sint Pieters lag had een goed leven en ligt begraven in het pand. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar werd Frederick van die naam t' Aken gekroond en het werd die winter een afschuwelijke vorst en zo sterk dat de vissen bevroren. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was 't grote schietspel te Brussel van de kruisboog. [pagina 217] [In dit jaar werd opgericht het groot spel van de voetbogen tot Brussel en vertrokken derwaarts van Gent 62 edellieden, alwaar ze de prijs haalden die de mooiste was, maar die van Oudenaarde hadden de grote prijs. (Pr. Ar.B.)] |
1443.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Baudewijn de Grutere. |
Mer Gillis Pappal. |
|
Mer Monfrant Alaert. |
Jan Goetghebuer. |
|
Cornelis de Jaghere. |
Jacob de Suttere. |
|
Guyoot van Seclijn. |
Lievin van Overackere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Boudijn de Vos, ruddere. |
Claeys van Hoedevelde. |
|
Pieter Beys. |
Jan Leyns, d'oude. |
|
Jan van den Damme. |
Willem Lippens. |
|
Jacob Utenhove. |
Daneel Sersanders. |
|
Simoen van Aersele. |
Pieter de Pape. |
|
Pieter de Rijcke. |
Jacob Bolloc. |
|
Jan Clocman. |
Joos Best. |
|
Heynric Meyeraert. |
Pieter Mortier. |
|
Pieter Goetgebuer. |
Jacob van Ertbuer. |
|
Gillis Meerezone. |
Willem de Vriese. |
|
Lievin van Leyns, fs Gelnoets. |
Joris Drabbe. |
|
Lievin Sneevoet, fs Jacobs. |
Collaert Eecman. |
|
Jan van den Dale, Js Jans. |
Jan van Wanzele. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Hueribloc. |
Gheeraert van Maldeghem. |
|
Item, in dit jaer was Luxenborch gewonnen.
|
Item, in dit jaar was Luxemburg gewonnen.
|
1444.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jooris Utenhove. |
Lievin van den Pale, Over deken. |
|
Philips van der Zype. |
|
|
Meester Pieter Boudins. |
Pieter Hueribloc. |
|
Joos Vierendeel. |
Jacob van den Hane. |
|
Segher Bollaert. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Claeys Triest, ruddere. |
Joris van den Moere, over hem meester Matheus Tsuul, over hem Joos Triest, fs Joos. |
|
Jan Goetghebuer. |
|
|
Jan van Sycleer. |
|
|
Mer Jooris Tsuul. |
Jacob de Suttere. |
|
Pieter Weytiers. |
Lauwereis van der Eecke. |
|
Joos Pijl. |
Christiaen van der Gracht. |
|
Mer Martin van Ghent. |
Rogier Temmerman. |
|
Jan de Cooman. |
Heynric de Muenc. |
|
[pagina 219] |
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was te Brussele een groot schietspel van den voetboghe. [In dit jaer was Mer Bauwin de Vos, ruddere, ontfanghen als hoochbailliu deser stede up vijf letteren van non prejudicien, niet jeghenstaende dat hy ende zijn grootheere van zijns moederlicke zyde poorters waren binnen Ghendt; ende up ghelijcke conditie wart Jan Fraut ontfanghen in 't zelve jaer onderbailliu, al was 't dat hy en zijn vadere waren van den leden van de Weverij. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer waren vijf voorschepenen van Gedeelde, te weten: Joris van de Moere, Claeys van Hoedevelde, meester Matheus Tsuul, Joos Triest, fs Joos, Philips Sersanders. (K.M.) - Item, in dit jaer omtrent half Maerte cocht men te Valenchijn een rasiere coorens om ses groote, eenen stoop wijn dry groote, een hondert natten harinck, ende een hondert droghen harinck, elck hondert om vijf groote, ende xxv witte brooden een groote. (K.M.)
|
Item, in dit jaar was te Brussel een groot schietspel van de voetboog. [In dit jaar was Meneer Bauwin de Vos, ridder, ontvangen als hoog baljuw van deze stad op vijf letters van non prejudicie, niet tegenstaande dat hij en zijn grootvader van moeders kant poorters waren binnen Gent; en op gelijke conditie werd Jan Fraut ontvangen in hetzelfde jaar onder baljuw, al was 't dat hij en zijn vader waren van de leden van de weverij. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar waren vijf voorschepenen van Gedeelde, te weten: Joris van de Moere, Claeys van Hoedevelde, meester Matheus Tsuul, Joos Triest, fs Joos, Philips Sersanders. (K.M.) - Item, in dit jaar omtrent half maart kocht men te Valenciennes een raseren koren om zes grote, een stoop wijn drie grote, een honderd natten haring en een honderd droge haring, elke honderd om vijf grote, en 25 witte broden een grote. (K.M.)
|
1445.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Pieter Sersymoens. |
Mer Gillis Pappal. |
|
Meester Monfrant Alaerts. |
Meester Jan van Loo. |
|
Simoen Rijm. |
Christoffels de Grave. |
|
Pieter Beys. |
Geeraert Goetghebuer. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van der Zype. |
Philips Sersanders. |
|
Lievin van der Pale. |
Arent de Brune. |
|
Jacob van den Hane. |
Jan Moraen. |
|
Stevin van Formelis. |
Jan van der Scaghe, d'oude. |
|
Jacob Wandelaert. |
Jan Godeveerts. |
|
Segher Bollaert. |
Jan Vlieghe. |
|
Jan van Huusse. |
Ghuwy van Seclijn. |
|
Willem Valcke. |
Pieter Mortier. |
|
Jacob Goetghebuer. |
Michiel de Conincxdonc. |
|
Pieter Zoetaert. |
Jans Leyns, fs Jans. |
|
Jooris de Cooman. |
Simoen van Sycleer. |
|
Simoen Lachengnoen. |
Jan de Vos, fs Willlems. |
|
[p. 221] |
|||||||||||
|
|||||||||||
|
1446.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Claeys Triest, ruddere. |
Pieter Hueribloc. |
|
Meester Pieter Boudins. |
Jan van Sycleer. |
|
Hector uten Swane, fs Hectors. |
Jacob van Hoerzele. |
|
Jacob Bolloc. |
Lauwereins van der Eecken. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jooris Utenhove. |
Pieter Sersymoens. |
|
Christoffels de Grave. |
Jan Hudsebaut. |
|
Pieter Beys. |
Claeys Rommele. |
|
Daneel Sersanders. |
Jan van der Scaghe, fs Jans. |
|
Lievin de Clerc, in den Winthond. |
Jacob de Saghere, fs Arents. |
|
Lodewijc de Hamer. |
|
|
Jacob van Melle. |
Cornelis de Jaghere. |
|
Lubrecht de Stoppeleere. |
Jan van Tempelberghe. |
|
Heynric de Jaghere. |
Lievin Utendale. |
|
Claeys de Smet. |
Gillis Meerezone. |
|
Gheeraert Goetghebuer. |
Heynric de Bels. |
|
[pagina 223] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den xxviije dach van Hooymaent, overleet de dochter van den coninc van Vranckerijcke, die men hiet le byn gomerche, dewelcke ghetraut hadde den hertoghe Caerle, Philips zone, in de stede van Brussele. [Op den xxxviije July so overleet deser werelt, binnen der stede van Rijssele, de dochter van den coninck van Vranckerijcke, te weten: de ghesellenede van den grave van Charloos, zone van den hertoghe van Bourgoyen ende grave van Vlaenderen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer starf de paus Eugenius. [Item, in dit jaer op den palmsondach, den 10 van April, ghebeurde eenen grooten swaren storm van winde, haghel, sneeuw ende reghen, die groote schade dede in Hollant, Zeelant, Vrieslant, Brabant ende in Vlaenderen aen kercken, torens, huysen ende boomen, daeraf oock veel menschen ende beesten storven. (K.M.) - Item, in dit jaer waren by der weth van Ghendt ghebannen twee heeren van den rade, te weten: Mr Jooris Suul en Mr Lodewijck van Aerderijck (ende Joanna van den Driessche, huerlieder zustere (Pr. Ar.B.), elk l jaren, om sekere saken, die sylieden deden den insetenen van der stede van Geersberghe, met Jan van den Driessche, deurwaerder. (K.M.)] |
Item, in dit jaar de 28ste dag van juli overleed de dochter van de koning van Frankrijk die men heet le byn gomerche, die getrouwd had de hertog Karel, Philips zoon, in de stad van Brussel. [Op de 28ste juli zo overleed in deze wereld binnen de stad van Rijssel de dochter van de koning van Frankrijk, te weten: de gezellin van de graaf van Charlois, zoon van de hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar stierf de paus Eugenius. [Item, in dit jaar op de Palmzondag de 10de van april gebeurde er een grote zware storm van wind, hagel, sneeuw en regen die grote schade deed in Holland, Zeeland, Friesland, Brabant en in Vlaanderen aan kerken, torens, huizen en bomen, waarvan ook veel mensen en beesten stierven. (K.M.) - Item, in dit jaar waren bij de wet van Gent gebannen twee heren van de raad, te weten: Meneer Jooris Suul en Meneer Lodewijck van Aerderijck ( en Joanna van den Driessche, hun zuster (Pr. Ar.B.), elk l jaar om zekere zaken die ze deden de ingezetene van de stad van Geraardsbergen, met Jan van den Driessche, deurwaarder. (K.M.)] |
|
[pagina 224] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1447.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was beleit de edele joncheere van Cleven binnen Soust, van den bisscop van Cuelene.
|
Item, in dit jaar was beleid de edele jonkheer van Kleef binnen Soust van de bisschop van Keulen.
|
1448.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jonkheer Martin Vylain. |
Daneel Sersanders. |
|
Meester Jooris de Bul. |
Lievin Sneevoet. |
|
Jan van der Moere, fs Jacobs. |
Laureins van der Eecken. |
|
Pieter Beys. |
Lievin van Overackere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Philips Sersanders. |
Jacob van Raveschoot. |
|
Pieter de Rijcke. |
Jacob de Zuttere. |
|
Lievin de Pottere. |
Lievin de Jaghere. |
|
Claeys van der Zickelen. |
Lievin Zoetamijs. |
|
Zegher Bollaert. |
Jacob van Eertbuer. |
|
Gillis Sneevoet. |
Jan Leyns, fs Jans. |
|
Guwy de Scoutheete. |
Boudijn Rijm. |
|
Jooris de Cooman. |
Cornelis van den Hoorne |
|
[p. 226] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer overleet de hertoghe van Cleve. Item, in dit jaer was 't groote aertbevinghe op Sente Joorisdach. Item, in dit jaer was 't groten brant te Brussele, buuten de poorte ghenaempt Verlooren-cost. [Item, van dese kiesers ghebeurde in 't jaer hiernaer in 't schependom van Joos Triest, fs Joos: Notable persoonen, van hoogher namen, Gheautoriseert om vernieuwen de weth, Committeert discretelijck, naer 't betamen, Persoonen van eeren uyt elck let, Omme privilege, suyver ende net T'onderhoudene en 's princhen heerlijckhede. Overdenckt alle saken hoe ende beth Om alle dinch vought, in eendrachtichede; Spiegelt u hier aen, soo heb dy vrede. (K.M.) - In dit jaer begheerde hertoghe Philips van elcken sacke sauts xviij gr. up dlandt, dwelck hem die van Ghendt ontseyden. (Pr. Ar.B.) - Hector Plas en Adriaensson waren brocht in vierschare, daer de bailliu hemlieden anseyde dat zy hadden helpen ontschaecken een vrauwepersoon, daer hulpe af gheroupen was, heesschende hemlieden beyden huerlieder lijf [p. 227] ende dat by trecken van zwaerde ofte zulx, als scepenen daertoe ordonneren sauden; scepenen ghehoort hebbende den heesch van den bailliu ende de defentie die Gillis de Cleerck, saelmakere, daerop dede, wesen de voornoemde persoonen onthooft te werden up de Hooftbrugghe, daer beede de dekenen met huerlieder zweertdraghers ghynghen; dit ontschaeck ghebuerde in Vierambachten, ende die heur ontschaeck deden liepen wech. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar overleed de hertog van Kleef. Item, in dit jaar was 't grote aardbeving op Sint Joris dag. Item, in dit jaar was 't grote brand te Brussel, buiten de poort genaamd Verloren-kost. [Item, van deze kiezers gebeurde in 't jaar hierna in 't schependom van Joos Triest, fs Joos: Notabele personen, van hoge namen, Geautoriseerd om vernieuwen de wet, Committeert discreet, naar 't betamen, Personen van eren uit elk lid, Om privilege, zuiver en net Te onderhouden en 's prins heerlijkheden. Overdenkt alle zaken hoe en beter Om alle ding te voegen in eendracht; Spiegelt u hieraan, zo heb je vrede. (K.M.)- In dit jaar begeerde hertog Philips van elke zak zout 18 groten op het land, wat hem die van Gent ontzeiden. (Pr. Ar.B.)
|
|
[pagina 227] |
|
1449.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van Leeuwerghem, bastaerd. |
Mer Gillis Papal. |
|
Jacob van den Hane. |
|
|
Jan van Liekerke. |
Lievin de Vriese. |
|
Mer Jan Rijm. |
Jan Goetghebuer. |
|
Lodewijc Steemaer. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Triest, fs Joos. |
Jan van der Zype. |
|
Daneel Sersanders. |
Lauwereins van der Eecke. |
|
Christoffels de Grave. |
Jacob de Scepene, fs Jacops. |
|
Lievin van der Pale. |
Geeraerd van Massemen, fs mer Daneels. |
|
Lievin Sneevoet. |
|
|
Jan de Cooman. |
Lievin de Bels. |
|
Jan van Huysse. |
Daneel van den Bossche. |
|
Geeraerd Bekaert. |
Lodewijc Rijm. |
|
Geeraerd Goetghebuer. |
Pieter de Pape. |
|
Jacob van Waes. |
Joris Drabbe. |
|
Jan Heindericx. |
Jan van Luevene.. |
|
[pagina 228] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, in dit jaer waren nieuwe kiesers ghecooren te Ghent, ende de wet verandert van 's heeren weghe, te wetene: mer Jan Rijm, Jan van Leeuwerghem, Jan van Lyekercke ende Lowijc Steemaer; van der stede weghe waren: mer Gillis Papal, Lievin de Vriese, Jacob van den Hane ende Jan Goetghebuer. Dese kiesers waren t' samen van Onser Vrauwen-avont, halfougste, ende was Donderdach tot Sondaechs daerna, eer dat zijts eens wierden van huerlieder kueze, ende dan gaven zy eerst scepenen ute. [Item, in dit jaer den xvj November dede hertogh Philips verbieden dat niemant de stede van Ghent obedieren soude. (K.M.) - Item, den viij van Juny in dit jaer sont hertogh Philips binnen deser stede, te kennen ghevende 't bedroch dat Danneel Sersanders ende Lievin de Pottere ende Lievin Sneevoet voort hadden ghestelt; ende daer quamen dry ghesellen van princenweghe om hunlieder beroete te maken, ende quamen op de savagaerde van den prince met beseghelde brieven, ende wilden hebben uyt deser stede dry persoonen om synen wille mede te doen, dewelcke waren: Danneel Sersanders, Lievin de Pottere ende Lievin Sneevoet voorseyt; maer het wert hunlieden ontseyt. (K.M.) - Item, den x Maerte maekte de prince de wetten alsoo [p. 229] hem beliefde, ende op den selven dach was ghemaeckt pays tusschen den prince ende die van Ghendt, ende op den selven dach wert Geeraert van Gistele hoochbailliu van Ghent. (K.M.) - Op Sente Katelynendach verboot de hertoghe Philips by zynen mandemente dat men die van Ghendt niet obedieren en zaude; den vjen dach van Decembris quamen de dry leden 's landts van Vlaenderen binnen Ghent, omme te visiterene de previlegien dezer stede, omme dat zy den pays gheerne ghemaect hadden tusschen den prinche ende den lieden van Ghent. Deze voornoemde scepenen van beede bancken waren verlaten den xen Martii xiiijexlix, ende deze volghende quamen an. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer worden ghebannen als gheschil ghemaect hebbende tusschen den prinche ende die van Ghent, te weten: Pieter Beys, Pieter Huerebloc, Lievin van der Pale, Christoffels de Grave ende Vinchent Huerebloc; deze twee waren contrarie den ambachte van de Weverij. (Pr. Ar..B)] Item, in dit jaer corts daerna waren by den prince hertoghe Philips verlaten beide de baillius, viere des heeren cnapen ende de amman van Ghent, ende also bleef de stede van Ghent sonder bailliuus ende dienaers tot dicendaechs den xen in Maerte, anno xlix; doen waren de bailliuus ende de dienaers weder gecommittert, ende waren 's navens van nieus weder uutgeroepen nieuwe scepenen, also men pleecht t' elcken halfougste, dese die hierna volghen, ende waren twee wetten op een jaer. Item, in dit jaer was den eersten steen gheleit, op Sente Pieters-avont in Sporkele, van onsen jonghen prinche Chaerle van Chaerloeis t' Onser Vrauwen t' Schoete (Waerschoot). [p. 230] Tweede schependom van 1449, uutgheroupen xe Mey. |
Mmmm Item, in dit jaar waren nieuwe kiezers gekozen te Gent, en de wet verandert vanwege de heren, te weten: meneer Jan Rijm, Jan van Leeuwerghem, Jan van Lyekercke en Lowijc Steemaer; vanwege de stad waren: mer Gillis Papal, Lievin de Vriese, Jacob van den Hane en Jan Goetghebuer. Dese kiezers waren tezamen van Onze vrouwe-avond half augustus en was donderdag tot zondag daarna, eer dat zij het eens werden van hun keuze en dan gaven ze eerst schepenen uit. [Item, in dit jaar de 16de november deed hertog Philips verbieden dat niemand stad van Gent gehoorzamen zou. (K.M.) - Item, de 8ste van juni in dit jaar zond hertog Philips binnen deze stad te kennen geven het bedrog dat Danneel Sersanders en Lievin de Pottere en Lievin Sneevoet voort hadden gesteld; en daar kwamen drie gezellen vanwege de prins om ze beroete te maken en kwamen op de voorhoede van de prins met gezegelde brieven en wilden hebben uit deze stad drie personen om zijn wil mee te doen, die waren: Danneel Sersanders, Lievin de Pottere en Lievin Sneevoet voorzegt, maar het werd ze ontzegd. (K.M.) - Item, de 10de maart maakte de prins de wetten alzo [pagina 229] hem beliefde en op dezelfde dag was er gemaakt een vrede tussen de prins en die van Gent en op dezelfde dag werd Geeraert van Gistele hoog baljuw van Gent. (K.M.) - Op Sint Katelijne dag veerboot de hertog Philips bij zijn mandement dat men die van Gent niet gehoorzamen zouden; de 6de dag van december kwamen de drie leden van het land van Vlaanderen binnen Gent omme te visiteren de privilegies van deze stad omdat ze graag de vrede hadden gemaakt tussen de prins en de lieden van Gent. Deze voornoemde schepenen van beide banken waren verlaten de 10de maart 1449 en deze volgende kwamen aan. - In dit jaar werden gebannen als geschil gemaakt hebben tussen de prins en die van Gent, te weten: Pieter Beys, Pieter Huerebloc, Lievin van der Pale, Christoffels de graaf en Vinchent Huerebloc; deze twee waren contrarie de ambacht van de weverij. (Pr. Ar..B)] Item, in dit jaar kort daarna waren bij de prins hertog Philips verlaten beide de baljuws, vier van de heren knapen en de gezagsdrager van Gent en alzo bleef de stede van Gent zonder baljuws en dienaars tot dinsdag de 10de in maart anno 49; doen waren de baljuws en de dienaars weer gecommitteerd en waren ’s avonds opnieuw weer uitgeroepen nieuwe schepenen, alzo men plag te elke half augustus dezee die hierna volgen, en waren twee wetten op een jaar. Item, in dit jaar was de eerste steen gelegd op Sint Pieters-avond in februari van onze jonge prins Karel van Charlois t' Onze vrouwe t' Schoete (Waarschoot) |
|
[pagina 230] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1450.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meester Willem de Zadeleere. |
Jacob van Everghem. |
|
Symoen Bette. |
Lievin de Pape. |
|
[pagina 231] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer begonste de orloghe tusschen den grave Philips ende der stede van Ghent, die men hiet de Gaversche Reyse.
|
Mmmm Item, in dit jaar begon de oorlog tussen de graaf Philips en de stad van Gent die men heet de Gaverse Reis.
|
1451.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Joncheer Martin Vylain. |
Jan Doedins. |
|
Stevin van Fourmelis. |
Robberecht van Meerendre. |
|
Jan van der Moten. |
Jeronimus Caubrake. |
|
Jan Willebrant. |
Jan de Coninc, op de Mude. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Alaert, gezegd Pertsevael, over hem Guy de Staute. |
Claeys van der Zickelen. |
|
Pieter Weytiers. |
|
|
Adriaen Mulaert. |
|
|
Lievin de Pape. |
Jan van Vaernewijc, fs Sanders. |
|
Lauwereyns van der Eeken. |
Willem Pottier. |
|
Geeraerd van Massemen, fs mer Daneels. |
Lievin Arends. |
|
Joos van Leyns, fs Jans, t' Sint Baafs, van Afsne. |
|
|
Heynric de Wale. |
|
|
Jan Leyns, d'oude. |
Jacob Goetghebuer. |
|
Hubrecht de Stoppeleere. |
Lievin Minne |
[p. 234]
|
||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer viel op de octave van Sent Jan grooten hagele. 't Carnation. Ghedinct de octave Jans, Gods wysere rein; Want 's avons viel meneghen hagelstein. Item, in dit jaer midts den beginne van der orloghe waren op Sente Martinsdach Pieter Turck ende Loowijck de Hamere onthooft op de Hoofbrugghe op een schavaut, ende in huerlieder doot belasten zy meester Pieter Bauwins ende meester Jooris de Bul ende niemant el, die hemlieden inghegheven hadden het upstel van der beroerte, die zy ghemaect hadden omme de oorloghe voort te gane dat deerlic was; ende daer wert ghevanghen Mer Bauwin de Vos, hoochbailliu van Ghent, ende hy wert deerlic ghepijnt dat men draghen moeste in 't Sausselet, ende was ter scherper exame van den x ueren voor noene tot den ix ueren na noene, veel wonders achterlatende uut curtheden. Item, up Sente Nychasus-avont waren ter maert brocht Mer Bauwin de Vos, ruddere, in eene treme also ghepijnt, [p. 235] ende met hem Stevin van Fremelis, Jan van den Damme ende Bauwin de Pratere, ende gheleet up den schavaut, de welcke baden zeer oetmoedelic om gratie; maer daer wart onthooft zonder meer Mer Baudin de Vos, midts der bede van de drye hooftmannen: Jan Willems van der porterye, Lievin Boene van neerringhe, ende Everaert van Botelare van der weverye; ende hadden acht daghen gratie up condicie dat zy binnen den voornoemde acht daghen binnen Ghent leveren zauden meester Pieter Bauwins ende meester Joris de Bul, ende hier inne verbonden zy hemlieden up lijf, ende midts vele middelen ix maenden ghevanghen gheleghen, worden ontsleghen up condicie dat zy zes borghen stellen zauden voor hemlieden met lyve ende goede, dat zy hemlieden niet vervremden en zauden van der stede van Ghent, ende gaven voor de voornoemde sententie van Ghent vijf hondert mudde corens, ende haudende daghelicx zes ghesellen gaende t' huerlieder coste. [Op Ste Lucas-dach waren zes mannen ghebannen op lijf ende ghelt, duer dat zy waren vianden van der stede. (Pr. Ar.B.) - Ten selven dage waren voor 't Sausselet onthooft Ynghelram Hauweel, secretaris by Gedeelde, ende noch drie met hemlieden, te wetene: Lievin Maes, Sanders van Ste Pieters ende Bauwin van Everslare; ende waren onthooft zonder examen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, den xxxen July, was de prinche te Dendermonde, alwaer hy ontboot te commene uut elcke nerynghe eenen persoon, daer dat zy hem leveren zauden Daneel Sersanders, Lievin de Pottere, ende Lievin Sneevoet, omme zynen wille mede te doene; ooc begeerde hy voort dat zy de [p. 236] ballingen die om de voornoemde persoonen gebannen waren inlaten souden, ende begeerde voorts dat hy de wet stellen wilde naer zyne gheliefte, ende deze poincten en wilde de prinche niet afgaen. Dese pointen waren te Ghent in colatie, ende saude alle ontseyt gheweest hebben ten hadde gedaen Mer Colaert Clite, souverain van Vlaenderen, ende Mer Gheeraert van Ghistele, hoochbailliu, de welcke brochten segelen ende brieven dat al pays was, ende dat de drie persoonen reisen sauden by den prinche ende bidden hem vergheffenisse; waerop de zelve persoonen reysden, ende als zy by den hertoghe quamen was Daneel Sersanders ghebannen xx jaer ende up xx mylen naer 's princhen landen niet te commene; Lievin de Pottere was ghebannen xv jaren ende up xv mylen naer 's princhen landen niet te commene; Lievin Sneevoet x jaer ende up x mylen naer zynen lande. Dese mare quam terstont te Ghent, ende die van Ghent waren zeer beschaemt ende ten hadde gedaen de huusvrauwen van de ballynghen voornoemt, dewelcke toochden segelen ende brieven dat huerlieder mans waren ghesondt ende in wesen, het hadder al in de wapenen geloopen. (Pr. Ar.B.) - Mer Jooris de Bul, Mr Pieter Bauwens ende Lievin Boone by sauvegarde ende consente van den prinche ende met huerlieder vier gezellen wevers maecten rumoer in de stede duer 't volck in de wapene te doen loopene. Deze ghezellen waren gevangen den xxve October, ende verclaren dat zy last hadden 't vier inne te stekene in vijf of zes plaetsen, ende al 't volck dat ten brande saude commen doot slaen, ende omme datte te doen souden hemlieden vonden hebben binnen Ghendt bet dan drie duusent persoonen, ende doen ghevanghen waren vlodender veele uter stede; maer daer werter [p. 237] gevangen bede de baillius, zes scepenen ende 's heeren cnapen, ende wilden geen justice doen ende vloen. Op Ste Niclaus-avont waren onthooft Stevin van Formelis, Jan van den Damme, ende Bauwin de Pratere. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer openbaerde haer d'oorloghe voor Ghent ende Audenarde ende was noch onthooft voor 't Sausselet Jan Heylbrouck. (Pr. Ar.B.) |
Item, in dit jaar viel op de octaaf van Sint Jan grote hagel. 't Incarnatie. Gedenk ook de octaaf Jans, Gods wijzere rein; Want 's avonds viel menige hagelsteen. Item, in dit jaar mits het begin van de oorlog waren op Sine Martinus dag Pieter Turck en Loowijck de Hamere onthoofd op de Hoofdbrug op een schavot en hun dood belasten ze meester Pieter Bauwins en meester Jooris de Bul en niemand anders die ze ingegeven hadden het osptel van de beroerte die ze gemaakt hadden om de oorlog voort te gaan dat deerlijk was; en daar werd gevangen Meneer Bauwin de Vos, hoog baljuw van Gen, ende hij werd deerlijk gepijnigd zodat men dragen moest in 't Sausselet en was ter scherpe examen van de 10 uren voor noen tot de 9 uren na noen en veel wonder achterliet uit kortheid. Item, op Sint Nicasius-avond waren ter markt gebracht Meneer Bauwin de Vos, ridder, in een pijnbank alzo gepijnigd [pagina 235] en met hem Stevin van Fremelis, Jan van den Damme en Bauwin de Pratere en gelegd op het schavot en die baden zeer ootmoedig om gratie; maar daar werd onthoofd zonder meer Meneer Baudin de Vos, mits de bede van de drie hoofdmannen: Jan Willems van der poorterij, Lievin Boene van neringen en Everaert van Botelare van de weverij; en hadden acht dagen gratie op conditie dat ze binnen de voornoemde acht dagen binnen Gent leveren zouden meester Pieter Bauwins en meester Joris de Bul en hierin verbonden ze zich op hun lijf en mits vele middelen 9 maanden gevangen gelegen werden zen ontslagen op conditie dat ze zes borgen stellen zouden voor hen met lijf en goed, dat ze zich niet vervreemden zouden van de stad van Gent en gaven voor de voornoemde sententie van Gent vijf honderd mud koren en hout en dagelijks zes gezellen gaan tot hun kosten. [Op Sint Lucas-dag waren zes mannen gebannen op lijf en geld doordat ze waren vijanden van de stad. (Pr. Ar.B.) - Terzelfder dag waren voor 't Sausselet onthoofd Ynghelram Hauweel, secretaris bij Gedeelde, en noch drie met hem, te weten: Lievin Maes, Sanders van Sint Pieters en Bauwin van Everslare; en waren onthoofd zonder examen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar de 30ste juli was de prins te Dendermonde alwaar hij ontbood komen uit elke nering een persoon daar dat ze hem leveren zouden Daneel Sersanders, Lievin de Pottere en Lievin Sneevoet om zijn wil er mee te doen; ook begeerde hij voort dat ze de [pagina 236] ballingen die om de voornoemde personen gebannen waren inlaten zouden en begeerde voorts dat hij de wet stellen wilde naar zijn gelieven en deze punten wilde de prins niet afgaan. Deze punten waren te Gent in collatie zou alles ontzegd geweest hebben had niet gedaan Meneer Colaert Clite, soeverein van Vlaanderen, en Meneer Gheeraert van Ghistele, hoog baljuw, die brachten zegels en brieven dat al vrede was en dat de drie personen reizen zouden bij de prins en bidden hem vergiffenis; waarop die personen reisden en toen ze bij de hertog kwamen was Daneel Sersanders gebannen 20 jaar en op 20 mijlen na 's prins landen niet te komen; Lievin de Pottere was gebannen 15 jaren en op 15 mijlen na 's prins landen niet te komen; Lievin Sneevoet 10 jaar en op 10 mijlen naar zijn land. Dit bericht kwam terstond te Gent en die van Gent waren zeer beschaamd en had niet gedaan de huisvrouwen van de ballingen voornoemd die toonden zegels en brieven dat hun mannen waren gezond en in wezen, het had er al in de wapenen gelopen. (Pr. Ar.B.) - Meneer Jooris de Bul, Meneerr Pieter Bauwens en Lievin Boone bij sauvegarde en consent van de prins en met hun vier gezellen wevers maakten rumoer in de stad door het volk in de wapen te doen lopen. Deze gezellen waren gevangen de 25ste oktober en verklaarden dat ze last hadden ’t vuur in te steken in vijf of zes plaatsen en al 't volk dat ten brandt zou komen dood slaan en om dat te doen zouden ze gevonden hebben binnen Gent meer dan drie duizend personen en doen gevangen waren vloden er vele uit de stad; maar daar werd er [pagina 237] gevangen beide de baljuws, zes schepenen en 's heren knapen en wilden geen justitie doen en vloden. Op Sint Nicolaas-avond waren onthoofd Stevin van Formelis, Jan van den Damme, en Bauwin de Pratere. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar openbaarde zich de oorlog voor Gent en Oudenaarde en was noch onthoofd voor 't Sausselet Jan Heylbrouck. (Pr. Ar.B.) |
1452.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Bauwin de Sadeleere. |
Symoen Bette. |
|
Claeys van der Zickelen. |
Jacob de Smytere. |
|
Jacob van Everghem. |
Jan Doedins. |
|
Jan van der Moten. |
Jan Willebaert. |
|
Schepenen van de Keur |
Schepenen van Gedeelde. |
|
(Bleven in de slag van Gavere: Mr Martin de Ghendt, Gillis Tant, Jan Arends, Lievin van Hauwaert, Jeronimus van Caubrake, Pieter Blomme, en Jan Matheus.) |
|
|
Symoen Borluut. |
Boudijn Rijm. |
|
Jan de Coninc, over hem Jan de Raedt. |
Jeronimus Caubrake. |
|
Meester Pieter Goetghebuer. |
|
|
Race van Hijssche, over hem Symoen Temmerman, over hem Gillis Webbegheerde. |
Jan Clocman. |
|
Pieter Temmerman. |
|
|
Pieter Bloume. |
|
|
Meester Martin de Ghendt. |
Anthonis Sersanders. |
|
Michiel van Zele, over hem Jan Ghuuse. |
Jacob van Bassevelde. |
|
Martin de Roevere, over hem Jan de Nayere. |
|
|
Jan van den Bossche. |
|
|
Boudijn van Steelant. |
Andries Wouters. |
|
Gillis Tant. |
Jan Matheeus |
|
[pagina 238] |
|||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was te Ghent eenen brant van viere, die begonste op Merhem, waer inne dat verbrande meer dan drye hondert huusen, de scepen in 't waetere, de capelle ten Nootgods, de Papestraete an beede zyden, en wel half 't Nieuwelant. Item, in dit jaer den derden in Hooymaent track de prince voor 't casteel te Poucke, ende dede zyne angienen stellen op 't casteel, ende daer waren gestaen jeghens een groote targie de jonghe prince Chaerles, Antonis de Bastaert, Adolf van Cleve, heere van Ravesteen ende Mer Jacob de Lalein, ruddere, die zeere utter maten lanc was, zoo dat hy meer dan dhelft van zynen hoofde boven der targie bloot hadde, zoo dat men in 't casteel eenen voghelare daer naer stelde, ende men schoot den cop van Mer Jacops hoofde, zoo dat hy daer doot viel, daer grooten rauwe omme was, want het hadde een jonc vrom ruddere gheweest, zeer staut in oorloghe, ende hy hadde binnen zynen levene veel scone feyten van waepenen ghedaen, want het was de ghuene die te Ghent den camp dede jeghens den spaengaert Merchiere de Boneface, in 't jaer xlv voorleden, ende was daer van den prince rudder ghesleghen. [p. 239] [Item, in dit jaer heeft Joannes Faustinus te Meins (Mayntz) in Hoochduitslant aldereerst gevonden de conste van boecken te prenten. (K.M.) - Item, in dit jaer was de strijdt te Gavere; het ghebeurde op eenen Maendach den xxiij Hooymaent, ende op den xxx in de selve maent was den peys ghemaeckt, ende den xxx dach was den voetval ghedaen. (K.M.) - Item, in den selven oorlogh was te Ghent groote sterfte ende dieren tijt van wynen, ende was eenen grooten brandt den xij in Ougste, ende begonste op Meerhem ende op de Muyde, de capelle van der Noodtgodts, de Papestrate, ende den meestendeel van den Nieuland; daer verberende wel dry hondert huysen. (K.M.) - In dit jaer ginck de keyser Frederich ende syne vrouwe Eleonora, dochter van Portugael, naer de stadt Roomen, alwaer zy gecroont werden door paus Nicolaus den V. (K.M.) - In dit jaer waren opgestelt twee vrie maercten: t'Halfougste ende t' Halfvastenen. Den xxixen July, op eenen Sondach was hier te kennen gegeven den pays van Gavere. - Den xxix April zoo wan Machumetus Magnus, die viije turxsche keysere, met gewelde ende gestorme de stede van Constantinoblen. 't Carnation van den pays van Gavere in den drie woorden: Clic moc Ic. (Pr. Ar.B.) - In dit scependom track men t' Audenarde ende daer rees de oorloghe tusschen den grave ende zyne stede van Ghent, ende waren op den selven dach onthooft die de verraderie van Audenaerde bedreven, te weten: Jan de Wylays (Willems), Lievin de Wylays (Willems), Mer Lievin Boene ende Everaert van Botelaer. (Pr. Ar.B.) [p. 240] – In desen oorloghe waren verberrent Haerlebeke, Audenburch, Oostburch, Eecloo, Deynse, Meenene, Lessene, Thielt, Hulst, Axele, Caperijcke, Assenede, ende Gheersberghe. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was onthooft Govaert Braem, de bailliu van Waes, omme dat hy niet en obedierde den drie mannen dier ghecoren waren als capiteynen. (Pr. Ar.B.) - Den xxiije Meye was de slach te Laerne tusschen den grave van Saint Pol ende die van Ghent. Den xxve Meye was de slach te Nevele tusschen den grave van Stampis, den bastaert van Vlaenderen ende die van Ghent. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer trocken die van Ghent voor Brugghe, ende keerden weder den lesten dach van Meye. Den xxixen in Wedemaent was de slach t' Hulst. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was te Gent een brand van vuur die begon op Meerhem waarin dat verbrandde meer dan drie honderd huizen, de schepen in ’t water, de kapel ten Noodgods, de Papenstraat aan beide zijden en wel half 't Nieuweland. Item, in dit jaar de derde in juli trok de prins voor het kasteel te Poeke, en liet zijn machines stellen op 't kasteel en daar stonden tegen een grote schild de jonge prins Karel, Anthonis de Bastaard, Adolf van Kleef, heer van Ravestein en Meneer Jacob de Lalein, ridder, die zeer uitermate lang was zodat hij meer dan de helft van zijn hoofd boven het schild bloot had zodat men in 't kasteel een vogelaar daarnaar stelde en men schoot de kop van Meneer Jacobs hoofd zodat hij daar dood daar grote rouw om was, want het was een jonge dappere ridder geweest en zeer stout in oorlogen en hij had binnen zijn leven veel mooie wapenfeiten gedaan want het was diegene die te Gent de kamp deed tegen de Spanjaard Merchiere de Boneface, in 't jaar 45 voorleden, en was daar van de prins ridder geslagen. [pagina 239] [Item, in dit jaar heeft Joannes Faustinus te Meins (Mainz) in Hoog Duitsland allereerst gevonden de kunst van boeken te prenten. (K.M.) - Item, in dit jaar was de strijdt te Gavere; het gebeurde op een maandag de 23ste juli en op de 30ste in dezelfde maand was de vrede gemaakt en de 30ste dag was de voetval gedaan. (K.M.) - Item, in dezelfde oorlog was te Gent grote sterfte en dure tijd van wijnen en was er een grote brand de 12de augustus en begon te Meerhem en op de Muide, de kapel der Noodgods, de Papenstraat en het meestendeel van de Nieuwland; daar verbrandde wel 300 huizen. (K.M.) - In dit jaar ging keizer Frederic en zijn vrouwe Eleonora, dochter van Portugal, naar de stad Rome alwaar ze gekroond werden door paus Nicolaus den V. (K.M.) - In dit jaar waren opgesteld twee vrije markten: te half augustus en t' Halfvasten. De 29ste juli op een zondag was hier te kennen gegeven den vrede van Gavere. – De 29ste april zo won Machumetus Magnus, de 8ste Turkse keizer, met gewelde en bestorming de stad van Constantinopel. De Incarnatie van de vrede van Gavere in den drie woorden: Clic moc Ic. (Pr. Ar.B.) - In dit schependom trok men t' Oudenaarde en daar rees de oorlog tussen den graaf en zijn stad van Gent, en waren op dezelfde dag onthoofd die de verraad van Oudenaarde bedreven, te weten: Jan de Wylays (Willems), Lievin de Wylays (Willems), Mer Lievin Boene en Everaert van Botelaer. (Pr. Ar.B.) [pagina 240] - In deze oorlog waren verband Harelbeke, Oudenburg, Oostburg, Eeklo, Deinze, Menen, Lessen, Tielt, Hulst, Axel, Kamerijk, Assenede en Geraardsbergen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was onthoofd Govaert Braem, de baljuw van Waas, omdat hij niet gehoorzaamde de drie mannen die er gekozen waren als kapiteins. (Pr. Ar.B.) - De 23ste mei was de slag te Laarne tussen de graaf van Saint Pol en die van Gent. Den 25ste was de slag te Nevele tussen de graaf van Stampis, den bastaard van Vlaanderen en die van Gent. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar trokken die van Gent voor Brugge en keerden weder de laatste dag van mei. De 29ste januari was de slag te Hulst. (Pr. Ar.B.)] |
1453.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Symoen Borluut, fs Symoens. |
Jan Moraen. |
|
Meester Jan Damman. |
Jan de Cupere. |
|
Jan Ruflaert. |
Jan van den Poele. |
|
Willem Donaes. |
Jan de Looze. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meester Jan Rijm. |
Jan van den Moere. |
|
Claeys Weytins. |
Ghyselbrecht van Meerendre. |
|
Willem de Pottier. |
Symoen Boele. |
|
Willem van der Camere. |
Symoen Clocman. |
|
Lievin Toebast. |
Lievin de Bels. |
|
Jan de Bels, Fs Nicasis. |
Jooris van Melle. |
|
[pagina 241] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer geboet men te Ghent dat alle de ghuene die stoc ende wapenen draegen mochten, dat zy zauden commen t' Sente Lievens-poorte op avontuere of men voordere trocke, ende van den avyse wierde; ende ter poorten zijnde was de ghemeenen roup dat men voort trecken zaude tot Gavere, ende also trocken zy tot Semmersake op 't velt, ende daer rechten zy den standaert van Ghent. Item, de hertoge Philips dit vernemende, ende siende den standaert van Ghent op min dan eene half myle van den leghere van zynen volcke, hy dede haestelic in drye battaelgen stellen zijn volc die die van Ghent vromelic wederstonden. Item, Jacob Meeussone ende Dieric van Scaubrouck, capiteyn van Ghent, stelden huerlieder volc in schoonder ordonantien, ende daden haer eerste battaelge soetelic voortgaen metter sonne lancxt eene haghe nedere, ende 't gheviel dat uut 's princen volcke een edel man, de broedere van minheere van Lanoy, quam vooren uutslaen, als omme te [p.242] makene de vangaerde ende de moeyaert met eene paeyse, also men zeyde, zoo dat hem zijn pert ontdrouch tot in de vangaerde van die van Ghent; ende dit ziende wart hy terstont de kele afghesteken, ende men schoot zeere met den angienen ende bussen, ende een angienmeestere van Ghent ghenaempt Matijs Kerchove nam 't vier omme de bussen te vierene, ende by ongelucke viel eene sprancke viers in den sack metten cruude, die achter hem stont, zoo dat hy wert berrende, daeromme dat hy riep: Vliet! Vliet! Dit hoorende 't volc dat bachten stont worden vliende, zoo dat zy alle t' samen worden vliende, ende verloren 't velt. Item, men schrijft van dooden ende verdroncken lieden onder Ghenteneers ende lantlieden bet dan xv oft xvj duusent mannen, ende de slach was op eenen Maendach den xxiije in Hoeymaent. Item, den xxviije van Hoeymaent waren by den prince ontboden die gedeputeerden van Ghent, ende was paeys gesloten op den xxxe in Hoeymaent, ende de voetval gedaen op Ledeberch. Item, in den selven orloghe van Gavere waren van die van Ghent gewonnen ende afgeloopen ende verbrant xij gheprevilegierde steden, als Harelbeke, Aerdenburch, Oostburch, Eeckeloo, Deinse, Nienove, Thielt, Hulst, Axele, Caperijcke, Assenede, Geersberghe ende Lessene. [Op Alderheleghen-avont zo huwde hertoghe Caerle van Digion binnen der stede van Rijssele met vrauwe Ysabelle van Borbon, moeder van vrauw Marie, namaels moeder van hertoghe Philips, ende grootvrauwe van den keyser Carolus de Ve van dien name, de welcke geboren wart binnen Ghendt, in 't jaer xve op Ste Matthijs-dach, [p. 243] wesende den verloren dach van het Sprockeljaer. (Pr. Ar.B.)(Karel de Vijfde werd geboren de 24ste februari 1500) - Deze scepenen waren uutgheroupen naer 't maken van den payse, te zeven ueren van den avond. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer consenteerde de prinche der stede te vercoopene lijfrenten omme den pays mede te betaelne; ende in dit jaer slouch men munte van gauden leeuwen ende leeuwaertkins. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar gebood men te Gent dat alle diegene die stok en wapen dragen mochten dat ze zouden komen t' Sint Lievens-poort op avontuur of men verder trok men van de verzekering werd; en ter poorten zijnde was de algemene roep dat men voort treken zou tot Gavere en alzo trokken ze tot Semmerzake op ’t veld en daar richten ze de standaard op van Gent. Item, de hertog Philips dit vernam en ze de standaard van Gent op minder dan een halve mijl van het leger van zijn volk liet hij haastig zijn volk in dir bataljons stellen die die van Gent dapper weerstonden.
- Deze schepenen waren uitgeroepen na het maken van de vrede te zeven uren van de avond. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar consenteerde de prins de stad te verkopen lijfrenten om de vrede mee te betalen; en in dit jaar sloeg men munten van gouden leeuwen en leeuwinnen. (Pr. Ar.B.)] |
|
[pagina 243] |
|
1454.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Guy van Seclijn. |
Jan Wandelaert. |
|
Meester Robrecht de Zaghere. |
Jan de Vriese. |
|
Jacob Donche. |
Jan de Muelemeester. |
|
Joos de Kemele. |
Jan de Raed. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Claeys van der Zickelen. |
|
Jacob van Ravenschoot. |
Jan van Liedekerke. |
|
Pieter de Rijcke. |
Jan Moraen. |
|
Lauwereyns van der Eeken. |
Meester Lievin van Leyns, ridder. |
|
Jan van den Poele. |
|
|
Lubrecht de Stoppeleere. |
Fransoeys Maeldraey. |
|
Diederic van Waes. |
Jan de Looze. |
|
Christoffels Triest. |
Jan Temmerman, fs Jans. |
|
Heynric de Muenc. |
Jan Heinricx. |
|
Symoen d'Hooghe. |
Geeraerd van Axpoele. |
|
Jan de Pape. |
Jan Baers, aan de Waalpoort. |
|
Lievin Clouckaert. |
Jan van der Haghen. |
|
Heynric van Preeterbosch. |
Jan van Orst, fs Arends. |
|
Joos van der Strict |
|
|
[p. 244] |
|||||||||
|
|||||||||
1455.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meester Jooris de Bul. |
Lievin Zoetamijs, d'oude. |
|
Jan de Stoppeleere. |
Luuc Minne. |
|
Claeys van Munte. |
Lievin Temmerman. |
|
Jan van Lanczweerde. |
Meester Hostin Ghyselins. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Gillis Haghelin, ridder. |
Jan van Vaernewijc, heer van Eksaarde. |
|
Pieter Hueribloc. |
|
|
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
Olivier de Grave. |
|
Gillis van Zwalmen. |
Joos van der Muelen. |
|
Jan van Huusse. |
Mer Jan van Loo. |
|
Segher Bollaert. |
Jan van Vaernewijc, heer van Bost. |
|
Joos van der Scaghe, fs Joes. |
|
|
Jan Boudins, Fs Reynouts, voor Galileen. |
Robrecht van Meerendre. |
|
Cornelis Modde. |
Antonis Sersanders. |
|
Claeys van Munte. |
Jan de Zaghere. |
|
Joris de Cooman. |
Heynric van der Cameren. |
|
Jan de Brune. |
Jan van den Poele, alias Poelkin. |
|
Daneel Pehaert. |
Joos de Kemele. |
|
Jacob de Steenwerpere. |
|
|
Pieter de Temmerman. |
|
|
[pagina 245] |
|||||||||
|
|||||||||
1456.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meester Jan Sersanders. |
Meester Robrecht de Zaghere. |
|
Christoffels Triest. |
Jan Heynricx. |
|
Meester Gillis Papal. |
Jacob Donche. |
|
Pieter van der Zickelen. |
Pieter de Zuttere. |
|
[p. 246] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer den vje Novembris vercreech de stede van Ghent van den prince dat van nu voortan maer en zouden zijn viii serganten van de Keur ende xiij van Gedeele, ende datse zoude bedienen d'officie haer leven lanc gedurende. Item, in dit jaer was meester Pieter Bauwins gevangen ende gevoert te Repelmonde, omme eenege saken die men hem aenseyde aengaende der stede van Ghent.
|
Item, in dit jaar de 6de november verkreeg de stad van Gent van de prins dat van nu voortaan maar zouden zijn 8 sergeanten van de Keur en 13 van Gedeelde en dat ze zoude bedienen het officie hun leven lang gedurende. Item, in dit jaar was meester Pieter Bauwins gevangen en gevoerd te Rupelmonde om enige zaken die men hem aanzei aangaande de stad van Gent.
|
|
[pagina 248] |
|
1457.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van Huusse. |
Cornelis Modde. |
|
Joos van der Scaghe. |
Jan van Bugghenhaut. |
|
Heynric van der Camere. |
Meester Mathijs de Grootheer. |
|
Olivier de Grave. |
Hector de Stoppeleere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Lubrecht de Stoppeleere. |
|
Pieter Beys. |
Lievin Zoetamijs, d’oude. |
|
Christoffels Triest. |
Jan Vlieghe. |
|
Willem van der Camere. |
Jan van Vaernewijc, heerst. |
|
Claeys Weytins. |
|
|
Meester Jan van Loo. |
Lievin Temmerman. |
|
Jan van der Scaghe, fs Jans. |
Rufelaert van den Cauwerborch. |
|
Jan de Bels. |
Jan de Vriese. |
|
Joos van der Muelen. |
Geeraerd de Vos |
|
[p. 249] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer dede hertoge Philips zyne eerste intreye binnen Ghent, sichtent den slach van Gavere, ende was zeer heerlic ontfangen op den xxiijen in April, ende was Sente Joorisdach, ende was binnen Ghent tot den xviijen in Meye. Item, in de voornoemde incomste waren binnen Ghent ontsteken ende verberrent bet dan xviij dusent ende lx toortschen, ende men vierde doen boven den cruuse van Sente Niclaeys torre, ende hy quam te Brugschepoorte inne, daer groote genouchte alle avonde binnen Ghent bedreven was in alle gebuerten, ende daer was oock geordoneert by de wet dat men zoude in jonsten ende goeder trauwen die zy t' haren prince hadden, omme de quade oorstekers, ende omme te stremmene hare quade murmeratien, men dede de dueren uut den hake ende het scofecken al op de strate leggen, ende alle andere stercten ende bollewercken slechten tot zyne blyder incomste ende willecomme.
|
Item, in dit jaar deed hertog Philips zijn eerste intrede binnen Gent, bezichtigde de slag van Gavere en was zeer heerlijk ontvangen op de 23ste in april en was Sint Joris dag en was binnen Gent tot de 13de in mei. Item, in de voornoemde inkomst waren binnen Gent ontstoken en verbrand meer dan 18 050 toortsen en men vuurde toen boven het kruis van Sint Nicolaas toren en hij kwam te Brugse poort in waar groot genoegen de hele avond binnen Gent bedreven was in alle buurten en daar was ook geordonneerd bij de wet dat men zou in gunst en goede trouw die ze tot hun prins hadden om de kwade vleiers en om te stremmen hun kwade murmelen, men deed de deuren uit de haak en het schoven al op de straat leggen en alle andere sterkten en bolwerken slechten tot zijn blijde inkomst en welkom.
|
1458.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jaspar Stoppeleere. |
Jacob de Mauteneere. |
|
Meester Jan de Keghele. |
Jan Heyndericx. |
|
Symoen Borluut, fs Boudijns. |
Philips van Loo. |
|
Lodewijc Steemaer. |
Meester Jan van den Ghynst. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys van der Zickelen. |
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
|
Pieter Hueribloc. |
Jan Moraen. |
|
Jan van Vaernewijc, heer van Exaerde. |
Heynric van der Cameren. |
|
Lievin Utendale. |
|
|
Jan van Huusse. |
Jan van der Meersch, s Jans. |
|
Pieter de Rijcke. |
Symoen Borluut, fs Symoens. |
|
Olivier de Grave. |
Jan de Zaghere. |
|
Jan van de Poele, scipmakere. |
Jacob Arendsone. |
|
Joos van der Scaghe, fs Joos. |
Boudijn de Grutere. |
|
Jan van Bugghenhaut. |
Symoen Utenhove, Fs Jans. |
|
Joos van den Moere, fs Jooris. |
Lievin de Herde. |
|
Joos de Kemele. |
Jan Everdey. |
|
Daneel Peaert. |
Claeys de Ghier. |
|
Laureyns Boele. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Lodewijck Steemaer. |
Lievin Utendale |
|
1459.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Cornelis de Jaghere, ridder. |
Meester Gillis Pappal. |
|
Jan van Duermelaer. |
|
|
Pieter Sersymoens. |
Jan Witte. |
|
Jan van der Scaghe, fs Jans. |
Pieter Goesone. |
|
Pieter Beys. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan de Stoppeleere. |
Boudijn Rijm. |
|
Jan van Sycleer. |
Gillis van der Zwalmen. |
|
Meester Philips Sersanders. |
Jan van Vaernewijc, heer van Bost. |
|
Roelant van Wedergrate. |
|
|
Jacob van Waes. |
Pieter Temmerman. |
|
Jacob de Zaghere, Fs Heynricx. |
Symoen Borluut, fs Boudijns. |
|
Geeraert de Vos. |
Mathijs Pedaert. |
|
Cornelis Modde. |
Joos van der Scaghe, fs Jans. |
|
Pieter van der Zickelen. |
Dieric van Roden. |
|
Heynric Baert. |
Anthonis Triest |
|
[pagina 253] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
1460.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Claeys van der Zickele. |
Pieter Hueribloc. |
|
Joos van der Scaghe, fs Joos. |
Olivier de Grave. |
|
Symoen Utenhove, fs Symoens. |
Jan van Buggenhaut. |
|
Joos de Kemele. |
Jan de Zaghere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob van Raveschoot. |
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
|
Pieter Beys. |
Claeys Weytins. |
|
Lodewijc Steemaer. |
Joos van der Muelen. |
|
Jan van der Scaghe. |
Jan Wandelaert. |
|
Heynric van der Camere. |
Symoen Clocman. |
|
Jan Moraen. |
Lievin Tayaert. |
|
Boudijn de Grutere. |
Willem Bette, fs Symoens. |
|
Symoen van Sycleer. |
Hughe Goethals. |
|
Lievin de Meestere. |
Meester Gyselbrecht de Vrient. |
|
Gillis Utenhove. |
Jan van den Borne. |
|
Lievin de Bels. |
Pieter Goeson |
|
[pagina 255] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
1461.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Christoffels Triest. |
Gillis van der Zwalmen. |
|
Mer Jacob van Hansbeke. |
Jacob de Zaghere, fs Arends. |
|
Mer Pieter de Bul. |
Lievin Dheerdt. |
|
Jan van Lamzweerde. |
Jan Everaert. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys van der Zickelen. |
Jan van Huusse. |
|
Pieter Hueribloc. |
Meester Jan van Loo. |
|
Boudijn Rijm. |
Jacob de Mauteneere. |
|
Meester Gillis Papal. |
Jacob van den Hane. |
|
Joos van der Scaghe, fs Joos. |
Philips van Loo. |
|
Jan de Bels. |
Jan Alaerts, fs M. Monfrants. |
|
Symoen Utenhove, fs Symoens. |
Jacob van den Putte. |
|
Daneel Pedaert. |
Jan Willebrand. |
|
Lauwereyns Boele. |
Gillis de Bavelare. |
|
Joos de Kemele. |
Daneel de Grootheer. |
|
Jacob Arendszone. |
Jooris van Zeverne. |
|
Jan de Zaghere. |
Jacob Mannins, wit leer touwer. |
|
Jacob Caubrake. |
Martin d'Hooghe, tinnen potgieter. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan van Poucke. |
Lievin Dwynghelant. |
|
[pagina 258] |
|||
|
1462.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van der Scaghe. |
Pieter Beys, d'oude. |
|
Gillis Utenhove. |
Olivier de Grave. |
|
Meester Jan de Keghele. |
Jan Heynricx. |
|
Hector de Stoppeleere. |
Jan van Pachtenbeke. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Willem van der Cameren. |
|
Jan van Poucke. |
Gillis van Zwalmen. |
|
[p. 259] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was ghedolven van den Sluseken totter Muelestede by conincstavelrye. [In dit jaer wert de Lieve ghedolven van an de Meulestede tot an 't Sluseken. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer quamen te Ghent zes kemelen, die bracht een ambasate uut Orienten, ende dese leeden tot den grave Philips te Rijssele, ende hy schoncse hem aldaer. [In dit jaer quam uut Orienten de patriarch van Antiochien met zes kemels. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer leyde men den eersten steen van Sente Jans turre ende 't leydene mijnheere de prelaet van Sente Pieters neffens Ghent, ende was den xxv van Meye.
|
Item, in dit jaar was gedolven van het Sluisje tot de Molen plaats bij koningstafel. [In dit jaar werd de Lieve gedolven van aan de Molen plaatst tot aan het Sluisje. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar kwamen te Gent zes kamelen, die bracht een ambassadeur uit de Oriënt en liet ze leiden tot den graaf Philips te Rijsel en hij schonk ze hem aldaar. [In dit jaar kwam uit Oriënt de patriarch van Antiochië met zes kamelen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar legde men dn eerste steen van Sint Jans toren en het legde mijnheer de prelaat van Sint Pieters neffens Gent en was de 25ste van mei.
|
1463.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Zadelare. |
Pieter Hueribloc. |
|
Claeys van der Zickelen. |
Meester Jan van Loo. |
|
Mr. Jan Sersanders. |
Jacob de Mauteneere. |
|
Jan van Sycleer. |
Lievin de Meestere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utenhove, watergraaf, Over hem Joos Triest, d 'oude. |
Meester Philips Sersanders. |
|
Pieter Beys. |
Lodewijc Steemaer. |
|
Jan van der Scaghe. |
Pieter de Zuttere |
|
[p. 261] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
1464.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Pieter Sersymoens. |
Jan van den Poucke. |
|
Christiaen van der Gracht. |
Jan Everaert. |
|
[p. 263] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was paus ghecooren de cardinael van Calomme, ende in zijn consecratie ghenaempt Pauwelus den ije van dien name.
|
Item, in dit jaar was paus gekozen de kardinaal van Calomme en in zijn consecratie genaamd Paulus de 2de van die naam.
|
||||||||||
1465.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Gillis Utenhove. |
Pieter Beys. |
|
Meester Jan de Keghele. |
Lievin Toebast. |
|
Jan Willebrandt. |
Jan Utenbroucke. |
|
Gyselbrecht van Teteghem. |
Claeys Moenins. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Pieter Sersymoens. |
Christoffels Triest. |
|
Jan van Poucke. |
Lievin de Meestere, op de Hoge poort. |
|
Boudijn Rijm. |
|
|
Jan van der Moere, 't Ste Baafs. |
Jan Utenhove, fs Jans. |
|
Meester Jan van Loo. |
Gillis de Muelemeestere. |
|
Christiaens van der Gracht. |
Jacob Mannins, wit leder touwer. |
|
Claeys Utenhove, fs Jacobs, over hem Jan Sersanders, fs Daneels. |
Joos van der Moten. |
|
Fransoeys van Loo. |
|
|
Martin Dhooghe. |
|
|
Jan van den Poele, scipman. |
Joos Pascharis. |
|
Pieter de Zuttere. |
Daneel van Landuyt, fs Daneels. |
|
Jan Everaert. |
Jan van den Heede. |
|
Lieven Dherde. |
Jan Maeldraey. |
|
Jooris van Zeveren. |
Boudijn de Wachtere. |
|
Geerolf Goedghebuer. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Hueribloc. |
Christoffels de Grave. |
|
1466.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Roeland van Wedergrate, watergraaf. |
Olivier de Grave. |
|
Meester Claeys Weytins. |
|
|
Boudijn de Grutere. |
Guy van Scaubrouck. |
|
Hector de Stoppeleere. |
Joos van Melle, fs Jans. |
|
Symoen van Sycleer. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan de Stoppeleere. |
Willem van der Cameren. |
|
Pieter Hueribloc. |
Robrecht van Meerendre |
|
[pagina 267] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1467.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Lievin Zoetamijs, d'oude. |
Jan van Zeveren. |
|
Symoen Borluut, up 't zand. |
Thomaes van der Stichelen. |
|
Jan Rufelaerts. |
Joos van der Eeken. |
|
Jan Everwijn, brouwer. |
Joos van Crombrugghe. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jacob van Ravenscoot. |
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
|
Jan van Vaernewijc, heer van Bost. |
Meester Pieter Goetghebuer. |
|
Jacob van Waes. |
|
|
Lievin de Pottere. |
Jooris van den Moere. |
|
Jan de Bels, Fs Nicasis. |
Heynric Pappal. |
|
Gyselbrecht de Lu. |
Pieter van den Houte. |
|
Jan van der Stoct. |
Meester Gyselbrecht de Vriend. |
|
Michiel van Overloop. |
Symoen Bette, Fs Symoens. |
|
Jooris van Cauwenberghe. |
Joos van Wijchuus. |
|
Vincent Meyeraert, Fs Vincents, d'oude. |
Jacob van der Varend. |
|
Geeraerd Goetghebuer. |
Jan de Coninc, Fs Jans. |
|
Lodewijc van Maerke, fs Bernaerds. |
Jan van den Abbeele, smet. |
|
Pieter van Eertvelde. |
|
|
Ghelnoet Damman, Fs Zeghers. |
|
|
Jacob de Steenwerpere. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Beys. |
Philips de Grave |
|
[pagina 271] |
|||
|
|
[pagina 272] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1468.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer den xxx Octobris up eenen sondach, in 't beghinsel van der hoochmisse, wan hertoghe Kaerle de stede van Ludicke, vechtender hant.
|
Item, in dit jaar de 30ste oktober op een zondag in het begin van de hoogmis won hertog Karel de stad Luik vechtenderhand.
|
1469.
Commissarissen.
|
Mijnheer de prelaat van Sint Pieters. |
|
Mijnheer Guy van Brymeu, heer van Humbrecourt. |
|
Meester Guillaume de Clugny, protonotarius. |
|
Mijnheer Philips van Comene, heer van der Ruerschure. |
|
Jacob Donche, in de plaats van Meester Symon van der Sluus. |
|
Meester Bertelmeus Trotijn. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
||
|
bij commissarissen zonder kiezers. |
|||
|
Meneer Jan van Vaernewijc, heer van Exaerde. |
Ruflaert van der Couderborch. |
||
|
Meester Jan van Loo. |
|||
|
Christoffels Triest. |
Jan van Utenhove, fs Jans. |
||
|
Pieter Beys, d'oude. |
Jan Heindricx. |
||
|
Gillis Utenhove. |
Jan de Zaghere. |
||
|
Jan van Melle, fs Jooris. |
Lievin Sersymoens. |
||
|
Gillis van der Zwalmen. |
Jacob Lambrechts |
||
|
[pagina 274] |
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was by die van der wet van Ghendt ghegheven hertoghe Kaerle het principael previlegie van den coninc Philips van Vranckerijcke, angaende der vermaken van der wedt, die vermaect was t' Half Ougste 1469, vermaect by den commissarissen zonder kiesers; ende up den sacramentsdach quam hertoghe Kaerle binnen Ghendt, aldaer t' zijnder incompste eerlick gheviert was. - Item, de tweeste prevelgie was dat men gheen poorter van Ghendt belasten en mocht, ten ware by zynen wille ende consente. - Item, de derde previlegie was dat een poorter van Ghendt niet meer verbueren en mochte, dan zijn lijf ofte 60 ponden parisysen. (Pr. Ar.A.).
|
[Item, in dit jaar was bij die van de wet van Gent gegeven hertog Karel het principale privilegie van de koning Philips van Frankrijke aangaande het vermaken van de wet die vermaakt was t' half augustus 1469, vermaakt bij de commissarissen zonder kiezers; en op de Sacramentsdag kwam hertog Karel binnen Gent aldaar t' zijn inkost fatsoenlijk gevierd was. - Item, de tweede privilegie was dat men geen poorter van Gent belasten en mocht, tenzij bij zijn wil en consent. - Item, de derde privilegie was dat een poorter van Gent niet meer verbeuren mocht dan zijn lijf of 60 ponden Parijs (Pr. Ar.A.).
Item, aldus binnen Gent gekomen en was zeer blijde ontvangen; de straten waren met laken behangen, vele figuren getoond en vele kostbaarheden gedaan ter materie dienende. [pagina 276] Item, in hetzelfde jaar zo was geordonneerd zo waar hertog Karel was binnen zijn land daar zou hij zelf zitten te rechten drie dagen per week te weten: Maandag, Woensdag en Vrijdag en ontvangen alle de rekwesten en supplicaties (K.M.) - In dit jaar was doen maken bij heer Jan van Sycleer, solliciteer van mijnheer van Sint Baafs de relikwieën van Sint Livinus alzo hij nu is; en werd gesteld op een wagen kostbaar daartoe gemaakt en overdekt met gulden laken voor en achter en op de wagen twee zeteltjes kostbaar versierd waarin zaten twee kindertjes die zongen het lied van Sint Livinus waaruit het volk devotie nam, en werd alzo gevoerd naar Houthem, en daar reedt mee de kapitein van Gent met 160 paarden alle goed voorzien van wapenen; het was om te zien een mooie zaak en vele lieden worden er bij stichtelijk en het volk kwam verspreid in met het zand zonder te krijsen. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaar 1469 voer in de maand augustus de hertog Karel naar Holland in Den Haag waar hij ook te recht zat en deed daar scherpe justitie, en daar kwam een vrouwtje uit Luik bij de voorzegde prins en hertog in Den Haag die een grote klacht deed over een officier van den de prins welke officier geraisonneerd had der voorzegde vrouwe man voor de som 600 rijnse guldens te betalen op een zekere dag of haar man zou gehangen worden; en dit vrouwtje kwam bij de voorzegde officier en ze bracht hem 300 rijnse guldens in mindering om haar man te lossen en zijn lijf te behouden en bad ontfermend [pagina 277] om haar arme gevangen man en presenteerde haar en haar man te verbinden op haar deel hemelrijk de andere 300 gulden te betalen opdat ze een genadige dag mocht hebben om te betalen, aangezien dat 't land van Luik al bedorven en vernield was, en al hun goed verbrand; maar die voorzegde officier had geen medelijden, maar zei dat hij terstond de man zou doen hangen of die vrouw gaf hem noch 300 gulden waardoor het vrouwtje zeer misbaar maakte, weende en klaagde; maar het mocht haar niet baten; ten slotte sprak die officier tot dat vrouwtje en zei: ‘Ik heb geen wijf en wilt gij drie nachten bij mij slapen, ic zal u die 300 gulden kwijt schelden en uw man weer geven.’ Dit vrouwtje dat goed en eerbaar van lichaam was begon bitter te schreien en ze ‘Ik bekende noot een man dan mijn arme bedroefde gevangen man, helaas! Wat moet ik horen.’ Die officier sprak: ‘Het zal verholen blijven, aldus kiest en doet.’ Deze arme vrouwe om haar getrouwde man te behouden consenteerde het, want ze kon niet verder en sliep drie nachten bij de voorzegde officier en deze officier binnen de voorzegde drie dagen en nachten genoegen in dit vrouwtjes te vinden liet haar man hangen en verwurgen aan een boom ten einde van die drie dagen; zo eiste dit vrouwtje kwitantie van die voorzegde som en ook te hebben haar man. Die officier spotte met haar en zei: ‘Gij hebt geen man; maar blijf bij mij wonen en ik zal u een waardige vrouw maken.’ - ‘Neen, zei ’t vrouwtje, ik wil mijn man hebben.’ Toen deze officier zag dat hij ’t haar niet ontzeggen [pagina 278] kon leidde hij haar met hem onder den boom daar haar man hing en sprak; Ziet, daar is uw man.’ Het vrouwtje die dit zag viel in onmacht en maakte groot misbaar en riep luid; ‘Wraak! Wraak van deze grote onmenselijke overdaad!’ Zodat de officier zich schaamde en ging weg vanwege het volk. Daar was en vergramt kwam dit vrouwtje naar Holland als voorzegt is en deed haar klacht voor hertog Karel die dit vrouwtje in goede bewaring liet stellen en hij ontbood met een scherp mandement de voorzegde officier en die kwam in Den Haag en legde de prins hem dit stuk voor; maar hij loog en zeer stout niet tegenstaande alles was geprobeerde wat hij alsdan bekende waar te zijn en begeerde zijn grote genade en barmhartigheid. Toen liet die edele prins de voorzegde officier het vrouwtje trouwen wat hij zeer node deed, maar de prins wilde het’ eindelijk toen het gedaan en getrouwd was beval hi beval hij de voorzegde officier dat hij al zijn goederen heimelijk of openbaar in schrift zou stellen op verbeurte van zijn lijf; die officier dorste dat niet laten; maar met groot leedwezen en hij gaf 't geschrifte de prins in handen en die prins liet maken een mooie charter hiervan en liet het bezegelen met zijn grote zegel waartoe de voorzegde officier zijn consent toe deed en hulp en behoefte van den langst levende van hen beiden, te weten, van hem en zijn nieuwen wijf. Toen dit aldus gedaan als gezegd is, zo sprak de prins tot de officier voorzegt ‘Ziet daar een priester en spreek uw biecht.’ Die officier die droevig [pagina 279] beladen was riep zeer om genade; maar het was al om niet. Toen kwam de provoost Marysael met de roede hij liet de voorzegde officier ook aan een boom hangen; toen dit gedaan was zo gaf die edele prins dit vrouwtje de voorzegde brief met zijn grote zegel met alle de goederen van de voorzegde officier; maar omdat het lastig zou hebben geweest dit arme vrouwtje te achtervolgen, deed die edele prins alle het voorzegde goed schatten te gelde en gaf dit vrouwtje de gerede penningen daarvoor waarvan dat het aantal zeer groot was en hij liet haar heerlijk met goede bescherming brengen in haar land waarbij wel blijkt dat hij een prins van justitie was. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar 1469 was ’t een zware koude winter, het vroor bij de vijf manden lang en waaide en sneeuwde en stormde van in december tot de 13de van april. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar 69 ontving hertog Karel binnen zijn stad van Gent de orde van de konink Eduard van Engeland. - Item, is te weten dat die koning Eduard van Engeland daar tevoren ontvangen had de orde van de prins hertog Karel in ’t jaar1468 de 7de in mei. (K.M.) Item, in dit jaar was bij hertog Karel geordonneerd dat men voortaan den Heilige sint Livinus niet meer dragen zou, maar voortaan te wagen voeren, roepen, noch krijsen om te beletten vele kwade ongeregeldheden die de jongeren gebruiken de 27ste van januari. |
|
[pagina 280] |
||||||||||||
|
1470. Commissarissen.
|
||||||||||||
|
Roeland van Wedergrate. |
Meester Philips Sersanders. |
|
Pieter Hueribloc. |
Jan van Poucke. |
|
Willem van der Cameren. |
Justaes Daneels. |
|
Boudijn de Grutere. |
Heynric Pappal. |
|
Lievin de Meestere. |
Joos de Kemele. |
|
Jan van der Stoct. |
Meester Joos de Grutere. |
|
Gyselbrecht de Lu. |
Gautier van Melle, Over hem Adriaen van Loo. |
|
Jan van der Eeken. |
Claeys Moenins. |
|
Lievin de Bels. |
Willemvan Zele. |
|
Jan de Witte. |
Hughe van Grammez. |
|
Christoffels van West. |
Pieter Beys, de jonghe. |
|
Gillis van Munte. |
Jan Rop. |
|
Boudijn de Wachtere. |
Laureyns Wauters. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Olivier de Grave. |
Michiel van Overloop |
|
1471.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Pieters. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijnheer Guy van Brymeu, heer van Humbercourt. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 282] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1472.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Baafs. |
|
Mijnheer meester Guillame de Clungny, protonotaire du Sainct Siège apostolique. |
|
Me Thomaes Maled, raad. |
|
Christoffels Buridaen, ontvanger. |
|
Me Guillame Haultam, secretaire. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
bij commissarissen zonder kiezers. |
|
|
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
Gillis Utenhove. |
|
Jan van den Poucke. |
Jan van den Poele, temmerman. |
|
Symoen Borluut, fs Symoens. |
Jan van den Eede. |
|
Joos van Melle, fs Jans. |
Fransoeys van Loo. |
|
Lievin Sersymoens. |
Daneel van Landuut. |
|
Claeys van Munte. |
Joos Passcharis. |
|
Laureyns de Loose. |
Justaes Roelins. |
|
Jacob Mannins. |
Pieter de Grave. |
|
Fransoeys van den Velde. |
Jan Maeldraey. |
|
Hughe van Gramez. |
Jan van Huerne. |
|
Jacob Cauweric. |
Martin de Kempe. |
|
[p. 284] |
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||
1473.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Pieters. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijnheer van St. Jooris, her Jan de Baenst, ridder. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijnheer de protonotaris meester Guillame de Clungny. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Jacob Donche, raed mijns gheduchts heeren en watergraaf. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Christoffels Buridaen, raad en ontvanger en met ze Mijnheer de baljuw van Gent. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 286] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was 't eenen drooghen somere, dat men noeynt niet vele derghelijcke ghesien en hadde. Item, in dat jaer in den vastene stelde hertoghe Kaerle inne te Mechelen een walsch parlement van xxx heeren, dwelcke hem de keysere Frederic, also men zeyde, gheconsenteert hadde in de stede van Triere, ende also gheaccordert daer met veel meer artyclen. Item, in dit voornoemde jaer berrende den Moer. - Op den Nieuavont zoo wart van Brugghe brocht de hertoghe Philips, zone van Jan van Digion, ende dwayde aldoe zeere dat de lieden nalix van den strate wayden, ende up den Nieudach wart dlicham hier door Ghendt ghevoert, ende up [p. 287] den xen Sporcle daer naer wart hy begraven ten Chartreusen, buuten Digion, in Borgongnen. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaer van lxxiij hiernaer was gheleyt den eersten steen van Sente Jooriscappelle aen de Vijfwintgaten by vrouwe Margriete van Jorck, de huysvrouwe van den hertogh Karle. (K.M.) - Item, in dit schependom soo track hertoch Karle in Ghelderlant met crachte, ende beleyde Venloo, welck hem opgaf, ende vercreeg voort meest al 't lant inne, want sy en hadden geen hooft; want Adolf ende alle de heeren meest alle ghevanghen laghen te Hesdun. - Item, daer naer soo track de hertogh Karle voor Nimmeghe, welcke stede haer niet opgheven en wilde, ende lach daer sterck vooren, ende dede malcanderen veele schade; maer ten lesten soo gaf haer de stede up in den handen van den hertogh Karel by appointement. (K.M.) - Item, in 't selve jaer soo starf de auden hertogh van Geldre in de stede van den Grave, ende de hertoch Karle voerde met hem twee kinderen van den hertoch Adolf van Geldre, die ghevanghen waren, eenen sone ende eene dochter in de stede van Nimmeghe, ende dedese brenghen tot Ghendt, daer sijn wijf ende syne dochter was, ende doen sy daer gheweest hadden dry weken ofte meer, doen dede hy hun voeren te Bethunen, ende hy track van daer te Trier by den keyser. (K.M.) - Item, in dit jaer was 't eenen grooten brant te Brugghe op den vij dach van September, in de Witteleertauwersstraet ende in de Swarteleertauwersstraet; doen verbrande de Backerscapelle ende noch meer dan hondert heerdtsteden. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was 't een droge zomer dat men nooit niet veel dergelijke gezien had. Item, in dat jaar in de vasten stelde hertog Karel in te Mechelen een Waals parlement van 30 heren die hem de keizer Frederic, alzo men zei, geconsenteerd had in de plaats van Trier en alzo geaccordeerd daar met veel meer artikelen. Item, in dit voornoemde jaar brandde Moer. - Op de Nieuwjaarsavond zo werd van Brugge gebracht de hertog Philips, zoon van Jan van Dijon, en waaide alstoen zeer dat de lieden bijna van de straat waaiden en op Nieuwjaarsdag werd het lichaam hier door Gent gevoerd en op [pagina 287] De 10de februari daarna werd hij begraven ten Chartreuse, buiten Dijon, in Bourgondië (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaar van 73 hierna was gelegd de eerste steen van Sint Joris kapel aan de Vijfwindgaten bij vrouwe Margriet van York, de huisvrouw van de hertog Karel. (K.M.) - Item, in dit schependom zo trok hertog Karel in Gelderland met kracht en belegerde Venlo, wat zich opgaf, en verkreeg voort meest al 't land in, want ze hadden geen hoofd; want Adolf en alle heren meest alle gevangen lagen te Hesdin. - Item, daarna zo trok de hertog Karel voor Nijmegen, welke stad zich niet opgeven wilde en lag daar sterk voor en deden elkaar vele schade; maar tenslotte zo gaf zich de stad op in de handen van de hertog Karel bij afspraak. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar zo stierf de oude hertog van Gelder in de stad van den Grave en de hertog Karel voerde met hem twee kinderen van de hertog Adolf van Gelder die gevangen waren, een zoon en een dochter in de stad van Nijmegen en liet ze brengen tot Gent waar zijn wijf en zijn dochter was en toen ze daar geweest waren drie weken of meer toen liet hij ze voeren te Bethune en hij trok vandaar te Trier bij de keizer. (K.M.) - Item, in dit jaar was ’t een grote brand te Brugge op de 7de dag van september in de Witteleertauwersstraat en in de Zwarteleertauwersstraat; toen verbandde de Bakkerskapel en noch meer dan honderd haardsteden. (K.M.)] |
|
[pagina 288] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1474. Commissarissen.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||
|
[pagina 291] |
1475.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Pieters. |
|
Meneer Jan de Baenst, over miijn heer van Sint Baafs. |
|
Mijnheer de protonotarius. |
|
Meneer Thomaes de Plaine, president van Vlaanderen. |
|
Meneer Jan van den Broucke. |
|
Meneer Lrodewijck van Scorisse, ridder. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan Utenhove, fs Jacobs. |
Jan van Vaernewijc, heer van Bost. |
|
Jan van den Poucke. |
|
|
Symoen Borluut, op 't Sant. |
Pieter de Rijcke. |
|
Vincent Meyeraert, fs Jacobs. |
Gautier van der Zypen. |
|
Jacob Mannins. |
Symoen Borluut, in de Veldstraat. |
|
Lievin Sersymoens. |
|
|
Laureyns de Loose. |
Cornelis de Bloc. |
|
Jan Obrecht. |
Jan van Pollaer. |
|
Christoffels van West. |
Pieter de Backere. |
|
Gyselbrecht van Peteghem. |
Jan van der Muelne. |
|
Jan Everaert. |
Jan Alaert, kaaskoper, over hem Martin Baert. |
|
Gillis van der Beke. |
|
|
Willem van Wanzele. |
Jacob Utendale. |
|
Pieter Rousseel. |
|
|
Martin Zoetaert. |
|
|
Jan Clyncke. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Joos van Melle. |
Michiel van Overloop. |
|
[pagina 292] |
|||
|
1476.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Baafs. |
|
Mijnheer Jan de Baenst, over mijn heer van Humbercourt. |
|
Mijnheer de Protonotarius. |
|
Meester Symoen van der Sluus. |
|
Christoffels Buridaen, over Pieter Lanchals. |
|
Meneer Lodewijc van Scorisse, ridder en hoog baljuw van Gent. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Roeland van Wedergrate. |
Meneerr Geeraerd Triest, ridder. |
|
Meester Philips Sersanders. |
Gillis van der Zwalmen. |
|
Gillis Jakemijns. |
Claeys de Ghier. |
|
Jan van den Poele. |
Daneel Goedghebuer. |
|
[p. 295] |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
Item, dese schepenen en dienden maer tot 's maendachs voor Cleen Vastenavont, den xvij Sporkele, ghemerct dat up den Dertienavont hertog Kaerle bleven was te velde in den slach voor Nanchy, de stadt in 't hertochdom van Loreynen, en was up eenen Sondach. [Op den xiij avont bleef hertog Caerle voor Nanchie, en was daer begraven. 't Carnation: Nocte Regum succubuit Carolus. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit scependom soo vocht hertogh Carel jeghens de Switsers, en de Switsers hadden de victorie, en de hertog liet er veel volck en veel goets, en ontvliet met cleene macht van volcke, en en hadde voortaen niet meer victorie, en dat gheschiede in den vastene. (K.M.) - Item, in in hetzelfde jaar soo vergaderde weder de hertoch Carle en de Switsers, de hertog jegen .... (Sigismond) van Oostenrijck, en de hertogh van Loreynen, en sy ontvielen den hertogh Carel soo en in sulckerwijs datter al verre bleef de hertog Carel, en meest alle sijn edelen; dit geschiede den v dach van Lauwe; Godt wille sijnder sielen ontfermen en alle sielen. (K.M.) [p. 296] - Item, in dezen tijt soo was in Switserlant ghepredickt van gheleerde mannen religieusen, dat men op den hertoch Carle van Bourgondien mochte vechten, sonder sonde ghelijck op de Turcken. (K.M.)] Item, in dit jaar was te Gent een upstel ghemaect by nachte van een ghedeel mueleners van de sande en meer andere personen omme eene wapeninghe te makene, de welcke niet en vulquam, en daeraf wasser neghen ghevanghen en by schepenen verwijst en onthooft; hierover saten de heeren van den rade met schepenen van beede de bancken; daer las men haerlieder feyten, en huerlieder lichamen waren ghevoert buten der Mudepoorte, ghestelt elc up een rat en de hoofden up eenen scacht, en noch wasser ix of x inne ghedaecht en waren by non-comparycien ghebannen en huerlieder nerringhe verbuert tot v personen, te wetene: Jan de Backere, Jan de Cupere, Joos Heindericx, Gheert Heechove en Lievin de Cupere. Item, in dit jaar was de hertog van Gheldere Adolf, ten versoucke van die van Gent, ghehaelt te Curterijcke uut den casteele, daer hy ghevanghen lach, en aldaer ontsleghen, en quam binnen Gent den eersten dach van Sporkele; midts der doot van hertog Kaerle van Borgondien was hy capitein ghemaect omme vrauwe Marye te bescuddene, en trocken ute den ix van Meye lxxvij, en laghen te Spiere zeven weken jeghens de Franchoeysen, en zy trocken voor Doornijck te Spiere ligghen metten drye leden van Vlaanderen, te wetene: Gent, Brugghe en Ypere; daer hy hem derdere reet spelen quamen de Franchoeisen hem uppe, en bleef daer doot ghesleghen, en light te Doornijcke begraven. [p. 297] Item, dit ghebuerde op eenen Vrydach 's morghens ontrent de zes ueren, den xvij dach van Wedemaent. Item, den v in Sporkele, in 't voornoemde jaar waren open ghedaen de Spittaelpoorte, de Peterceliepoorte en Sint Lievinspoorte, die ghesloten hadden ghestaen sichtent den paeys van Gavere. Item, up den xxv van Lauwe waren afgheroupen de kelioote van den coorne, de tarwe ij gr., den rogghe j gr., bonen en erweten iij gr. van elc alstere. Item, vrauwe Marye, eene jonghe maghet wesende, track up den xvjen in Sporkele naer Swynaerde, en van daer quam zy te Gent, en beswoer dlant van Vlaanderen, en binnen twee daghen daer naer vercoren schepenen van beede de bancken beede de dekenen en voort alle de andere dekenen van de nerringhen en alle de gheswoornen. [Op den Vastenavont beswoer vrau Marie 't landt en graefscap van Vlaanderen buuten Ghendt; maer te vooren eer mevrauwe 't landt beswoer, laghen diversche neerynghen in huerlieder huusen, en dat uut cause van den ghene die regierden altoos contrarie waren, en ten vijf of zes stonden valsche briefven overgaven, omme mevrauwe te belettene, 't welck zy niet ghedaen en consten; want vrau Marie wart gheware dat huerlieder upset quaet was; zy sandt daer heeren van heurlieder state heimelijck ontbied en dat zy 't volck hauden sauden in payse, en dat men hemlieden liet ghebruucken de ghiften die zy hemlieden ghegheven hadde. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar was vrauwe Marie te Brugghe; in 't besweeren van den lande was tweewaerts ghenomen het crucifix uyt huere handen. (K.M.)] [298] Item, die van Gent ansi en 't quaet regement van huerlieder wethauders, en dat de hertog Kaerle also in 't velt bleven was, de nerringhen trocken met wapenen en stocken in huerlieder huusen, en van daer ter maert, en en wilden van daer niet sceeden, eer zy en hadden 't ghebruuc van huerlieder prevelegien, die hemlieden belooft waren, de welcke vrauwe Marye hemlieden beloofde en beseghelde. Item, up den xiiij Maerte waren zy weder in wapene, daer inne zy muermureerden ter causen van der justicie van den mueleners en andere dat se huerlieder nerringhe moesten verliesen, en wilden weten wie dat 't calfvel ghemaeckt, en vercreghen van den verbande, zonder wete van den ghemeente, danof dat zy vergaerde ten Colatiesoldere den hueverdeken en den deken van den Ambachte en de ghemeene dekenen van nerringhen en de gheswoornen; daer quamen schepenen van beede de bancken tot drye stonden omme te wetene wie dat zaude ghemaect en vercreghen hebben ten laste van den ghemeenen insetenen deser stede, en waert bevonden dat in 't jaar van lxviij als Roelant van Wedergrate voorschepenen en meester Philips Sersanders, Olivier de Grave, schepenen waren met haren medepleghers, en dit waren de zelve die 't verbant ghemaect en vercreghen hadden, in contrarie den prevelegien der stede van Gent. Item, daer waren ghevanghen dese naervolgh en personen, te wetene: Pieter Hueribloc, die worden was heer van den Rade in Vlaanderen, Jan van Poucke, Meester Pieter Bauwins, Jan van de Poele, temmerman. Item, daer waren noch ghevanghen de canselier van [p. 299] Borgondien, de grave van Hemelcourt (Humbercourt), den protonotaris bisscop van Terrenburch, ten versoucke van den vier landen ende Mer Jan van Melle die ghehaelt was metten Witte Capproenen te Dendermonde. Item, ter zelver tijt was ter banck brocht in 's Gravensteen, up de groote sale Meester Pieter Bauwens, de welcke blent was, ende die verkende in zyne pyne ende gaf te kennen de fortche by hemlieden voortghestelt; hy wijsde eene lade staende in eenen muer ghemetst, daer vele brieven inne waren, daer niet inne ghescreven en stont, ende waren alle gheseghelt met 's princhen seghele; dat was als zy iemand daer zy 't quaet up hadden ende dien uutbannen ofte dlijf nemen wilden, zy ginghen in de voorseide lade, ende namen eenen beseghelden brief daer ute, ende screven daer inne dat hemlieden gheliefde, ende zeyden dat was dmandement van den prinche, ende also bedorven zy meneghen onnoselen man die goet voor zynen prinche was. Item, 't is de wetene ende wel te bemoedene dat de canselier de zelve brieven beseghelt hadde omme huerlieder quaet quereel daer mede te haudene, ende dat zy der stede vele goets ghestolen hadden, renten up de stede vercocht ende de penninghen van dien t' huerlieder profyte ghedeelt ende groote penninghen diversche heeren ghegheven, omme altijd te blyven in 't regement van der stede, ende dat zy 't calfvel ghemaect hadden, ten lasten van den ghemeenen insetenen van Ghent. Item, up den xv Maerte, donderdach in de halfvastenweke, was onthooft Pieter Hueribloc, vrydach meester Pieter Bauwins, saterdach Jan van Poucke. Item, 's maendaechs na Halfvastenen was by justicien [p. 300] onthooft Roelant van Wedergrate, Me Philips Sersanders, Olivier de Grave, huvettere, ende 's daechs daerna dat de justicie ghedaen was sciet elcke nerringhe ende trock elc uut huerlieder huusen t' huuswaert, elc zijn ambacht doende, nemaer Jan van de Poele bleef langhe ghevanghen ligghende, ende wart in 't ende ontsleghen, ghemerct dat hy ombesculdich vonden was. Item, in de weke voor de ghoeweke, ende was up den letsten dach van Maerte, werden weder vergadert alle de nerringhen in huerlieder huusen met wapenen ende stocken, ende trocken ter maert met hueren banieren, ende waren vergaert vijf daghen lanck, ende op den vijfsten dach quam ter maert de Hooghe ende Mooghende princhesse Marie, biddende den ghemeenen volcke dat zy wilden gratie geven den protonotaris, den canselier van Borgondien Minheere den grave van Hemelcourt (Humbercourt), die ghevanghen laghen; 't volck ende 't ghemeente ghinc te rade omme andwoorde te ghevene, belasten haer te segghene: dat zy beswooren hadde also wel recht te doene over den rijcke als over den aermen, ende dat zy wilden justicie ghedaen hebben, indien zy daer inne bevonden werden; wanof de graefnedinne de andworde verstont zeyde den ghemeenen volcke saluut ende goeden dach; zy liet daer mede gewerden heere ende wet, ende trac also t' hueren hoove. Item, binnen derden daghe daerna waren scepenen van beede bancken, beede de dekenen, de heeren van der princesse daertoe gheconvutert ter pijnbanc ende scerper exame van den ghevanghen heere den canselier, den grave van Hemelcourt, ende van Mer Jan van Melle, die oppertresorier van der stede van Ghent was, die oock wonderlicke zaken [p. 301] te kennen gaf ghelijck d'andere alsvooren, ende de exame van dese heeren huerlieder verkennen ende verlyde was der princhesse te kennen te ghegheven ende ghetoecht up den Witten Donderdach 's morghens in 't Hof ten Walle, ende up den zelven voornoene waren zy ghehaelt uut den 's Gravensteen, ende also tot den Scepenhuse in de vierschare brocht, ende worden daer verwijst ter doot. Item, 's achternoens waren zy brocht up de Vrydachmaert up een schavaut daer alle de neringhen in de wapenen stonden, daer eerst onthooft was mijnheere den chanselier van Borgondien, ende was te grave ghedreghen met vijftich tortsen, ende begraven t' Onse Vrauwenbroêrs, d'ander was Mer Jan van Melle, ruddere, ende was begraven t' Sente Michiels met tien tortsen. Item, de grave van Hemelcoert was op een scavaut onthooft dat behanghen was met swarten lakene, omme dat hy 't gulden vlies an hadde van den grave Kaerle, en hem dochte dat men hem uut dien niet en zaude durfven ter doot in justicien bringhen, nemaer 't was hem rudderlick afghedaen, ende hy sadt in eenen setele, ende also was hy onthooft al sittende, ende hy was wech ghevoert in eenen hosbaer, verdect met swarten lakene behanghen, daer neffens ghinghen hondert mannen in 't swarte ghecleet met rauwcapproenen in den rauwe, ende elc hadde een tortse in de hant, ende also was hy gheconvoeyhiert totter poorte, ende also wech ghevoert tot boven Atrecht daer hy grave was, ende daer begraven.
|
Item, deze schepenen en dienden maar tot 's maandags voor Klein Vastenavond de 17de februari gemerkt dat op de Dertienavond hertog Karel bleven was te velde in de slag voor Nancy, de stad in 't hertogdom van Lorraine en was op een zondag. [Op de 13de avond bleef hertog Karel voor Nancy en was daar begraven. 't Incarnatie: Nocte Regum succubuit Carolus. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit schependom zo vocht hertog Karel tegen de Zwitsers en de Zwitsers hadden de victorie, en de hertog liet er veel volk en veel goed, en ontkwam met een kleine macht van volk en had voortaan niet meer victorie en dat geschiede in de vasten. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar zo verzamelde weer de hertog Karel en de Zwitsers, de hertog tegen .... (Sigismund) van Oostenrijk en de hertog van Lorraine en ze ontvielen de hertog Karel zo in zulke wijze dat er al verre bleef de hertog Karel, en meest alle zijn edelen; dit geschiedde de 5de dag van januari; God wil zijn ziel ontfermen en alle zielen. (K.M.) [pagina 296] - Item, in dezen tijd zo was in Zwitserland gepreekt van geleerde mannen religieuzen dat men op de hertog Karel van Bourgondië mocht vechten, zonder zonde gelijk op de Turken. (K.M.)] Item, in dit jaar was te Gent een opstel gemaakt bij nacht van een gedeelte molenaars van het zand en meer andere personen om een wapening te maken dat niet vol kwam en daarvan waren er negenen gevangen en bij schepenen verwezen en onthoofd; hierover zaten de heren van de raad met schepenen van beide de banken; daar las men hun feiten en hun lichamen waren gevoerd buiten de Muiderpoort, gesteld elk op een rad en de hoofden op een schacht en noch waren er 9 of 10 gedaagd en waren bij non-comparitie gebannen en hun neringen verbeurd tot 5 personen, te weten: Jan de Backere, Jan de Cupere, Joos Heindericx, Gheert Heechove en Lievin de Cupere. Item, in dit jaar was de hertog van Gelder Adolf, ten verzoek van die van Gent, gehaald te Kortrijk uit het kasteel daar hij gevangen lag en aldaar ontslagen en kwam binnen Gent de eerste dag van februari mits de dood van hertog Karel van Bourgondië was hij kapitein gemaakt om vrouwe Marie te behoeden en trokken uit de 9de van mei 77 en lagen te Spiere zeven weken regen de Fransen en ze trokken voor Doornik te Spiere liggen met de drie leden van Vlaanderen, te weten: Gent, Brugge en Iperen; daar zich de derde reedt spelen kwamen de Fransen op hem en bleef daar dood geslagen en ligt te Doornik begraven. [pagina 297] Item, dit gebeurde op een vrijdag morgen omtrent zes uur de 17de dag van januari. Item, de 5de februari in 't voornoemde jaar waren open gedaan de Spittaalpoort de Peterceliepoort en Sint Lievinspoort die gesloten hadden gestaan sinds de vrede van Gavere. Item, op de 25ste januari afgeroepen de kelioot van de koren, de tarwe 2 gr., de rogge 1 gr., bonen en erwten 3 gr. van elke halster. Item, vrouwe Marie die een jonge maagd was trok op de 16de in februari naar Zwijnaarde en vandaar kwam ze te Gent en bezwoer het land van Vlaanderen en binnen twee dagen daarna kozen schepenen van beide de banken beide de dekens en voort alle de andere dekens van de neringen en alle de gezworenen. [Op den Vastenavond bezwoer vrouw Marie 't land en graafschap van Vlaanderen buiten Gent; maar tevoren eer mevrouw 't land bezwoer lagen diverse neringen in hun huizen en dat uit oorzaak van diegene die regeerden altijd contrarie waren en ten vijf of zes stonden valse brieven overgaven om mevrouw te beletten wat ze niet gedaan kregen; want vrouw Marie werd het gewaar dat hun opzet kwaad was; ze zond daar heren van hun staat heimelijk ontboden dat ze 't volk houden zou in vrede en dat men ze liet gebruiken de giften die ze hen gegeven had. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar was vrouwe Marie te Brugge; in 't bezweren van het land was twee maal genomen het crucifix uit haar handen. (K.M.)] [pagina 298] Item, die van Gent zagen het kwade regiment van hun wethouders aan en dat de hertog Karel alzo in ’t veld gebleven was, de neringen trokken met wapenen en stokken in hun huizen en vandaar ter markt en wilden vandaar niet scheiden eer ze hadden 't gebruik van hun privilegies die ze beloofd waren die vrouwe Marie ze beloofde en bezegelde. Item, op de 14de maart waren ze weer in wapenen waarin ze murmelden ter oorzaak van de justitie van de molenaars en andere dat ze hun neringen moesten verliezen en wilden weten wie dat 't kalfsvel gemaakt hadden en verkregen van de verbond zonder weten van de gemeente, dan of dat ze vergaderden ten Collatie zolder de over deken en de deken van de Ambachten en de gewone deken van neringen en de gezworenen; daar kwamen schepenen van beide de banken tot drie stonden om te weten wie dat zou gemaakt en verkregen hebben ten laste van de gemeente ingezeten van deze stad en werd bevonden dat in 't jaar van 68 als Roelant van Wedergrate voorschepen en meester Philips Sersanders, Olivier de Grave, schepenen waren met hun medeplegers en dit waren dezelfde die 't verbond gemaakt en verkregen hadden in contrarie de privilegies der stad van Gent. Item, daar waren gevangen deze navolgende personen, te weten: Pieter Hueribloc die geworden was heer van de Raad in Vlaanderen, Jan van Poucke, Meester Pieter Bauwins, Jan van de Poele, timmerman. Item, daar waren noch gevangen de kanselier van [pagina 299] Bourgondië, de graaf van Hemelcourt (Humbercourt), den protonotarius bisschop van Terrenburch ten verzoeken van de vier landen en Meneer Jan van Melle die gehaald was met den Witte Kaproenen te Dendermonde. Item, terzelfder tijd was ter bank gebracht in ’s Gravensteen op de grote zaal Meester Pieter Bauwens die blind was en die werkte in zijn pijn en gaf te kennen het volgende bij ze voorgesteld; hij wees een lade sta en in een muur gemetseld waar vele brieven in waren waar niet in geschreven stond en waren alle gezegeld met ’s prins zegel; dat was als ze iemand daar ze het kwaad op hadden en die uitbannen of het lijf nemen wilden, ze gingen naar die voorzegde lade en namen een bezegelden brief daaruit en schreven daarin wat ze geliefde en zeiden dat was het mandement van de prins en alzo bedorven ze menige onschuldige man die goed voor zijn prins was. Item, 't is de weten en wel te vermoeden dat de kanselier die brieven bezegeld had om hun kwade twisten daar mee te houden en dat ze de stad veel goeds gestolen hadden, renten op de stad verkocht en de penningen van die tot hun profijt gedeeld en grote penningen diverse heren gegeven om altijd te blijven in 't regiment van de stad en dat ze het kalfsvel gemaakt hadden ten lasten van de algemene ingezetene van Gent. Item, op de 15de maart, donderdag in de halfvasten week was onthoofd Pieter Hueribloc, vrijdag meester Pieter Bauwins, zaterdag Jan van Poucke. Item, 's maandags na Halfvasten was bij justitie [300] onthoofd Roelant van Wedergrate, Meneer Philips Sersanders, Olivier de Grave, huidenvetter en 's daags daarna dat de justitie gedaan was scheidde elke nering en trokken naar hun huizen huiswaarts en deed elk zijn ambacht, nee maar Jan van de Poele bleef lang gevangen liggen en werd tenslotte ontslagen gemerkt dat hij onschuldig bevonden was. Item, in de week voor de goede week en dat op de laatste dag van maart werden weer vergaderd alle e neringen in hun huizen met wapenen en stokken en trokken ter markt met hun banieren en waren verzameld vijf dagen lang en op de vijfde dag kwam ter markt de Hoge en vermogende prinses Mari en bad het gewone volk dat ze wilden gratie geven de protonotarius, de kanselier van Bourgondië Mijnheer de graaf van Hemelcourt (Humbercourt) die gevangen lagen; 't volk en 't gemeente ging te rade om antwoord te geven en belasten haar te zeggen: dat ze bezworen hadden alzo wel recht te doen over de rijke als over de arme en dat ze wilden justitie gedaan hebben indien ze daarin bevonden werden; waarvan de gravin de antwoordde en terstond zei ze het gemeente volk saluut en goede dag; ze liet daarmee geworden heer en wet, en trok alzo tot haar hof. Item, binnen de derde dag daarna waren schepenen van beide banken, beide de dekens, de heren van de prinses daartoe besloten ter pijnbank en scherp examen van de gevangen heer de kanselier, de graaf van Hemelcourt en van Meneer Jan van Melle, die opperpenningmeester van der stad van Gent was die ook wonderlijke zaken [pagina 301] te kennen gaf gelijk de 'andere als voor en het examen van deze heren hun bekennen en belijden was de prinses te kennen te gegeven en getoond op de Witte Donderdag 's morgens in 't Hof ten Walle en op dezelfde voor noen waren ze gehaald uit de 's Gravensteen en alzo tot het Schepenhuis in de vierschaar gebracht en werden daar ter dood verwezen. Item, te achter noen waren ze gebracht op de vrijdag markt op een schavot daar alle neringen in de wapenen stonden, daar eerst onthoofd was mijnheer de kanselier van Bourgondië en was te graf gedragen met vijftig toortsen en begraven t' Onze Vrouwe broeders, de ander was Meneer Jan van Melle, ridder, en was begraven t' Sint Michiels met tien toortsen. Item, de graaf van Hemelcourt was op een schavot onthoofd dat behangen was met zwart laken omdat hij 't gulden vlies aan had van de graaf Karel en hij dacht dat men hem daardoor ziet zou durven ter dood in justitie brengen, nee maar 't was hem ridderlijk afgedaan en hij zat in een zetel en alzo was hij onthoofd al zittende en hij was weg gevoerd in een draagbaar bedekt met zwart laken behangen waar neffens gingen honderd mannen in ’t zwart gekleed met rouw kaproenen in het rouw en elk had een toorts in de hand en alzo was hij begeleid tot de poort en alzo weg gevoerd tot boven Atrecht daar hij graaf was en daar begraven. Item, de protonotarius wachtte op het bisshopdom van Terrenburch en bleef noch lange tijd gevangen daarna liggen omdat hij behoorde onder het geestelijken recht gestraft te worden en omdat hij priester was. [pagina 203] Item, in dit jaar werd Sint Livinus weer bij de gemeente t' Houthem gedragen die men lange tijd te wagen derwaarts gevoerd had zodat de paarden kwalijk voeren die gang, alzo men zei. Item, toen deze justitie gedaan was gingen de heren van de wet van banier tot banier, van deken tot deken, baden ze dat ze scheiden wilden van de markt met vrede en ze consenteerden daar alle algemeen in en alzo scheiden ze met vrede. [Op Sint Bartholomeus avond was in de vierschaar van de Keur verwezen Livine Lavauts omdat ze vermoord had haar getrouwde man daar hij op zijn bed lag en op Sint Crispinus dag waren bij de heren van de raad verwezen vijf gezellen. (Pr. Ar.B.)] |
Tweede Schependom van 1476 die aankwam op de Kleine Vastenavond de 18de dag in februari.
|
Mijnheer de Prelaat van Sint Baafs. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijnheer de Prelaat van den Dunen. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Meneer Philips van Hoorne, Heer van Bausungnies en van Gaasbeek. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijnheer Lodewijc van Scorisse, hoog baljuw van Gent. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Meneer Woutere, heer vander Gracht. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 303] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1477.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Sint Baafs. |
|
Meneer Joos de Lalain. |
|
Meester Andries Colins, president. |
|
Mijnheer van der Gracht. |
|
Jan van Dadyselle, hoog baljuw van Gent. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jacob van Wymeersch, overdeken. |
Jan de Vechtere. |
|
Zegher de Mey. |
|
|
[pagina 304] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, den xxvij in Ougste dede hertoghe Macximiliaen van Oostenrijcke, keyser Fredericx zoone, zyne intreye binnen der stede van Ghent, die zeer blydelic ontfanghen waert. Item, tsanderdachs traude hy vrauwe Marye, hertoghinne van Borgondien, binnen der stede van Ghent, ende was de edelste ende rijcste dochter van al Kerstenhede.
|
Item, de 27ste augustus deed hertog Maximiliaan van Oostenrijk, keizer Fredericks zoon, zijn intrede binnen de stad van Gent die zeer blijde ontvangen werd. Item, anderdaags trouwde hij vrouwe Marie, hertogin van Bourgondië, binnen de stad van Gent en was de edelste en rijkste dochter van al Christenheid.
|
|
[pagina 307] |
|||||
|
1478. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Willem van der Cameren. |
Daneel Claus. |
|
Gillis Utenhove. |
Jan van Coppenhole. |
|
Gyselbrecht de Lu. |
Martin Linesone. |
|
Jacob Annaert, fs Symoens. |
Daneel Utendale. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Roeland de Baenst, ridder. |
Meester Geerolf van der Haghe. |
|
Geerolf Goetghebuer. |
|
|
Oste Pappal. |
Jan Heyman. |
|
Joos van Wijchuus. |
Jan van Caudenberghe. |
|
Jooris de Wale. |
Lambrecht Beyaert. |
|
Jan van den Bundere. |
Zegher Bolloc. |
|
Arend de Clerc. |
Willem de Vos. |
|
Daneel Onredene. |
Joos de Bake. |
|
Boudijn de Smet. |
Jan van den Moure, in den Cop. |
|
Christiaen de Hamere. |
Mathijs Reyns. |
|
Pieter van Boxelaer. |
Anthonis van Loo. |
|
Jan van den Denne. |
Joos van den Haute. |
|
Joos Polleyt. |
Vincent van den Wijngaerde. |
|
Jan de Brauwere. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jacob van Wymeersch. |
Jan de Vechtere |
|
1479.
Commissarissen.
|
Mijnheer de prelaat van den Dunen. |
|
Mijnheer van Gaesbeke. |
|
Meneer Jan, heere van Dadiselle. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jaspar van den Hole. |
Zegher de Mey. |
|
Willem van der Scaghe. |
Jan de Vechtere. |
|
Gillis van den Broucke. |
Jan de Coninck. |
|
Lievin Utermeere. |
Inghelram Steel. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Adriaen van Ravenscoot, ridder. |
Mer Adriaen Vilain, Ridder, heer van Resseghem. |
|
Jacob van Wymeersch. |
Pieter van Hauwaert. |
|
[pagina 312] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer berrendet te Ghent up de Vismaert 't Haenkin ende de Merminne (ende 't Veerkin. Pr. Ar.B.), ende daer verbrande inne Pieter Verreken ende zijn wijf, ende by dien brand was de Vismaert vermeerdert. Item, in dit jaer ghelach vrauwe Marye te Brussele van eene jonghe dochtere genaempt Mergriet, ende was kersten ghedaen up den xjen in Lauwe, ende waren de meteren de vrauwe ende douwareghe van den hertoghe Kaerle. Item, in dit jaer vrauwe Margriete, jonghe dochtere van den hertoghe Macximiliaen ende van vrauwe Marye, was t' huwelicke ghegheven Caerle des conincx Lodewijcx van Vranckerijcke zoone, daer men huer groot onghelijc in dede, zoo hier naer volcht.
|
Item, in dit jaar verbrandde te Gent op de Vismarkt 't Haenkin en de Merminne ( en 't Veerkin. Pr. Ar.B.), en daar verbrandde in Pieter Verreken en zijn wijf en bij die brand was de Vismarkt vermeerderd. Item, in dit jaar lag vrouwe Marie te Brussel van een jonge dochter genaamd Margriet, en was gedoopt op de 11de januari en waren de meters de vraouwe en doariere van de hertog Karel. Item, in dit jaar vrouwe Margriet, jonge dochter van de hertog Macximiliaan en van vrouwe Marie, was te huwelijk gegeven Karel de koningszoon van de koning Lodewijc van Frankrijk, daar men haar groot ongelijk in deed, zo hierna volgt.
|
1480.
Commissarissen.
|
Mijnheer van Gaesbeke. |
||
|
Mijnheer de prelaat van den Dunen. |
||
|
Dieric van der Gracht, Meneer Wouters zoon. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Symoen Borluut. |
Jan van den Buendere, overdeken. |
|
|
Philips van der Zickelen. |
||
|
Claeys van Bommale. |
Jan de Rantere. |
|
|
Jan Maes. |
Arend de Cleerc. |
|
|
Jan Steel. |
||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Mer Joos van Ghistele, ridder. |
Jooris van den Moure. |
|
|
Claeys de Ghier. |
||
|
Gheerolf Goetghebuer. |
Gillis de Bels. |
|
|
Jacob Heyman. |
Willem Sloove. |
|
|
[p. 315] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was Jan Damman ghebannen up den xjen in Meye vijftich jaren uut Vlaenderen, omme dat hy 't secreet van scepenen uut drouch ende te kennen gaf. [Item, in 't selve jaer banden de xij schepenen Jan Damman haren gheselle, ende was den iiijen schepene, den xj in Mey, omdat hy 't secreet van schepenen uutbrachte aengaende den heere van Gaesbeke, ende noch dry andere tittelen, l. jacr. (K.M.)] Item, in dit jaer was 't eenen eauden wintere. [Item, in dit jaer was 't eenen cauden winter beghinnende voor Kersdach, ende duerde wel x weken lanck, ende oock eene groote windeloosheyt; de watermeulens waren bevrosen; aldus hadde men ghebreck van broodt. (K.M.)] Item, in dit jaer was te Ghent in colatien ghevraecht of men de Cuupbrugghe maken wilde die menich jaer qualie [p. 316] ghestaen hadde, ende was by der gemeente gheconsenteert dat men die maken zaude. Item, duer 't Cuupgat was ghedregen drooghevocts Onse Lieve Vrauwe van den Freminueren, up Sente Amelbergheavont, ende up haren dach was Sente Amelberghe daer ooc duere ghedragen met menichte van volck, ende was maendach. Item, tsondaechs na half ouchste was Onse Vrauwe van Sente Pieters duer 't Cuupgat ghedregen met menichte van volcke. Item, de dijcken van den Cuupgate waren uutghesteken den xxiiij Septembris. Item, in dit jaer was Onse Vrauwenbeelde ghestelt voor Sente Joorishuus, den xvijen in Meye. [In dit jaer was Onse Vrauwe ghestelt an Sent Joorishuus, up den houck, jeghen voer 't Scepenhuus. (Pr. Ar.A.)] Item, in 't selve jaer waren de hoofden ghestelt van Willem van der Schaeghen le Ghent, t' Sente Baefs, up den Colatiesoldere, ende was te Ghent ghebannen, ende ghecreech zijn lant van den sovereyn, ende woende te Brugghe, ende by versoucke van die van Ghent hy waert ghevanghen by subtylheden, ende hy ontquam met grooter avontueren, ende was weder ghebannen, ende daer na up Sente Michielsdach t' Sente Baefs, in eene wapeninghe doot gheslaghen van Remeeus volcke. [Na de beroerte, corts daer na (dese beroerte had voor oorsaeck 't kiesen van scepenen), wart voor een amende ghewesen dat men een figuere van eenen hoofde stellen saude, buten an den muer van den Scepenhuuse van mottale in meshuse ter eeuwegher memorien van Willem van der [p. 317] Schaghen, ende daer onder 't hooft an 't Scepenhuus stont, gheordineert: ‘Dit es een amende die Willem van der Schaghen gheordineert was te doene, omdat hy ballynck zijnde van der stede, hem vervoerdert heeft up zekere in 't landt te commene by hem vercreghen by den souvereyn, ende es ghecommen binnen der stede van Brugghe, zonder consent van scepenen van de Keur in Ghendt, aldus hier ghestelt den 15 July 1480, ende was weder erbannen 50 jaer op zijn lijf.’ (Pr. Ar.A.) - Item, oock moeste de voorseyden Willem van der Schaghen, een hooft up den Colatiesoldere stellen, ter eeuwegher memorien, in amende, ende onder 't hooft, dat up den Collatiesolder stont, was ghescreven, dat hier onder staet ghescreven: Notable persoonen, van hoogher namen Gheauctorisert, omme vermaken der wet Committert discretelick naer betamen Persoonen van eeren uut elck let, Omme t' previlegie zuver ende net T'onderhaudene, ende 's prinschen heerlichede: Overdynck alle saken, hoe ende bet Hem alle dynck voucht, in eendrachtichede; Spieghelt u hier an, so heb dy vrede. - Item, up Sente Jansavont uutgaende Ougst, was Jacob Clauwaert als Amman ghebannen 50 jaer uuten lande ende graefschap van Vlaenderen, omme dat hy contrarie den previlegie meer ghenomen hadde van den ghevanghene dan hy behoorde te nemene. (Pr. Ar.A.) - Item, in dit jaer te Ghendt waren ghebannen t'eender tijt lxxxiiij persoonen uyt diversche steden ende dorpen [p. 318] in Vlaenderen, al uytter casselrye van Ghendt, ende met dien ghelde dat daeraf quam loste men de renten van der stede. (K.M.)] Item, in dit jaer was 't westende van Sente Michielskercke ende de voorkercke beghonnen te vermaken, ende de strate verleit. Item, in dit jaer waren de huusen van Mynen heere van Sente Pieters die verbrant waren an de Vismaert afghebroken, beghinnende van in de Curtemunte tot by den Vleeshuuse. Item, in dit voornoemde jaer den xxvj, den xxix ende xxxj, wesende vrydach, maendach ende woonsdach, was Lodewijc van der Linden ter justicie ghevoert; de voornoemde drye daghen lanc up eene slede, ende ghestreken te vele plaetsen up zijn bloot lijf met eenen gheloeyden ysere, ende daerna ghestelt up 't pellory an 't Vleeshuus, ende daer zijn tonghe ghecurt, ende ghebannen uut Vlaenderen, omme dat hy blasphemye ghesproken hadde van Gode van Hemelrijcke. Item, de nerringhe van den tappijtswevers plaghen huer messe te doen doen tsondaechs voor Onser Vrauwen autaer van Marya ter Eeren, ende over vele jaren daer te vooren, ende 't ghulde van Marya t' Eeren hadde ghebrec van harer messe naer costuume, ende by tusschenspreken van kercmeesters ende prochiepapen cochte 't ghulde de nerringhe uut der cappelle, ende de nerringhe hadde eene cappelle daer naest, ende 't ghulde dede de nerringhe saegie verstellen ende ooc de ghelaesveistere metter roede van Jesse uut Onser Vrauwencapelle, zonder den cost van der nerringhe, ende deden eerstwaerf huerlieder messe doen up den Palmsondach. [p. 319] [Op den xxvij Maerte trocken die van Ghendt ter Vrindachmaert omme dat men zeyde dat de Franchoysen waren tusschen Ghendt ende Brugghe, ende sauden in 't vertrecken onzen gheduchten prinche ontschaect hebben, want up den zelven nacht sloughen up de prochien tusschen Brugghe ende Curterijcke de clocke, ende up den zelven nacht waren de Franchoysen tot xviij ghevanghen, die waenden getrokken t' hebben in 't casteel te Curterijcke. (Pr. Ar.B.) - Den ij Juny was te Ghent ghevierendeelt eenen Franchois die hier binnen der goede weke bracht letteren van verraderien; zynen buuck met alle de andere leden waren ghehangen buuter Persellepoorte an eenen boom. (Pr. Ar.B.) - Den iij July trocken die van Ghendt uute by den conincxstavelryen naer den Nieuwen Dijck; up elcke conyncstavelrye twee mannen, ende elcken conynck hadder viije. (Pr. Ar.B.) - Den xven July zo quam een verwaet up den Tresorier der stede van Ghendt, welck verwaet ghesonden was by eenen recteur van Luevene Mr Pieter, gheboren binnen der stede van Brugghe, omme dieswille dat de Tresorier niet en wilde betalen de behoorelijcke costen die de voorseyde Mr Pieter hadde ghedaen ter cause van vier ponden gr. die hy hadde up de stede van Ghendt. Op den selven dach wert de voornoemde Mr Pieter by de wet van Ghendt ghebannen vijftich jaren, ende men gheboot van strate tot strate met een trompette dat alle de gone die kinderen hadden ligghende ter scholen binnen der stede van Luevene, dat se de zelve sauden doen t' huus halen ofte doen commen, ende elc dies ware in ghebreke op den ban van vijftich jaren. (Pr. Ar.B.) - Up den xxix July so beleyde de prinche de stede van Terwaen. - Den iij Juny quam de bisschop van Doornicke ende de cardinael van Roome binnen Ghendt. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was Jan Damman gebannen op de 11de in mei vijftig jaren uit Vlaanderen omdat hij 't secreet van schepenen uitdroeg en te kennen gaf. [Item, in hetzelfde jaar bonden de 12 schepenen Jan Damman, hun gezel, en was de 4de schepen de 11de in mei omdat hij 't secreet van schepenen uitbracht aangaande de heer van Gaesbeke en noch drie andere titelen, l. jaar. (K.M.)] Item, in dit jaar was ’t een koude winter. [Item, in dit jaar was ’t een koude winter die begon voor Kerstdag en duurde wel 10 weken lang en ook een lange tijd zonder wind; de watermolens waren bevroren; aldus had men gebrek van brood. (K.M.)] Item, in dit jaar was te Gent in collatie gevraagd of men de Kuipbrug maken wilde die menig jaar kwalijk [pagina 316] gestaan had en was bij de gemeente geconsenteerd dat men die maken zou. Item, door ’t Kuip gat was gedragen droogvoets Onze Lieve Vrouwe van de Freminuren, up Sint Amelberga avond en op haar dag was Sint Amelberga daar ok door gedragen met menigte van volk en was een maandag.Item, zondag na half augustus was Onze Vrouwe van Sint Pieters door het Kuip gat gedragen met menigte van volk. Item, de dijken van het Kuip gat waren uitgestoken de 24ste september. Item, in dit jaar was Onze Vrouwe beeld gesteld voor Sint Joris huis 17de mei. [In dit jaar was Onze Vrouwe gesteld aan Sint Joris huis op de hoek tegen voor 't Schepenhuis. (Pr. Ar.A.)] Item, in hetzelfde jaar waren de hoofden gesteld van Willem van der Schaghen le Gent, t' Sint Baafs op de Collatie zolder en was te Gent gebannen, en kreeg zijn land van de soeverein en woonde te Brugge, en bij verzoek van die van Gent werd hij subtiel gevangen en hij ontkwam met grote avonturen en was weer gebannen en daarna op Sint Michiels dag t' Sint Baafs in een wapening dood geslagen van Remeeus volk. [Na de beroerte, kort daarna (deze beroerte had voor oorzaak 't kiezen van schepenen), werd voor een gedachtenis gewezen dat men een figuur van een hoofd stellen zou buiten aan de muur van het Schepenhuis van mortale in mis huis ter eeuwiger memorie van Willem van der [pagina 317] Schaghen en daaronder 't hooft aan ’t Schepenhuis stond geordineerd: ‘Dit is een gedachtenis die aan Willem van der Schaghen geordineerd was te doen omdat hij als balling van de stad hem bevordert heeft op zeker in 't land te komen bij hem verkregen bij de soeverein en is gekomen binnen de stad van Brugge zonder consent van schepenen van de Keur in Gent, aldus hier gesteld de 15de juli1480, en was weer verbannen 50 jaar op zijn lijf.’ (Pr. Ar.A.) - Item, ook moest de voorzegde Willem van der Schaghen een hoofd op de Collatie zolder stellen ter eeuwiger memorie in gedachtenis en onder 't hoofd dat op de Collatie zolder stond was geschreven dat hier onder staat geschreven: Notabele personen, van hoge namen Geautoriseerd, om vermaken de wet Gecommitteerd discreet naar betamen Personen van eren uit elk lid, Om t' privilegie zuiver en net Te onderhouden en ’s prins heerlijkheid: Overdenkt alle zaken, hoe en beter Hem alle ding voegt in eendracht; Spiegelt u hieraan ,zo heb je vrede. - Item, op Sint Jans avond uitgang augustus was Jacob Clauwaert als gezagsdrager gebannen 50 jaar uit het land en graafschap van Vlaanderen omdat hij contrarie de privilegie meer genomen had van de gevangenen dan hij behoorde te nemen. (Pr. Ar.A.) - Item, in dit jaar te Gent waren gebannen te een tijd 84 personen uit diverse steden en dorpen [pagina 318] in Vlaanderen, al uit de rechtsgebied van Gent en met het geld dat er van af kwam loste men de renten van de stad. (K.M.)] Item, in dit jaar was 't westen van Sint Michiels kerk en de voor kerk beginnen te vermaken en de straat verlegd. Item, in dit jaar waren de huizen van Mijnheer van Sint Pieters die verbrand waren aan de Vismarkt afgebroken, begint van in de Kortemunt tot bij het Vleeshuis Item, in dit voornoemde jaar de 26ste, de 29ste en 3ste vrijdag, maandag en woensdag was Lodewijc van der Linden ter justitie gevoerd; de voornoemde drie dagen lang op een slede en gestreken te vele plaatsen op zijn blote lijf met een gloeiend ijzer en daarna gesteld op het pelorie van het Vleeshuis en daar zijn tong gekort en gebannen uit Vlaanderen om dat hij blasfemie gesproken had van God van Hemelrijk. Item, de nering van den tapijtwevers plagen hun mis te doen zondags voor Onze vrouwe altaar van Maria ter Eren en over vele jaren daar tevoren en 't gilde van Maria t' Eren had gebrek van haar mis naar het gebruik en bij tussenspreken van kerkmeesters en parochie papen kocht 't gilde de nering uit de kapel en de nering had een kapel daarnaast en het gilde deed de nering vaandel verstellen en ook glazen venster met de roede van Jesse uit Onze Vrouwe kapel zonder de kosten van de nering en deden de eerste keer hun mis op de Palmzondag. [pagina 319][Op de 27ste maart trokken die van Gent ter Vrijdag markt omdat men zei dat de Fransen waren tussen Gent en Brugge en zouden in 't vertrekken onze geduchte prins geschaakt hebben, want op dezelfde nacht sloegen op de parochies tussen Brugge en Kortrijk de klok en op dezelfde nacht waren de Fransen tot 18 gevangen die waanden getrokken t' hebben in 't kasteel te Kortrijk. (Pr. Ar.B.) - De 2de juni was te Gent gevierendeeld een Fransman die hier binnen de goede week bracht letters van verraad; zijn buik met alle de andere leden waren gehangen buiten de Persellepoort aan een boom. (Pr. Ar.B.) - De 3de juli trokken die van Gent uit bij de koningstafel naar de Nieuwe Dijk; op elke koningstafel twee mannen en elke koning had er 8. (Pr. Ar.B.) - De 15de juli zo kwam een verwijt op de Penningmeester der stad van Gent, welk verwijt gezonden was bij een rector van Leuven Meneer Pieter, geboren binnen de stad van Brugge, om dieswille dat de Penningmeester niet wilde betalen de behoorlijke kosten die de voorzegde Meneer Pieter had gedaan ter oorzaak van vier ponden groten die hij had op de stad van Gent. Op dezelfde dag werd de voornoemde Meneer Pieter bij de wet van Gent gebannen vijftig jaren en men gebood van straat tot straat met een trompet dat alle diegene die kinderen hadden liggen ter scholen binnen de stad van Leuven dat ze die zouden doen thuis halen of doen komen en elk die erin gebrek was op de ban van vijftig jaren. (Pr. Ar.B.) - Op de 29ste juli zo belegerde de prins de stad van Terwaan. – De 3de juni kwam de bisschop van Doornik en de kardinaal van Rome binnen Gent. (Pr. Ar.B.)] |
1481.
Commissarissen.
|
Mijnheer de prelaat van den Dunen. |
|
Meneer Jan van Nieuwenhove, riddere. |
|
Dieric van der Gracht. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Lodewijc van Maerke. |
Jan van Coppenhole. |
|
Jan Lanen. |
Martin van den Buendere. |
|
Jan van den Wijncle. |
Joos van Wijchuus, deken van de Weverij. |
|
Willem van Meerhaute. |
|
|
Jan van der Boven. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Adriaen Vilain, ridder. |
Willem Bette. |
|
Jan van den Abeele, smid. |
Joos van der Eeken. |
|
Geeraerd Goetghebuer. |
Jan Dullaert, mersenier. |
|
Daneel Onredene. |
Jacob de Grutere. |
|
Arend Mast. |
Jacob de Cooman, fs Jans. |
|
Lievin de Groote. |
Jan de Peystere. |
|
Joos van den Berghe. |
Geeraerd van Anghereel. |
|
Jan de Wilde, olislaghere. |
Hubert van Lueribrouck. |
|
Jacob van Papeghem. |
Lievin Deynoot. |
|
Justaes Schietecatte. |
Jan van der Asselt, op t’ Zand. |
|
Lievin de Voghele. |
Joos de Brune. |
|
[p. 321] |
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
Item, in dit jaer was torreken ghemaect up de Leye, van Jan van der Schaeghen hove, by Alins hospitael. Item, in dit jaer was gheboren te Brusele, den x van Septembre, eenen jonghen sone van vrauwe Marye, ghenaempt Franchoeys; maer hy starf jonc. Item, in 't voornoemde jaer stont tusschen beede den Scepenhuse van de Keur ende van Gedeelde een groote myte met vasseelhaute, daer up dat vonden was een groote rolle van zes bladeren pampiers vul ghescreven, sprekende up den voorscepenen ende die van der wet ende den hueverdeken ende ander offichiers der stede, ende also stont de stede van Ghent in perykele van groter onghenouchte.
|
Item, in dit jaar was het torentje gemaakt op de Leie, van Jan van der Schaeghen hof bij Alins hospitaal. Item, in dit jaar was geboren te Brussel de 10de september een jonge zoon van vrouwe Marie, genaamd Fransoos; maar hij stierf jong. Item, in 't voornoemde jaar stond tussen beide de Schepenhuis van de Keur en van Gedeelde een grote mijt met fasseel hout waarop dat vonden was een grote rol van zes bladeren papier vol geschreven, sprak op de voorschepenen en die van de wet en de over deken en andere officiers der stad en alzo stond de stad van Gent in perikel van groot ongenoegen. Item, in hetzelfde jaar trokken de Jakobijnen uit Gent ter oorzaak dat ze gepreekt hadden en zeiden dat er ongelovige binnen Gent waren en daar was bij algemene collatie besloten en gezegd dat men verbieden zou al het land door hun statie en hun goed doen en in hetzelfde was alzo verboden binnen de stad met een trompet.
|
1482.
Commissarissen.
|
Meneer Adriaen Vilain, ridder, heer van Resseghem. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Meneer Jan van Nieuwenhove, ridder. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Meneer Joos van Moerbeke, ridder. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Philips van der Zickele. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 327] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de bisscop van Ludicke doot ghesleghen van Mer Willem van Arenberghe, ende daer boven bleef Mer Willem binnen der stede van Ludicke. Item, in dit jaer tsondaechs voor Sincxen, de kercke van Sente Anghneete ghewijt. Item, in dit jaer was consente van scepenen Sente Margriete, Sente Nicolaeis omme ghedreghen, ende was tsondaechs den xiiij Hoeymaent.
|
Item, in dit jaar was de bisschop van Luik dood geslagen van Meneer Willem van Arenberghe en daarboven bleef Meneer Willem binnen de stad van Luik. Item, in dit jaar zondags voor Pinksteren werd de kerk van Sint Agnes gewijd. Item, in dit jaar was consent van schepenen Sint Margriet, Sint Nicolaas om gedragen en was zondag de 14de juli.
|
1483.
Commissarissen.
|
Meneer Adriaen Vilain, ridder, heer van Resseghem. |
||
|
Meneer Jan van Nieuwenhove, ridder. |
||
|
Meneer Joos van Moerbeke, ridder. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Willem Rijm. |
Martin van den Buendere. |
|
|
Daneel Onredene. |
Justaes Schietecatte. |
|
|
Meester Gaultier Alaert. |
Arend de Cleerc. |
|
|
Philps van der Zickelen. |
Lievin de Voghele. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Symoen Borluut, Op ’t Zand.. |
Jacob de Grutere. |
|
|
Thomaes Heylinc. |
Joos van der Eecken. |
|
|
Jacob de Cooman, Fs Jans. |
Jan van Zeverne, fs Daneels. |
|
|
Geeraerd van Hanghereel. |
Joos van Zaemslacht. |
|
|
[p. 335] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer croop de hertoghe Maximiliaen in de stede van Utrecht, duer een gat dat ghebroken was duer den muer van der veste van der stede. Item, in dit jaer staerf coninc Lodewijc van Vranckerijcke ende de coninghinne. [Item, in dit jaer stierf Lowijs, coninc van Vranckerijck, als oock de coninginne syne vrouwe; welcke coninck hadde in syne sieckte een groot ghetal van musiciens by hem, wel omtrent 300, als oock veel costelijcke heyleghe reliquien van seer veel heylighen, oock veel goede ende geestelijcke persoonen, die voor hem ghedurich baden voor het gene hem noodsakelijck was. (K.M.)] Item, in dit jaer was hertoghe Maximiliaen voor Brugghe, maer en was niet inghelaten.
|
Item, in dit jaar kroop de hertog Maximiliaan in de stad van Utrecht door een gat dat gebroken was door de muur van de vest van de stad. Item, in dit jaar stierf koning Lodewijk van Frankrijk en de koningin. [Item, in dit jaar stierf Lodewijk, koning van Frankrijk, als ook de koningin zijn vrouwe; welke koning had in zijn ziekte een groot getal van muzikanten bij hem, wel omtrent 300, als ook veel kostelijke heilige relikwieën van zeer veel heiligen, ook veel goede en geestelijke personen die voor hem gedurig baden voor hetgeen hem noodzakelijk was. (K.M.)] Item, in dit jaar was hertog Maximiliaan voor Brugge, maar was niet ingelaten.
|
1484.
Commissarissen.
|
Meneer Adriaen Vilain, heer van Resseghem. |
||
|
Meneer Jan van Nieuwenhove. |
||
|
Meneer Joos, heere van Moerbeke. |
||
|
Philips van der Zickelen. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Lodewijck van Maercke. |
Jan de Rantere. |
|
|
Jan van den Kethulle. |
Jan van Coppenhole. |
|
|
Meester Joos Yoens. |
Jooris van Kercvoorde. |
|
|
Jan van den Abeele, overdeken. |
Jan de Witte, knaap van de weverij. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Daneel Onredene. |
Philips van der Zickelen. |
|
|
Pieter van Hauwaert. |
Fransoys van Loo. |
|
|
Jacob Heyman. |
Daneel Utendale. |
|
|
Jan van der Valleye. |
Sanders van Vaernewijc. |
|
|
Joos van den Haute. |
Claeys Van Bombale. |
|
|
Arend Mast. |
Jacob Goetghebuer, ten Vogelzang. |
|
|
Joos van den Berghe. |
Jan van Lake. |
|
|
Jan de Schermere. |
Lievin van Bost. |
|
|
Willem Doens. |
Joos de Bake. |
|
|
Jooris Sergant. |
Jacob Snahinc. |
|
|
Jan de Hond. Aen de Waelpoorte. |
Pieter Mattheus. |
|
|
[pagina 338] |
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de slach voor de Dendermonschepoorte te Ghent, 's maendaechs in de Sincxendaghe, den xxvij Meye. Item, in 't selve jaer, den viijen Julio, waren onthooft Willem Rijm, advocaet, ende Daneel Onredene, voorscepenen van Ghent. Item, in dit jaer waren eerstwaerf de plancken in 't Cuupgat gheleyt binnen Ghent ende een costelic nieuwe bedde gheleit omme de stede te bewaterene ende sterckene. Item, in dit jaer leedde Wauter van Rechem den hertoghe Macximilian van achtere in 't casteel te Audenaerde, ende also wan hy de stede van Audenaerde op den Dertienavont 's morghens tylic. Item, in dit jaer, den vj in April wan de hertoghe Macximilian Gheersberghe, welc waert verbrant, ghepilgiert, ende van ghelijcke de stede van Meenen, (Ninove. K.M.) [In dit jaer sprac men zeere van payse te Dendermonde tusschen den coninck van den Romeynen ende den lande van Vlaenderen, de welcke niet voort en ghynck, also men zwaerlick bevant in 't landt van Vlaenderen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was informatie ghehauden wie dat ze waren die de wapenynghe upghestelt hadden, ende waren ghebannen ende d'andere onthooft. (Pr. Ar.B.) - Den xxien July wart Jan Vlamynck scepene ghebannen ende xl persoonen. (Pr. Ar.B.) |
Item, in dit jaar was de slag voor de Dendermondse poort te Gent, maandag in de Pinksterdag de 27ste mei. Item, in hetzelfde jaar de 8ste juli waren onthoofd Willem Rijm, advocaat, en Daneel Onredene, voorschepenen van Gent. Item, in dit jaar waren eerst maal de planken in Kuipgat gelegd binnen Gent en een kostbaar nieuw bed gelegd om de stad te bewateren en sterken. Item, in dit jaar leidde Wauter van Rechem de hertog Maximiliaan van achter in 't kasteel te Oudenaarde en alzo won hij de stad van Oudenaarde op den Dertienavond ’s morgens vroeg. Item, in dit jaar de 6de in april won de hertog Maximiliaan Geraardsbergen wat verbrand werd, geplunderd en dergelijke de stad van Menen, (Ninove. K.M.) [In dit jaar sprak men zeer van vrede te Dendermonde tussen den koning van den Romeinen en het land van Vlaanderen, wat niet voortging alzo men ’t bezwaarlijk bevond in 't land van Vlaanderen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was informatie gehouden wie dat ze waren die de wapening opgesteld hadden en waren gebannen en de andere onthoofd. (Pr. Ar.B.) - De 21ste juli werd schepen Jan Vlamynck gebannen en 40 personen. (Pr. Ar.B.) |
|
[pagina 339] |
|||||
1485.Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Willem van der Cameren. |
Zegher de Vriese. |
|
Jan van Overbeke. |
Lievin van Praet. |
|
Fransoeys van den Velde. |
Martin Linezone. |
|
Gillis de Bels. |
Jan de Vos. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
die aankwamen de 8ste in juni. |
|
|
Jan van Vaernewijc, heer van Bost. |
Jan de Grutere, te Vaernewijc. |
|
Daneel Goetghebuer. |
|
|
Gillis van Zonnemare. |
Jan Vlaminc, t' Ste. Pieters. |
|
Lievin de Voghele. |
Gaultier van der Zype. |
|
Boudijn de Grutere. |
Jacob Utendale. |
|
Pauwels Deynoot. |
Claeys de Knijf, backere. |
|
Jacob de Pape. |
Jan van Bruewaen, fs Jacobs. |
|
Guyoet de Croec. |
Lievin van den Bossche. |
|
Jacob van der Eecken. |
Jan Claeys, ticheldeckere. |
|
Jan van den Denne. |
Jan van Loo, fs Maercx. |
|
Jan Doedins, fs Jans. |
Arend van der Beke. |
|
Boudijn van der Donct. |
Ritsaert van den Houte. |
|
Gillis Langhejans, kruidenier. |
Jacob van den Velde, schipper |
|
Jooris Sloc. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Justaes Schietcatte. |
Jan van der Boven |
|
[In dit scependom rees eene wapenynghe in zulcker wijs dat se duerde x daghen ende thien nachten, ende den viijen [p. 340] der zelver maent waren deze voornoemde scepenen verlaten, te wetene van beede bancken. (Pr. Ar.B.) - Item, den vj in Wedemaent was een wapeninghe opghestelt by eenighe notable van der stede ende sonderlinghe by den vryen schiplieden ende de vleeschauwers, ter voordernesse van den peyse, ende daer waert ghevanghen Daneel Onredene ende Maes Heyman, schepenen wesende, ende Gillis van den Broucke 's heeren knape, ende de heere van Resseghem, ende waren gheleyt in 's Gravensteen. (K.M.) - Item, den xvi Wedemaent, by opghevene van eenighe op de maerct staende, wort soo verre ghedaen dat de heere van Resseghem ghehaelt was uyt 's Gravensteen, ende ontsleghen, ende wort capiteyn ghecoren ende synen eedt ghedaen op 't Hoochuus. (K.M.) - In dit scependom trocken die van Ghendt, metsgaders die van Brugghe ende Ypere, naer Audenaerde metten heere van Romont, metsgaders drie capiteynen met de dry leden van Ghendt, te wetene: Jan van Eersele van de poorterie, Pieter Ghyselins van de nerynghe, Jan Clays van der Weverij, maer en conste up de stede niet ghedoen, ende zy trocken in 't cloostere van Eenhame up huerlieder stercte, ende laghen daer een maend tijdts ofte min zonder eenich faict te doene, ende quamen also naer huus. (Pr. Ar.B.) - Den vijen Juny quam de deken van de schiplieden met zyne ghesellen de Hoochpoort up, aldaer dat was Matthijs Pehaert met seker ghezellen, ende volchden ende vergaderden up de maerct, ende men slouch Roelant. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer waren verwesen ende onthooft met een vonnesse Ghyselbrecht Aelterman, Lievin Deynoot, Vinchent [p. 341] de Ruddere, Thuenis de Creemere, Eloy de Lossche; het waren goede mannen voor de stede. (Pr. Ar.B.)] |
[In dit schependom rees een wapening op zo’n manier dat het duurde 10 dagen en tien nachten en de 8ste [pagina 340] van dezelfde maand waren deze voornoemde schepenen verlaten, te weten van beide banken. (Pr. Ar.B.) - Item, de 6de januari was een wapening opgesteld bij enige notabele van de stad en vooral bij de vrije schiplieden en de vleeshouwers ter bevordering van de vrede en daar werden gevangen Daneel Onredene en Maes Heyman die schepenen waren en Gillis van den Broucke ’s heer knaap en de heer van Resseghem en waren gelegd in 's Gravensteen. (K.M.) - Item, de 16de januari bij opgeven van enige die op de markt stonden werd zo ver gedaan dat de heer van Resseghem gehaald was uit ’s Gravensteen en ontslagen werd kapitein gekozen en zijn eed gedaan op het Hoge Huis. (K.M.) - In dit schependom trokken die van Gent mitsgaders die van Brugge en Iperen naar Oudenaarde met de heer van Romont, mitsgaders drie kapiteins met de drie leden van Gent, te weten: Jan van Eersele van de poorterij, Pieter Ghyselins van de neringen, Jan Clays van de weverij, maar konden op die stad niets doen en ze trokken in 't klooster van Ename op hun sterkte en lagen daar een maand tijd of minder zonder enig feit te doen en kwamen alzo naar huis. (Pr. Ar.B.) - De 7de juni kwam de deken van de schiplieden met zijn gezellen de Hoge poort op aldaar dat was Matthijs Pehaert met zekere gezellen en volgden en vergaderden op de markt en men sloeg Roelant. (Pr. Ar.B.) [pagina 341] - In dit jaar waren verwezen en onthoofd met een vonnis Ghyselbrecht Aelterman, Lievin Deynoot, Vinchent de Riddere, Thuenis de Creemere, Eloy de Lossche; het waren goede mannen voor de sad. (Pr. Ar.B.)] |
Hierna volgen schepenen die aankwamen de 22ste in juli 1485 bij de kiezers hier onder geschreven, dan of onze harde geduchte heer de aartshertog van Oostrijk, enz., alleen commissaris was, uitgegeven in zijn presentie. (S.B.)
Kiezers vanwege de Heren alleen.
|
Philips van der Zickelen. |
||
|
Meester Fernant de Lixbonne. |
||
|
Jan Sersanders. |
||
|
Joos Pollet. |
||
|
Jan Beys. |
||
|
Jan Obrecht. |
||
|
Michiel van Overloope. |
||
|
Lievin Utermeere. |
||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
die aankwamen de 22ste juli 85 |
|
|
Geeraerd van Axpoele. |
Mer Roelant van der Wedergrate, ridder. |
|
Pieter de Rijcke. |
|
|
Joos van Melle, fs Jooris. |
Jacob Annaert, in de Drie Koningen. |
|
Jacob van Duermeez. |
|
|
Arend de Cleerc. |
Meester Christoffels de Grave. |
|
Jan van der Eeken, scipman. |
Joos Triest. |
|
Joos van Dixmude. |
Symoen Lippins. |
|
Jan de Buecle. |
Vincent Mayaert. |
|
Meester Jan van Sycleer. |
Symoen Clocman. |
|
Philips van den Bossche. |
Jacob van Melle, fs Jans. |
|
Meester Jan van der Haghe. |
Joos Stameraert. |
|
[pagina 342] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer quam d'hertoghe Macximiliaen te Ghent, ende dede zijn intreye met menichte van volcke van wapenen, ende alle de edele quamen te voet ghewapent metten crijchknechten, ende jeghens hem track Adolf van Cleve, heere van Ravesteen, Minheere Antonis, de bastaert van Borgondien, Minheere van Beveren ende andere, de drye staten 's lants van Vlaenderen zeer rykelic om zien. [In dit jaer was de keyser te Ghendt met den coninck van den Romeynen, synen sone, ij daghen ende iij nachten, track van daer te Brugghe. (K.M.)] Item, 's anderdaechs track de hertoghe met grave Philips zynen soone, t' Sente Pieters by den prelaet, ende van daer quam hy ter maert up 't Hoochuus, ende beswoer princelic voocht te zyne ende momboer 's lants van Vlaenderen tot dat grave Philips commen zal t' sijnder audde. Item, insghelicx swoeren 't ghemeente van Ghent trauwe ende eere, welcken paeys was uutghelesen up Onser Vrauwen Visitatiedach in Hoeimaent, en waren buuten paeyse ghesteken de grave van Rommont, de heere van den Gruuthuuse, de heere van der Vere, alle drye heeren van der oordene, ende zes persoonen van Ghent: Lievin van Massemen, Jacob Heyman, ende meer andere van Brugghe ende van Ypere tot xiiij personen, ende terstont was Matijs Pehaert, hueverdeken, voor 't Hoochuus rudder ghesleghen, [p. 343] omme dat hy met de sciplieden ende andere persoonen de wapeninghe hadde ghemaect, daer de stede veel dancx af quam. Item, in dit jaer, den xxvij Hoeimaent, up Sente Marie Maegdeleenendach, zoo was de obeysantie ghedaen van die van Ghendt van der comotie ende beroerte up Sente Verhildenplaetse; ende daer was overbrocht alle de previlegien, prescripsien, verbanden gheinpetreert ende vercreghen sint de doot van hertoghe Kaerle ende 's conincx van Vranckerijcke Lodewijcx tyde, ofte hoe dat zy vercreghen zijn, ende worden daer gheabboleert, ghecasseert ende te nieuten ghedaen, midts welcke de hertoghe gaf remis ende absolutie der stede van Ghent. Item, binnen den zelven Maria Maegdeleenendach snavonts zo vant hem de hertoghe Macximilianus in 't Schepenhuus ende presenteerde hem alleene commissaris ende coes viij kiesers omme de wet te vermakene, dewelcke zauden dienen van Half Ougst eerstcommende tot over een jaer, zonder prejudicie van tyde naer de costume ombegrepen. [Item, in 't selve jaer track de hertogh Maximiliaen uyt Brugghe naer Ypere met veel volck van oorloghe om weder in te cryghen eenighe steden in Artoys ende Piccardyen. (K.M.) - In dit schependom was 't ghelt ghestelt te Ghendt den xix Ougste: den Andriesgulden up vijf schellynghen ses grooten; den dobbel met ij leeuwen up vijf schellynghen, ende te Kersmesse daerna was weder den Andriesgulden ghestelt op vijf schellynghen, ende den dobbel ghenaemt Vierysers, up vijf grooten. (K.M.)] |
Item, in dit jaar kwam de hertog Maximiliaan te Gent en deed zijn intrede met menigte wapenvolk en alle de edelen kwamen te voet gewapend met de krijgsknechten en tegen hem trok Adolf van Kleef, heer van Ravestein, Mijnheer Anthonis, de bastaard van Bourgondië, Mijnheer van Beveren en andere, de drie staten van het land van Vlaanderen zeer rijk om te zien. [In dit jaar was de keizer te Gent met de koning van den Romeinen, zijn zoon, 2 dagen 3 nachten, trok vandaar te Brugge. (K.M.)] Item, 's anderdaags trok de hertog met graaf Philips zijn zoon, t' Sint Pieters bij de prelaat en vandaar kwam hij ter markt op het Hoge Huis en bezwoer principieel voogd te zijn en erfgenaam van het land van Vlaanderen tot dat graaf Philips gekomen zal zijn tot zijn ouderdom. Item, insgelijks zwoeren 't gemeente van Gent trouw en eer, welke vrede was uitgelezen op Onze vrouwe Visitatie dag in juli en waren buiten de vrede gestoken de graaf van Rommont, de heer van den Gruuthuuse, de heer van der Vere, alle drie heren van de orde, en zes personen van Gent: Lievin van Massemen, Jacob Heyman en meer andere van Brugge en van Iperen tot 14 personen en terstond was Matijs Pehaert, over deken, voor ’t Hoge Huis ridder geslagen [pagina 343] omdat hij met de schiplieden en andere personen de wapening had gemaakt waarvan de stad veel dank van kwam. Item, in dit jaar de 27ste juli op Sint Marie Magdalena dag zo was de observantie gedaan van die van Gent van de commotie en beroerte up Sint Verhilde plaatse; en daar was over gebracht alle privilegies, prescripties, verbonden verworven en verkregen sinds de dood van hertog Karel en ’s koning van Frankrijk in Lodewijks tijd of hoe dat ze verkregen zijn en werden daar geaboleerd, gecasseerd en te niet gedaan mits welke de hertog gaf remissie en absolutie de stad van Gent. Item, binnen dezelfde Maria Magdalena dag ’s avonds zo vond zich de hertog Maximilianus in 't Schepenhuis en presenteerde hem alleen commissaris en koos 8 kiezers om de wet te vermaken, die zouden dienen van half augustus eer aankomend en tot over een jaar, zonder prejudicie van tijd naar het gebruik om grepen. [Item, in hetzelfde jaar trok de hertog Maximiliaan uit Brugge naar Iperen met veel oorlogsvolk om weer in te krijgen enige steden in Artois en Picardië. (K.M.) - In dit schependom was 't geld gesteld te Gent de 19de augustus: den Andriesgulden op vijf schellingen zes groten; de dubbele met 2 leeuwen op vijf schellingen en te Kerstmis daarna was weer den Andriesgulden gesteld op vijf schellingen en de dubbele genaamd Vierijzers op vijf groten. (K.M.)] |
|
[pagina 344] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1486. Kiezers vanwege de Heren alleen.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1487.
Kiezers.
|
Achelet van Ghistele, d'oude. |
|
Symoen Clocman, fs Symoens. |
|
Claeys van Bombale. |
|
Jan van den Moere, in de Kop. |
|
Pieter van Onderberghe. |
|
Cornelis van der Stoet. |
|
Lievin de Voghele. |
|
Rogier de Tollenare. |
|
[pagina 346] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[Item, dese scepenen waren uytgheroepen op Sente Maria Magdalenendach ter begeerte van Maximiliaen, ende moesten besweeren den peys van Gavere, ende al 't geene dat vrouwe Marie de stede ghegheven hadde was wederroepen. (K.M.)]Item, in dit jaer ende scependom wonnen die van Ghent de stede van Curterijcke, ende waren daer tot den xvij in Lauwe, ende binnen dien waren die van Ghent voor de stede van Hulst, maer quamen wederomme zonder iet te doene.
|
[Item, deze schepenen waren uitgeroepen op Sint Maria Magdalena dag ter begeerte van Maximiliaan en moesten bezweren den vrede van Gavere, en al hetgeen dat vrouwe Marie de stad gegeven had was weerroepen. (K.M.)] Item, in dit jaar en schependom wonnen die van Gent de stad van Kortrijk en waren daar tot de 17de januari en binnen die waren die van Gent voor de stad van Hulst, maar kwamen wederom zonder iets te doen.
|
1487.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
die aankwamen de 4de in november. |
|
|
Meneen Adriaen Vilain, ridder, heer van Resseghem. |
Pieter van den Moere. |
|
Pieter van Hauwaert. |
|
|
Jan de Pic. |
Augustin Seyssins, fs Daneels. |
|
Jacob de Cooman, in de Kamerstraat. |
Joos Passcharis. |
|
Heynric van Leeuwen. |
|
|
Geeraerd van Anghereel. |
Jacob Impins. |
|
Jacob van den Hulle. |
Jan Vernadelin. |
|
Olivier Vaenkin. |
Joos de Bake. |
|
Jan Rufelaert. |
Jan Damman, fs Me Jans. |
|
Willem van der Burch. |
Rogier de Tolleneere. |
|
Jan de Vos, buten Posterne. |
Jan de Backere, tapijtwevere. |
|
Andries Tienpond. |
Jan van Kerrebrouc. |
|
Joos van der Haghen, in de Kamerstraat. |
Fransoys Boele. |
|
Jan van der Hasselt, molenaar op de Korenmarkt |
|
|
Jan de Brauwere. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Gyselins. |
Lievin de Moor. |
|
[Item, dese weth was ghestelt sonder kiesers en sonder commissarissen den iiij Novembris xiiijclxxxvij. (K.M.)]
|
[Item, deze wet was gesteld zonder kiezers en zonder commissarissen de 4de november 87. (K.M.)]
|
1488.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meester Willem Zoete. |
Symoen de Caluwe. |
|
Joos van den Berghe. |
Amand Claeys. |
|
[pagina 351] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer quam de keyser Frederic ligghen voor Ghent, te Everghem, up 't casteel, met menichte van volcke van wapenen, belegherende de stede van Ghent. Item, in dit jaer waren te Ghent drye hueverdekenen binnen den jare. Item, in dit jaer was den eersten steen gheleit van den nieuwen wercke 't Rabot an de veste t' Sinte Baefs, welc werck ghenaempt was Tserders turre, ende de voornoemde veste was ghedolven van der Spittaelpoorte tot der Mudepoorte.
|
Item, in dit jaar kwam de keizer Frederic liggen voor Gent, te Evergem op het kasteel met menigte van wapenvolk en belegerde de stad van Gent. Item, in dit jaar waren te Gent die over dekens binnen het jaar. Item, in dit jaar was de eerste steen gelegd van het nieuwe werk 't Rabot aan de veste t' Sint Baafs, welk werk genaamd was Tserders turre, en de voornoemde veste was gedolven van de Spittaalpoort tot der Muiderpoort. De 14de juni werd de eerste steen gelegd van het [pagina 352] Rabot en de toren in den Ham die genaamd werd de Cloutorre en werden gemaakt de grachten van de stad van de Hospitaalpoort tot de Muiderpoort. (K.M.)] Item, in 't voornoemde jaar de 21ste februari kwamen te Gent inde stad de Fransen mos kostelijk gezelschap van wel met 250 paarden. Item, 's maandags nar Groot Vastenavond kwamen de Fransen voor Hulst in 't garnizoen van Gent dat voor Hulst lag. Item, dinsdag en woensdag daarna zo verbrandden die van Hulst de schuur te Stoppeldijk wat de mooiste was die men ooit gezien had en zo groot en zo wijd bedekt met schalie omdat de Fransen er niet in schuilen zouden of logeren. Item, de 26ste en 27ste in februari kwamen te Gent noch vele Fransen en ze wilden voor Hulst niet blijven om het kwade regiment dat ze daar zagen; want ze waren van die van Hulst op gesmeten zeer deerlijk. [In dit jaar werd opper kapitein gekozen van de stad van Gent Meneer Adriaen Vilain, heer van Ressegem. Den 5de juni op de Sacramentsdag zo sloeg de roomse keizer voor de stad van Evergem en lag er 40 dagen en achter de Wal lag 't al plat; maar het kwam ten besten, binnen drie dagen zag men mooie aarden vesten.(Pr. Ar.B.)] Item in 't jaar 1488j mede, In januari de 5de Sacramentsdag klaar, Zo sloeg de roomse koning voor Gent de stad In Evergem en lag er veertig dagen daarna; De roomse lag er ook voor de stad daar. Achter de Wal lag 't plat en daar viel ten besten, Binnen drie dagen zag men mooie aarden vesten. (K.M.) |
|
[pagina 353] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1489. Commissarissen.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 354] |
|||||||
|
|||||||
|
Item, in dit jaer was Mer Philips van Cleven capitein generael van Vlaenderen ghemaect. Buten dien als men neghenentachtich zeyde In Junio xiiijc tsaterdaechs warachtich Bachten Walle men doe den eersten steen leyde By den regierders alsdoen in wette voordachtich In meeninghe de stede t' ommemueren crachtych, Naer 't uutwysen des wercks beghinnen des present In 't bescudden den goeden insetenen van Ghent. (Pr. Ar.B.)] Item, Simoen Lippens, scipman, wonende op 't Nieulant was te Ghent ghevanghen ende ghewijst van scepenen van der Kucre te gaen woonen t' Sente Jacops in Compostelle drye jaren, omme woorden by hem der wet ende de stede te naer ghesproken, ofte daer vooren gheven drye hondert gulden leeuwen, ende hy en coste gheen seker ghestellen, ende hy overleet in 't Sausselet ghevanghen. Item, in dit jaer waren de vier huusekens ghestelt up de Veebrugghe, ende Philips van der Sickelen dede hemlieden maken. Item, in dit jaer ghinc 't zeer wonderlic in de landen van onsen gheduchten heere den grave Philips; want d'een lant reesch jeghens d'andere, ende die van Vlaenderen stelden een blochuus up Tscloppers-dijc (Stoppeldijck) jeghens die van Andworpen; maer 't wart van die van Andworpen ghewonnen up Sente Jacobsdach, ende omme ghedolven.
|
Item, in dit jaar was Meneer Philips van Cleven kapitein generaal van Vlaanderen gemaakt. Buiten dien toen men negenentachtig zei. In juni de 14de te zaterdags waarachtig Achter de Wal men toen de eerste steen legde Bij de regeerders als toen in wet voor bedacht In mening de stad te ommuren krachtig, Naar het uitwijzen van het werk begonnen dus present In 't beschutten de goede ingezetenen van Gent. (Pr. Ar.B.)] Item, Simoen Lippens, schipper die woont op Nieuwland was te Gent gevangen en gewezen van schepenen van de Keur te gaan wonen t' Sint Jacob in Compostella drie jaren om woorden bij hem der wet en de stad te na gesproken of daarvoor geven 300 gulden leeuwen en hij kon geen zekering stellen en hij overleed in 't Sausselet gevangen. Item, in dit jaar waren de vier huisjes gesteld op de Veebrug en Philips van der Sickelen deed het voor ze maken. Item, in dit jaar ging 't zeer wonderlijk in de landen van onze geduchte heer de graaf Philips; want het ene land rees tegen het andere op en die van Vlaanderen stelden een blokhuis de Kloppers-dijk (Stoppeldijk) tegen die van Antwerpen; maar het werd van die van Antwerpen gewonnen op Sint Jacobsdag en om gedolven.
|
1490.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Ayselet van Ghistele. |
Pieter van Onderberghe. |
|
Symoen Clockman. |
Cornelis van der Schoet. |
|
Claeys van Bomale. |
Lievin de Voghele. |
|
Jan van den Moere. |
Rogier de Tolleneere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Willem van der Cameren. |
Meester Gheerolf van der Haghe. |
|
Jacob de Cooman. |
Fransoys van Loo. |
|
Willem Pype, over hem Willem Doens. |
Joos van der Eecken. |
|
Willem van der Zype. |
|
|
Philips van der Zickele. |
Jan Damman. |
|
Olivier Vaenkin. |
Joos Steel. |
|
Vincent van den Wijngaerde. |
Joos Bette. |
|
Jan van der Scave. |
Pauwels Willems. |
|
Daneel de Cleerc. |
Jacob van der Beken. |
|
Jan Dullaert, temmerman. |
Jacob Crabbe. |
|
Joos de Bake, fs Jacobs. |
Lievin de Scoteleere. |
|
Jan Heys, in de Brake. (ontbreekt in het Schepenboek) |
Lievin van Praet. |
|
Boudijn Goethals, op de Mude. |
Christoffels de Meyere. |
|
Boudijn de Groote. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan van Coppenhole. |
Hubert Lueribrouck. |
|
[pagina 356] |
|
Item, in dit jaer was te Ghent onthooft Griffon van Rechem, bastaert, fs Wauters van Audenaerde. [In dit jaer wart Griffon van Rechem, hoochbailliu van Thielt, onthooft te Muden ende 't lichaem ghestelt up een radt. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, den xj Julio, quam Mer Adriaen, heere van Resseghem in 't Scepenhuus up den Colatiesoldere by den ghemeenen dekenen, ontrent den x ueren voor de noene, sittende nevens den secretaris van Minheere van Nassauwen, opdoende vele zaken den heere Philips van Ravestein anghaende, wies men hem ghepresentert hadde in vele zaken ende hy den paeys begheerde, also de secretaris te kennen ghegheven hadde, ende verclaerde dat alzoo was; endelic vraechde de secretaris tot Minheere van Resseghem oft niet zoo en was, zulcx als hy te kennen ende gheopent hadde; daer uppe dat Minheere van Resseghem zeyde overluut dat zoo was als de secretaris verclaert ende gheseyt hadde. Item, terstont de bastaert gheringhe uuter name van Ravestein met eenen brieve vertoghende woorde te woorde de contrarie andwoorde van dat de secretaris gheprononchiert hadde, ende up den zelven dach zaterdach Minheere van Resseghem, rydende 's avonts naer Audenhoove up zijn casteel hem vierdere tot zynen wyve, commende te Merelbeke leden den Muelene, waert hy achterhaelt van 's heeren van Ravesteins ghesellen, te wetene: Repelbos, Taelge, Debaut, Vety, Debaut, Dongis, Jooskin, Coppin, Clincke, die waren uuter name van Minheere van Ravestein, ende sloughen hem doot uut laste van Ravestein, oft zy en mochte nemmermeer in zyne ooghen commen, ende gaven hem xvij dodelicke wonden, ende was weder te Ghent inne brocht ten [p. 357] huuse van sijnder vrauwe moedere met viij tortsen met swarten fluweele ghedect, ende de ghesellen trocken 's avonts by mynen heere van Ravestein ter Sluus. Requiescat in pace. [In dit jaer was doot gesmeten Lievin Gooris, Over deken, ende Willem Pype; Jacob de Brieme, conynck van der Moerkinderen, wiert onthooft ende Yngel de Cleercq (S.G.), ende wart ter cause van der incompste van den Sluuseneers ghebannen, ende Jan van Coppenhole wert Over deken, ende Remeeus Hubert, curdewanier, wort capiteyn. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, up Sente Mathijsdach, trocken die van Ghendt met die van Brugghe t' Aelst ter dachvaert. (Pr. Ar.B.) - Up Sente Pieters-avont en track Ste. Lievin maer tot up 't Sant, uut cause dat ontrent Hautem waren veel persoonen van wapenen, die in meenynghen waren den sant te nemene ende alle 't volck doot te slane. - Up Sente Pietersdach bleef de sandt staende up de maert ende daer rees eene wapenynghe, ende 't volck quam metten bannieren ende zy versochten justicie ghedaen t' hebbene, ende daer wordender onthooft; ende doe scheeden zy van der maert. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer, den xviij in Sporkele, quamen wel xvj ofte xx schepen binnenlanders, van Nieupoort ende van Ostende, gheladen met coorne, wijn ende fruyt, om te commen naer Brugghe, maer die van Ghendt ende die van Sluys vinghen alle de schippers, ende namen uyt den voorseyden schepen al dat hemlieden gheliefde, ende werden de voorseyde schippers ter Sluys ghevanghen. (K.M.) |
Item, in dit jaar was te Gent onthoofd Griffon van Rechem, bastaard, fs Wauters van Oudenaarde. [In dit jaar werd Griffon van Rechem, hoog baljuw van Tielt onthoofd te Muiden en 't lichaam gesteld op een rad. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar de 11de juli kwam Meneer Adriaen, heer van Ressegem in ’t Schepenhuis op de Collatie zolder bij de gewone dekens omtrent de 11 uur voor de noen en zat nevens de secretaris van Mijnheer van Nassauwen en opdeed vele zaken de heer Philips van Ravestein aangaande wie men hem gepresenteerd had in vele zaken en hij de vrede begeerde, alzo de secretaris te kennen gegeven had, en verklaarde dat het alzo was; eindelijk vroeg de secretaris tot Mijnheer van Ressegem of het niet zo was zulks als hij te kennen en geopend had; waarop dat Mijnheer van Ressegem zei over luid dat het zo was als de secretaris verklaard en gezegd had. Item, terstond de bastaard ging ui de naam van Ravestein met een brief vertoonde van woord tot woord het contrarie antwoord van dat de secretaris geprononceerd had en op dezelfde zaterdag reedt Mijnheer van Ressegem ’ s avonds naar Oudenhove op zijn kasteel hem verder tot zijn wijf en kwam te Merelbeke leden van de Molen waar hij achterhaald werd van de heren van Ravesteins gezellen, te weten: Repelbos, Taelge, Debaut, Vety, Debaut, Dongis, Jooskin, Coppin, Clincke, die waren uit de naam van Mijnheer van Ravestein en sloegen hem dood op last van Ravestein of ze mochten nimmermeer in zijn ogen komen en gaven hem 17 dodelijke wonden en was weer te Gent in gebracht ten [pagina 357] huize van zijn vrouwe moeder met 8 toortsen met zwart fluweel bedekt en de gezellen trokken ’s avonds bij mijn heer van Ravestein ter Sluis. Requiescat in pace. [In dit jaar was dood gesmeten Lievin Gooris, over deken, en Willem Pype; Jacob de Brieme, koning van de Moerkinderen, werd onthoofd en Yngel de Cleercq (S.G.), en werd ter oorzaak van de inkomsten van die van ter Sluis gebannen en Jan van Coppenhole werd over deken en Remeeus Hubert, leer bewerker, werd kaptein. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar op Sint Mathijs dag trokken die van Gent met die van Brugge t' Aalst ter dagvaart. (Pr. Ar.B.) - Op Sint Pieters-avond trok men Sint Livinus maar op tot het Zand uit oorzaak dat omtrent Houthem waren veel personen van wapenen die in mening waren het Zand in te nemen en alle 't volk dood te slaan. - Op Sint Pieters dag bleef het Zand staan en up de markt daar rees een wapening en het volk kwam met de banieren en ze verzochten justitie gedaan t' hebben en daar te worden er onthoofd; en toen scheiden ze van de markt. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar de 18de februari kwamen wel 16 of 20 schepen binnenlanders, van Nieuwpoort en van Oostende geladen met koren, wijn en fruit om te komen naar Brugge, maar die van Gent en die van Sluis vingen alle de schippers en namen uit de voorzegde schepen al dat ze geliefde en werden de voorzegde schippers ter Sluis gevangen. (K.M.) |
|
[pagina 358] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1491.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 359] |
|||
|
1492.
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Adriaen van Ravenscoot, ridder. |
Joncheer Louis van Massemen. |
|
Geeraerd Bosch. |
|
|
Lodewijc van Maerke, over hem Meester Gheerolf van der Haghe, over hem Geeraerd van Anghereel. |
Willem van Denterghem. |
|
Claeys de Ghier. |
|
|
Symoen de Voghele. |
|
|
Philips Damman. |
|
|
Joos van Zaemslacht. |
Meester Laureyns van den Berghe. |
|
Jan van Burwaen. |
|
[pagina 362] |
|||||||||||||||||||||||
|
|
Item, in dit jaer van xcij was ghemaect, den xxix van Hoeymaent, jeghens den hertoghe van Sassen, lantgrave in Dueringhe, maercgrave te Meyssen, enz., die de stede van der Sluus beleyt hadde als stadhaudere van den coninc van der Romeynen, den paeys ende ghesloten te Cassant, ende up den xij in Ougste was hy te Ghent uutghelesen. Item, dese scepenen waren vermaect ende quamen anne up Sente Lauwereisavont, v ofte vj daghen voor Half Ougst, ende worden ghestelt zonder oordene van weghen mynen gheduchten heere, midts den paeys van Cassant ofte van der Sluus, ende waren overbrocht ontrent den drye ueren naer noene van den zelven daghe by mynen heere den commissaris meester Pauwels de Baenst, president van Vlaenderen, min heere de Doctuer, proost van Utrecht, min heere van de Foreeste ende Roberecht de Moluyn, capitein van Audenaerde, metgaders meester Joos van Ghistele, advocaet, ende ghaven 's avens de wet uute also men plecht zonder kiesers te makene, naer 't uutwysen van den paeys van Cassant.
|
Item, in dit jaar van 92 was gemaakt de 29ste van juli tegen hertog van Saxen, landgraaf in Duren, markgraaf te Meissen, enz., die de stad van ter Sluis belegerd had als stadhouder van de koning van der Romeinen, de vrede gesloten te Cadzand en op de 12de augustus was het te Gent uitgelezen. Item, deze schepenen waren vermaakt en kwamen aan op Sint Laurentius avond v5of 6 dagen voor half augustus en werden gesteld zonder de vanwege mijn geduchte heer mits de vrede van Cadzand of van ter Sluis en waren overgebracht omtrent drie uren na de noen van dezelfde dag bij mijn heer de commissaris meester Pauwels de Baenst, president van Vlaanderen, mijn heer de Doctuer, proost van Utrecht, mijn heer van de Foreeste en Roberecht de Moluyn, kapitein van Oudenaarde, mitsgaders meester Joos van Ghistele, advocaat, en gaven avonds de wet uit alzoo men plag zonder kiezers te maken, naar het uitwijzen van de vrede van Cadzand.
|
1493.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Joos Triest. |
Willem van Ste. Jacobshuus. |
|
Gillis van den Eechaute. |
Jan Hueribloc. |
|
Jan van den Moure. |
Lievin Uutermeere. |
|
Philips Brakelman. |
Claeys van der Boven. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van den Kethulle. |
Meneer Jan de Grutere, heer van Eksaarde. |
|
Joos Steel. |
|
|
Gillis van Zonnemare. |
Lievin de Vos, legwerker. |
|
Joos van Dixmude. |
Gillis de Bels. |
|
Joris Sloc. |
Daneel van Brakele. |
|
Claeys de Vriese. |
Jan van der Eecken, schipper. |
|
Joos Bette. |
Jan de Schermere. |
|
Jan van der Eecke, drapier. |
Geerolf van Coudenhove. |
|
Heynric de Lieve. |
Lievin de Cuervere. |
|
Pieter Aelgoet. |
Jooris van Kercvoerde. |
|
Lievin Dherde. |
Philips Nevelinc. |
|
Vincent Mayaert. |
Pieter Martins. |
|
Jan de Smet, fs Boudijns, over hem Lievin Brughersone. |
Gillis van der Stoet. |
|
Christoffels de Wale. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Willem van Sint Jacobshuis. |
Boudijn van der Donct. |
|
[pagina 365] |
|||
|
1494.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Daneel Goetghebuer. |
Gillis van den Bossche. |
|
Olivier de Cleerc. |
Jan Gheysbaert. |
|
Willem de Vos. |
Boudijn van der Donct. |
|
Boudijn Kerssins. |
Laureyns de Groote. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jonkheer Louis van Massemen. |
Meester Philips de Grutere. |
|
Willem van St. Jacobshuus. |
Heynric de Vettere. |
|
Jan van der Boven. |
Claeys de Ghier. |
|
Gillis van den Eechoute. |
Lievin van Leyns. |
|
Jan van der Asselt, molenaar. |
Wouter Mestdach. |
|
Jan de Lieve. |
Meester Jan Impens. |
|
Rijckaert van Liekercke. |
Geerom Borluut, fs Geeraerds |
|
Claeys van der Brugghen. |
Jan van der Brugghen. |
|
Boudijn de Moor. |
Claeys de Vriese. |
|
Jan de Ploughere. |
Lievin de Vos. |
|
Jan van Wijchuus. |
Adriaen Andries. |
|
Jan van Loo, fs Adriaens. |
Jan de Roovere. |
|
Jan van den Haute. |
Jan de Vriese, rood verver. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan van der Venne. |
Boudijn van der Donct. |
|
[pagina 367] |
|||
|
1495.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Lodewijck van Marke, fs Lodewijcx. |
Jan van der Venne, overdeken. |
|
Joos van der Saffele. |
|
|
Lievin Utermeere. |
Heynric de Lieve. |
|
Jacob Clauwaert. |
Claeys van daer Boven. |
|
Joris van Kercvoerde. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Roeland van Wedergrate, ridder |
Joos Triest. |
|
Jan Everwijn. |
|
|
Daneel Goetghebuer. |
Boudijn van der Donct. |
|
Jan van der Eeken, scipman. |
Heynric van der Camere. |
|
Meneer Jan de Grutere, heere van Eksaarde. |
Lievin van Loo, fs Adriaens. |
|
Jan van der Asselt, drapeer. |
|
|
[p. 368] |
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer begeerde de grave Philips, up den xj in Meye, an die van Ghendt dat zy hem zauden consenteren te moghene heffene up dlant van Vlaenderen de somme van xxviijm croonen, daer up dat hem gheconsenteert waren van den ghemeenen insetenen te doen heffene, anghesien den scamelen staet van den lande ende der stede, de somme van xm croonen, ten vier scellinghen grooten 't stic. Item, in dit jaer waren ter lavenessen van de scamelen insetenen, den iiij dach in Hoimaent by consente van scepenen ende de ghemeente van Ghent de assyse van den grane afgheset, van elc halstere graens eenen grooten. Item, in dit jaer, den xxx in Hoeimaent, begeerde hertoghe Philips up dlant van Vlaenderen cxxm cronen van iiij sc. gr. 't stic, waer up de drye leden deser stede in andwoorden gaven dat zy 't gherne consenteerden te deser waersten hem te ghelievene in zyne begeerte als boven, by condicie dat die van Ghent zullen ontstaen over huerlieder poortie met de somme van vm guldenen. [In dit jaer, op den xxiij van de Wedemaent, was up den sondach van de Triniteyt, een seer groot ongheweere. (K.M.)] |
Item, in dit jaar begeerde de graaf Philips op de 11de mei aan die van Gent dat ze hem zouden consenteren te mogen heffen op het land van Vlaanderen de som 28 0000 kronen waarop dat hem geconsenteerd waren van de algemene ingezetene te doen heffen, aangezien de schamele staat van het land en de stad, de som van 10 000 kronen, ten vier schellingen groten 't stuk. Item, in dit jaar waren ter lavenessen van de schamele ingezetene de 4de dag in juli bij consent van schepenen en de gemeente van Gent de accijns van de graan afgezet, van elk halster graan een grote. Item, in dit jaar de 30ste juli begeerde hertog Philips op het land van Vlaanderen 120 0000 kronen van 4 schellingen ‘t stuk, waarop de drie leden van deze stad in antwoord gaven dat ze het graag consenteerden te deze waarde hem te gelieven in zijn begeerte als boven, bij conditie dat die van Gent zullen ontstaan over hun portie met de som 5000 guldens. [In dit jaar op de 23ste januari was op een zondag van de Triniteit een zeer groot onweer. (K.M.)] |
|
[pagina 369] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1496.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer huwede hertoghe Philips met vrauwe Joanne te Liere, in Brabant, ende was de autste dochtere van den coninc van Spaengien. [p. 370] Item, in dit jaer dede hertoghe Philips zyne eerste intreye binnen Ghent met vrauwe Joanna, zynen wyve, up den xv in Maerte, ende als zi in dlant quam, zoo quam zi ende arriveerde in Zeelant, ende trac naer Andworpen, daer zi met triomphen anquam, ende van daer naer Liere, daer Philips haer trauwede ende besliep; van danen trocken zy naer Brusele ende also naer Mechelen, ende van danen quamen zy te Ghent. [Den ven dach van Maert so traude hertoghe Philips binnen der stede van Liere in Brabant Joanna van Spaegnen, ende t' huerlieder blyde incompste was hier binnen Ghendt zeer rijckelick gheviert van in Ste. Joorispoort tot in 't Hof te Walle. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was te Bruusele uutgheroepen de ordonnantie van den ghelde by grave Philips ende zynen raed, volgens de valuwatie aldoen gheordonneert. |
Item, in dit jaar huwde hertog Philips met vrouwe Joanne te Liere, in Brabant, en was de oudste dochter van de koning van Spanje. [pagina 370] Item, in dit jaar deed hertog Philips zijn eerste intrede binnen Gent met vrouwe Joanna, zijn wijf, op de 15de maart en toen ze in het land kwam zo kwam ze en arriveerde in Zeeland en trok naar Antwerpen waar ze met triomf aankwam en vandaar naar Liere daar Philips haar trouwde en besliep; vandaar trokken ze naar Brussel en alzo naar Mechelen en vandaar kwamen ze te Gent. [De 5de dag van maart zo trouwde hertog Philips binnen de stad van Liere in Brabant Joanna van Spanje en bij hun blijde was hier binnen Gent zeer rijk gevierd van in Sint Jorispoort tot in 't Hof te Walle. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was te Brussel uitgeroepen de ordonnantie van het geld bij graaf Philips en zijn raad volgens de valuatie alstoen geordonneerd. |
1497.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Arent van Grijspeere. |
Philips Symoens. |
|
Christoffels Vijt. |
Luuc Minne. |
|
Olivier de Cleerc. |
Jooris van Keercvoorde. |
|
Jacob du Buisson. |
Lievin Utermeere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys van den Moure. |
Joos Triest. |
|
Joos van Melle. |
Boudijn van der Donct. |
|
Symoen de Voghele. |
Claeys van den Eechaute. |
|
Lievin van Leyns. |
Jacob Fransman. |
|
Jacob van der Eecken, schipper. |
Lodewijck van Marke. |
|
Jan van Wijchuus. |
Roelant de Baenst. |
|
[pagina 371] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
1498.
|
‘s Heren kiezers. (Volgens andere handschriften waren in dit jaar ‘s Heren kiezers: Daneel Goetghebuer, Meneer Gautier Alaert, Jan Sersanders, Mer Roelant Zoete. De stad kiezers: Joos de Vechtere, Joos van Saemslacht, Jan Dhane, Jan de Peystere.) |
De stad kiezers. |
|
Jan van der Venne. |
Jacob Hueribloc. |
|
Gyselbrecht Dullaert. |
Gillis van Waesberghe. |
|
Jan Sersanders. |
Jan van den Denne. |
|
Pieter Damblain. |
Boudijn de Voghele. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jonkheer Louis van Massemine. |
Meneer Jan de Grutere, heer van Eksaarde. |
|
Jan Hueribloc. |
Joos Steel. |
|
Meester Pieter de Rijcke. |
Jan van Buerwaen. |
|
[pagina 374] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de incomste van alle de steden die ten scietspele quamen van den voetbooghe, te wetene den xxen en xxjen van Meye. Item, voor 't Stadhuus stonden de prysen, alle scoone zelveren cannen, danof den upperpris was zes zelveren cannen, ende also voort. Item, up de plaetse van Sente Joorishuus tot den Beelfroote waren ghestelt up elc ende een doelhuus met eender scoonder alleye ghedect met scaelgien, ende also scoene ghescildert, ende die van Berghen Sente Winnocx wonnen den upperprijs, Berghen in Heneghauwe den naerprijs.
|
Item, in dit jaar was de inkomsten van alle steden die ten schietspel kwamen van den voetboog, te weten de 20ste en 21ste mei. Item, voor 't Stadhuis stonden de prijzen, alle mooie zilveren kannen, dan op opperste prijs was zes zilveren kannen en alzo voort. Item, op de plaats van Sint Jorishuis tot de Belfort waren gesteld op elk een doelhuis met een mooie alle bedekt met schalie en alzo mooi geschilderd en die van Sint Winnoksbergen wonnen de opperste prijs, Bergen in Henegouwen de na prijs.
|
1499.
|
‘s Heren kiezers. Volgens andere handschriften waren in dit jaar: ‘s Heren kiezers: Christoffels Pauwels, Roelant de Baenst, Jan Heindricx, Lievin van Huffelghem; De stad kiezers: Joos Pauwels, Antonis Deynoot, Jan van Loo, fs Adriaens, Pieter Braem. |
De stad kiezers. |
|
Philips Symoens, overdeken. |
Olivier de Clerc. |
|
Jan Alaerts. |
Jacob Lammius. |
|
Jan Utenhove, fs Jans. |
Lievin Utermeere. |
|
Boudijn Roffins. |
Daneel van den Hane. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Triest. |
Joos Bette. |
|
Daneel Goetghebuer. |
Jeronimus Mannins |
|
[pagi na 376] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer ende scependom, up Sente Matijsavont up den Scricnacht, was ghebooren te Ghent, in den Wal, Kaerle, eersthertoghe van Oostenrijcke, grave van Vlaenderen, daer 's morghens grote blyscepe omme bedreven was, ende djaer van gratien was inne ghegaen te Kersavont te vooren, naer de maniere van Roome, ende was kersten ghedaen den vijen van Maerte, in Sente Janskercke te Ghent, ende daer was eene zeere costelicke alleye ghemaect van in 't Hof van den Prinche tot an de voornoemde Sente Janskercke, daer groote tryomphe up bedreven was van vierne ende diversche fygueren ghetoocht, ende die van Ghent sconcken den jonghen prinche een selveren scip, dat zes mannen draghen moesten in de kercke, zeer costelick.
|
|
1500.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Willem Sloeve. |
Pieter van der Doerne. |
|
Claeys van der Brugghen. |
Gillis van den Bossche. |
|
Jacob Hueribloc. |
Jan de Brune. |
|
Joos van der Saren. |
Jan Clouckaert. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Claeys van den Moere. |
Mer Jan de Grutere, heer van Eksaarde. |
|
Philips Symoens. |
|
|
Symoen de Voghele. |
Jan van der Eecken, drapeer. |
|
Roeland de Baenst. |
Jan van Loo, fs Adriaens. |
|
Joos van der Zaffelt. |
Sanders van Vaernewijc, heer van Bost. |
|
Heynric de Muenc. |
|
|
Heynric van der Cameren. |
Jacob de Vettere. |
|
Jan Willems. |
Jan van der Asselt. Up den Coorenaert. |
|
Jan Heindricx. |
Pieter van der Hoeyen. |
|
Lievin Wanzele. |
Lievin Dherd. |
|
[pagina 379] |
||||||||||||||||||||||||||
Ontfanghers.
|
||||||||||||||||||||||||||
[pagina 1]
1501.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Danneel Goedghebuer. |
Jeronimus Mannins. |
|
Boudijn Kersins. |
Fransoeys de Brune. |
|
Jan van der Vennen. |
Jan de Troyere. |
|
Meester Gillis van Waesberghe. |
Danneel van den Hane. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joes Bette. |
Mer Anthonis de Lu. |
|
Jan van den Wijchuuse. |
Willem Snellaert. |
|
Lievin Braem, brouwere. |
Joos Steel. |
|
Jan van Buerwaen. |
Claeys Triest. |
|
Jan Claeys, up den Coutere. |
Joos Meyeraert. |
|
Luuc Minne. |
Jan Sanders, fs Pieters. |
|
[pagina 2] |
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer (den xvjen in Hoymant. S.B.) was gheboren te Brusele de tweede dochtere van grave Philips, ghenaempt vrauwe Ysabelle, up eenen Vrydach xxiiij Hoeimaent, 's avonts ontrent den x ueren. [In dit jaer, was binnen der stede van Brussele gheboren Ysabeele, dochter van den hertoghe Philips, ende huere peters waren: de bisschop van Luudicke ende de bisschop van Gulcken; huere metere was vrau Magriete van York, douagierigghe van den lande van Vlaenderen, ter causen van Karel de Valoys, hueren man. Ysabeele traude den conynck Christianus van Denemeercken, ende had er by een' zone ende twee dochteren. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was 't huwelic ghesloten tusschen den hertoghe van Savoyen ende vrauwe Magriete, de sustere van hertoghe Philips. Item, in dit jaer trac hertoghe Philips met vrauwe Joanne naer Spaengien duer Vranckerijcke, daer hem vele eeren ghedaen was van alle de edelen ende groote meesters in alle steden, ende zy lieten de kinderen te Brusele. [.... Hy liet alle syne kinderen te Mechelen, ende [p. 3] vrauwe Margriete track op den selven tijt in Savoyen by den hertoghe haren man. (K.M.)] Item, up den Half Ougstavont, ende was Sondach, waren by de commissarissen kiesers ghemaect van 's heeren weghe: Jan Haelaert, Jan van der Eecken, drapier, Lievin van Leins, Jacob Hueribloc, ende van der stede weghe: Amant Claeys, Lievin Ghyselins, Jacob Fransman, Lievin van Huffele, ende zy waren te gadere eer dat zy scepenen deden uutlesen, van tSondaechs tot 's Dysendaechs 's morghens ten ix ueren, ende zy en consten niet accorderen van haerliede Keur, zoo dat Jan Haelaert sprac: ‘Ic zal doen trompen ende doen uutroupen naer onse kuere.’ Daer up Amant Claeys antwoorde terstont: ‘Zijt ghy zoo staut, ic zal u by de voeten grypen ende werpen ter veynster uut.’ Zoo dat zy 's Dycendaechs moesten acorderen, ende dit ghebuerde omme dese naer volghende scepenen. |
Item, in dit jaar (de 16de juli S.B.) was geboren te Brussel de tweede dochter van graaf Philips, genaamd vrouwe Isabelle, op een vrijdag de 24ste juli ’s avonds omtrent 10 uur. [In dit jaar was binnen der stad van Brussel geboren Isabel, dochter van de hertog Philips, en haar peters waren: de bisschop van Luik en de bisschop van Gulik; haar meter was vrouw Margriet van York, douairière van het land van Vlaanderen ter oorzaak van Karel de Valois, haar man. Isabel trouwde de koning Christianus van Denemarken en had er bij een zoon en twee dochters. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was ’t huwelijk gesloten tussen de hertog van Savoie en vrouwe Margriet, de zuster van hertog Philips. Item, in dit jaar trok hertog Philips met vrouwe Joanne naar Spanje door Frankrijke daar hem vele eer gedaan was van alle edelen en grote meesters in alle steden en ze lieten de kinderen te Brussel. [.... Hij liet alle zijn kinderen te Mechelen en [pagina 3] vrouwe Margriet trok op dezelfde tijd in Savoie bij de hertog haar man. (K.M.)] Item, op de half augustus avond en was een zondag waren bij de commissarissen kiezers gemaakt vanwege de heren: Jan Haelaert, Jan van der Eecken, drapeer, Lievin van Leins, Jacob Hueribloc en vanwege de stad: Amant Claeys, Lievin Ghyselins, Jacob Fransman, Lievin van Huffele, en ze waren tezamen eer dat schepenen ze deden uitlezen, van zondag tot dinsdag ‘s morgens ten 9 uur en ze konden niet accorderen van hun Keur zodat Jan Haelaert sprak: ‘Ik zal doen trompetten en doen uitroepen naar onze Keur.’ Waarop Amant Claeys antwoorde terstond: ‘Bent gij zo stout, ik zal u bij de voeten grijpen en werpen ter venster uit.’ Zodat ze dinsdag moesten accorderen en dit gebeurde om deze navolgende schepenen. |
1502.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 4] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer dat hertoghe Philips ende vrauwe Joanne in Spaengien waren, ghelach zi van eenen jonghen zoone, ghenaemt Ferdinandus. Item, in dit jaer, op den Asschewonsdach, waren de freminueren ghereformeert van den bullebroers, by den consente van den ghemeenen opservanten ende regierders der stede van Ghent. [Den 1en in April wart t' Sente Jans te Ghendt 't lof inneghestelt van Onzer Vrauwe, dat men nu alle dagen singt, ende het was 't je dat in musycke ende ooc in discante ghestelt was. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar dat hertog Philips en vrouwe Joanne in Spanje waren lag ze van een jongen zoon, genaamd Ferdinand. Item, in dit jaar op de Aswoensdag, waren de Freminuren gereformeerd van de bullenbroeders, bij consent van de algemene observanten en regeerders van de stad van Gent. [De 1ste april werd t' Sint Jans te Gent 't lof ingesteld van Onze Vrouwe dat men nu alle dagen zingt en het was 't 1ste dat in muziek en ook in discante gesteld was. (Pr. Ar.B.)] |
1503.
Commissarissen.
|
De Graaf van Nassau, stadhouder generaal van onze harde geduchte heer en was in zijn reis van Spanje. |
||
|
Mijn heer van Fines, over mijn heer van Ville. |
||
|
Roeland Le Fevre, heere van Kemseke. |
||
|
Meester Jan Boele, over mijn heer van Remi. |
||
|
Mijn heer de hoog baljuw. |
||
|
[p. 5] |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Lievin van Pottelsberghe. |
Jan van Wijchuuse. |
|
Willem Sloeve. |
Fransoeys de Brune. |
|
Jan van Melle. |
Jan de Troyere. |
|
Jan de Crane, d' oude. |
Lievin van Loo. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Triest. |
Gheert van der Oyen. |
|
Jan de Brune. |
Philips Symoens. |
|
Jan van der Venne. |
Pieter van Hauwert. |
|
Joos van den Berghe. |
Philips Buridaen. |
|
Jan Sanders, fs Pieters, over hem Jacob van der Beke. |
Jacob van den Velde. |
|
Lievin de Vos. |
|
|
Lievin van Loo, fs Karels. |
Loys Bollin. |
|
Jan van Pottelsberghe. |
Wulfaert Snibbele. |
|
Meester Roeland Zoete. |
Jan van Carrebrouc. |
|
Lievin Wanzele. |
Adriaen van der Stoct, over hem Joos van Loo. |
|
Lievin van Huffelghem. |
|
|
Olivier de Cleerc. |
Arend Sanders. |
|
Jan de Brouwere. |
Jan Heylinc. |
|
Jan de Rouc. |
Gillis Stalins. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan de Troyere. |
Jan van Wijchuus. |
|
Item, in dit jaer ('s daechs voor Ste. Martins. Pr. Ar.B.) quam de grave Philips uut Spaengien, ende hy quam duer Vranckerijcke, ende also naer Cuelen lancx den Rijn nedere, daer hem die van Ghent ontfinghen met eenen heerlicken state; want de stede zont daerwaert beede de voorscepenen, den hoochbailliu van Ghent, den prelaet van Ste. Pieters, den prelaet van Ste. Baefs; zoo dat zy vergaderden wel lxxx [p. 6] peerden te zamen, ende bedreven alomme groote genouchte daer zy passeerden. Item, vrauwe Joanna quam binnen eenen halven jare daerna ghevolcht te watere, ende coninc Philips lach doen te Brugghe, ende vrauwe Joanne quam gearrivert te Blankenberghe. Item, de hertoghe Philips hadde in 't ascommen in Vranckerijcke eene groote siecte; eenighe seyden dat hem wat ghegheven was, zo datter de coninc van Vranckerijcke inne beschaemt was; maer men seyde dat hertoghe Philips groote woorden hadde jeghens den hertoghe van Loreynen, in 't hof van den coninc, ter causen van der doot van hertoghe Kaerle, zynen grootheere, zoo dat hertoghe Philips van daer vertrac ende quam naer Coolen als vooren, daer hy heerlic ontfanghen was van alle zyne landen, zonderlinghe van die van Ghent. [In dit jaer overleet dezer werelt Elysabet conynghinne van Spaengnen, moeder van Joanna, ghezellenede van den hertoghe Philips, daer af een costelick uitvaert ghedaen was t' Sente Jans in de kercke. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer, op den lesten dach van july 1503, verbrande de stede van Haerderwijck gheheel ende al binnen den tijt van dry uren, dat er boven de vijf a ses huysen niet bleven staende, ende daer verbrande ende versmoorde meer dan xvc menschen onder jonck ende oudt, ende met dat er in de stede was. (K.M.) - Item, in 't selve jaer verbranden te Gorcom twee hondert huysen. - Item, in 't selve jaer verbranden te Belle in Vlaenderen vijf hondert huysen. (K.M.)] |
Item, in dit jaar (daags voor Sint Martins. Pr. Ar.B.) kwam de graaf Philips uit Spanje en hij kwam door Frankrijk en alzo naar Keulen langs de Rijn neer daar hem die van Gent ontvingen met een heerlijke staat; want de stad zond derwaarts beide de voorschepenen, de hoog baljuw van Gent, de prelaat van Sint Pieters, de prelaat van Sint Baafs; zoo dat ze wel verzamelden 80 [pagina 6] paarden tezamen en bedreven alom grote genoegens daar ze passeerden. Item, vrouwe Joanna kwam binnen een half jaar daarna gevolgd te water en koning Philips lag toen te Brugge en vrouwe Joanne kwam gearriveerd te Blankenberge. Item, de hertog Philips had het aankomen in Frankrijk een grote ziekte; enige zeiden dat hem wat gegeven was, zo dat er de koning van Frankrijk in beschaamd was; maar men zei dat hertog Philips grote woorden had tegen de hertog van Lorraine, in 't hof van de koning ter oorzaak van de dood van hertog Karel zijn grootvader zodat hertog Philips van daar vertrok en kwam naar Keulen als te voren daar hij heerlijk ontvangen was van al zijne landen, vooral van die van Gent. [In dit jaar overleed in deze wereld Elisabeth koningin van Spanje, moeder van Joanna, gezellin van de hertog Philips, waarvan een kostelijke uitvaart gedaan was t' Sint Jans in de kerk. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar op de laatste dag van juli 1503, verbrandde de stad van Harderwijk geheel en al binnen de tijd van drie uren dat er boven de vijf a zes huizen niet bleven staan en daar verbrandde en versmoorde meer dan 1500 mensen onder jong en oud en met dat er in de stad was. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar verbrande te Gorcum twee honderd huizen. - Item, in hetzelfde jaar verbrandde te Belle in Vlaanderen vijf honderd huizen. (K.M.)] |
|
[pagina 7] |
|||||
|
1504. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Gillis van den Eechaute. |
Pieter Dhamblain. |
|
Wouter van Heetvelde. |
Jaspar Curthals. |
|
Claeys van der Brugghe. |
Lievin Utermeere. |
|
Philips Hueribloc. |
Jan Sanders, fs Jans. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Bette. |
Geeraert van Anghereel. |
|
Jan van Loo. |
Lievin Dherde. |
|
Boudijn van der Donct. |
Willem Snellaert. |
|
Roelant de Baenst. |
Jan Alaert. |
|
Jan de Troyere. |
Gillis Stalins. |
|
Pauwels van der Asselt. |
Joos Meyeraert. |
|
Jan de Cale, over hem meester Symoen van der Haghe, fs Mr Geerolfs. |
Philips Rijm. |
|
Meester Jan de Sterke. |
|
|
Lievin Arends. |
|
|
Jan Willems. |
Gillis de Kemele. |
|
Lievin de Vechtere, over hem Fransoeys de Brune. |
Claeys van der Burcht. |
|
Gillis van Leeuwe. |
|
|
Martin van Sycler. |
Pieter van Melle. |
|
Jan de Smet. |
|
|
Willem Lutinc. |
|
|
Boudijn Goethals. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Christoffels van Hove. |
Jan van Wijchuus. |
|
[pagina 8] |
|||
|
1505.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
|
Mijn heer van Boulaer, over mijn heer van Ville. |
|
Mijn heer de hoog baljuw, over mijn heer van Remi. |
|
Mijn heer Jeronimus Lauwerin, trezorier generaal. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Adriaen van Ravenscoot. |
Willem de Mueleneere. |
|
Joos Triest. |
Amant Claeys. |
|
Jan van Pottelsberghe. |
Meester Jacob de Steenwerper. |
|
Lievin van Leyns. |
Jan de Brune. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van den Kethulle. |
Jonkheer Claeys Triest. |
|
Jan van Wijchuus. |
Gillis van Zonnemare. |
[pagina 10]
|
Claeys van der Brugghen. |
Heynric de Lieve. |
|
Arend van Grijspeere, over hem Geerolf van den Coudenhove. |
Jan Vriend. |
|
Lievin Baers. |
|
|
Pieter van Hauwaert. |
|
|
Jan Claeys. |
Joris Sersanders. |
|
Denijs Vlaminc. |
Jan de Scoutheete. |
|
Wouter van Eetvelde. |
Jan van der Brugghen. |
|
Joris Sloc. |
Jan de Peystere. |
|
Lievin van Loo, fs Adriaens. |
Laureys de Brauwere. |
|
Lievin van der Haghen. |
Joos Meyeraert, fs Jaspars. |
|
Gillis Stalins. |
Heynric van Ydeghem. |
|
Pieter de Drossate. |
|
|
Geerolf de Ruutere. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Christoffels van den Hove. |
Jan van Wijchuus. |
|
Item, in dit jaer, den x in Lauwe, zoo vertrac coninc Philips met vrauwe Joanne, naer Spaengien, uut Zeelant met xlij scepen naer 't conincrijcke van Castylien, van Leon ende van Grenaden te ontfanghene, omme daer ghecroont te zyne; daer naer op 't water wesende drye ofte vier daghen by quade fortune van der zee ende van winde, zo dat hy by grooter avontueren ende by mirakle van Gode moeste landen in Inghelant, ende daer verdroncken eenighe smalle officieren; ende in Inghelant zijnde was zeer heerlic ontfanghen ende gewillecompt van den zoone van den coninc van Inghelant, ende hy sont coninc Philips al 't ghuent dat hem behoufde van victuaelge; ende was in Inghelant jaghende ende vlieghende met den coninc tot op Sente Joorisdach, den xxiij April xvcvj naer Paesschen, midts dat de wint niet eer en stont om te reysene, ende binnen xiiij daghen daernaer quam de tydinghe dat hy ghelant was in de Caloenge, [p. 11] ende hy trac tot den grooten heere Sente Jacob in Ghalissien, in de stede van Compostelle. Item, binnen den tijt dat hertoghe Philips in Inghelant was, moeste hy leveren de Witte Roose die in 't lant van Geldere van hertoghe Philips vonden was, die, in 't jaer xiii hier naer, deerlic onthooft was omme dieswille dat de coninc over quam om Teruwanen ende Doornijcke te ghecryghene ende winnene, ghelijc hy dede, ende dede hem daer omme dooden, ghemerct dat hy was gherechtich coninc van Inghelant ende dat 't volc daer niet hoofden en zaude. Item, den xiiij Septembris was gheboren de derde dochtere van coninc Philips, te Brussele, eer hy vertrac naer Spaengien, ende was genaemd Elisabet. [Mijn heere Charles de Haultboes dede zyne intreye binnen der stede van Ghend, als biscop van Dornike, ende wart by der wet inghehaelt, aldaer Jan Sersanders onderbailliu van Ghend zijn roede voerde tot den Chartreusen clooster. (S.B.)] |
Item, in dit jaar de 10de januari zo vertrok koning Philips met vrouwe Joanne naar Spanje uit Zeeland met 42 schepen naar 't koninkrijk van Castilië, van Leon en van Granada te ontvangen om daar gekroond te worden; daarna was hij op het water en drie of vier dagen bij kwaad fortuin van de zee en van wind zodat ij bij grote avonturen en mirakels van God moest landen in Engeland en daar verdronken enige kleine officieren; en in Engeland werd hij zeer heerlijk ontvangen en verwelkomt van de zoon van de koning van Engeland en hij zond koning Philips al hetgeen dat hem behoefde van victualie; en was in Engeland jagen en vliegen en met de koning tot op Sint Joris dag de 23ste april 1506 na Pasen mits dat de wind niet eerder stond om te reizen en binnen14 dagen daarna kwam de tijding dat hij geland was in de Caloenge, [pagina 11] en hij trok tot de grote heer Sint Jacob in Galicië, in de stad van Compostella. Item, binnen de tijd dat hertog Philips in Engeland was moest hij leveren de Witte Roos die in 't land van Gelder van hertog Philips gevonden was die in 't jaar 13 hierna deerlijk onthoofd was om dieswille dat de koning over kwam om Terwaan en Doornik te krijgen en te winnen, gelijk hij deed, en liet hem daarom doden, gemerkt dat hij was de gerechtige koning van Engeland en dat ’t volk daar niet onthoofden zou. Item, de 14de september was geboren de derde dochter van koning Philips te Brussel, eer hij vertrok naar Spanje, en was genaamd Elisabeth. [Mijn heer Charles de Haultboes deed zijn intrede binnen de stad van Gent, als bisschop van Doornik en werd bij de wet ingehaald, aldaar Jan Sersanders onder baljuw van Gent zijn roede voerde tot het Chartreuse klooster. (S.B.)] |
1506.
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Lievin van Pottelsberghe. |
Jan van der Venne. |
|
Lievin Wanzele. |
Jacob Hueribloc. |
|
Olivier de Baenst. |
Fransoeys de Brune. |
|
Martin van Sycler. |
Heynric van den Zompele. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Joos Triest. |
Meneer Anthonis de Lu. |
|
Christoffels van Hove. |
Meester Roeland Zoete. |
|
Jan de Brune. |
Philips Symoens. |
|
[pagina 12] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer quam te Ghent de droeve mare dat coninc Philips in Spaengien overleden was, in de stede van Vallidolyfve (Valladolid), ende overleet den xxvj Septembris, op eenen vrydach, ter salegher memorie, waer by dat in alle dese landen groote droefhede was, ende dat grave Kaerle noch zeer jonc was maer ontrent v jaren oud, ofte letter meer; maer hadden de hoope op den keysere Maximilianus, de grootheere, dat hy altijts zaude wesen te bescudde van desen lande. Merct 't claeghelt vertrecken; alle de letteren maken de jaren van sijnder oude, de vocale letteren in zijn huwelic was. ‘t Carnation. Laus Castelle concepit dolorem. [In dit jaer, den 26 September, tusschen den negen ende tien uren 's morghens, op eenen Saterdach, stierf Philippus, coninck van Castillien, in Spaigne, oudt 28 jaren, [p. 13] hebbende den 18 van de selve maent geschreven verscheyde brieven aen alle syne landen ende heerlijckheden. Hy liet voor syne erfgenamen in Nederlant den aertshertoch synen sone, prince van Spaigne, ende twee dochters, ende in Spaigne was sijn sone don Ferdinand ende eene dochter. (K.M.)] Item, naer 't overlyden van onsen prince Philips, grave van Vlaenderen, in salegher memorie, waren te Ghent diversche begherten in colatien ghedaen legghen, omme de landen te bescuddene ende omme t' onderhoudene xvc mannen te peerde ende acht duusent voetknegten, emmer vier duust ghereet ende vier duust verbeyden, oft den lande eenich last quame, ende die van Ghent gaven in andwoorde: ‘Dat zy van gheenen advyse en waren te consenterene ende in zulcken last te commene, noch oock dlant zoo te belastene, biddende mynen gheduchten heere Kaerle, den prinche van Castylien, patientie te willen hebbene.’ |
Item, in dit jaar kwam te Gent het droevige bericht dat koning Philips in Spanje overleden was in de stad van Vallidolyfve (Valladolid), en overleed de 26ste september op een vrijdag ter zalige memorie waarbij dat in alle deze landen grote droefheid was en dat graaf Karel noch zeer jong was en maar omtrent 5 jaren oud of weinig meer; maar hadden de hoop op de keizer Maximilianus, de grootvader, dat hij altijd zou wezen de behoeder van dit land. Merk het klagelijk vertrekken; alle letters maken de jaren van zijn oudersom, de vocale letters in zijn huwelijk was. ‘'t Incarnation. Laus Castelle concepit dolorem. [In dit jaar de 26ste september, tushen den negen en tien uren 's morgens op een zaterdag stierf Philippus, koning van Castilië, in Spanje, oud 28 jaren, [pagina 13] en had de 18de van dezelfde maand geschreven verscheidene brieven aan al zijn landen en heerlijkheden. Hij liet voor zijn erfgenamen in Nederland de aartshertog, zijn zoon, prins van Spanje, en twee dochters, en in Spanje was zijn zoon don Ferdinand en een dochter. (K.M.)] Item, na 't overlijden van onze prins Philips, graaf van Vlaanderen, in zalige memorie, waren te Gent diverse begeerten in colatien gedaan leggen om de landen te beschutten en om t' onderhouden 1500 mannen te paard en acht duizend voetknechten ,immer vier duizend gereed en vier duizend te wachten of het land enige last kwam en die van Gent gaven in antwoord ‘Dat ze van geen advies en waren te consenteren en in zulke last te komen, noch ook het land zo te belasten, bid mijn geduchte heer Karel, de prins van Castilië, geduld te willen hebben.’ |
1507.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
||
|
Mijn heerevan Boulaer. |
||
|
MeneerRoeland van Wedergrate, over mijn heerevan Romin. |
||
|
Meneer Jeronimus Lauwerin, trezorier generaal. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Jan van den Kethulle. |
Claeys van der Brugghen. |
|
|
Jan Claeys. |
Jacob de Vettere. |
|
|
Claude Goedghebuer. |
Jan van Wijchuus. |
|
|
Lievin van Leys. |
Jan van Melle. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Joos Bette. |
Joos van Zaemslacht. |
|
|
Heynric de Lieve. |
Luuc Minne. |
|
|
[pagina 14] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den xxvij in Meye, quam vrauwe Margriete duwagierigghe van Savoyen in de stede van Ghent, omme dlant te ontfanghene by procurasie inrevocabele, uter name van den roomschen coninc Maximilianus, haren vadere, als voocht ende momboer van hertoghe Kaerle, zynen neve, ende ontfine dlant op eenen Vrydach; zy track te Swynaerde 's avonts te vooren, buten Ste. Pieters, neffens Ghent, slapen, ende 's anderdaechs quam zy voor den noene in de stede van Ghent, met scoonen state, omme dlant te besweerene ende de stede van Ghent. Item, jeghens huer trocken uut Ghent vele notabele poorters, heeren ende mannen; de heeren van der wet ende andere ende eene scoone processie naer de costume, ende brochten se van Ste. Pieters tot Sente Janskercke, daer zy den eet dede ende dlant beswoer, ende zy track daerop de clocke drye slaghen, ende doe vertrocken zy also naer de maert, daer de ghemeente ooc eed dede, [p. 15] uter name van hertoghe Kaerle, ende daer saeyde se ghelt. [In dit jaer, op den dach van St. Michiel, quam de hertoch van Ghelder, Charles, met de Franschen in Brabant, ende namen in de stadt door assaut van Tiellement ofte Thienen, alwaer ghebeurde groote vreetheden. (K.M.) - In dit jaer was eene gemeene ende generale dachvaert gehauden hier binnen de stede van Ghendt, ende wart dwoort ghevoert ende de materie beleet ende de andwoorde ghegheven by den pensionaris dezer stede Jacob Huerebloc, als in Vlaenderen behaudens die van Brabant 't vooren sitten. Actum den iijen in April xvevij voor Paesschen. (Pr. Ar.B)] Item, in dit jaer was weder versoucht by colatien van xm voetknegten en ijm mannen te peerde te onderhauden van den lande van Vlaenderen; maer het was ooc ontseyt. [Item, in dit jaer was te Mechelen grooten raedt ghehouden, omme financie van goede te cryghen, om op te nemen volck van wapenen, omme bystant te doen Maximiliaen, den gecoren keyser, die alsdan quam uyt Lombardyen deur Duytslant, waeromme te Ghendt ghehauden waren dry collatien, ende in de derde collatie was expres gheseyt als dat men consenteren soude in de begheerte, of dat sy kiesen souden pays ofte oorloghe, maer die van Ghendt deden als de wysen ende koosen den pays. (K.M.)] |
Item, in dit jaar de 27ste mei kwam vrouwe Margriet douairière van Savoie in de stad om het land te ontvangen bij revocabele uit de naam van de Roomse koning Maximilianus, haar vader, als voogd en erfgenaam van hertog Karel, zijn neef, en ontving het land op een vrijdag; ze trok naar Zwijnaarde ’s avonds tevoren buiten Sint Pieters, neffens Gent slapen en anderdaags kwam ze voor de noen in de stad van Gent met een mooie staat om het land te bezweren en de stad van Gent. Item, tegen haar trokken uit Gent vele notabele poorters, heren en mannen; de heren van de wet en andere en een mooie processie naar het gebruik en brachten haar zo van Sint Pieters tot Sint Janskerk waar ze de eed deed en het land bezwoer en ze trok daarop de klok drie slagen en alzo vertrok ze naar de markt waar de gemeente ook de eed deed [pagina 15] uit de naam van hertog Karel en daar zaaide ze geld. [In dit jaar op de dag van St. Michiel kwam de hertog van Gelder, Charles, met de Fransen in Brabant, en namen in de stad door aanval van Tiellement of Tienen alwaar gebeurde grote wreedheden. (K.M.) - In dit jaar was een algemene en generale dagvaart gehouden hier binnen de stad van Gent en werd het woord gevoerd en de materie beleid en het antwoord gegeven bij de pensionaris van deze stad Jacob Huerebloc, als in Vlaanderen behoudens die van Brabant ’t voor zitten. Acte de 3de april 1507 voor Pasen. (Pr. Ar.B)] Item, in dit jaar was weer verzocht bij colatien van 10 000 voetknechten en 2 000 mannen te paard te onderhouden van het land van Vlaanderen; maar het was ontzegd. [Item, in dit jaar was te Mechelen grote raad gehouden om financiën van goed krijgen, om op te nemen wapenvolk, om bijstand te doen Maximiliaan, de gekozen keizer die alsdan kwam uit Lombardije door Duitsland, waarom te Gent gehouden waren drie collaties en in de derde collatie was expres gezegd als dat men consenteren zou in de begeerte of dat ze kiezen zouden vrede of oorlog, maar die van Gent deden als de wijzen en kozen de vrede. (K.M.)] |
1508.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijn heer van Boulaer. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Meneer Jeronimus Lauwerin. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mijn heer de Proost van Sint Omaars |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[pagina 16] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer waren verpacht de smalle officien, de secretaryen van beede de bancken, serganten, boden, uut laste van collatien, op Ste. Gillis-dach, gheconsenteert by versoucke van scepenen ende voorts te verpachtene alle de batelicke officien, omme de stede ende den ghemeenen insetenen te ontlastene; want den last van der stede bedroech boven den incommene xxvc grooten tsjaers. Item, mijn heeren van der wet gaven de gemeente te kennene, dat de stede te diere t' achter was vijmvcxxvij scellingen ende penningen. [p. 17] Item, in dit jaer den xxix Octobris, was op de colatiesoldere ghecasseert een contract dat de heeren van den rade hadden op de poorters van Ghent, kennesse daerop te moghen nemene, ende was uut dien ghescuert ter presentie van Me Reijckaert, Remghier, president van Vlaenderen, Me Jacob de Blasere ende Me Claeis Utenhove, heeren van den rade ende den secretaris van mynen heere van Fynes over een zyde, ende den bailliu ende scepenen van beede de bancken, metsgaders de drye leden deser stede van Ghent. [Den iijen Augusti starf abt Raphael van Ste. Baefs, te Brugghe, ende was te Ghendt inne brocht den ven Ougste met hondert peerden, ende op den zelven dach begraven. (Pr. Ar.B)] |
Item, in dit jaar waren verpacht de smalle officies, de secretaris van beide banken, sergeanten, boden, op last van collaties op Sint Gillis-dag geconsenteerd op verzoek van schepenen en voorts te verpachten alle de baten officies om de stad en de gemeente ingezetene te ontlasten; want de last van de stad bedroeg boven het inkomen 2500 groten per jaar. Item, mijn heren van der wet gaven de gemeente te kennen, dat de stad te dier tijd achter was 7527 schellingen en penningen. [pagina 17] Item, in dit jaar de 29ste oktober was op de collatie zolder gecasseerd een contract dat de heren van de raad hadden op de poorters van Gent kennis daarop te mogen nemen en was uit die gescheurd ter presentie van Meneer Reijckaert, Remghier, president van Vlaanderen, Meneer Jacob de Blasere en Meneer Claeis Utenhove, heren van de raad en de secretaris van mijn heer van Fynes over een zijde en den baljuw en schepenen van beide de banken, mitsgaders de drie leden van deze stad van Gent.[De 3de augustus stierf abt Raphael van Sint Baafs te Brugge en was te Gent ingebracht de 5de augustus met honderd paarden en op dezelfde dag begraven. (Pr. Ar.B)] |
1509.Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Jan van den Kethulle. |
Gillis Stalins, olieslager. |
|
Jan van Pottelsberghe. |
Gillis de Brune. |
|
Meester Gautier Alaert. |
Meester Jan de Sterke. |
|
Pieter van der Oyen. |
Willem de Cleerc. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Anthonis de Lu, ridder. |
Claeys Triest. |
|
Jacob de Vettere. |
Martin van den Buendere. |
|
Denijs Vlaminc. |
Meester Roeland Zoete. |
|
Joos van Zaemslaeht, over hem meester Philips Sersanders. |
Geert van Coudenhove. |
|
Claeys Damman |
|
|
[pagina18] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de aliantie ende de paeys uutghelesen tusschen den coninc van Vranckerijcke ende den coninc van Inghelant ende desen landen van herwaerts overe. Item, in dit jaer dede Franchoys van Masteyt (Mastaing. Pr. Ar.B.) zynen eed als hoochbailliu van Ghent, op den xxvj in April. Item, in dit jaer was 't metswerc van den turre t' Eckerghem gheresen ende een langhe naelgie daerup ghestelt. Item, in dit jaer waren te Ghent de assysen afghedaen ende ghemindert, te wetene van den wyne viij d.p. van den stoope, ende vele andere pachten niet jeghenstaende den commere ende last van der stede, die te betalen hadde diverssche rentiers vijmvjcxxx xix s. gr. ix d.p., ende 't gheheel incommen bedrouch vm hondert lxij pont grooten; zoo ghinc de stede t' achtere tweem vierc lxviij xix s. grooten ix deniers parisis. [Item, dese schepenen regierden in haerlieder jaerschare soo wel, dat zy 't commun payden, ende stelden af van de [p. 19] accysen van den wyne twee enghelsche up den stoop, ende gaven te kennen dat sy de stede belast vonden van xj duysent ponden grooten, die men versweghen hadde by den voorsaten van tyden voorleden, ende leeninghen gedaen tot eender groote somme, die de crediteurs niet en dorsten heeschen. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was de alliantie en de vrede uitgelezen tussen de koning van Frankrijk en de koning van Engeland en deze landen van herwaarts over. Item, in dit jaar deed Franchoys van Masteyt (Mastaing. Pr. Ar.B.) zijn eed als hoog baljuw van Gent, op de 26ste april. Item, in dit jaar was ’t metselwerk van de toren te Ekkergem gerezen en een lange naald daarop gesteld.. Item, in dit jaar waren te Gent de accijnzen afgedaan en verminderd, te weten van de wijn d.p. van de stoop en vele andere pachten niet tegenstaande kommer en last van de stad die te betalen had diversen renteniers 7630 gr. 9 d.p., en 't geheel inkomen bedroeg 5162 pond groten; zo ging de stad te achter 2468 en 30 s. groten 9 deniers parisiense. [Item, deze schepenen regeerden in hun jaarschaar zo goed dat ze 't commune paaiden, en stelden af van de [pagina 19] accijnzen van de wijn twee Engelse op de stoop, en gaven te kennen dat ze de stad belast vonden van 11 duizend ponden groten die men verzwegen had bij de voorzaten van tijden voorleden en lenigen gedaan tot een grote som, die de crediteurs niet durfden te eisen. (K.M.)] |
1510.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
|
Robert de Melun, heer van Rongny. |
|
Meester Thierry de Beaufremez, gesubrogeert in de plaats van mijn heer de prelaat van Sint Bertins. |
|
Mijn heer de prelaat van Dronghene, gesubrogeert in de plaats van mijn heer van Caestere. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meester Reynier de Donckere. |
Amand Claeys. |
|
Jan Sanders, onder-baljuw. |
Bertelmeeus van den Wijncle. |
|
Nicolas de Croix. |
Rogier de Vettere, fs Jans. |
|
Joos Braem. |
Jacob van der Beke. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van den Kethulle. |
Meneer Willem de Wale, ridder, heer van Axspoele. |
|
Willem Snellaert. |
|
|
Heynderic de Muenc. |
Jan de Brune. |
|
Symoen Clocman. |
Claeys van der Brugghe. |
|
Gillis de Vriese. |
Adriaen de Vos. |
|
Jan Claeys, up de Cautere. |
Jan Sanders, in den Papegay. |
|
Lievin de Grutere. |
Jacob van der Eecke. |
|
Laureyns Dullaert. |
Jan Heyman. |
|
Gyselbrecht van der Heede. |
Lievin van der Haghe. |
|
Pieter van der Schuere. |
Meester Lievin Heynricx. |
|
Martin de Vettere. |
Cornelis van der Donet. |
|
[pagina 20] |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Item, in dit, jaer den xx Septembris, op Sente Mateeusdach, zoo was Jacob de Bomslaeghere, hem tweestere dieners van der Auderburch, ghebannen vijftich jaer uut Vlaenderen, omme dat zy eenen poortere van Ghent by nachte ende ontyde haelden uut eens poorters huus, sonder consent van der wet. [Item, in dit jaer, den xiiij Lauwe, was doodt ghesteken in sijn huys Clays Bennins, fs Martins, van Herman van Steelant sijn swaegher was. (K.M.) - In dit jaer regneerde eene particuliere sieckte ghenaemt Clockelneuse. (K.M.)] Item, in dit jaer xiiijen in Lauwe, overleet op de Slijpstraete eenen Jacob de Pape, blauwere, ende hy was begraven 's Helichs Kerst; de Jacopynen van Ghent opposeerden hemlieden daer jeghens, ende wilden selve hebben in haerlieder cloostere omme dat zijn voorders daer altijts begraven waren, ende dat hy was guldebroedere van Onser Vrauwe van den Hoeykene, ende namen proces mynen heeren van den rade in Vlaenderen. Item, daer was gheordoneert denzelven te ontgravene in eene nieuwer plaetse, t' Sente Claren, achter de maert te Coletten in Bethelhem, totter sententie definityve, ende lach daer begraven zeven weken. [p. 21] Item, daernaer wardt weder ontgraven, midts den vonnesse van den heeren van den rade, den xen in Maerte, op eenen Maendach naer de noene, ten een ueren, ende de helighe Jacopynen quamen omme 't doode lichaem, metter processie ende drouchghen also in haerlieder cloostere, ghemerct dat hy hemlieden haer versouck anne ghewijst was. Item, in dit voornoemd jaer, den xxiij in Sporkele, op eenen Vrydach 's avonts, dede te Ghent zyne incomste de keyser Maximilianus, die in dese landen niet gheweest en hadde sichtent zynen vertreckene, doe vrauwe Marye deser werelt overleden was, ende met hem quam de jonghe prinche, grave Kaerle, Philips zoone, beede in 't harnasch, ende hadden elc op 't hoost eenen witten hoet; ende met den keysere quam de palsgrave van den Rijn, die langen tijd jeghens den keysere gheoorlocht hadde, ende vrauwe Margriete, 's keysers dochtere, ende daer quamen mede tien duusent voetknechten, elc met eender spyse vijf... dicke, ende waren alle ghecleet met roode rockxkins, ende daerop gheborduert eenen palstere op den boeseme, ende op den rugghe, ende daernaer volchden twee duusent peerden, ghewapent. Daer waren daer inne die ghecleet waren met half roode ende half blauwe kerls, ghenaemt Straedthoten, met lichte peerden scinende of zy daer mede vlooghen. Item, tSondaeghs dede de keyser eet als voocht ende momboer naer de costume, ende tsachternoens was op de Vrydachmaert eenen tornoey beroepen, xx Duutschen jeghens xx Vlaminghen, dat zeer lustich om zien was, daer Bauwin Borluut een van den Vlaminghen groote eere behaelde. Item, de keysere, de palsgrave van den Ryne ende de hertoghe van Sassen waren selve in persone in de baene, [p. 22] omme daeraf de zorghe te draeghene, ende daer bleven in de rede twee oft drye duutsche heeren doot, ende van ghelijcken de perden, ende daer naer was er beroupen een steeckspel dat drye oft vier daghen gheduerde, daer Bauwin Borluut de baene hilt jeghens elcken die quam. [Den xiiijen January dede men het steeckspel up de Vrindachmaert ten yse, ten versoucke van den auden heere van Finis, daer veel prysen te winnen waren met stekene. De Ketelpoorte hadde den upperprijs, den ijen ende iijen deelde 't gulde van den Drooghen en boven die den upperprijs van incommen dezelve Drooghe, ende de Callanderberch den naerprijs. (Pr. Ar.B.) - Op dezen tijdt speelde men met ijsblocken ende schaverdynen up de Vrindachmaert, dat te vooren nooit ghesien en es gheweest. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar de 20ste september op Sint Matheus dag zo was Jacob de Bomslaeghere, de tweede dienaars van de Oudburg gebannen vijftig jaar uit Vlaanderen omdat hij een poorter van Gent bij nacht en ontij haalde uit een poorters huis zonder consent van der wet. [Item, in dit jaar de 14de januari was dood gestoken in zijn huis Clays Bennins, fs Martins, van Herman van Steelant zijn zwager was. (K.M.) - In dit jaar regeerde een particuliere ziekte genaamd Klokkelneus. (K.M.)] Item, in dit jaar 14 in januari overleed op de Slijpstraat een Jacob de Pape, blauwer, en hij was begraven 's Heilig Kerst; de Jakobijnen van Gent opponeerden zich daartegen en wilden hem zelf hebben in hun klooster omdat zijn voorouders daar altijd begraven waren en dat hij was gildebroeder van Onze Vrouwe van ‘t Hoedje en namen proces mijn heer van de raad in Vlaanderen. Item, daar was geordonneerd dezelfde te ontgraven in een nieuwe plaats, t' Sint Clara achter de markt te Coletten in Bethlehem tot der sententie definitieve, en lag daar begraven zeven weken. [pagina 21] Item, daarna werd weer ontgraven mits het vonnis van de heren van de raad de 10de maart op een maandag na de noen te een uur en de heilige Jakobijnen kwamen op het dode lichaam met een processie en droegen hem alzo in hun klooster, gemerkt dat hij ze op hun verzoek aangewezen was. Item, in dit voornoemd jaar de 23ste februari op een vrijdag ’s avonds deed te Gent zijn inkomst de keizer Maximilianus die in deze landen niet geweest was sinds zijn vertrek toen vrouwe Marie van deze wereld overleden was, en met hem kwam de jonge prins, graaf Karel, Philips zoon, beide in 't harnas en hadden elk op het hoofd een witte hoed; en met de keizer kwam de palsgraaf van de Rijn die lange tijd tegen de keizer geoorloogd had en vrouwe Margriet, de keizers dochter, en daar kwamen mede tien duizend voetknechten, elk met een spijs vijf... dik en waren alle gekleed met rode rokjes en daarop geborduurd een band op de boezem en op den rug en daarna volgden twee duizend paarden gewapend. Daar waren in die gekleed waren met half rode en half blauwe kleren, genaamd Straatbroeken, met lichte paarden het scheen of ze daarmee vlogen. Item, zondags deed de keizer de eed als voogd en erfgenaam naar het gebruik en in de achter noen was op de vrijdag markt een toernooi beroepen, 20 Duitsers tegen 20 Vlamingen dat zeer lustig om te zien was daar Bauwin Borluut een van den Vlamingen grote eer behaalde. Item, de keizer, de palsgraaf van de Rijn en de hertog van Saxen waren zelf in persoon in de baan, [pagina 22] om daarvan zorg te dragen en daar bleven in het rijden twee of drie Duitse heren dood en dergelijke de paarden en daarna was er beroepen een steekspel dat drie of vier dagen duurde daar Bauwin Borluut de baan hield tegen elke die kwam. [De 14de januari deed men het steekspel op de vrijdag markt ten ijs, op verzoek van de oude heer van Finis, daar veel prijzen te winnen waren met steken. De Ketelpoort had de opperste prijs, de 2de en 3de het gilde van de Drogen en boven die den opper prijs van inkomen dezelfde Droge en de Kalanderberg de na prijs. (Pr. Ar.B.) - Op deze tijd speelde men met ijsblokken en schaatsen op de vrijdag markt dat tevoren nooit gezien is geweest. (Pr. Ar.B.)] |
1511.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
|
Meneer Jonkheer van Boulare, in de plaats van den prelaat van Sint Bertins. |
|
Meester Thieri de Beaufremez, gesubrogeerd in de plaats van Meneer Robert de Melun. |
|
Lievin van Pottelsberghe, ontvanger van Vlaanderen, gesubrogeerd in de plaats van Roeland Lefevre, ontvanger en trezorier generaal van onze geduchte heren. |
|
s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Anthonis de Lu, ridder. |
Jacob Hueribloc. |
|
Charles van Wedergrate, heere van Landeghem. |
Heynric van Testele. |
|
Jacob de Vettere. |
|
|
Wouter van Eetvelde. |
Meester Jan de Sterke. |
|
Lievin Donaes |
|
|
[pagina 23] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de stede van Venlo in Ghelderlant beleyt, den xijen in Ougste, van hertoghe Karels weghe, ende laghen daer vooren tot den xiij Novembris, ende vrauwe Margriete lach t' Sertoghenbossche, ende daer bleef vooren min heere van Bossuut uut Henegauwe die wel ghedroncken was, op den xj in Septembre. Item, den tweesten in Wedemaent begherde vrauwe Margriete te Ghent eene groote somme van penningen; maer 't was huer by colatien ontseyt, daer zy niet wel in te vrede en was, ende reysde gram uut Ghent. Item, den xvij in Wedemaent was dezelve begherte weder begheert by colatien ende was weder ontseyt. [Den xxiiij Maerte waren begheert by vrau Magriete twee [p. 24] duusent croonen, omme den hertoghe van Gheldere te bedwynghene, ende bovendien noch twee duusent guldenen, omme mede te dijckene, ende het was al ontseyt. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer luden de clocken eertwarf op Sente Jans grooten nieuwen turre. [Den xviijen January luudde eerstmael de groote clocke up Sente Jans turre, waeromme deselve regierders van Ste. Janskeercke hilden eene bede, ende daer quam veel ghelts inne. (Pr. Ar.B.) - Op den xviijen April, up den Goeden Vrindach, so preecte broeder Pieter de Breka, prioor van Onzen Vrauwenbroeders, in zijn couvent, ende als hy was in de passie totten vanghene van Onzen Heeren, so wart hy selve subitelick van Onzen Heere ghevanghen, ende men drouch hem uten stoel, ende starf ten iij ueren naer noene. Deze prioor was in de gratie van veel persoonen van eeren, ende hy hadde pastuer gheweest eer hy ter ordene quam. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was by den keysere Maximilianus der stede van Ghent, in den name van den prinche, conforme ende verclaerste van den previlegien, eerst dat de poorters van Ghent van doe voorts vry ende onghemoeyt blyven van 's graven proprere ende ooc niet verbueren en moghen dan haerlieden lijf oft lx , ten ware dat vredebrake ware ende den rechte van den Amman anclevende, volghende den latoene in 't scepenhuus van de Keur, ende oock een nieu verclaers van den besten hoofden hanghende. [Item, in dit schependom ontrent Paesschen begoest de steerfte in 't Beghijnhof t' Sente Lisebetten. (K.M.) - Item, in dit jaer den xiiij Decembris was 't soo groot tempeest van winde, uyt den westen, noortwesten, dat [p. 25] het water seer hooch vloeyde, ende dat de Vierambachten in Vlaenderen overvloeyden, als oock in Zeelant, in 't Ste. Annelandt. (K.M.) - Item, in dit jaer ende schependom xvcxj vroos het soo sterck, wel xiiij weken lanck, dat men t' Antwerpen over de Schelde met wagen ende peerden reedt van xiiij Novembris tot den xviij February, ende de wagens met goet gheladen reeden van Antwerpen tot ter Goes, in Suyt-Beverlant over 't ijs, ende oock in alle de eylanden van Zeelant. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was de stad van Venlo in Gelderland belegerd de 12de augustus vanwege hertog Karel en lagen daar voor tot de 13de november en vrouwe Margriet lag te Hertogenbosch en daar bleef voor mijn heer van Bossuut uit Henegouwen die goed dronken was op de 11de september. Item, den 2de januari begeerde vrouwe Margriet te Gent een grote som van penningen; maar 't was haar bij colatien ontzegd waarmee ze niet goed tevreden was en reisde gram uit Gent. Item, de 17de januari was dezelfde begeerte weer begeert bij colatien en was weer ontzegd. [De 24ste maart waren begeert bij vrouw Margriet twee [pagina 24] duizend kronen om de hertog van Gelder te bedwingen en bovendien noch twee duizend guldens om mee te dijken en het was al ontzegd. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar luiden de klokken de eerste maal op Sint Jans grote nieuwe toren. [Den 18de januari luidde de eerste maal de grote klok op Sint Jans toren, waarom de regeerders van de Sint Jans kerk een bede hielden en daar kwam veel geld in. - Op de 18de april op de Groede Vrijdag zo preekte broeder Pieter de Breka, prior van Onze Vrouwenbroeders, in zijn convent en als hij was in de passie tot het vangen van Onze Heer zo werd hij subtiel van Onze Heer gevangen en men droeg hem uit de stoel en stierf te 3 uur na de noen.. Deze prior was in de gratie van veel personen van eren en hij was pastoor geweest eer hij ter orde kwam. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was bij de keizer Maximilianus der stad van Gent, in de naam van de prins, conforme en verklaart van de privilegies, eerst dat de poorters van Gent van toen voorts vrij en ongemoeid blijven van 's graven proper en ook niet verbeuren mogen dan hun lijf of f 60, tenzij dat het vrede breken was en het recht van de Amman aankleeft volgens de latoen (messing) in het schepenhuis van de Keur en ook een nieuwe verklaring van de beste hoofden hangende. [Item, in dit schependom omtrent Passen begon de sterfte in 't Begijnhof t' Sint Liesbeth. (K.M.) - Item, in dit jaar den 14de december wat het zo’n grote tempeest van winde uit het westen, noordwesten, dat [pagina 25] het water zeer hoog vloeide en dat de Vierambachten in Vlaanderen overvloeiden, als ook in Zeeland, in 't Sint Annaland. (K.M.) - Item, in dit jaar en schependom 1511 vroor het zo sterk en wel 14 weken lang dat men t' Antwerpen over de Schelde met wagen en paarden reedt van 14 november tot e 18de februari en de wagens met goed geladen reden van Antwerpen tot ter Goes, in Zuid-Beveland over 't ijs en ook in alle de eilanden van Zeeland. (K.M.)] |
1512.
Commissarissen.
|
Mijn heer van Fiennes. |
|
Mijn heer de trezorier generaal Lefevre. |
|
Meneer Jacob, heer van Caestre. |
|
Meester Thiery de Beaufremez, gesubrogeerd in de plaats van mijn heer de prelaat van Sint Bertins. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Wale, ridder. |
Pieter Braem, huidenvetter. |
|
Meester Philips van den Kethulle. |
Bertelmeeus van den Wynckele. |
|
Gillis Stalins, up den Steendam. |
|
|
Jan Claeys, op den Cautere. |
Dieric de Lieve. |
|
Arend Stuerme. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Anthuenis de Lu, ridder. |
Mer Rijcaert Utenhove, ridder. |
|
Amand Claeys. |
Jan de Brune. |
|
Jacob de Vettere. |
Denys Vlamync. |
|
Lievin Donaes. |
Joris Sersanders. |
|
Lievin Dhooghe. |
Pieter de Drossate. |
|
Willem de Cleerc. |
Lievin Toebast. |
|
Jan van Steeland. |
Joos de Gheendt |
|
[pagina 26] |
|||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
|
[In dit jaer ontrent Martinsmesse zo sandt de keyser Maximiliaen neder als capiteyn generael van hem ende ten beschudde van alle de landen van hertoch Caerle, zynen neve, den hertoghe van Bruunswijc ende zynen broeder, dewelcke nederslougen in Ghelderlant, daer zy veel quaets deden van brandene, ende en spaerden niemant cleen noch groot, ende de hertoghe van Gheldere en quam niet ute noch te velde. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, op den xj in April, Paesdach, was ghesleghen eenen grooten slach voor Ravennen, in Italien, tusschen den paus, de Venetianen ende den coninc van Arragon, over een zyde, ende den coninc van Vranckrijcke, over d'ander zyde; men zeyde datter wel bleven, over beede de zyden, xxx of xxxij dusent volcx, maer meest Franchoeysen. Item, in dit jaer waren t' Sente Michiels, te Ghent, eerst de clocken gehangen, up den cleenen turre, al nieuwe ghegoten, ende waren een goet acoort, ende was gedaen ende ghemaect by der hulpe van mer Lievin van Pottelsberghe, tresorier van der keyserlicker majesteyt ende heere van Vinderhaute, Merrendre ende Wissenkercke ten Broucke. [In dit jaer, 's Vrindaechs voor Kersavont, quam binnen [p. 27] Ghendt eenen hert geloopen, ende spronck an den Wyenaert in 't watere, ende was ghevanghen an de hautenbrugghe t' Sente Baefs. (Pr. Ar.B.) - Op den Versworen Maendach, naer Paesschen, so vant men buter Waelpoorte vermoort t'henden der cautsye her Willem Snellaert, fs Willems. (Pr. Ar.B.) - Den xxvien January was Daneel van den Hende gecondempneert gegeesselt te zyne tot up 't Pellerijn, ende daer up sitten een uere, ende daernaer wederom geleet up 't Sausselet, ende 's anderdaechs wart hy noch eens gegeesselt tot an 't Pellerijn, ende daer wart hem aengedaen een scroode voor 't hooft, ende also gegeesselt ter Mudepoorte ute ende ghebannen vijftich jaer, omme dat hy voor huwelick ende naer huwelick bekent hadde zyne zustere ende had er kinderen by. (Pr. Ar.B.) - Den xxiijen September was gecondempneert Franchois van Loo, vleeschauwere, gestelt te zyne an eenen stake, up eenen waghene, met eene scroode voor zijn hooft ende also gegecsselt van vierwescheede te vierwescheede, ende also ter Mudenpoorten uten, ende vijftich jaer gebannen, omme dat hy een man doot gesteken hadde, selden gesien. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, op den Nieudach, berrende wel half Poperinghe af ende Vuerne van inviere, zonder yemant daer af te wetene. Item, in dit jaer namen de Switsen inne dlant van Milanen ende de stede, den xxix Wedemaent. Item, de voornoemde Switsen hebben doen presenteren den keyser Maximilianus de stede ende dlant van Milanen, omme hem daer inne te stellene eenen hertoghe, die 't hem beliefde. [p. 28] Item, in dit jaer verbarnde den meesten deel van der stede van Herenthals, in Brabant, van inviere. |
[In dit jaar omtrent Martinus mis zo zond de keizer Maximiliaan neer als kapitein generaal van hem en ten beschutten van alle de landen van hertog Karel zijn neef de hertog van Braunschweig en zijn broeder die neersloegen in Gelderland daar ze veel kwaads deden van branden en spaarden niemand klein noch groot en de hertog van Gelder kwam niet uit noch te velde. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar op de 11de april, Paasdag, was geslagen een grote slag voor Ravenna in Italië tussen de paus, de Venetianen en de koning van Aragon over een zijde en de koning van Frankrijk over de andere zijde; men zei dat er wel bleven over beide de zijden, 30- of 40 000 volk, maar meest Fransen. Item, in dit jaar waren t' Sint Michiels te Gent eerst de klokken gehangen op de kleine toren al nieuwe gegoten en waren een goed akkoord en was gedaan en gemaakt met de hulp van meneer Lievin van Pottelsberghe, penningmeester van der keizerlijke majesteit en heer van Vinderhaute, Merrendre en Wissenkerk ten Broucke. [In dit jaar de vrijdag voor Kerstavond kwam binnen [pagina 27] Gent een hert gelopen en sprong aan de Wyenaert in 't water en was gevangen aan de houtenbrug te Sint Baafs. (Pr. Ar.B.) - Op de Verzworen Maandag na Pasen zo vond men buiten de Waalpoort vermoord ten einde de cautsie heer Willem Snellaert, fs Willems. (Pr. Ar.B.) - De 26ste januari was Daneel van den Hende veroordeeld gegeseld te zijn op 't Pellerijn en daarop een uur te zitten en daarna weer geleid op Sausselet en 's anderdaags werd hij noch eens gegeseld tot aan 't Pellerijn, en daar werd hem aangedaan een doek voor 't hoofd en alzo gegeseld ter Muiderpoort uit en gebannen vijftig jaar omdat hij voor het huwelijk en na het huwelijk bekend had zijn zuster en had er kinderen bij. (Pr. Ar.B.) - De 23ste september was veroordeeld Franchois van Loo, vleeshouwer, gesteld te zijn aan een stak op een wagen met een doek voor zijn hoofd en alzo gegeseld van kruising tot kruising en alzo ter Muiderpoort uit en vijftig jaar gebannen omdat hij een man dood gestoken had, zelden gezien. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar op Nieuwjaarsdag brandde en wel half Poperinge af en Veurne van in vuur, zonder iemand daarvan te weten. Item, in dit jaar namen de Zwitsers het land in van Milaan en de stad, de 29ste januari. Item, de voornoemde Zwitsers hebben doen presenteren de keizer Maximilianus de stad en het land van Milaan om daarin te stellen een hertog die hem beliefde. [pagina 28] Item, in dit jaar verbrandde het grootste deel van de stad van Herentals in Brabant van het vuur. |
1513.
Commissarissen.
|
Lievin van Pottelsberghe, over mijn heer van Fiennes. |
|
Mijn heer van Dronghene, over mijn heer van Sint Bertins. |
|
Mijn heer van Boulaere, over mijn heer van Caestre. |
|
Jan van Hemstede, over Mereer Roeland le Fevre. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Mer Sanders van Vaernewijc, heere van Bost. |
Laureyns Claeys, fs Amandts. |
|
Joris de Backere. |
|
|
Meester Lievin Heyman. |
Fransoeys de Brune. |
|
Lievin Haesbijt. |
Rogier de Vettere, fs Jans. |
|
Philips Pieters. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Nicolaus Triest. |
Jan van Coudenhove. |
|
Gillis Stalins. |
Martin van den Buendere. |
|
Willem Snellaert. |
Anthonis Zoete. |
|
Symon Clocman. |
Meneer Symon van der Haghe, fs Meneer Geerolfs. |
|
Jan Claeys. |
|
|
Wulfaert Snibbele. |
Claeys Damman, fs Lievins. |
|
Mer Philips van den Kethulle. |
Pieter van den Haute. |
|
Gyselbrecht van den Heede. |
Lodewijc de Wale. |
|
Vincent van Loo. fs Karels. |
Boudijn van den Steene. |
|
Jan van der Asselt, drapier. |
Jan van den Heede. |
|
Gillis Danins, fs Joos. |
Gillis van den Houte. |
|
Pieter de Cupere. |
Joos Huckelghem. |
|
Lievin d'Hooghe, fs Jans. |
Laureyns Bauwins. |
|
Claeys de Voghele. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Braem. |
Franchois de Brune. |
[pagina 29]
|
Item, in dit jaer waren ghewonnen van den keysere ende den coninc van Inghelant, die doe capitein ende cause was van den belegghe, eerst Terwanen ghewonnen ende daernaer de stede van Doornijcke, daer de coninc van Inghelant 't casteel dede maecken, ende by Arien was eenen slach, daer vele Franchoyen ghevanghen waren, ende de coninc van Inghelant was doen aut xxiij of xxiiij jaer, een schoon jonckman, ende hy hadde by hem xxxm volcx. [Item, naer dat die van Doornick hun overgegeven hadden in handen van den coninck van Enghelant, soo hebben hun intree gedaen aldaer Maximiliaen de keyser, de coninck van Enghelant seer rijckelijck gheabitueert, daernaer de aertshertoch Carolus, ende vrouwe Margarite, syne moeye, met huere vrouwen ende jonckvrouwen in deselve stadt van Doornick op den selven tijt. (K.M.) - In dit scependom quam overe de conynck van Yngelandt over dees zyde 's waters, ende quam belegeren Terwaenen ende lach er vooren een maent ofte daer ontrent, ende quam ter hulpe den hoochgeboren vurst den keyser Maximiliaen, die 't selve wonnen ende destrueerden, ende doe quamen zy ligghen voor Doornicke, daer zy niet langhe en laghen zy en gaven hen uppe, ende deden eedt den conynck van Ynghelandt als gherechtich heere den conynck van Vranckrijcke, ende doe bleven zy Franchois, ende men secht dat ze riepen drymael eenen roup op eenen dach: eerstmael riepen zy: ‘Vive Bourgongne!’ ende de tweede reyse riepen zy: ‘Vive le Roy de Franche! ende de derde reyse riepen zy: ‘Vive le Roy d'Angleterre!’ (Pr. Ar.B.) - Den ijen October was de prelaet van Ste. Baefs by vijf bisschoppen gemytert, ende wart bisschop van Besanson. (Pr. Ar.B.)] [p. 30] Item, in dit jaer, op den helighen Assenwoensdach, was by den coninc van Inghelant, eer hy overquam naer Terwanen en Doornijcke, de Witte Roose doen onthoofden, die uut Ghelderlant brocht was ende in Inghelant ghelevert, omme dat men in Inghelant, in de absentie van den coninc ter cause van der croone, niet murmereren en zaude. Item, in dit jaer, was te Mechelen, den ix in Ougste, ende t'Andwerpen uutghelesen een bestant tusschen den keysere ende den hertoghe van Gheldere, een bestant van vier jaren. [Den x November was Michiel van Boven, wullewevere, gecondempneert by scepenen van de Keur dat hy an zynen hals een strop doen saude ende gegeesselt te zyne totten Pellerynen, ende curten hem 't haer, ende daernaer beede zyne ooren, ende vijftich jaer gebannen, omme dat hy kerckroof ende andere dieverie gecomitteert hadde. (Pr. Ar.B.)- Op Sente Pauwelsdach in Lauwe wart Franchois le conte d'Angoeleme geconsacreert, te Riemen, conynck van Vranckerijcke. De conynck commende binnen Parijs vant by hem den heere van Nassauwen, als geordonneert wezende van hertoghe Caerle, die genoot es van de croone. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer reysde vrau Elysabeth naer Denemercken omme te trauwen Christianus, conynck van Denemercken, de welcke met grooter tryumphe wech reysde. (Pr. Ar.B.) - De conynck Ferdinandus van Spaengnen conquesteerde uten handen van den conynck van Vranckerijcke Napels. - De selve conynck conquesteerde noch anno xvc xij het conynckrijck van Navaren, ende de conynck van Vranckerijcke, met zyne huusvrauwe moesten vluchten. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer wierden de Franschen geslagen tot Engingat [p. 31] (Guinegate), nevens Aire, alwaer de keyser Maximiliaen de victorie behaelde. (K.M.)] |
Item, in dit jaar waren gewonnen van de keizer en de koning van Engeland die toen kapitein en oorzaak was van het beleg en eerst Terwaan gewonnen en daarna de stad Doornik waar de koning van Engeland 't kasteel liet maken, en bij Arien was een slag waar vele Fransen gevangen waren en de koning van Engeland was toen oud 23 of 124 gaar, een mooie jonkman, en hij had bij hem 30 000 volk. [Item, nadat die van Doornik hun overgegeven hadden in handen van de koning van Engeland zo hebben hun intree gedaan aldaar Maximiliaan de keizer, de koning van Engeland zeer rijk gekleed en daarna de aartshertog Karel en vrouwe Margariet, zijn tante, met haar vrouwen en jonkvrouwen in de stad van Doornik op dezelfde tijd. (K.M.) - In dit schependom kwam over de koning van Engeland over deze zijde van het water en kwam belegeren Terwaan en lag er voor een maand of daar omtrent en kwam te helpen de hoog geboren vorst keizer Maximiliaan die hetzelfde wonnen en vernielden en toen kwamen ze liggen voor Doornik waar ze niet lang gaven of ze gaven zich op en deden de eed de koning van Engeland als gerechtig heer de koning van Frankrijk en toen bleven ze Frans en men zegt dat ze riepen drie maal een roep op een dag’ de eerste keer riepen ze: ‘Vive Bourgongne!’ en de tweede keer riepen zye ‘Vive le Roy de Franche! en de derde keer riepen ze: ‘Vive le Roy d'Angleterre!’ (Pr. Ar.B.) - De 2de oktober was de prelaat van Sint Baafs bij vijf bisschoppen gemijterd en werd bisschop van Besançon. (Pr. Ar.B.)] [pagina 310] Item, in dit jaar op de heilige Aswoensdag was bij de koning van Engeland, eer hij overkwam naar Terwaan en Doornik, de Witte Roos doen onthoofden die uit Gelderland gebracht was en in Engeland geleverd omdat men in Engeland in de absentie van de koning ter oorzaak van de kroon niet murmelen zou. Item, in dit jaar, was te Mechelen de 9de augustus en te Antwerpen uitgelezen een bestand tussen de keizer en de hertog van Gelder, een bestand van vier jaren. [De 10de november was Michiel van Boven, wolwever, veroordeeld bij schepenen van de Keur dat hij aan zijn hals een strop doen zou en gegeseld te zijn tot de Pellerine en korten hem ’t haar en daarna beide zijn oren en vijftig jaar gebannen om dat hij kerkroof en andere dieverij gecommitteerd had. (Pr. Ar.B.) - Op Sint Pauwels dag in januari werd Franchois le conte d' Angoeleme geconsacreerd te Reims koning van Frankrijke De koning kwam binnen Parijs ven vond bij hem de heer van Nassau als geordonneerd te wezen van hertog Karel die genoot is van de kroon. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar reisde vrouw Elisabeth naar Denemarken omme te trouwen Christianus, koning van Denemarken, die met grote triomf weg reisde. (Pr. Ar.B.) - De koning Ferdinand van Spanje veroverde uit de handen van de koning van Frankrijk Napels. – Di koning veroverde noch anno 1512 het koninkrijk van Navarra en de koning van Frankrijk met zijn huisvrouw moesten vluchten. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar werden de Fransen geslagen tot Engingat [pagina 311] (Guinegate), nevens Aire-sur-la-Lys alwaar keizer Maximiliaan de victorie behaalde. (K. M.)] |
1514.
Commissarissen.
|
Lievin van Pottelsberghe, ontvanger van Vlaanderen, over mijn heer van Fiennes. |
|
Meester Thieri de Beaufremez, over mijn heer van Sint Bertins. |
|
Joseph de Baenst, over Mernee Roeland le Fevre, heer van Temsche. |
|
Meneer Jaques de Lombyse, heer van Caestre en van Rumbeke. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Anthonis de Lu, ridder. |
Amand Claeys. |
|
Heynric van der Cameren. |
Jan de Muenc. |
|
Lievin Donaes. |
Meester Jan de Sterke. |
|
Jan Heyman. |
Jooris de Keystere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Willem de Wale, riddere, heere van Hansbeke, enz. |
Roeland de Baenst. |
|
Jan de Brune. |
|
|
Pieter Braem. |
Lievin van Loo. |
|
Heynric de Lieve. |
Lievin Borluut. |
|
Adriaen de Vos, t' Ste. Baefs, over hem Lievin de Grutere. |
Bauwin Goedhals. |
|
Gillis Haelgoed. |
|
|
Jan Sanders, in den Papegay. |
Meester Jacob van der Zickelen. |
|
Jan van Wijchuus. |
|
|
Jan Utenhove. |
Jan de Brauwere. |
|
Vincent van Bommale. |
Jacob de Grave. |
|
Gillis Stalins, aan de Korenmarkt. |
Jan Pauwels. |
|
Pieter van Wettere. |
|
|
[pagina 32] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den xxiiij Sporkele, dede hertoghe Caerle, grave van Vlaenderen, zyne blyde incomste binnen Ghent, ontrent den viij ueren in den avont, ende was met grooter tryomphe inghehaelt ende daer berrende t' synen incommene wel viijm tortsen. Item, tSondaechs den vierden in Maerte, ontfinck hy 't lant van Vlaenderen alsoo 't behoorde, ten welcken tyde onse ghenadeghe prinche ghelost was de stede van Nienhove ende 't lant van Rootselaere voor Nienhove met zynen toebehoorten, dwelc by coninc Philips, zynen vadere, belast was ende vercocht. Item, de prinche was ghesconcken van der stede een costelic bancket, in 't Scepenhuus, op den colatiesoldere, ende waren ooc by onsen prinche t' sijnder blyder incomste ende ontfanghe gheconfirmeert ende van nieus gheoctroyheert ende verleent diverssche prevelegien, die gheregistreert staen in den Rooden Bouck. [Den iiij in Maerte tSondaechs bezwoer hertoghe Caerle dlant van Vlaenderen, ende dede zynen eedt t'Sente Jans, in de kercke, ende den eedt gedaen zijnde, dede van gelijcke hertoghe Jan van Digion ende hertoghe Philips d'aude, ende dede die van Ghendt gebruucken al huerlieder previlegien, ende omme dat de regierders de prinche ontfyngen, omme zijn landt te ontfanghene, zonder den volcke daernaer [p. 33] te vragen, zoo dubden eenige persoonen ende twyfelden in den eedt ende zeyden dat den eedt anders niet en was dan den pays van Cassant, ende up die tytle wart Jacob Sent ende Jacob van Impe, tusschen baelgie, onthooft voor 's Gravensteen ende veele andere gebannen, te gaen wonene in partien te Roome, te Cuelene, t' Sente Jacob in Compostelle, in vremde landen, ende zijn alle buten der stede gestorven. (Pr. Ar.B.) - Den xix September was Anne van der Haghen, vrauwe Wille, gecondempneert onthooft te zyne, ende het was twee uren naer noene, up eenen Dyssendach, eer zy verwesen was. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, ter intreye van den keysere, waren rudders geslegen, t' Sente Pieters, Bouchhuus de Lalaing, seigneur de Burnecourt, Artus de Lalaing, son frère, et Jean Preudhome, dit was den iiij Martii. - Up den ven Maerte zo gaf de prinche den ouden heere van Fines 't regement van Vlaenderen, ende daer waren doe by den prinche rudders gemaect, Mr Clays Utenhove, president van Vlaenderen, Mr Philips de Grutere, Charles van Wedergrade, Clays Triest, Jan van Saemslach, Jan van Cauwenhove, Jacob van den Vichte, Stevin van Liekercke, Philips van der Gracht. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer, den vii Maerte, waren in de lucht gesien twee regenbogens, staende rugge tegen rugge. (K.M.) - Item, in dit jaer, den viii in October, was binnen der stede van Leyden, een kint geboren sonder hooft, met oogen ende mond staende in de borst, de aermen ende handen aen sijn syde gevesticht, ende was beneden ront sonder voeten, 't geene terstond stierf. (K.M.)] [p. 34] 't Carnation. Als de waele in Vlaenderen ghinc onder half myle, Ende djaer van xiiij regierde, Doen beswoer Kaerle Ghendt ter zelver wyle Als het Brabans joncwijf den sondach vierde.Item, in dit jaer trocken onse ghenadighe vrauwe, vrauwe Marie, om te trouwene 's conincx zoone van Hongharyen ende van Bohemen, ende vrauwe Ysabeele naer Denemercken, Sweden, Noorweghen, Gotthem ende Slavoenen, dewelcke vertrocken met grooter tryomphe, elc naer zynen brudegoem, ende waren seer blydelicken ontfanghen. |
Item, in dit jaar de 24ste februari deed hertog Karel, graaf van Vlaanderen, zijn blijde inkomst binnen Gent omtrent d8 uur in de avond en was met grote triomf ingehaald en daar brandde bij zijn inkomst wel 800 toortsen. Item, zondags de vierde in maart ontving hij het land van Vlaanderen alzo 't behoorde, ten weke tijd bij onze genadige prins gelost was de stad van Niehove en 't land van Rotselaar voor Niehove met zijn toebehoren wat bij koning Philips, zijn vader, belast was en verkocht. Item, de prins was geschonken van de stad een kostelijk banket in 't Schepenhuis op den collatie zolder en waren ook bij onze prins tot zijn blijde inkomst en ontvangen geconfirmeerd en opnieuw geoctrooieerd en verleend diverse privilegies die geregistreerd staan in het Rode Boek. [De 4de in maart op een zondag bezwoer hertog Karel het land van Vlaanderen en deed zijn eed te Sint Jans in de kerk en toen de eed gedaan was deden gelijk hertog Jan van Dijon en hertog Philips de oude en deden die van Gent gebruiken al hun privilegies en omdat de regeerders de prins ontvingen om zijn land te ontvangen zonder het volk daarnaar [pagina 33] te vragen zo dubden enige personen en twijfelden in de eed en zeiden dat de eed niets anders was dan de vrede van Cadzand en op die titel werd Jacob Sent en Jacob van Impe, tussen baljuw, onthoofd voor 's Gravensteen en vele andere gebannen te gaan wonen in partijen te Rome, te Keulen, t' Sint Jacob in Compostella in vreemde landen en zijn allen buiten de stad gestorven. (Pr. Ar.B.) - Den 19de september was Anne van der Haghen, vrouwe Wille, veroordeeld onthoofd te zijn en het was twee uren na de noen op een dinsdag eer ze verwezen was. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar ter intrede van de keizer waren ridders geslagen t' Sint Pieters, Bouchhuus de Lalaing, seigneur de Burnecourt, Artus de Lalaing, son frère, et Jean Preudhome, dit was de 4de maart. – Op de 5de maart zo gaf de prins de oude heer van Fines 't regiment van Vlaanderen en daar waren toen bij de prins ridders gemaakt Meneer Clays Utenhove, president van Vlaanderen, Meneer Philips de Grutere, Charles van Wedergrade, Clays Triest, Jan van Saemslach, Jan van Cauwenhove, Jacob van den Vichte, Stevin van Liekercke, Philips van der Gracht. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar de 7de maart waren in de lucht gezien twee regenbogen, stonden rug aan rug. (K.M.) - Item, in dit jaar de 8ste oktober was binnen de stad van Leiden een kind geboren zonder hoofd met ogen en mond stonden in de borst, de armen en handen aan de zijde gevestigd en was beneden rond zonder voeten, hetgeen terstond stierf. (K.M.)] [pagina 34] 't Incarnatie. Als de wel in Vlaanderen ging onder een halve mijl, en het jaar van 14 regeerde, Toen bezwoer Karel terzelfder tijd Als de Brabantse dienstmaagd de zondag vierde. Item, in dit jaar trok onze genadige vrouwe, vrouw Marie, om te trouwen ’s koningszoon van Hongarije en van Bohemen, en vrouwe Isabel naar Denemarken, Zweden, Noorwegen, Gotthem en Slavonië die vertrokken met grote triomf elk naar zijn bruidegom en waren zeer blijde ontvangen. |
1515.
Commissarissen.
|
Mijn heer Lievin van Pottelsberghe, ridder. |
|
Mijn heer van Castre. |
|
Meester Thieri de Beaufremez. |
|
Meneer Claeys Utenhove, ridder. |
|
s Heeren kiesers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Claeys Triest, ruddere. |
Jooris de Backere, Over deken. |
|
Jan Sersanders, fs meester Jans. |
|
|
Joos de Grutere. |
Jooris van Overwale. |
|
Arend Stuerm. |
Jan Claeys, op de Cautere. |
|
Gyselbrecht van den Heede. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Anthonis de Luu, ridder. |
Meneer Jan van Saemslacht, ridder. |
|
Fransoeys de Brune. |
|
|
Amand Claeys. |
Christoffels van Hove. |
|
Meester Philips Sersanders. |
Heynrie de Muenc |
|
[pagina 35] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den xxx Septembris, verberrende de kercke van Galileen te Gent. [In dit jaer, up Ste. Michielsdach, 's nachts, verberrende de kercke van het clooster van Galileen, buuten der Torrepoorte, ende up den Cruucendach in September, verberrende de brauwerie van het clooster up 't Meerhem. (Pr. Ar.B.) - Den xiiij September vielder vier uter lucht, ende maecte eene claerheyt als of 't dach hadde gheweest. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, in den vastenen, dede men te Ghent, in Ste. Janskercke, de uutvaert van den auden conynck van Spaegnen, grootheere van hertoghe Caerle, daer veele edelen van den lande waren, ende het was tryumphelick; hy overleet den xxiiij January. (Pr. Ar.B.) - Den iijen Aprilis waren ontboden by scepenen Heindrick Bruunhaes, Jan Neyt, Joos Dhamere ende Jan van den Eede buter Santpoorte, ende als zy by scepenen quamen [p. 36] riep men partien ende taellieden daer Heindrick Bruunhaes gewesen was te gane wonene in de stede van Cuelene een jaer lanck, ende daer af brynghen certificatie eer hy zijn poort hebben saude. - Jan Neyt was ghewesen te gaen wonene een jaer te Hooghen Roome, ende daer af brynghen certificatie. Deze persoonen hadden gesproken in vergaderynge van vele mannen ende persoonen proposten contrarie de waerheyt, so men seyde. - Jan van den Eede was gebannen vijftich jaer uut Vlaenderen, beter uter stede dan daer inne. - Joos Dhamere was gewesen te wonene een jaer lanck t' Sente Jacobs in Galissen, ende daer af brynghen certificatie. (Pr. Ar.B.) - Den viij in Meye waren by Jan de Suttere uutgelesen de previlegien die de keyser aen Ghendt gegeven hadde ten ontfangene van zynen lande. (Pr. Ar.B.) - Wauter van der Hoye van Curterijcke was van manslacht gebrocht in de vierschare, omme te stervene; maer zynen goeden raedt die hy hadde, behilt hem zijn lijf, ende dier starf hadde eene smete voor 't hooft, ende de questie was of dura mater of pia mater gecraect was, ende by de questie ontgynck hy zijn lijf ende by de meesters die daer te rade waren. (Pr. Ar.B.) - De pays was uutgeroupen tusschen den conynck van Vranckerijcke ende hertoge Caerle, den ijen paesdach; in welcken pays een huwelick gecontracteert was tusschen hertoge Caerle ende vrau Regine, ije dochtere van den conynck Lowijs lest overleden, ende wert zustere van de huusvrau van den conynck Franchois. Doen reysde de conynck naer Mylanen, ende vergaderde veel volx omme de zelve te conquesterene. (Pr. Ar.B.) [p. 37] - In dit jaer bleef, by toedoene van de Weverij, af de Halfvastenmaert. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer soude Jan de Somere, presbiter, setten een verwaet aen Ste. Michielskercke ten laste van Roeland van Loo, vleeschauwere, welcken Roelant den presbiter sijn handt afslouch op 't kerckhof, ende wart er om ghevanghen in 't geestelijck hof. (K.M.) - Item, dese schepenen deden af den inghelschen van den stoop up wijn. (K.M.)] |
Item, in dit jaar de 30ste september verbrandde de kerk van Galilea te Gent. [In dit jaar op Sint Michiels dag 's nachts, verbrandde de kerk van het klooster van Galilea buiten de Torenpoort en op de Kruisdag in september, verbrandde de brouwerij van het klooster op 't Meerhem. (Pr. Ar.B.) - De 14de september viel er vuur uit de lucht en maakte een helderheid alsof het dag was geweest. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar in de vasten deed men te Gent in Sint Jans kerk de uitvaart van de oude koning van Spanje, grootvader van hertog Karel daar vele edelen van het land waren en het was triomfantelijk; hij overleed 24ste januari. (Pr. Ar.B.) - De 3de april waren ontboden bij schepenen Heindrick Bruunhaes, Jan Neyt, Joos Dhamere en Jan van den Eede buiten de Zandpoort en toen ze bij schepenen kwamen [pagina 36] riep men partijen en tolken waar Heindrick Bruunhaes gewezen was te gaan wonen in de stad van Keulen een jaar lang en daarvan te brengen een certificaat eer hij zijn poort hebben zou. - Jan Neyt was gewezen te gaan wonen een jaar te Hoge Rome en daarvan te brengen certificatie. Deze personen hadden gesproken in vergaderingen van vele mannen en personen voorstellen contrarie de waarheid, zo men zei. - Jan van den Eede was gebannen vijftig jaar ut Vlaanderen, beter uit de stad dan daarin. - Joos Dhamere was gewezen te wonen een jaar lang t' Sint Jacobs in Galicië en daarvan te brengen certificatie. (Pr. Ar.B.) - De 8ste mei waren bij Jan de Suttere uitgelezen de privilegies die de keizer aan Gent gegeven had ten ontvangen van zijn land. (Pr. Ar.B.) - Wauter van der Hoye van Kortrijk was van manslacht gebracht in de vierschaar om te sterven; maar de goede raad die hij had behield hem zijn lijf en die er stierf had een smet voor 't hoofd en de kwestie was of dura mater of pia mater gekraakt was, en bij die kwestie ontging hij zijn lijf en bij de meesters die daar te rade waren. (Pr. Ar.B.) - De vrede was uitgeroepen tussen de koning van Frankrijk en hertog Karel de 2de Paasdag; en in die vrede was een huwelijk gecontracteerd tussen hertog Karel en vrouwe Regine, 2de dochter van de koning Lodewijk laats overleden en werd zuster van de huisvrouw van de koning Franchois. Toen reisde de koning naar Milaan en vergaderde veel volk om die te veroveren. (Pr. Ar.B.) [pagina 37] - In dit jaar bleef, bij toedoen van de weverij, af de half vasten markt. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar zou Jan de Somere, presbyter, zetten een banvloek aan Sint Michielskerk ten laste van Roeland van Loo, vleeshouwer, welke Roelant den presbyter zijn hand afsloeg op ‘t kerkhof en werd er om gevangen in 't geestelijk hof. (K.M.) - Item, deze schepenen deden af de Engelsen van de stoop op wijn. (K.M.)] |
1516.
Commissarissen.
|
Meneer Lievin van Pottelsberghe, ridder, onvanger van Vlaanderen, enz., over Meneer Jacob van Luxemborch, heer van Fiennes. |
|
Meneer Claeys Utenhove, president in de raad van Vlaanderen, over Meneer Roeland le Fevre, heer van Teemsche. |
|
Meester Thierri de Beaufremez, over mijn heer de prelaat van Sint Bertins. |
|
Monseigneur Dougy, over meneer Jacob van Lombyse, heer van Caestere, soeverein baljuw van Vlaanderen. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Philips de Grutere. |
Heynric van Testele. |
|
Meneer Willem de Wale. |
Pieter Braem. |
|
Joris Sersanders. |
Heynric de Lieve. |
|
Heynric van der Gamere. |
Bauwin Goethals. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Rijcquaert Utenhove, ridder. |
Jan Sersanders, fs meester Jans. |
|
Gillis Stalins. |
|
|
Jooris de Backere. |
Jan Damman, fs meester Jans. |
|
Jan Claeys. |
Meester Jacob van den Eechoute. |
|
Meneer Jan van Coudenhove. |
|
|
[p. 38] |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den x in Maerte, was gheleyt den eersten steen aen 't nieuwe Scepenhuus, an de strate daer de gressie stont, by Mer Rijckaert Utenhove, voorscepene, ende was meester van den nieuwen wercke, Jan Stassins, metsere. Item, in dit jaer, xxix in Ougste, op Sente Jansdach, was te Ghent eene processie generael omme den paeys tusschen onsen keysere ende den coninc van Vranckerijcke; men vierde te Ghent voor 't Scepenhuus ende scone esbatementen. [Item, dese schepenen stelden den inghelschen van den wyne weder uppe. (K.M.) - Item, in dit schependom was afgedaen de hautenbrugghe aen de Posterne, ende de steene brugghe met den steegere ende kaye was alsdoen ghemaeckt. (K.M.) - Item, in dit jaer ende schependom was gheleyt den eersten steen van den nieuwen wercke van den Schepenhuyse, ende daer was gheleyt onder den eersten steen eenen [p. 39] gouden guldene, te weten van der sale ende de capelle ende de turre. (K.M.) - Item, in dit jaer soo heeft de prince hertoch Carel, fs Philips, coninck van Castillien, syne seeste van den Gulden Vlies gehauden den xxvie dach in October, in de stede van Brussel, ende heeft die aude ghewoonte ghevolght van den Gulden Vlies te dragen. (K.M.) - Up Sente Stevensdach, naer Kerstdach, was 't eenen grooten dondere ende windt, waerby in veele plaetsen groote schade gebeurde. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was gesloten by colatie by de poorters ende die van der nerynge dat zy hebben wilden den iiije dach van Halfvastene, maert, d'welcke de deken van de Weverij van den ambachte appelleerde, zeggende ende daerby blyvende dat hy hadde van den conynck van Castillien ende meer andere graven schoone previlegien, dat men binnen Ghendt geen vremdt laken leggen mach te tooghen noch te vercoopen. (Pr. Ar.B.) - In dit scependom, in Hoymaent, oveleet Mer Lievin van Pottelsberghe. (Pr. Ar.B.)] |
Mmmm Item, in dit jaar de 10de maart was gelegd de eerste steen aan 't nieuwe Schepenhuis aan de straat daar de gressie stond bij Meneer Rijckaert Utenhove, voor schepen, en was meester van het nieuwe werk Jan Stassins, metserlaar. Item, in dit jaar de 29ste augustus op Sint Jansdagh, was te Gent een processie generaal om de vrede tussen onze keizer en de koning van Frankrijk; men vierde te Gent voor 't Schepenhuis en mooie esbattementen. [Item, deze schepenen stelden de Engelse van de wij weer op. (K.M.) - Item, in dit schependom was afgedaan de houten brug aan de Posteerne, en de stenen brug met de steigers en kade was als toen gemaakt. (K.M.)- Item, in dit jaar en schependom was gelegd de eerste steen van het nieuwe werk van het Schepenhuis en daar was gelegd onder de eerste steen een [pagina 39] gouden gulden, te weten van de zaal en de kapel en de toren. (K.M.) - Item, in dit jaar zo heeft de prins hertog Karel, fs Philips, koning van Castilië, zijn zesde van de Gulden Vlies gehouden de 26ste dag in oktober in de stad van Brussel en heeft de oude gewoonte gevolgd de Gulden Vlies te dragen. (K.M.) - Op Sint Stevens dag na Kerstdag was ’t een grote donder en wind waarbij in vele plaatsen grote schade gebeurde. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was besloten bij collatie bij de poorters en die van de neringen dat ze hebben wilden de 4de dag van Halfvasten markt wat de deken van de weverij van de ambacht appelleerde en zei daarbij dat hij had van de koning van Castilië en meer andere graven mooie privilegies dat men binnen Gent geen vreemd laken leggen mag te tonen noch te verkopen. (Pr. Ar.B.) - In dit schependom in augustus overleed Meneer Lievin van Pottelsberghe. (Pr. Ar.B.)] |
1517.
Commissarissen.
|
Meneer Lievin van Pottelsberghe, ridder, in plaats van mijn heer van Fiennes. |
|
Mijn heer de prelaat van Sint Bertins, t' Sint. Omaars. |
|
Mijn heer Claeys Utenhove, president van Vlaanderen, in de plaats van mijn heer de Lalaing. |
|
Mijn heer de prelaat van St. Winoksbergen in de plaats van mijn heer van Castre, souverain van Vlaenderen |
|
[pagina 40] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, den xxij in Ougste, quamen binnen der stede twee ballinghen by daghe, ghenaempt Lievin Ghuus ende Pieter Leys, ende worden van den bailliu ende dieners vervolcht, zoo dat Lievin Ghuus waende duer de Leye swemmen t'Eckerghem ende hy verdronck. Pieter Leys was achterhaelt te Afsne buuten Ghent ende gevangen, maer Lievin Ghuus doot zijnde, was op een scavaut op Sente Verhildenplaetse, op eenen Sondach, gherecht met den sweerde naer de costume. [p. 41] [Item, in dit jaer wiert afghebrocken d'audde sale van den Schepenhuyse. (K.M.) - Item, in dit jaer was de kalsyde geleegt voor het Schepenhuys, by den raed van twee vremde meesters, die men doen nam omme 't besorgen van den wercken, de welcke men toeleyde elck xxvij Philips-guldens t' jaers, ende eenen Philippus 's daeghs, als sy in de stede sijn om het besorghen van den wercke. (K.M.) - Jan van Dixmude wilde den xxixen December dootslaen Jacob van Melle, cleerck van den bloede, ende was er omme gewesen in 's Ammans, up den Nieu-avont, dwelck hy niet en dede, ende wasser up den xiij avont omme gebannen, ende was de leste ballynck van der thune. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer begonst Martinus Luther ende veel diergelijcke haer leeringhe te saeyen ende te schryven. (K.M.) - Item, in dit jaer soo was 't eenen grooten winter, dat men ginck t' Antwerpen ter Borght over de Schelde; ende in Seelant reet men met wagenen ende peerden, ende quam alsoo overe in Brabant. (K.M.) - Item, in dit jaer ende in de maend van Februarius soo fondeerde de Predicheeren t' Antwerpen het portael van haerlieder nieuwe kercke. (K.M.) - Dweerck van den Scepenhuuse was eerst begonnen by eenen Jan Stassins, ende saude dweerck dat buten staet binnen gestaen hebben, ende de solders sauden geweest hebben vaulten; doe quam eenen Justaes Polleyt ende dede al 't begonnen weerck afbreken ende de straten nederen, so men nu sien mach, ende waren toesienders Jan van Wijckhuus ende Heindrick van Testele, nopende de weercken. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, up den viij Septembris, vertrac coninc [p. 42] Kaerle met Leonora naer Spaengien ende arriverde den xix der selver maent in 't lant van Asturien, in de stede ghenaempt Vylencusosa (Villaviciosa). [In dit jaer vertrock de coninck Carolus (uut Wacheren. S.B.) naer Spaignen, vergeseltschapt met Eleonora, syne suster, ende arriveerde den 19 van February in de haven van de stadt van Viciosa, in 't lant van Asturie, in welcke reyse een schip verginck, in het welcke waren de secretaris van den coninck. In de maent van April naervolgende, arriveerde uyt Spaigne tot Ghendt, don Ferdinand, broeder van den coninck, met de hertoginne van Savoye. (K.M.) Zie 't jaer 1518. - In de maendt van Hoymaent was gevangen Mer Clays, hoochrechter van der stede, ende men souden gebrocht hebben ter scheerper examen, dwelck gelaten was uut zekere cause. (Pr. Ar.B.) - Daer was een jonck man geheeten Clays van der Sickelen, barbier van zynen ambachte, wonende up de Vrindachmaert in de Bessemmaerct, welcken Clays committeerde up Maria-Maechdeleenendach eenen manslach, zijnde geheel droncke, ende was, 't faict gedaen hebbende, subijt gevanghen ende 's anderdaechs geexamineert ende by de exemple die men hem zeyde, kende 't faict gedaen t' hebbene, present scepenen. Op dien tijt hadde de voornoemde Mr Clays eenen cnape, de welcke ontboden was by scepenen, ende hem wart gevraecht ofte hy hebben wilde 't officie van zynen meester, daer uppe dat hy andtwoorde ja, ende men dede hem eedt doen, ende daer naer was hem geseyt dat hy gereeschepe saude gaen maken, omme tsachternoens den voornoemden Clays van der Sickelen te executeren up de Hoofbrugghe, dwelck hy beloofde te doene; daer naer [p. 43] gynck men de vierschaere bannen, ende was de voornoemde Clays verwesen te stervene. De nieuwe aengenomen t' huus commende en zeyde niet van zynen eede, nemende up zynen hals eene geladene wel gestoffeert, ende track t' Ender Weerelt over, ende also ter stede ute. 's Achternoens naer costume quamen scepenen te 's Gravensteene, ende daer was last gegeven te gaen besiene oft er al bereet was, ende men bracht in andtworde datter de executeur niet en was, zo dat de officiers doe gingen in 't Sausselet halen den voornoemden Mr Clays, omme zijn officie te doen, die 't selve refuseerde ende ontseyde, seggende dat hy zelve bereet was omme sterven ende anderssins niet en verwachte, so dat by tusschenspreken ende belofte, die de hoochbailliu, onderbailliu ende scepenen hem deden te doen, hebben kennis van het stick by hem gecommitteert, hem daer af leverende contract in handen, onderteekent en geseghelt by hemlieden, ende 't selve gedaen zijnde dede 't officie up de Hooftbrugghe naer costume. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer op den Scurssen Wonsdach, was ghereformert 't clooster van den Augustynen van der duutscher oordene. Item, in dit jaer overleet heer Gillis Boele, abt van Sente Baefs, ende wart abt in zyne plaetse heer Lievin Huughenoot. Item, in dit voornoemde jaer overleet den vij Wedemaent heer Jan van der Cauderburch, abt van Sente Pieters, ende wart abt in zyne plaetse heer Gheeraert van Cuelsbrouck. Item, in 't zelve jaer overleet mijn heere van Fynes, Jacob van Lutsenburch, ende staerf den xij in Hoeymaent te Ghent, ende light begraven t' Sotteghem. [p. 44] [In dit jaer overleet de auden heere van Finis, waer af men de uutvaert dede ende haudende was in Ste. Janskercke, daer bescreven waren de staten van den lande, geestelick ende weerlick; de welcke alle vergaderden t' Sente Michiels, daer hemlieden vonden de heeren van den rade, met huerlieder supposten, de scepenen van beede bancken, met huerlieder state, beede de dekenen metten andere dekenen, mette geswornen, al gecleet in 't swarte; insgelijx alle de processen van der stede, de welcke t' samen gynghen metten lijcke tot Sente Janskercke, ende alle de poorteren mede: Aldereerst so quamen, naer de processie ende de staten voorgenompt, acht persoonen, elc persoon dragende eenen standaert met zyne wapene ende eerlichede, twee heerraulten met wapenrox, die reden te peerde; daer waren twee peerden vooren ende achter den lichame, daer niemant up en sat, de welcke gestoffeert waren met lakene van damast, geluwe vooren ende bachten root, up huerlieder hooft hebbende elc eene plume ende metten wapene behangen zeer costelick; insghelijx waren daer twee hellemen gedragen met plumen, met twee schilden ende eenen wapenrock voor dlijck; insghelijx 't Gulden Vlies up een cussen van fluweele; daer naer bracht men 't lijck ghevoert up een horsbaer, gedect met een gulden cruuce dwelck cleet vier persoonen hilden, elc an eenen cant jeghens 't slepen; daer naer volchde zijn zone te peerde ende andere persoonen van oordene Mr Joos van Lalaing; daer waren ijc tortsen, de welcke gedregen waren by twee hondert aerme persoonen ende elc eenen raukeerle hadden zy metten capproen, ende als den dienst ghedaen was voerde men 't lijck naer Sotteghem, daer 't begraven es; de heere van Resseghem [p. 45] voerdeghe het hellemet ende de oordene van het toysoene. (Pr. Ar.B.)] |
Item, de 22ste augustus kwamen binnen de stad twee ballingen bij dag genaamd Lievin Ghuus en Pieter Leys en woeden van de baljuw en dienaars vervolgd, zodat Lievin Ghuus was door de Leie aan het zwemmen te Ekkergem en hij verdronk. Pieter Leys was achterhaald te Afsnee buiten Gent en gevangen, maar Lievin Ghuus die dood was werd op een schavot op Sint Verhilde plaats op een zondag berecht met het zwaard naar het gebruik. [pagina 41] [Item, in dit jaar werd afgebroken de oude zaal van het Schepenhuis. (K.M.) - Item, in dit jaar was de kaal zijde gelegd voor het Schepenhuis bij de raad van twee vreemde meesters die men toen nam om 't bezorgen van den werken die men toelegde elk 27 Philips-guldens per jaar en een Philippus 's daags als ze in de stad zijn om het bezorgen van het werk. (K.M.) - Jan van Dixmude wilde de 29ste december doodslaan Jacob van Melle, klerk van den bloede en was er omme gewezen in ’s Ammans op de Nieuwjaarsavond, wat hij niet deed en was er om op de 12de avond om en was de laatste balling van de tuin. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar begon Martinus Luther en veel diergelijke hun lering te zaaien en te schrijven. (K.M.) - Item, in dit jaar zo was ’t een grote winter dat men ging t' Antwerpen ter Borght over de Schelde; en in Zeeland reedt men met wagens en paarden en kwam alzo over in Brabant. (K.M.) - Item, in dit jaar en in de maand februari zo fundeerde de Predikheren t' Antwerpen het portaal van hun nieuwe kerk. (K.M.) - Het werk van het Schepenhuis was eerst begonnen bij een Jan Stassin en zou het werk dat buiten staat binnen gestaan hebben en de soldeerders zouden geweest hebben ter zolder; toen kwam een Justaes Polleyt en deed al 't begonnen werk afbreken en de straten neder, zo men nu zien mag, en waren toezieners Jan van Wijckhuus en Heindrick van Testele, nopende de werken. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar op de 8ste september vertrok koning [pagina 42] Karel met Leonora naar Spanje en arriveerde de 19de van dezelfde maand in het land van Asturië, in de plaats genaamd Vylencusosa (Villaviciosa). [In dit jaar vertrok de koning Karel (uit Walcheren. S.B.) naar Spanje vergezelschapt met Eleonora, zijn zuster, en arriveerde de 19de februari in de haven van de stad Villaviciosa in 't land van Asturië, in welke reis een schip verging waarin waren de secretaris van den koning. In de maand april navolgend arriveerde uit Spanje tot Gent don Ferdinand, broeder van de koning, met de hertogin van Savoie. (K.M.) Zie 't jaar 1518. - In de maand augustus was gevangen Meneer Clays, hoge rechter van de stad, men zou hem gebracht hebben ter scherpe examen, wat gelaten was uit zekere oorzaak. (Pr. Ar.B.) - Daar was een jonge man geheten Clays van der Sickelen, barbier van zijn ambacht woonde op de vrijdag markt in de Bezemmarkt welke Clays committeerde up Maria-Magdalena dag een manslag, was geheel dronken en was toen hij het feit gedaan had subiet gevangen en 's anderdaags geëxamineerd en bij het voorbeeld die men hem zei bekende het feit gedaan te hebben en gepresenteerd de schepenen. Op die tijd had de voornoemde Meneer Clays een knaap die ontboden was bij schepenen en hem werd gevraagd of hij hebben wilde 't officie van zijn meester waarop hij antwoordde ja, en men liet hem eed doen en daarna was hem gezegd dat hij gereedschap zou gaan maken om te achter noen voornoemde Clays van der Sickelen te executeren op de Hoofdbrug wat hij beloofde te doen; daarna [pagina 43] ging men de vierschaar bannen en was de voornoemde Clays verwezen te sterven. De nieuwe aangenomen die thuis kwam zei niets van zijn eed nam op zijn hals een geladen en goed gestoffeerde en trok ten Einde der Wereld over en alzo de stad uit. Te achter noem naar het gebruik kwamen schepenen te 's Gravensteen en daar was last gegeven te gaan bezien of alles al gereed was en men bracht in antwoord dat de executeur er niet was, zo dat de officiers toen gingen in 't Sausselet halen de voornoemde Meneer Clays om zijn officie te doen die daarin weigerde en ontzei en zei dat hij zelf wel bereid was om te en anderszins niet verwachte, zo dat bij tussenspraken en belofte die de hoog baljuw, onder baljuw en schepenen hem deden te doen, hebben kennis van het stuk bij hem gecommitteerd hem daarvan te leveren en contract in handen, ondertekent en gezegeld bij ze en toen hetzelfde gedaan was deed 't officie op de Hoofdbrug naar gebruik. ( Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar op de Schortel woensdag was gereformeerd 't klooster van den Augustijnen van de Duitse orde. Item, in dit jaar overleed heer Gillis Boele, abt van Sint Baafs, en werd abt in zijn plaats heer Lievin Huughenoot. Item, in dit voornoemde jaar overleed de 5de januari heer Jan van der Cauderburch, abt van Sint Pieters en werd abt in zijn plaats heer Gheeraert van Cuelsbrouck. Item, in 'in hetzelfde jaar overleed mijn heer van Fynes, Jacob van Lutsenburch en stierf de 12 juli te Gent en ligt begraven t' Zottegem. [pagina 44] [In dit jaar overleed de oude heer van Finis waarvan men de uitvaart deed en gehouden was in Sint Janskerk daar beschreven waren de staten van het land, geestelijk en wereldlijk; die alle vergaderden t' Sint Michiels waar ze vonden de heren van de raad met hun supposten, de schepenen van beide banken met hun staat, beide de dekens met de andere dekens, met de gezworenen, alle gekleed in het zwart; insgelijks alle de processen van de stad die tezamen gingen met het lijk tot Sint Janskerk en alle de poorters mede: Allereerst zo kwamen na de processie en de staten voorgenoemd acht personen, elk persoon droeg een standaard met zijn wapen en heerlijkheid, twee herauten met wapenrok, die reden te paard; daar waren twee paarden voor en achter het lichaam waar niemand op zat die gestoffeerd waren met laken van damast, geel voor en achter rood en op hun hoofd had elk een pluim met het wapen op het hoofd behangen zeer kostelijk; insgelijks waren daar twee helmen gedragen met pluimen, met twee schilden en een wapenrok voor het lijk; insgelijks 't Gulden Vlies op een kussen van fluweel; daarna bracht men 't lijk gevoerd op een draagbaar bedekt met een gulden kruis wat kleed vier personen hielden, elk aan een kant tegen 't slepen; daarna volgde zijn zoon te paard en andere personen van de orde van Meneer Joos van Lalaing; daar waren 200 toortsen die gedragen waren bij twee honderd arme personen en elke rouw kleren hadden ze met de kaproen en toen de dienst gedaan was voerde men 't lijk naar Zottegem waar het begraven is; de heer van Resseghem [pagina 45] voerde de helm en de orde van de toisoen. (Pr. Ar.B.)] |
1518.
Commissarissen.
|
Meneer Lievin van Pottelsberghe, ridder, in de plaats van Meneer Jacob van Luxembourg, heer van Fiennes. |
||
|
Meneer Claeys Utenhove, ridder, president van Vlaanderen, in de plaats van mijn heer de Lalaing. |
||
|
De prelaat van Sint Bertins. |
||
|
De prelaat van der Dunen. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Mer Jan van Coudenhove, ruddere. |
Willem Snellaert. |
|
|
Adriaen de Croec. |
||
|
Heynric van der Camere. |
Rogier de Vettere. |
|
|
Jan Heyman. |
Joes de Vechtere. |
|
|
Jacob van Zeveren. |
||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Meneer Jan van Zaemslacht, ridder. |
Lievin de Grutere. |
|
|
Heynric de Muenc. |
||
|
Heynric van Testele. |
Lievin Toebast. |
|
|
Heynric de Lieve. |
Sanders van Vaernewijc. |
|
|
Meester Reynier Saellaert, gheseyt de Donckere. |
Jan Sanders, in den Papegay. |
|
|
Bertelmeus de Backere. |
||
|
Jan de Peystere. |
Lowijs Bette. |
|
|
Gillis Stalins, up den Steendam. |
Lievin van Huffelghem. |
|
|
Willem van Ymbyse. |
Rykaert van Melle. |
|
|
Pieter de Vos, caescoopere. |
Joos Codde. |
|
|
Jan de Vettere, fs Heindricx, tussen poorten. |
Jan de Muenc. |
|
|
Wouter de Croec. |
||
|
Joos Martins, tijk wever. |
Matheeus Brant. |
|
|
Augustyn Heylinc. |
||
|
Jan van Caneghem. |
||
|
Pieter van Huuckelghem. |
||
|
[p. 46] |
|||||||
|
|||||||
|
Item, in dit jaer, den xvj in Wedemaent, arriverde don Ferdinande uut Spaengien, commende binnen der stede van Vlissinghen in Seelant, ende quam binnen Ghent up den xix der selver maent, de welcke up den soldere van scepenhuus ghesconcken was een costelic banket. Item, in dit jaer, den ix in Lauwe, overleet de edele keysere Maximilian, de grootheere van Caerle ende don Ferdinande; daer omme dat binnen Ghent grote druc was, ende op den derden dach van Maerte dede men t' Sente Jans daer overe eene drouve uutfaert. [In dit jaer, ontrent Lichtmis, stierf de keyser Maximiliaen, eene seer goede ende bermhertighe prins, ende daer naer ontrent Palmsondach, gaf de coninck van Enghelant de stadt van Doornick aen de Franschen met het casteel, het gene hy hadde doen macken; oock de heere van Ligny gaf oock aen den coninck van Vranckrijck, het lant van Mortaigne, met consent van onsen coninck Carel ende van synen raedt. (K.M.)] Item, de drouve nieumaere secret wesende lettel tijts Heyndric van Testele sont zynen zoone met penninghen te Valenchyne, te Douwaey ende tot meer plaetsen; hy cochte al 't coorne dat hy ghecryghen conste; niemandt daer af wetende wat hy daermede meende, nemaer daer waert inne voorsien jeghens zyne ende zulcke ghiericheit; want daer hadde moghen dieren tijt uut spruuten van zulcken voortstelle. [Item, in dit jaer, den xxiij Juny, soo waren t' Antwer- [p. 47] pen gecommen twee galleyen ende noch wel xxx meerschepen, de welcke groote coopmanschappen brochten. (K.M.) - Item, in September soo starf die capiteyn van den galleyen, ende wert begraven ter Predicheeren t' Antwerpen met groote solemniteyt. (K.M.) - Item, in dit jaer, den vi dach in October, soo vertrack uyt Vlaenderen vrouwe Eleonora naer Portugal, omme te trauwen den coninckx sone, maer de coninck trauwde dese selfs. (K.M.) - Item, in dit jaer ten selven tyde vertrock ons coninck Carel naer Napels ende alsoo naer Roomen. (K.M.) - Op Onzer Vrauwenavont waren scepenen uutgelesen d'je reyse in den nieuwen turre. (Pr. Ar.B.) - Den xxix October soo smeet Jooris de Conynck, zeepsiedere, eenen zyner dienaers doot met eender flabbe te gevene, zonder bloet te laten, dwelck hem wel coste lxxx gr. by de heeren van den rade. (Pr. Ar.B.) - Den xijen January overleet Amant Clays, Over deken van Ghendt, ende doe quam er anne in zyne plaetse, Willem Snellaert. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar de 16de januari arriveerde don Ferdinand uit Spanje en kwam binnen de stad van Vlissingen in Zeeland en kwam binnen Gent op de 19de van dezelfde maan die op de zolder van het schepenhuis geschonken een kostelijk banket. Item, in dit jaar de 9de januari overleed de edele keizer Maximiliaan, de grootvader van Karel en don Ferdinand; waarom dat binnen Gent grote droefheid was en op de derde dag van maart deed men t' Sint Jans daarover een droevig uitvaart. [In dit jaar, omtrent Lichtmis, stierf de keizer Maximiliaan, een zeer goede en barmhartige prins en daarna omtrent Palmzondag gaf de koning van Engeland de stad van Doornik aan de Fransen met het kasteel, hetgeen hij had doen maken; ook de heer van Ligny gaf ook aan de koning van Franrijk het land van Mortaigne, met consent van onze koning Karel en van zijn raad. (K.M.)] Item, het droevige geheime nieuws was een tijdje en Hendrik van Testele zond zijn zoon met penningen te Valenciennes, te Duway en tot meer plaatsen; hij kocht al het koren dat hij krijgen kon; niemand wist wat hij daarmee meende, nee maar daarin werd voorzien tegen zijn en zulke gierigheid; want daar had een dure tijd uit mogen spruiten van zulke voorstellen. [Item, in dit jaar de 23ste juni zo waren te Antwerpen [pagina 47] gekomen twee galeien en noch wel 300 meer schepen die grote koopmanschappen brachten. (K.M.) - Item, in September zo stierf die kapitein van de galeien en werd begraven ter Predikheren t' Antwerpen met grote plechtigheid. (K.M.) - Item, in dit jaar de 6de dag van oktober zo vertrok uit Vlaanderen vrouwe Eleonora naar Portugal om te trouwen de koningszoon, maar de koning trouwde die zelf. (K.M.) - Item, in dit jaar terzelfder tijd vertrok onze koning Karel naar Napels en alzo naar Rome. (K.M.) - Op Onze Vrouwenavond waren schepenen uitgelezen de 1ste keer in de nieuwe toren. (Pr. Ar.B.) - De 29ste oktober zo smeet Jooris de Koning, zeepzieder, een van zijn dienaars dood met een flab te geven, zonder bloed te laten, wat hem wel koste 80 f groten bij de heren van de raad. (Pr. Ar.B.) - De 12de januari overleed Amant Clays, over deken van Gent en toen kwam er aan in zijn plaats Willem Snellaert. (Pr. Ar.B.)] |
1519.
Commissarissen.
|
Meneer Lievin van Pottelsberghe, ridder, ontvanger van Vlaanderen, over Meneer Jacob van Luxembourg, heer van Fiennes. |
|
De prelat van Sint Bertins. |
|
Meneer Claeys Utenhove, ridder, heer van Marckeghem, president van Vlaanderen, over mijn heer van Lalaing. |
|
De prelaat van Dronghene. |
|
[p. 48] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, was ghecoren hertoghe Kaerle coninc van den Romeynen, up den xvij Wedemaent binnen der stede van Franckevoort by den vij corvorsten. [Item, in dit jaer, naer de doodt van den keyser Maximiliaen, doen wert de prince Carolus coninck van Castillien tot keyser vercoren van den keurvorsten; ende de palsgrave heer Lodewijck, hertog van Beyeren bracht hem de tydinghe in Spaignen, ende soo track hy weder uyt Spaignen ende quam in Inghelant, daer hy versekert was met des conincx [p. 49] dochter Hendrijck den VIIJ, ende dat wiert er causeert, want de coninck meende se te geven den coninck van Schotlant synen neve. (K.M.)] 't Carnation. Accipias aquilas, rex Karole, Cesaris arma. Item, in dit jaer ariverde onse ghecoren coninc van den Romeynen, toecommende keysere, op den Sincxenavont in Inghelant, daer hy van den coninc ende coninghinne, zijnder vrauwe moeye, zeer triomphantelic ontfanghen was. Item, in dit jaer, op den Heleghen Sacramens-avont, dede de voornoemde coninc Kaerle zyne intrye binnen Ghent, commende uut synen lande van Spaengien, daer hy met groote eeren ontfanghen was als coninc van den romschen rijcke, ende toecommende keysere, ende tsanderdaechs was geordenert eene scoone processie generael, daer men in Sente Jacobskercke de vergaderinghe dede met den Heleghen Sacramente, daer de edele roms coninc ende de coninc Ferdinando van Hongharyen elc met eender tortse zeer devotelic met den Heleghen Sacramente ghinghen naer Sente Janskercke. [Item, tsondaechs naer de processie generael schoot don Ferdinande den papegay af. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer begon te regneren Solymannus Magnus, de xij turcksche keyser. (K.M.) - Mijnheer van Praet, over die van Ghendt, mijnheere van der Dunen, over die van Brugghe, mijnheere van Bousynghe, over die van Ypere, mer Guydo van Blasvelt, over die van den Vryen, reysden naer den keyser, in Spaengnen, omme dat de jonghe heere van Finis ruwaert [p. 50] blyven saude van Vlaenderen; want men seyde dat de heere van Ravesteyn ruwaert geweest soude hebben, dwelcke de regierders niet wel inne en viel; insgelijx omme de wulle ende 't laken reysden zy omme 't proffijct van den lande. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, op den xvjen Wedemaent, vergaderden de coninc van Vranckerijcke met zijnder coninginne ende de coninc van Inghelant met sijnder coninginne; de coninc van Vranckerijcke te Arders ende de coninc van Inghelant te Guynes, ende dede daer maecken elc een costelic huus noeit dierghelijcke ghesien, ende zy verghaerden daer te diverschen stonden elc met zijnder coninghinne. [Item, in dit jaer coocht de coninck van Vranckrijck de stede van Doornick, teghen den coninck van Inghelant. (K.M.)] |
Item, in dit jaar was gekozen hertog Karel koning van de Romeinen op de 17de januari binnen de stad van Frankfurt bij de 7 keurvorsten. [Item, in dit jaar na de dood van den keizer Maximiliaan, toen werd de prins Karel koning van Castilië tot keizer gekozen van de keurvorsten; en de paltsgraaf heer Lodewijk, hertog van Beieren bracht hem de tijding in Spanje en zo trok hij weer uit Spanje en kwam in Engeland waar hij verzekerd was met de koningsdochter [pagina 49] van Hendrick de 8ste en dat werd bepraat want de koning meende haar te geven de koning van Schotland, zijn neef. (K.M.)] 't Incarnation. Accipias aquilas, rex Karole, Cesaris arma. Item, in dit jaar arriveerde onze gekozen koning van de Romeinen, toekomende keizer op de Pinksteravond in Engeland waar hij van de koning en koningin, zijn vrouw moeder zeer triomfantelijk ontvangen was. Item, in dit jaar op de Heilige Sacramentsdag deed de voornoemde koning Karel zijn intrede binnen Gent en was gekomen uit zijn land van Spanje waar hij met grote eer ontvangen werd als koning van het Roomse rijk en toekomende keizer en te anderdaags was geordineerd een mooie processie generaal daar men in Sint Jacobskerk de vergadering deed met het Heilige Sacrament waar de edele Roomse koning en de koning Ferdinand van Hongarije elk met een toorts zeer devoot met het Heilige Sacrament gingen naar de Sint Janskerk. [Item, zondags na de processie generaal schoot don Ferdinand de papegaai af. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar begon te regeren Soliman Magnus, de 7de Turkse keizer. (K.M.) - Mijnheer van Praet over die van Gent, mijnheer van der Dunen over die van Brugge, mijnheer van Bousynghe over die van Iperen, meneer Guydo van Blasvelt over die van de Vrijen reisden naar de keizer in Spanje omdat de jonge heer van Finis ruwaard [pagna 50] blijven zou van Vlaanderen; want men zei dat de heer van Ravestein ruwaard geweest zou hebben, wat de regeerders niet goed beviel; insgelijks om de wol en 't laken reisden ze om 't profijt van het land. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar op de 16de januari, vergaderden de koning van Frankrijke met zijn koningin en de koning van Engeland met zijn koningin; de koning van Frankrijke te Ardes en de koning van Engeland te Guines en liet daar elk maken een kostelijk huis noch nooit dergelijke gezien en ze vergaderden te diverse stonden elk met zijn koningin. [Item, in dit jaar kocht de koning van Frankrijk de stede van Doornik tegen de koning van Engeland. (K.M.)] |
1520.
Commissarissen.
|
Meneer Jaques van Luxembourg, heer van Fiennes, stadhouder enz. |
|
De prelaat van Sint Bertins. |
|
Meneer Claeys Utenhove, rudder, heer van Marckeghem, president van Vlaanderen. |
|
Jan Wijts, watergraaf van Vlaanderen. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Jan van Zaemslacht. |
Heynderic van Testele. |
|
Symoen Borluut. |
Adriaen de Crooc. |
|
Jan Rafelaert. |
Heynderic de Lieve. |
|
Jan van Caneghem. |
Jan de Suttere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Willem de Wale, ridder, heer van Hansbeke. |
Philips van den Kethulle. |
|
Anthonis Soete. |
|
|
[p. 51] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den iijen in Hoeymaent, quam de coninc van Inghelant in Vlaenderen besien Kaerle, synen neve, binnen der stede van Grevelinghen, daer hy met groter eeren ontfaen was. Item, den iiijen in Hoeymaent reysde onsen coninc van den Romeynen Kaerle met den coninc van Inghelant uut Grevelinghen naer Caelis, daer hy eerlic ontfanghen was van der coninghinne van Inghelant zijnder moeye ende ander princhen ende princhessen. [In dit jaer quam van Spaignen Carolus rooms coninck, ende dede syne intre in de voorseyde stadt van Ghendt; van daer vertrock hy naer Dunckercke ende Grevelinghe, alwaer de coninck van Enghelant hem quam vinden; onse voorseyden coninck vergheseltschapte hem tot Calis, alwaer groote maeltyden ghehauden wierden, ende de coninck van Enghelant brocht onsen coninck wederom tot Grevelinghe, ende wat daer vooren, waren daer by oock gheweest de coninginnen van Vranckrijck ende van Enghelant ontrent [p.52] Calis op het lant van Guinc, daer oock seer ghebanqueteert wiert. (K.M.)] Item, in dit jaer waren te Ghent de vonnessen met banden te nieuten ghedaen, ende de executien van scepenen vernieut, volghende zeker statuten daer af ghemaect, conforme den prevelegien van den grave Guwy van Dampierre. [In dit scependom waren afgedaen veele mestdaghen, gelijck: Ste. Baerbele, Ste. Nicasius en de Dyssendach ende Woensdach in de Paestdagen, Synxendach, maer mestdach totter noene, ende tsachternoens ten eenen luudde de clocke, dwelck gedaen was by den bisschop van Doornicke, daer 't volc in beroert was. (Pr. Ar.B.) - Den ien April was vrau Piens ghestelt up 't pellerijn ende gecurt beede ooren ende vijftich jaer gebannen. (Pr. Ar.B.) - Den xiiij Jauuary traude de Senechael van Henegauwe de sustere van den heere van Finis, ende men hilt doe een tryumphelick steeckspel up de Vrindachmaert te peerde. (Pr. Ar.B.)] Item, in 't zelve jaer [op den xvij Juny. (Pr. Ar.B.)] quam binnen Ghent de coninc Christiaen van Denemercken, Sweden, Noorweghen, Gotten ende Slavoenen, ende dede de reverentie ende homagie keysere Kaerle, zynen swaghere, in 't hof te Ghent, den xxj in Hoeymaent, op eenen Sondach. |
Item, in dit jaar de 3de in juli kwam de koning van Engeland in Vlaanderen bezien Karel, zijn neef, binnen der stad van Grevelingen daar hij met grote eer ontvangen was. Item, den 4dejuli reisde onze koning van de Romeinen Karel met de koning van Engeland uit Grevelingen naar Calais daar hij fatsoenlijk ontvangen was de koningin van Engeland zijn tante en ander prinsen en prinsessen. [In dit jaar kwam van Spanje Karel Roomse koning en deed zijn intrede in de voorzegde stad van Gent; vandaar vertrok hij naar Duinkerken en Grevelingen alwaar de koning van Engeland hem kwam vinden; onze voorzegde koning vergezelschapte hem tot Calais alwaar grote maaltijden gehouden werden en de koning van Engeland bracht onze koning wederom tot Grevelingen en wat daarvoor waren daarbij ook geweest de koninginnen van Frankrijk en van Engeland omtrent [pagina 52] Calais op het land van Guinc, waar ook zeer banket werd. (K.M.)] Item, in dit jaar waren te Gent de vonnissen met banden te niet gedaan en de executies van schepenen vernieuwd volgens zekere statuten daarvan gemaakt conform de privilegies van dengraaf Guwy van Dampierre. [In dit schependom waren afgedaan vele misdagen gelijk: Sint Barbara, Sint Nicasius en de dinsdag en de woensdag in de Paasdagen, Pinksterdag, maar meest mis dag tot de noem en te achter noen te een uur luidde de klok was gedaan was bij de bisschop van Doornik waarin het volk bewogen was. (Pr. Ar.B.) - De 1ste april was vrouw Piens gesteld op 't pellerijn en gekort beide oren en vijftig jaar gebannen. (Pr. Ar.B.) - De 14de januari trouwde de hofmaarschalk van Henegouwen de zuster van de heer van Finis en men hield toen een triomfantelijk steekspel op de vrijdagmarkt te paard. (Pr. Ar.B.)] Item, in 'in hetzelfde jaar [op de 17de juni. (Pr. Ar.B.)] kwam binnen Gent de koning Christian van Denemarken, Zweden, Noorwegen, Goten en Slavonië en deed de reverentie en hommage keizer Karel, zijn zwager, in 't hof te Gent, de 21ste juli op een zondag. |
1521.
Commissarissen.
|
Meneer Lievin van Pottelsberghe, ridder. |
|
De prelaat van Sint Bertins. |
|
Mijn heerevan Sente Martins te Iperen |
|
Meneer Claeys Utenhove, ridder, heer van Marckeghem, president van Vlaanderen. |
|
[p. 53] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, was te Roome Paus ghecooren meester Adriaen van Utrecht, een nederlandere, de meeste geleerde die men wiste in dese Nederlanden. Item, in dit jaer was Doornijk zeer sterc beleyt van den Vlaminghen daer de grave van Gavere, heere van Fynes, gouverneur ende capitein generael af was; maer de heere van Nassauwen die quam van voor Masieres voor de stede van Doornijcke; dit ziende die van Doornijcke op Sente Andriesavont ghaven huer stede over in den handen van den grave van Vlaenderen omme daer onder te blyvene. [p. 54] Item, in dit jaer track de Coninclijcke Majesteyt by den coninc van Inghelant, daer hy triomphelic ontfaen was van den coninc ende coninghinne zijnder moeye, ende aldaer nam de coninc van Inghelant met den coninc Kaerle de orloghe an jeghens den coninc van Vranckerijcke; maer hy dede den keyser cleenen bystant binnen den oorlooghe. [Ten selven tyde wart grooten brandt te Valenchyne, ende duer de Braempoorte deser stede verberrende een huus up Ste. Bastiaensdach 's nachts; daer inne verberrende de man van den huuse, ghenaemt Mer Jan de Jonghe. (Pr. Ar.B.) - Die van Ghent trocken voor Doornicke ende hadden drie capiteynen, te weten: Mer Rijckaert Utenhove, Arendt Sturme, onderbailliu, Lievin Pien, in de Clocke te Putte, ende Joos van der Haghen, ende was upperheere aldaer mijnheere van Nassauwen. (Pr. Ar.B.) - Op Alder Heleghenavont trocken uut Ghendt vijc ghezellen naer Doornicke; Mer Rijckaert Utenhove was capiteyn; zy hadden eene basane met root, wit ende gheluwe metten leeuwe. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, in September, vertrock Carel roomsch coninck naer Duytslant; ende in de maent van Mey daer naer keerden sy weder om den voorseyden roomschen coninck van Duytslant met den coninck van Denemarcken, ende quamen tot Ghendt; van daer vertrocken sy naer Brugghe, om teghen te gaen den cardinael van Enghelant, naer dat den oorlog ghedeclareert was teghen den coninck van Enghelant ende van Vranckrijck, ende naer dat de heer van Nassauw ghewonnen hadde veel casteelen rontom Lutsenborch ende Luyck, wesende in 't beleg van Masieres, alwaer de coninck hem liet vinden in persoon den meesten tijt. (K.M.) [p. 54] - Item, in dit jaer dede de keyser Karel nieuw ghelt slaen, te weten gauden penninghen van x schellynghen grooten ende van dertich stuyvers ende van twintich stuyvers 't stuck. (K.M.) - Die van den lande van Waes quamen te Ghendt, up Sente Symoens, in den avont, met schoonen state ende wel ghewapent, ende 's anderdaechs daer naer vergaderen zy up den Cauter ende en wilden uut Ghendt niet gaen, die van Ghendt en sauden mede reysen metten grooten standaerde. Mijnheere de hoochbailliu sprakse so lief toe dat se trocken van den Cautere, ende van daer also ter Spittaelpoorte uutgeleyt, reysende also naer huus, dwelcke eenighe huerlieder lijf coste. (Pr. Ar.B.) - Den xxven October waren twee mannen ghepellerijnt ende ghesluetelt ende vijftich jaer ghebannen, omme dat zy goet ende ghelt ontfanghen hadden, omme te belastene eenen Jan Lyale, een eerbaer man, de welcke zy te laste leyden dat hy de Waseneers inneghegheven hadde als zylieden te Ghendt waren, naer Doornicke te reysene, dat zy uut Ghendt niet reysen en sauden, zy en hadden met hemlieden den standaert van Ghendt; ende by informatie zoo bleeck dat de zelve Jan vier daghen te vooren en dry daghen naer, naer dat de Waseneers wech waren, in de stede niet en was. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer, den xij in ougste was Mer Bauwin de Grutere, fs Mer Philips, commen van den helighen lande, ruddere van Jerusalem, ende was een jonc stere vroom edel man van xxviij jaren. [Item, in dit jaer stack doodt Antheunis de Baenst, fs Roelants, eenen Bussaert van Imbiese onverwist in 't schermen, den xij October. (K.M.) |
Item, in dit jaar was te Rome Paus gekozen meester Adrianus van Utrecht, een Nederlander, de meeste geleerde die men wist in deze Nederlanden. Item, in dit jaar was Doornik zeer sterk belegerd van de Vlamingen daar de graaf van Gavere, heer van Fynes, gouverneur en kapitein generaal af was; maar de heer van Nassau die kwam van voor Maisières voor de stad van Doornik; dit zagen die van Doornik en op Sint Andries avond gaven ze hun stad over in de handen van de graaf van Vlaanderen om daaronder te blijven. [pagina 54] Item, in dit jaar trok de Koninklijke Majesteit bij dn koning van Engeland waar hij triomfantelijk ontvangen was van de koning en koningin, zijn tante, en aldaar nam de koning van Engeland met de koning Karel oorlog aan tegen de koning van Frankrijk; maar hij deed de keizer kleine bijstand binnen de oorlog. [Terzelfder tijd was er een grote brand brandt te Valenciennes en door de Braampoort van die stad verbrandde een huis op Sint Bastiaan nacht’ daarin verbrandde de man van het huis genaamd Meneer Jan de Jonghe. (Pr. Ar.B.) - Die van Gent trokken voor Doornik en hadden drie kapiteins, te weten: Meneer Rijckaert Utenhove, Arendt Sturme, onder baljuw, Lievin Pien, in de Clocke te Putte, en Joos van der Haghen en was opperheer aldaar mijnheer van Nassau. (Pr. Ar.B.) - Op Aller Heiligenavond trokken uit Gent 700 gezellen naar Doornik; Meneer Rijckaert Utenhove was kapitein; ze hadden een bazaan met rood, wit en geel met de leeuw. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar in september vertrok Karel Roomse koning naar Duitsland; en in de maand mei daarna keerden ze wederom de voorzege roomse koning van Duitsland met de koning van Denemarken en kwamen tot Gent; vandaar vertrokken ze naar Brugge om tegen te gaan de kardinaal van Engeland na dat de oorlog gedeclareerd was tegen de koning van Engeland en van Frankrijk en na dat de heer van Nassau gewonnen had veel kastelen rondom Luxemburg en Luik dat was in 't beleg van Maisières, alwaar de koning hem liet vinden in persoon de meeste tijd. (K.M.) [pagina 55] - Item, in dit jaar liet de keizer Karel nieuw geld slaan, te weten gouden penningen van 10 schellingen groten en van dertig stuivers en van twintig stuivers 't stuk. (K.M.) - Die van het land van Waas kwamen te Gent op Sint Simons in de avond met een mooie staat en goed gewapend en 's anderdaags daarna vergaderen ze op de Kouter en wilden uit Gent niet gaan, die van Gent en zouden mede reizen met de grote standaard. Mijnheer de hoog baljuw sprak ze zo lief toe dat ze vertrokken van de Kouter en vandaar alzo ter Spittalpoort uitgeleide en reisden alzo naar huis wat enige van hen het lijf kostte. (Pr. Ar.B.) - De 25ste oktober waren twee mannen gepeld en gesleuteld en vijftig jaar gebannen omdat ze goed en geld ontvangen hadden om te belasten ene Jan Lyale, een eerbare man, die ze te laste legden dat hij die van Waas in gegeven had dat ze te Gent waren naar Doornik te reizen, dat ze uit Gent niet reizen zouden ze hadden met zich de standaard van Gent; en bij informatie zo bleek dat dezelfde Jan vier dagen tevoren en drie dagen daarna dat die van e Waas weg waren in de stad niet was. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar de 12de in augustus was Meneer Bauwin de Grutere, fs Meneer Philips gekomen van het heilige land, ridder van Jeruzalem en was een jonge sterke vrome en edele man van 28 jaren. [Item, in dit jaar stak dood Antheunis de Baenst, fs Roelants, een Bussaert van Imbiese onoverwonnen in ’t schermen de 12de oktober. (K.M.) |
|
[p. 56] |
|||||
|
1522. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneerr Jan van Zaemslacht. |
Claeys Damman. |
|
Lowijs de Wale. |
Adriaen de Crooc. |
|
Lievin Donaes, fs Lievins. |
Jan de Zuttere. |
|
Heynric van Testele. |
Gillis Zagherman. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Anthonis de Luu, ruddere, heere van Hamme. |
Philips van den Kethulle. |
|
Gyselbrecht van den Heede. |
|
|
Pieter Braem. |
Lievin Toebast. |
|
Jacob de Vettere. |
Meester Jacob van den Eechaute. |
|
Dominicus van Provin. |
|
|
Meester Lievin Heyndericx. |
Meester Jan de Steercke. |
|
Jan de Brune. |
Vincent van Loo, fs Karels. |
|
Jan Utenhove. |
Jooris van Crombrugghe. |
|
Jan van Caneghem. |
Jooris de Keystere. |
|
Joos de Vechtere. |
Jan van der Looven, tapitchier. |
|
Lievin Dooghe, hudevettere. |
Pieter van Hukelghem. |
|
Lievin van der Boven. |
Willem Stoop. |
|
Lievin Pien, in de Clocke. |
Jan van Haute. |
|
Pieter Drossate, de jonghe. |
Matheeus Brant. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Gillis Danins. |
Lievin de Voghelere |
[p. 57]
|
[p. 59]
|
1523. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Wale, ridder. |
Gillis Danins. |
|
Lievin de Grutere. |
Jacob van Melle. |
|
Jan de Baenst. |
Lievin de Voghele. |
|
Pauwels van den Velde. |
Jan Claeys. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan van den Kethulle. |
Gyselbrecht de Grutere. |
|
Jan de Vettere. |
Christoffels van den Hove. |
|
Claeys Damman, fs Lievins. |
Fransoys de Brune. |
|
Lievin Donaes. |
Symoen Borluut. |
|
Daneel de Voghele. |
Vincent van Bommale. |
|
Jacob van Severen. |
Jan Rijckaert. |
|
Jan Heyman. |
Jan Oosterlync. |
|
Lievin van der Beke. |
Lievin Hallync, d' oude. |
|
Jan de Rouck. |
Lievin de Moor. |
|
Yweyn Slock. |
Pieter van Melle, fs Jacobs. |
|
Gillis de Brune. |
Gillis van Huffele. |
|
Joos van Hauwaert. |
Pauwels van Hulze. |
|
Bauwin de Buck. |
Jan Sutterman. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Gillis Danins. |
Lievin de Voghelere. |
|
Item, in dit jaer was afgebroken de Kerremelcporte an den Steendam, by Sente Jacopskercke, ende daer waert ghemaect eene scoone nieuwe kaeye ende een scoone wateringhe om peerden te waterene. [p. 60] Item, in dit jaer was de Keyserporte vulmaect. Item, in dit jaer quam de coninc van Denemercken in Zeelant met eenen grooten scepe, dat dierghelyke noeynt in 't lant ghesien en was; ende hy was verdreven uut zynen lande by foortsen, omme de overwilleghe justycie die hy dede over groote meesters die in zijn lant waren. [Den jen February sat Gillis van Sevecote t' Sente Pieters up 't pellerijn, ende was ghebannen vijftich jaer uter heerlichede van Ste. Pieters ende ghegheesselt, omme dat hy by zyne natuerelicke dochter een kindt hadde, ende de dochter was ghebannen x jaer te blyven in Sente Pieters-prochie. (Pr. Ar.B.) - Item, voor Vastenavont cocht men den stoop van de keeremelck iiij ynghelsche ende de botere iiij gr. 't pont. - Item, een cabuus-coole iij ende iiij gr. ende up den Vastenavont golt de keremelck iiij gr. den stoop. (Pr. Ar.B.) - Op den ij April quam ghevloot up eene plancke, by der Leyen, een priestere, ende hy quam ghevloot van Aryen ende men zeyde dat hem volghen sauden twee vrauwepersoonen in zelven tyde ghesact. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was afghebrocken eene poorte op 't Sluseken, by der Graupoorte, daer de vinderen huer residentie up hilden ende plochten te sittene, ende midts den afbrekene hielden haer plaetse in d'eene zyde van der Graupoorte. Item, in dit jaer was uut Ghent gebannen vijftich jaer Jan de Stoppelere, omme segwoorden. Item, in dit jaer overleet mevrauwe van Ravestein, mer Philips stiefmoedere, te Wynendale, by Toraut, ende zy was ghevoert te Brussele, ende daer zeer tryomphantelic begraven. |
Item, in dit jaar was afgebroken de Karrenmelkpoort aan de Steendam, bij Sint Jacobs kerk, en daar werd gemaakt een mooie nieuwe kade en een mooie watering om de paarden te wateren. [pagina 60] Item, in dit jaar was de Keizerpoort volmaakt. Item, in dit jaar kwam de koning van Denemarken in Zeeland met een groot schip dat diergelijke nooit in het land gezien was; en hij was verdreven uit zijn land met kracht om de overweldigen justitie die hij deed over grote meesters die in zijn land waren. [Den 2ste februari zat Gillis van Sevecote t' Sint Pieters op 't pellerij en was gebannen vijftig jaar uit de heerlijkheid van Sint Pieters en gegeseld, omdat hij bij zijn natuurlijke dochter een kind had en de dochter was gebannen 10 jaar te blijven in Sint Pieters-parochie. (Pr. Ar.B.) - Item, voor Vastenavond kocht men de stoop van de karnemelk 4 Engelse en de boter 4 groten ‘t pond. - Item, een kabuiskool 3 en 4 groten en op de Vastenavond gold de karnemelk 4 groten de stoop. (Pr. Ar.B.) - Op de 2de april kwam gevloden op een plank bij de Leie een priester en hij kwam gevloden van Arien en men zei dat hem volgen zouden twee vrouwspersonen in dezelfde tijd geschaakt. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was afgebroken een poort op ’t Sluisje bij de Grauwe poort daar de vinders hun residentie op hielden en plachten te zitten en mits het afbreken hielden ze plaats in de ene zijde van de Grauw poort. Item, in dit jaar was uit Gent gebannen vijftig jaar Jan de Stoppelere, om zegwoorden. Item, in dit jaar overleed mevrouw van Ravestein, meneer Philips stiefmoeder te Wijnendale bij Torhout en ze was gevoerd te Brussel en daar zeer triomfantelijk begraven. |
|
[p. 61] |
|||||
|
1524. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Claeys Triest, ridder. |
Lievin Pien. |
|
Dominicus Van Provijn. |
Adriaen de Croock. |
|
Denys Vlamync, d' oude. |
Meester Willem Fransman. |
|
Joos de Vechtere, op de Mude. |
Jooris de Keystere. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Jan van Zaemslacht, ridder. |
Jan Alaert. |
|
Gillis Stalins. |
|
|
Gillis Dhanins. |
Heynric van Tessele. |
|
Jan Claeys. |
Lievin Borluut. |
|
Lievin Haesbijt. |
Willem de Cleerck. |
|
Wulfaert Snibbele. |
Lievin van Loo, Carelszone. |
|
Anthonis Zoete. |
Jan de Baenst. |
|
Adriaen Triest. |
Willem Cockuut. |
|
Pauwels van den Velde. |
Jacob Hoyr. |
|
Martin de Vettere. |
Lauwereyns Macharis. |
|
Jooris van Overwale. |
Jacob de Moor. |
|
Claeys de Voghele. |
Boudijn de Rijcke. |
|
Bertelmeeus de Backere. |
Jacob Damman, scheepmakere |
|
Passchier de Wiest. |
|
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Jan de Stuvere. |
Jan de Voghele, afgaande te Beloken Pasen en kwam aan Jan van Wijchuuse |
|
[p. 62] |
|||
|
1525.
Commissarissen.
|
Mijn heer de graaf van Gavere. |
|
Mijn heer de prelaat van Sint Bertins. |
|
Mijn heer van Gaesbeke. |
|
Mijn heer van Oigniez. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Wale, riddere. |
Jan de Stuvere. |
|
Mernee Rijckaert Utenhove, riddere. |
Claeys Damman. |
|
Willem van der Muelene. |
|
|
Gyselbrecht de Grutere. |
Jan de Brauwere. |
|
Boudijn de Buck. |
|
|
[p. 65] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
[p. 67] |
|||||
|
1526. Commissarissen.
|
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Anthonis van der Vicht. |
Gillis Danins. |
|
Bussaert de Baenst. |
Pieter Teerlynck. |
|
Lievin van Testele. |
Anthuenis Zoete. |
|
Lievin van Beke. |
Franchoeys de Brune. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Mer Philips de Grutere, ruddere. |
Lievin Donaes. |
|
Jan de Stuvere. |
Claude Goetghebuer. |
|
Jan de Vettere. |
Bauwin de Buck. |
|
Meester Reynier de Donckere. |
Jan Damman, fs Jans. |
|
Claeys Damman. |
Gillis Stalins, op de Corenaert. |
|
Daneel de Voghele. |
Pieter de Vos, caescoopere. |
|
Gillis de Baenst. |
Andries van Quickelberghe. |
|
Lievin Pien. |
Jan de Zuttere. |
|
Meester Jan de Steercke. |
Rykaert van Melle. |
|
Adriaen de Croock. |
Pieter van Huuckelghem. |
|
Reynier van Huffelghem. |
Jan Wanghemet. |
|
Martin de Coninck. |
Jan van Ympe. |
|
Lievin van der Boven. |
Pieter van der Zwalmen, fs Joos. |
|
Over deken. |
Deken van de Weverij. |
|
Pieter Teerlynck. |
Jan van Wijchuus. |
|
Item, in dit jaer was de Spittaelpoorte t' Sente Baefs vulmaect zeer costelic. Item, in dit jaer was de turre van Sente Verhilden ghemaect tot der voeye, wesende een half princhelicke canesye. Item, in dit jaer dede de prelaet van Bauweloo, heer Jan [p. 68] Deyse, zijn hof te Ghent maken van metserye, zyne cappelle ende huusinghen zeer costelic, omme zijn covent daer inne te loghirene als 't noot ware. Item, in dit jaer waren de leeuwen ende vier bannieren op de vier pylaren van der Vischmaert verscildert ende vernieut met diversche wapenen. [Den 24 February dede de keysere van Overschelde syne intree te Ghendt, naer dat hy geleghen hadde te Roeyghem, ende maecte, t' zijnder blyder incomste, van den proost van der Burchstrate eenen patriarch, ende van den deken van den Audeburch eenen cardinael, ende van den heere van der Langhermunte eenen coninc, ende den heere van den Lampaert ghaf hy de opperjagherie ende hy beghifte noch andere van zyne heeren, ende hy festeerde alle zyne edele, ende gaf hemlieden een bancket, an de Graupoorte, op 't Sluusekin, dat es 's keysers camere. (Pr. Ar.A.) - Den xxiiij Sporcle dede de keyser van den keyserijcke zyne intreye te Ghendt, ende maecte t' zijnder blyde incompste den heere van Langhermunte een conynck; hy feesteerde alle zyne edelen en gaf een bancket an de Graupoorte. (Pr. Ar.B.) - Den xven Martii was Augustijn Annaert fs Augustijns ghegeesselt ter Mudepoorte ute, ende ghebannen drie jaren, omme dat hy ghestolen goet ghecocht hadde. (Pr. Ar.B.) - Den xiiijen in April was ghebannen Jan van Dixmude omme dieswille dat hy uut een huuse spyse ghehaelt hadde by fortse, ende dat hy gheclopt hadde up de duere van eenen scepenen, ende riep hem uut zynen huuse ende seyde dat hy hem nagelen saude an zyne duer. (Pr. Ar.B.) Den ijen van Meye was onthooft by mijn heeren van den [p. 69] rade, twee persoonen, omme dat zy hadden helpen dootslaen den hangmeestere van Ypere. Actum te Poperynghe. (Pr. Ar.B.) - Den jen in Meye starf mer Anthonis de Luu, ruddere. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer stack Bauwin de Raze doot zyne huusvrauwe, fs Martins van den Bossche, t' Sente Pieters. - Den xvijen Novembris stack mijnheere van Laerne doot den dienare van Jan Brouckaert, an Sente Janskercke. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was de Spittaalpoort t' Sint Baafs volmaakt zeer kostelijk. Item, in dit jaar was de toren van Sint Verhilde gemaakt tot de zoldering, was een half prinselijke kapittel van de kanunniken. Item, in dit jaar deed de prelaat van Bauweloo, heer Jan [pagina 68] Deyse, zijn hof te Gent maken van metselwerk, zijn kapel en zijn huizen zeer kostbaar om zij n convent daarin te logeren als het nood was. Item, in dit jaar waren de leeuwen en vier banieren op de vier pilaren van de Vismarkt geschilderd en vernieuwd met diverse wapenen. [De 24ste februari deed de keizer van Overschelde zijn intree te Gent nadat hij gelegen had te Rooigem en maakte tot zijn blijde inkomst van de proost van der Burgstraat een patriarch en van de deken van Oudenburg een kardinaal en van den heer van der Langhermunte een koning en den heer van den Lampaert gaf hij de opper jacht en hij begiftigde noch andere van zijn heren en hij fêteerde alle zijn edelen en gaf ze een banket aan de Graupoort op ’t Sluisje en dat in de naam van de keizer kamer. (Pr. Ar.A.) - De 24ste februari deed de keizer van het keizerrijk zijn intrede te Gent en maakte tot zijn blijde inkomst de heer van Langhermunte een koning; hij fêteerde al zijn edelen en gaf een banket aan de Graupoort. (Pr. Ar.B.) - Den 15de maart was Augustijn Annaert fs Augustijns gegeseld ter Muiderpoort uit en gebannen drie jaren omdat hij gestolen goed gekocht had. (Pr. Ar.B.) - De 14de april was gebannen Jan van Diksmuide om dieswille dat hij uit een huis spijs gehaald had met kracht en dat hij geklopt had op de deur van een schepen en riep hem uit zijn huis en zei dat hij hem nagelen zou aan zijn deur. (Pr. Ar.B.) De 2de mei was onthoofd bij mijn heren van de [pagina 69] raad twee personen omdat ze hadden helpen doodslaan de hangmeester van Iperen. Acte te Poperinge. (Pr. Ar.B.) - De 1ste in mei stierf meneer Anthonis de Luu, ridder. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar stak Bauwin de Raze dood zijn huisvrouw fs Martins van den Bossche, t' Sint Pieters. - De 17de november stak mijnheer van Laerne dood de dienaar van Jan Brouckaert aan Sint Janskerk. (Pr. Ar.B.)] |
1527.
Commissarissen.
|
Mijn heer Jaques van Luxembourg, heer van Fiennes en graaf van Gavere. |
||
|
Mijn heer Philips van Kleef, heer van Ravestein, over mijn heer van Sint Bertins. |
||
|
Maximiliaen van Hornes, heer van Gaesbeke. |
||
|
Jaques van Lombyse, heer van Castre. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Roeland de Baenst. |
Meester Lievin Heynricxs. |
|
|
Jacob Feron. |
Christoffels van Hove. |
|
|
Pauwels van den Velde. |
Jan Rijckaert, deken van de Weverij. |
|
|
Denijs Vlamync, d'oude. |
||
|
Lievin de Voghele. |
||
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
|
Gyselbrecht de Gruutere. |
Dominicus van Provijn. |
|
|
Jan Claeys, op de Cautre. |
Gillis Danins. |
|
|
Pieter Braem. |
Gillis Stalins. |
|
|
Anthonis van der Vichte. |
Meester Jacob van den Eechaute. |
|
|
Jan de Brune. |
||
|
Heynric van Testele. |
Bertelmeeus de Backere |
|
|
[p. 70] |
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was de hauten brugghe op den Wydenaert ghebroken, ende daer was eene scoone steenen brugghe ghemaect. Item, in dit jaer was Rome ghewonnen van den hertoghe van Borbon met 's keysers armeye, ende de paus was ghevanghen, ende in 't beclemmen van Rome was de hertoghe van Borbon op de muren doot gescooten, dat scade was voor den keysere. [In dit jaer wiert de stadt van Roomen met het casteel van Enghelendael met de wapenen inghenomen door het legher van keyser Carel den V, ende wiert de paus ghevanghen met 16 of 17 cardinalen, die gheleyt wierden naer Gagietten, eene stercke stadt by Napels; in het assaut van de voornoemde stadt bleef doot de cloecken capiteyn duc de Bourbon, ende de stadt van Roomen wiert gheplundert. (K.M.)] Item, in dit jaer overleet Philips van Cleve, heere van Ravestein, te Wynendaele by Toraut, ende was duer Ghent ghevoert naer Brussele, ende was begraven in de Jacopynenclooster by zijnder vrauwe, ende de extimatie van der uutvaert aengaende den aerme ende de rauwe-abyten die [p. 71] men gaf, ende met diesser in de uutfaert anclevende ende den testemente, bedrouch t'samen vijftich of vier en vijftich duusent gauden croonen. [Den xxvijen Lauwe overleet de heere van Ravesteyn, ende de raet quam ute die ghesloten was jeghens de regierders van den lande, daer omme dat werden ghebannen Joos de Grutere, Jan de Suttere ende Daneel de Deckere. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was de Haghe in Hollandt gherooft ende ghespoelgiert van den Gheldersschen. (Pr. Ar.B.) - Den iijen in Meye was Thuenkin van Loo, fs Jans als ballync ghehaelt te Steenhuuse by bevele van boven. - Lievin Deynoot, fs Martins was den xxviijen Meye ghebannen omme dat hy een man wilde slaen dien hadde doen ofte ghedaen panden. (Pr. Ar.B.) - Den xvijen Juny was den eersten balck gheleyt in 't Scepenhuus. (Pr. Ar.B.) - Den xxiiijen July was overgheleet een persoon van vullen faicte, ende verhynch hem zelven in 't Sausselet, ende wart ghehanghen in eenen spriet. (Pr. Ar.B.) - Den lesten July was Cornelis Bauwens, gautsmet, ghewesen te bidden up eenen knien de heeren ende scepenen vergheffenesse, ende boven dien xx Carolus guldene gheven, omme dat hy ghesustineert hadde in een gheselschip de leerynghe van Luther. (Pr. Ar.B.) - Den vij in Ougste begheerde vrau Magriete t' hebbene up 't landt van Vlaenderen xxvj duusent croonen voor haren aerbeyt, die zy ghedaen hadde den lande, tsichtent 't vertrecken van den keysere, de welcke haer gheconsenteert waren. (Pr. Ar.B.) [p. 72] - Den vjen September was blent Annekin van Laerne ghewesen te biddene de scepenen op zynen knie, vergheffenesse, ende moeste daer naer commen totter weduwe Impins op een schavaut, daer hy ghebonden stondt an eenen staeck met zijn delict an zynen boeseme, ende wart ghegheesselt totten bloede, ende daer naer gheleet in de vanghenesse. (Pr. Ar.B.) - Den vij September was hem ter zelver plaetse zijn haer afgheberrent ende met een gloyende ysere, cruuswijs, was hy ghesluetelt op zijn cake, ende daer naer ghebannen dry jaer in de stede te blyvene, en alle Donderdaghe een jaer lanck te gane tot Ste. Jans t' Sacramentsmesse, met eene wasse kersse, omme dat hy verclaerd hadde in de tortuure ende exame, dat hy diverssche persoonen gherooft hadde met waersegghene, ende hadde zyne ziele overghegheven den viandt, omme dat hy hem helpen saude waersegghen. (Pr. Ar.B.) - Den ven October was Maurissus van der Vijnct ghegheesselt drie reysen, rontomme de siege in scepenecamere, omme dat hy gheseyt hadde dat Jan van Wijckhuus behoorde te sittene daer Jan Clays sat, ende dat hy gheseyt hadde dat Heindrick van Tessele ghecocht hadde twee seyen coorens, omme de dierte te makene, ende dat Jan de Suttere een putierkin was, ende en behoort daer niet te sittene. (Pr. Ar.B.) - Den xixen December so baden Lievin Lein ende Gillis Lein, ghebroeders, scepenen ende den heere vergheffenesse elc met eender tortse van vier ponden in de handt, ende waren ghebannen vijftich jaer, omme dat zy de heeren ende dieners gheheeten hadden: verraders, bordeelbrocken, leckers ende bloetsupers. (Pr. Ar.B.) [p. 73] - In dit jaer Carolus de V, roomsch keyser heeft ghenomen ten huwelijcke Isabelle, die suster was van den coninck van Portugael. (K.M.) - Item, in dit jaer ghelach des keysers huysvrouwe in de stadt van Validolyt van eenen jonghen sone, die ghenaempt was Philippus. (K. M)] |
Item, in dit jaar was de houten brug op de Wijdenaar gebroken en daar was een mooie stenen brug gemaakt. Item, in dit jaar was Rome gewonnen van de hertog van Bourbon met ’s keizers leger en de paus was gevangen en in 't beklimmen van Rome was de hertog van Bourbon op de muren dood geschoten, dat schade was voor de keizer. [In dit jaar werd de stad van Rome met het kasteel van Engelendaal met de wapenen ingenomen door het leger van keizer Karel de V en werd de paus gevangen met 16 of 17 kardinalen die geleid werden naar Gagietten, een sterke stad bij Napels; in de aanval van de voornoemde stad bleef dood de kloeke kapitein duc de Bourbon en de stad van Rome werd geplunderd (K.M.)] Item, in dit jaar overleed Philips van Kleef, heer van Ravestein, te Wijnendale bij Turnhout en was door Gent gevoerd naar Brussel en was begraven in de Jakobijnen klooster bij zijn vrouw en de schattingen van de uitvaart aangaande de arme en rouwe habijten die [pagina 71] men gaf en met die ze in de uitvaart aankleefde en het testament bedroeg tezamen 50- of 50 000 gouden kronen. [De 22ste januari overleed de heer van Ravestein en de raad kwam uit die gesloten was tegen de regeerders van het land en daarom dat werden gebannen Joos de Grutere, Jan de Suttere en Daneel de Deckere. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was Den-Haag in Holland geroofd en geplunderd van de Gelderse. (Pr. Ar.B.) - De 3de mei was Thuenkin van Loo, fs Jans als ballying gehaald te Steenhuis bij bevel van boven. - Lievin Deynoot, fs Martins was de 28ste mei gebannen omdat hij een man wilde slaan die had doen of gedaan panden. (Pr. Ar.B.) - De 17de juni was de eersten balk gelegd in 't Schepenhuis. (Pr. Ar.B.) - De 23ste juli was over geleid een persoon van vuile berichten en verhing zichzelf in 't Sausselet en werd gehangen in een spriet. (Pr. Ar.B.) - De laatste juli was Cornelis Bauwens, goudsmid, gewezen te bidden op een knie de heren en schepenen vergiffenis en boven dien 20 Carolus guldens geven omme dat hij aangevoerd had in een gezelschap de lering van Luther. (Pr. Ar.B.) - De 7de augustus begeerde vrouw Margriet t' hebben op 't land van Vlaanderen 26 000 kronen voor haar arbeid die ze gedaan had het land sinds het vertrek van de keizer die haar geconsenteerd waren. (Pr. Ar.B.) [pagina 72] - De 6de september was blinde Annekin van Laerne gewezen te bidden de schepenen op zijn knie vergiffenis en moest daarna komen tot de weduwe Impins op een schavot daar hij gebonden stond aan een staak met zijn delict aan zijn boezem en werd gegeseld tot bloedens toe en daarna geleid in de gevangenis. (Pr. Ar.B.) - De 7de september was hem terzelfder plaats zijn haar afgebrand en met een gloeiend ijzer was hij gesleuteld aan zijn kaak en daarna gebannen drie jaar in de stad te blijven en alle donderdagen een jaar lang te gaan tot Sint. Jans t' Sacrament mis met een wassen kaars omdat hij verklaard had in de kwelling en examen dat hij diverse personen beroofd had met waarzeggen en had zijn ziel overgeven de vijand omdat hij hem helpen zou waarzeggen. (Pr. Ar.B.) - De 5de oktober was Maurissus van der Vijnct gegeseld drie keer, rondom de zaal in schepenkamer omdat hij gezegd had dat Jan van Wijckhuus behoorde te zitten daar Jan Clays zat, en dat hij gezegd had dat Heindrick van Tessele gekocht had twee schepen koren om duurte te maken en dat Jan de Suttere een pooier was en behoort daar niet te zitten. (Pr. Ar.B.) - De 19de december zo baden Lievin Lein en Gillis Lein, gebroeders, schepenen en de heer vergiffenis en elk met een toorts van vier ponden in de hand en waren gebannen vijftig jaar omdat ze de heren en dienaar geheten hadden: verraders, bordeelbrokken, likkers en bloedzuipers. (Pr. Ar.B.) [pagina 73] - In dit jaar Karel de 5de, Roomse keizer heeft genomen ten huwelijk Isabelle die zuster was van den koning van Portugal. (K.M.) - Item, in dit jaar lag de keizer huisvrouw in de stad van Vallidolid van een jonge zoon die genaamd was Philippus. (K.M.)] |
1528.
Commissarissen.
|
Mijn heer Jacques van Luxembourg, heer van Fiennes. |
|
Philips, heer de Lalaing, over de graaf van der Hoochstrate. |
|
Maximiliaen van Hornes, heer van Gaesbeke. |
|
Jacques de Lombise, heer van Castre. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Wale, ridder, heer van Axpoele. |
Pieter van der Zwalmen. |
|
Willem de Ruddere, d' oude. |
|
|
Meester Reynier de Donckere. |
Meester Willem Fransman. |
|
Gillis de Baenst. |
Jan de Vettere, fs Heyndricx. |
|
Claeys Damman. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Jan van Saemslacht, ridder. |
Loys de Wale, gezegd van Axpoele. |
|
Pieter Teerlync. |
Gyselbrecht van den Eede. |
|
Lievin de Voghele. |
Denijs Vlamync. |
|
Jan Pascharis. |
Jan Heyman. |
|
Christoffels van Hove. |
Lievin van Beke. |
|
Anthuenis Zoete. |
Gillis de Brune. |
|
Lowijs Bette. |
Jan de Grutere, fs Jacobs. |
|
Meester Lievin Heyndricx. |
Gillis van den Huffele. |
|
Joos de Vechtere. |
Pieter van Melle, fs Jacobs. |
|
Gillis Diericx. |
Joos de Croock. |
|
Willem Cochuut. |
Jan van den Brande. |
|
[p. 74] |
|||||||||
|
|
Item, in dit jaer was de beelgie van Onser Vrauwe van Lede, ende beede de keysers met den tabernakele, voor de Keyserpoorte ghestelt. Item, in dit jaer was de papieren-watermuelene voor de Keyserpoorte ghestelt, by eenen Pieter de Keysere, boucbindere op de Verhildeplaetse. Item, in dit jaer was ghedincht in de nieuwe vierschare van der Keure, ende daer was inne verwijst eenen Lievin Inghelbrecht ende onthooft op de Hoofbrugghe. Item, in dit jaer was de jonghen ghulde van Sente Sebastiaen in Sente Jacopskercke, by colatie van den ghemeenen insetenen, gheconsenteert ende ghegheven den Minnemeersch an Sente Jacops Brugghe, omme ten eeuweghen daghe huerlieder scuttershof te zyne, zonder daer jemant tjeghens te moghene segghen, 't sy gheburen oft andere. [In dit jaer was eene waellinne, ghenaemt Jannette, ghedolven, omme dat zy haer kindt vermoort hadde. (Pr. Ar.B.) - Den xxen Martij was Catelyne van der Muelene ghedolven, omme dat zy huer kindt versmoort hadde in een aysement. (Pr. Ar.B.) - Den xxven July was Jacob Keymuelen, rietmakere ghewesen te knielene voor scepenen, ende bidden vergheffenesse, ende commen blootshooft, baervoets in zijn lywaet, met eender tortse in zijn handt, totten pelleryen, aldaer hem afgheberrent was al zijn haer, ende een gloyende cruuce up zijn cake ghebrandt ende ghebannen vijftich jaer uut Vlaenderen, ende dat op den stake, omme dieswille dat [p. 75] hy gheseyt hadde dat in 't Sacrament van den aultare niet meer macht en was dan in het brood van zijnder schaprade, dat men Onze Vrauwe niet en behoort te anbiddene, ende dat de messe die de priesters doen over die doot zijn hemlieden niet en proufficteren, maer alleenelick proffycteren den priester. (Pr. Ar.B.) - Joos de Backere, ruddere, was t' Sente Pieters ghepellerijnt ende zyne tonghe duersteken, ende moeste draghen een jaer lanck gheduerende op zijn rechte mauwe een roode cruuse, ende drie sondaghen in de processie t' Sente Pieters draghen t' elcken eene tortse. (Pr. Ar.B.) - Den xijen December was ghewesen een persoon van Poperinghe die ghevanghen was van den souverain in 't casteel, dat hy tsachternoens sterven saude, ende hadde by hem broeder Gheertkin van den Augustynen, zynen biechtvadere, ende tsnoenens naer de maeltijdt begeerde hy papier ende int omme zijn testament te scryvene, ende als broeder Gheertkin daer omme ghynck, de pacient sloot de duere toe ende daer en mochte niemant inne; ende de souverain bat hem dat hy de duere open doen saude, hy en saude niet doen sterven voor 's dijssendaechs, 't welcke de pacient gheloofde ende dede daer uppe de duere opene; maer de souverain en hilt zijn woordt niet. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was het beeldje van Onze Vrouwe van Lede en beide de keizers met het tabernakel voor de Keizerpoort gesteld. Item, in dit jaar was de papier-watermolen voor de Keizerpoort gesteld bij een Pieter de Keysere, boekbinder op de Verhilde plaats. Item, in dit jaar was bedongen in de nieuwe vierschaar van de Keur en daarin was verwezen een Lievin Inghelbrecht en onthoofd op de Hoofdbrug. Item, in dit jaar was de jonge gilde van Sint Sebastiaan in Sint Jacobs kerk bij collatie van de algemene ingezetene geconsenteerd en gegeven den Minnemeers aan Sint Jacobs Brug om ten eeuwigen dagen hun schuttershof te zijn zonder daar iemand tegen te mogen zegen hetzij geburen of andere. [In dit jaar was een Waalse, genaamd Jannette, bedolven omdat ze haar kind vermoord had. (Pr. Ar.B.) - De 20ste maart was Catelyne van der Muelene bedolven, omdat ze haar kind versmoord had in een toilet. (Pr. Ar.B.) - De 25ste juli was Jacob Keymuelen, rietmaker gewezen te knielen voor schepenen en bidden vergiffenis en komen blootshoofds, barrevoets in zijn lijnwaad met een toorts in zijn hand tot de pellerij alwaar hem zijn haar afgebrand en een gloeiende kruis op zijn kaak gebrand en vijftig jaar gebannen uit Vlaanderen en dat op de staak om dieswille dat [pagina 85] hij gezegd had dat het Sacrament van het altaar niet meer macht was dan in het brood van zijn provisiekast en dat men Onze Vrouwe niet behoort te aanbidden en dat de missen die de priesters doen over die dood zijn ze niet profiteren, maar alleen profiteren de priester. (Pr. Ar.B.) - Joos de Backere, ridder, was t' Sint Pieters ontkleed en zijn tong doorstoken en moest dragen een jaar lang gedurende en op zijn rechter mouw een rood kruis en drie zondagen in de processie t' Sint Pieters dragen t' elke een toorts. (Pr. Ar.B.) - De 12de december was gewezen een persoon van Poperinge die gevangen was van de soeverein in ’t kasteel hij te achter noen sterven zou en had bij hem broeder Gheertkin van de Augustijnen, zijn biechtvader en te noen na de maaltijd begeerde hij papier en inkt om zijn testament te schrijven en toen broeder Gheertkin daarom ging sloot de patiënt de deur toe en daar mocht niemand in; en de soeverein bad hem dat hij de deur open doen zou en hij zou niet sterven voor dinsdag, wat de patiënt geloofde en deed daarop de deur open; maar de soeverein hield zijn woord niet. (Pr. Ar.B.)] |
1529.Commissarissen.
|
|
[p. 76] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, de pays die ghemaect was te Madriel tusschen den keysere, grave van Vlaenderen, ende den coninc Franchoeis van Vranckerijcke, op den xiijen in Lauwe xvcxxv, op eenen sondach, was binnen der stede van Camerijcke gheapprobeert ende generalic ghemaect by mevrauwe 's conincx van Vranckerijcke moedere, den coninc Franchoeis zelven ende den coninc van Navaerne ende zyn coninghinne, 's conincx van Vranckerijcke sustere, met meer edelen over een zyde, ende mevrauwe Margriete, 's keysers moeye, de grave van Ghavere, heere van Fynes, gouverneur van desen lande [p. 77] van Vlaenderen en van Artoeys, met meer edelen, over d'ander zyde, daer een groote tryomphe over beede zyden bedreven was. [In dit jaer regneerde de siecte die men hiet de Sweetende Siecte, daer vele menschen af storven. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was by die van den rade in Vlaenderen een manspersoon ghecondempneert ghesoden te werdene, ende zyne medeghezellen ghehanghen an een potence, up Ste. Pharahildenplaetse, omme dat zy valsche munte ghesleghen hadden. (S.G.) - Den xjen Juny was Pieter Ondermaerck, curdewanier, ghewesen t' oncleedene totter gurtrieme, zijn haer afghecurt, een scroode voor 't hooft ende ghegheesselt totten bloede, ende commen also tot up den Coorenaert, voor den Bonten Hert, op een schavaut, daer hem anne ghehanghen waren diverssche briefven, ende wert van danen ghegheesselt tot in 't Sausselet. Item, tsanderdaechs was hy wederomme brocht op 't selve schavaut ende wart daer naer ghestelt up eenen waghene, ghebonden an eenen stake, ghegheesselt ter Mudepoorte ute ende ghebannen vijftich jaer, beter uter stede dan daer inne, omme dat hy in diverssche plaetsen brieven ghestelt hadde in verminderthede van den gheestelicken state. (Pr. Ar.B.) - Item, Jacob de Meyere was ten selven daghe gheseyt te gane ten Heleghen Bloede ende vallen up zyne knien ende bidden scepenen vergheffenesse ende moeste draghen eene tortse t' Sente Clare, achter de Vrindachmaert, omme dat hy gheseyt hadde jeghens 't slot van der colatie angaende 't scuttershof op de Minnemeersch, ende seyde alsoude 't hem zijn lijf costen, dat zy 't niet ghebruucken en sauden. (Pr. Ar.B.) [p. 78] - Den xiijen December was overgheleet Jacob Feron, stedehaudere van den souverain, ende was den xvjen December ghewesen te gane an Onse Vrauwe de Clery ende gheven xx duusent coreelen ende bidden vergheffenesse. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer, den xxen in Wedemaent, was gheboren de jonghen prince van der Verckensmaert ende dolphijn van de Camerstraet, potentaet van den Vrydachsmerct, dominateur van der Langhermunte ende raedsheer van 't Plaetseken, ende was kersten ghedaen met grooter ghenoughten ende triumphe, ende was ghenaemt Nabucodonosor. (K.M.) - In dit jaer, ontrent St. Martens-dach, was er een soo groote inondatie van water in Hollant, Zeelant ende Vlaenderen, dat op somighe plaetsen het water stont een mans lengde hooch boven de dijcken. (K.M.) - In dit jaer quam de keyser Karolus te Ghendt, daer hy wel bleef vijf of zes maenden, midts den grooten watere, ende eenen leghbundinck hoys gholt x oft xij scilde, ende vertrack de keyser, ontrent Sinxen naer Spaengen. (S.G.)] |
Item, de vrede die gemaakt was te Madrid tussen de keizer, graaf van Vlaanderen, en de koning François van Frankrijke op de 13de in januari 1525 op een zondag was binnen de stad van Kamerijk goed gekeurd en generaal gemaakt b mevrouw 's koning van Frankrijke moeder, de koning François zelf en de koning van Navarra en zijn koningin, 's koning van Frankrijke zuster, met meer edelen over een zijde en mevrouw Margriet, ’s keizers tante, de graaf van Gavere, heer van Fynes, gouverneur van dit land [pagina 77] van Vlaanderen en van Artois met meer edelen over de andere zijde waar een grote triomf over beide zijden bedreven was. [In dit jaar regeerde de ziekte die men het de Zweet Ziekte waarvan vele mensen stierven. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was bij die van de raad in Vlaanderen een manspersoon veroordeeld gezoden te worden en zijn metgezellen gehangen aan een galg op Faraildis plaats omdat ze valse munt geslagen hadden. (S.G.) - De 10de juni was Pieter Ondermaerck, leerbewerker, gewezen t' ontleedden tot de gordelriem, zijn haar gekort, een strook voor 't hoofd en gegeseld tot bloedens toe en komen alzo op de korenmarkt voor de Bonten Hert op een schavot daar hem aan gehangen waren diverse brieven en werd vandaar gegeseld tot in 't Sausselet. Item, anderdaags was hij wederom gebracht op hetzelfde schavot en werd daarna gesteld op een wagen en geboden aan een staak en gegeseld ter Muiderpoort uit en gebannen vijftig jaar en beter uit de stad dan daarin omdat hij in diversen plaatsen brieven gesteld had van vermindering van de geestelijke staat. (Pr. Ar.B.) - Item, Jacob de Meyere was dezelfde dag gezegd te gaan tot het Heilige Bloed en vallen up zijn knieën en bidden schepenen vergiffenis en moest dragen een toorts t' Sint Clara achter de Vrijdag markt omdat hij gezegd had tegen 't slot van de collatie aangaande het schuttershof op de Minnemeers en zei al zou 't hem zijn lijf kosten dat ze 't niet gebruiken zouden. (Pr. Ar.B.) [pagina 78] - De 13de december was over geleid Jacob Feron, stadhouder van de soeverein en was de 16de december gewezen te gaan aan Onze Vrouwe te Clery en geven 20 000 kralen en bidden vergiffenis. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar de 20ste januari was geboren de jonge prins van de varkensmarkt en de dauphin van de Kamerstraat, potentaat van de vrijdag markt, baas van der Langermunt en raadsheer van 't Plaatsje en was gedoopt met groot genoegen en triomf en was genaamd Nabucodonosor. (K.M.) - In dit jaar omtrent St. Martens-dag was er een zo’n grote inundatie van water in Holland, Zeeland en Vlaanderen dat op sommige plaatsen het water stond een mans lengde hoog boven de dijken. (K.M.) - In dit jaar kwam de keizer Karel te Gent waar hij wel bleef vijf of zes maanden mits het grote water en een legbundeling hooi gold wel 10 of 12 schilden en vertrok de keizer omtrent Pinksteren naar Spanje. (S.G.)] |
1530.
Commissarissen.
|
Meester Charles Claissone, raad ordinaire der K.M., enz., over mijn heer de gouverneur, graaf van Gavere. |
|
Meneer Jan Annaert, over de graaf van der Hoochstraten. |
|
Maximiliaen van Hornes, heer van Gaesbeke. |
|
Jacques de Lombyse, heer van Castere. |
|
[p. 79] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer, den xixen in Novembre, was te Ghent ter justycie brocht ende verwesen eenen Joos de Backere, ruddere, op de Vrydachmaert, de welcke was een zeer devoot man die den aermen zeer ghehuldich was; want hy deelde in zynen levene alle 't goet dat hem jaerlicx overscoet den aerme; nemaer zyne usantic was dat hy leefde naer de leeringhe van der Evangelie, dat men zeyde dat hy was een [p. 80] luteriaen, ende dat hy dede ende leefde contrarie den mandemente van der K.M., zoo dat hy uut dien by der wet van Sente Pieters-durp neffens Ghent, danof sententie hadde niet meer van ghelyken te doene; maer altijts persevererende in zyne zaken, dat hy waert by den heere van der stede van Ghent ghevanghen, ende volghende den voornoemde mandemente danof zyne sententie was by vrauwe Magriete ende den hove ghewijst te verbranden in asschen, zoo dat men van hem niets vinden en zaude, ende was also vulbrocht op de Vrydachmaert binnen Ghent. Daer was een huseken ghemaect van haute met eenen stake, ende was an den voornoemden stake ghebonden ende een strop aen synen hals ende alsoo verworcht, ende daernaer verberrent te pulvere in asschen. Item, op den lesten dach van Novembre overleet de edel vrauwe Magriete, 's keysers moeye, de dochtere van Maximilianus, 's nachts naer Sente Andries-dach. [In dit jaer, up Sente Andries-dach, overleet te Mechelen mevrauwe Magriete, gouvernante van Vlaenderen. - Den xviijen December dede men de uutvaert van de stede weghe van vrauwe Magriete t' Sente Jans, daer dat waren de prelaet van Ste. Pieters, Sente Baefs, Baudeloo ende Dronghen, ende de staet van der camere ende der stede. (Pr. Ar.B.)] Item, op den viijen in Lauwe, was coninc Ferdinandus, coninc van Hongharyen, van Bohemen tot Aken by den corvorsten ghecoren ende ghecroont Roemsch coninc van den Roemschen rijcke. Item, in zelve jaer was Karolus roomsch keysere ghecroont by den paus Clement, te Boelloengien, in Lombardyen, zeer triomphelic. [p. 81] Item, in dit voornoemde jaer quam Karolus, keysere, op den vrydach Onser Vrauwen-avont in Marte te Ghent, ende bleef te Ghent tot den xven in Wedemaent, xij weken, ende was te octave van den Heleghen Sacramente; ende te Ghent zijnde op Sente Barnabas-dach ende was sondach, was te Ghent op de Vrydachmaert een steecspel beroupen van den keysere, daer meest alle de edelen waren van den duutschen lande, ende de keysere was selve in persone cloeckelic in de bane; hy selve brack in xij steken viij lansen achterghanc in sticken, ende den keyserlicken standaert dede hy op de baelgien stellen. [In dit jaer, den xj Juny, stack Kaerle ghecoren keysere van den roomschen rijcke binnen Ghendt, up de Vrindachmerct, jeghens menighen edelman, ende toechde daer zyne edele keyserinne mansdaet in 't breken van menighe steercke lancen, ende datte ten anzien van die edele coninghinne van Ungherien, Marie, zyne zustere, mevrauwe van Nassauwe, ende de edelder huusvrauwe van den grave van Gavere, met meer edele joncvrauwen, alwaer Zyne M. groete eere ende prijs behaelde; ende dezelve keyser Kaerle sittende up een wit peert, ende in de course meenende zijn partye te rencontrerene, dezelve zyne partye die ontweec hem, zo dat 't peert van dezelve Mt., midts der faulte viel over zyne vier voeten, zoo dat men meende dat hy hem saude zeer ghequetst hebben; nemaer, midts dat de Hallebardiers terstont ter hulpe quamen, hebben hem tusschen de lysten upgheheven, sittende up 't zelve peert, ende stack terstondt zijn handt up, ende t' ende de lysten uutrydende keerde terstont wederomme jeghens de zelve zyne partye sonder lance ende track uut zijn mes van zijnder zyde ende sneet af alle de plumen die hy hadde up zynen helm. (S.G.)] [p. 82] Item, in dit jaer was afghebrocken 't ghulde van Sente Amelberghe van binnen, dat zy niet meer mede te Temsche ryden en zauden; maer 't ghulde van buyten zaude ende bleef alleene rydende. [Den xxiiijen Maerte quam anderwarf binnen Ghendt de keyser Caerle, ende hy begheerde up 't landt van Vlaenderen xijc duusent Carolus guldenen binnen een jaer betaelt, 't welck hem gheconsenteert was. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer, ontrent St. Jans Misse, ghinck de keyser naer Duytslant om de saken te accommoderen van de religie, ende keerde wederom tot Ghendt, ontrent den Vasten, alwaer hy bleef ontrent dry maenden met de coninginne van Hongarye, syne suster, ende vertrock wederom, ontrent den 31 Augusti naer Duytslant. (K.M.) - In dit jaer luudde Roelant. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was ten Freminueren eenen bisschop ghemaect; ende in 't couvent van Onsen Vrauwen Broeders was docteur ghemaect up 't selve jaer, broeder Lievin de Mueleneere, zijnde Onse Vrauwe Broedere, ende was van Ghendt. (K.M.) - In dit jaer wonnen de bierlegghers aen een chey coorens x p. gr.; het galt v sc. gr. elc aelstere. (Pr. Ar.B.) - Den iiijen Aprilis waren ter Mude drie botters onthooft. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaer xvcxxx, den ven in November, op eenen Donderdach, Vrydach ende Saterdach was 't uytter maten grooten storm van winde, ende was de hooghe vloet metter volle mane veel meerder dan dat hy te vooren gheweest hadde, keerende den wint uytten westen naer den noorden, soo dat de baren van de zee hun ophieven boven [p. 83] alle dijcken van den lande van Vlaenderen aen eenen cant, soo datte alle dijcken overliepen van der zee tot Antwerpen ende voorder; want daer veele schoone dorpen verdroncken ende menich mensch ende seer veel beesten. Dese vloet was eenen grooten voet hoogher dan men oyt van eenige vloeden ghehoort hadde. (K.M.)] |
Item, in dit jaar de 19de november was te Gent ter justitie gebracht en verwezen een Joos de Backere, ridder, op de Vrijdag markt en dat was een zeer devoot man die de armen zeer gehuldigd was; want hij deelde in zijn leven alle 't goed dat hem jaarlijks overschoot de armen; nee maar zijn gewoonte was dat hij leefde naar de lering van het Evangelie dat men zei dat hij was een [pagina 80] lutheraan en dat hij deed en leefde contrarie het mandemente van de Koninklijke Majesteit zodat hij uit dien bij de wet van Sint Pieters-dorp neffens Gent dan of sententie had niet meer van dergelijke te doen; maar altijd persevereer en in zijn zaken dat hij werd bij de heer van de stad van Gent gevangen en volgens het voornoemde mandement dan of zijn sententie was bij vrouwe Margriet en het hof gewezen te verbranden tot as zo dat men van hem niets vinden zou en was alzo volbracht op de vrijdag markt binnen Gent. Daar was een huisje gemaakt van hout met een staak en was aan de voornoemde staak gebonden met een strop aan zijn hals en alzo gewurgd en daarna tot poeder verbrand tot as. Item, op de laatste dag van november overleed de edele vrouwe Margriet, ’s keizers tante, de dochter van Maximiliaans, 's nachts na Sint Andries-dag. [In dit jaar op Sint Andries-dag, overleed te Mechelen mevrouw Margriet, gouvernante van Vlaanderen. – Den 8ste december deed men de uitvaart vanwege de stad van vrouwe Margriet t' Sint Jans, waar dat waren de prelaat van Sint Pieters, Sint Baafs, Baudelo en Drongen en de staat van de kamer en de stad. (Pr. Ar.B.)] Item, op de 8ste januari was koning Ferdinandus, koning van Hongarije, van Bohemen tot Aken bij de keurvorsten gekozen en gekroond Roomse koning van het Roomse rijk. Item, in zelve jaar was Karel rooms keizer gekroond bij de paus Clement te Bologna in Lombardije zeer triomfantelijk. [pagina 81] Item, in dit voornoemde jaar kwam keizer Karel op de vrijdag van Onze vrouwe-avond in markt te Gent en bleef te Gent tot de 15de januari 7 weken en was te octaaf van het Heilige Sacrament; en te Gent zijnde op Sint Barnabas-dag en was zondag en was te Gent op de Vrijdag markt een steekspel beroepen van de keizer waar meest alle edelen waren van het Duitse land en de keizer was zelf in persoon kloek in de baan; hij zelf brak in 12 steken 8 lansen achter gang in stukken en de keizerlijke standaard liet hij op de balie stellen. [In dit jaar de 11de juni stak Karel gekozen keizer van het Roomse rijk binnen Gent op de vrijdag markt tegen menige edelman en toonde daar zijn edele keizerin mannen daad in 't breken van menige sterke lansen en dat ten aanzien van die edele koningin van Hongarije Marie, zijn zuster, mevrouw van Nassau en de edele huisvrouw van de graaf van Gavere met meer edele jonkvrouwen alwaar Zijne Majesteit grote eer en prijs behaalde; en dezelve keizer Karel zat op een wit paard en in de course meende zijn partij te verrekenen en die zijn partij die ontweek hem zodat het paard van dezelve Meneer mits de fout viel over vier voeten zo dat men meende dat hij hem zeer gekwetst zou hebben; nee maar, mits dat de Hellebaardiers terstond ter hulp kwamen, hebben hem tussen de lijsten opgeheven en zat op in hetzelfde aard en stak terstond zijn hand op en t' en de lijsten uitgereden en keerde terstond wederom tegen de zelfde zijn partij zonder lans en trok uit zijn mes van zijn zijde en sneed af alle de pluimen die hij had op zijn helm. (S.G.)] [pagina 82] Item, in dit jaar was afgebroken 't gilde van Sint Amelberga van binnen dat ze niet meer mede te Temse rijden zouden; maar 't gilde van buiten zou en bleef alleen rijden. [D 24ste maart kwam ander maal binnen Gent de keizer Karel en hij begeerde op 't land van Vlaanderen 12 000 Carolus guldens binnen een jaar betaald, wat hem geconsenteerd was. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar, omtrent St. Jans mis ging de keizer naar Duitsland om de zaken te accommoderen van de religie en keerde wederom tot Gent omtrent de Vasten alwaar hij bleef omtrent die manden met de koningin van Hongarije, zijn zuster, en vertrok wederom omtrent de 31ste augustus naar Duitsland. (K.M.) - In dit jaar luidde Roelant. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was ten Freminuren een bisschop gemaakt; en in 't convent van Onze Vrouwe Broeders was dokter gemaakt op hetzelfde jaar broeder Lievin de Mueleneere, was Onze Vrouwe Broeder en was van Gent. (K.M.) - In dit jaar wonnen de bierleggers aan een kaf koren 10 pond grote.; het golf 5 schellingen grote elk halster. (Pr. Ar.B.) - De 4de april waren ter Mude drie botters onthoofd. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaar 1530 de 5de november op een donderdag, vrijdag en zaterdag was er een uitermate grote storm van wind en was er een hoge vloed met de volle maan veel meerder dan dat het tevoren geweest was en keerde de wind uit het westen naar het noorden zo dat de baren van de zee zich ophieven boven [pagina 83] alle dijken van het land van Vlaanderen aan een kant, zodat alle dijken overliepen van de zee tot Antwerpen en verder; want daar vele mooie dorpen verdronken en menig mens en zeer veel beesten. Deze vloed was een grote voet hoger dan men ooit van enige vloeden gehoord had. (K.M.)] |
1531.
Commissarissen.
|
Meester Charles Claissone, raad ordinaire der K.M., enz.., over mijn heer de gouverneur, graaf van Gavere. |
|
Meneer Jan Annaert, over de graaf van der Hoochstrate. |
|
Maximiliaen van Hornes, heer van Gaesbeke. |
|
Jacques de Lombyse, heer van Castre. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Meneer Willem de Wale, ridder, heer van Axpoele. |
Jan de Bytere. |
|
Rijckaert van Melle. |
|
|
Lowijs Bette. |
Gillis Stalins, deken van de Weverij. |
|
Bertelmeeus van Leyns. |
|
|
Claeys Damman. |
Meester Willem Fransman. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Philips van den Kethulle, heer van der Haverien. |
Wouter van Eedtvelde. |
|
Christoffels van Hove. |
|
|
Daneel de Voghele. |
Jan Sanders, in de Veldstraat. |
|
Pieter Teerlinck. |
Loys Alaert. |
|
Gillis de Baenst. |
Heynric van Testele. |
|
Anthuenis Zoete. |
Gillis van Huffele, op de Vismarkt. |
|
Gillis Diericx. |
|
|
Willem van Imbyse. |
Philips Rijm. |
|
Martin de Vettre. |
Willem de Man, over hem Fransoys Everwijn. |
|
Gillis Snellaert, fs Willems. |
|
|
Gillis Stalins, op de Korenmarkt. |
Geert Brecht. |
|
[p. 84] |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was den muer van Sente Jacops kerckhof afghebrocken ende eene strate ghemaect tusschen den hove van Hersele ende de Kerremelcmaert, ten vervolghe van heer Jan van Deyse, abt van Baudeloo. Item, in dit jaer, op Sente Jorisavont, zoo hilt heer Joos van den Turre, presbiter zijn sufmaeltijt, ende hadde l jaer presbiter gheweest. [In dit jaer nam de keyser anne de reyse jeghen de Turcken (Pr. Ar.B.) - In dit jaer hilt de keysere de feeste van den toysoene, omtrent Sente Andriesdach, binnen der stede van Doornicke. (Pr. Ar.B.) - Jan Roose, casteleyn van de Keur, bat der wet vergheffenisse, den xxven Meye, ende drouch eene tortse t' Sente Michiels, ende was ghebannen, omme dat hy een copie ghecasseert hadde zonder betalen. (Pr. Ar.B.) - Den xiijen July dede de prelaet van Sente Pieters vanghen de scepenen van de Keur, omme een beste hooft dat hy hebben wilde up eenen wevere, eenen poorter van Ghendt, ende bydien geen actie. (Pr. Ar.B.) - Den ix Ougste was ghepellaryseert Jacob Goorin, omme dieswille dat hy by zijnder dochter een kindt hadde. Ten selven daghe was onthooft Anne van der Gote, die knape was van den Amman van Ghendt, meester Clays, ende die [p. 85] en wilde d'executie niet doen. Ten selven daghe was ghehanghen Hansken de Brauwere, ende hiet den Conynck van de dieven. Den ijen in Maerte was onthooft Pieter de Costere, omme dat hy doot gheworpen hadde Annekin van Baudeloo innocent. (Pr. Ar.B.) - Den vjen in April moeste Moykin de Strijckere, Joos de Dryvere ende Clays Dhondt bidden vergheffenesse ende gaen elc tusschen twee serganten met eender tortse in de handt van 's morghens ten viijen totten xien in de vije prochiekeercken, in huerlieder lywaet, ende comme t'Sente Michiels in 't portael van der keercke ende moesten van danen cruupen totten heleghen cruuce, ende laten daer huerlieder tortse, ende elc moeste gheven zes duust coreels, ende dan sitten drie daghen in een put te water ende te broode, omme dat zy quamen up den Goeden Vrindach sitten ten huuze van Roelant d'Ynghele, up de Vrindachmaert, aldaer zy dobbelden ende zeyden dat zy 't deden omme dat Onze Heere doot was, ende met hemlieden waren Philips Ysewijn ende Lievin Steppe, wevere, maer zy vloden. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer waren aldereerst ghemaect ende ghestelt noch dry wysers op het Belfroeyt; daer te vooren en was er maer eenen wyser op de syde van den schepenhuyse, noortwaerts. (K.M.) - Item, in dit jaer was verboden dat men geen bruyloften hauden en saude dan van elcker syde vier persoonen ende niet meer, op eene groote boete, ende oock dat men geen gelt geven en saude in 't heffen van de kinderen ter vonten, dan kinderen van arme miserabele persoonen, ende meer andere saken die niet lanck ghehauden en waren. (K.M.) - Item, in dit jaer, ontrent Half Ougste soo sag men [p. 86] in de lucht eene sterre met eenen steerte, ende dalende in 't oosten, wel dry weken lanck. (K.M.) - Item, in 't selve jaer was 't seer dieren tijt, want de rogghe golt te Ghendt xxxiij ende xxxiiij stuyvers het alstere, ende de tarwe seven schellynghen het aelstere. (K.M.) - Item, in 't selve jaer, op den xven in November, was uytgheleyt een mandement by der keyserlijcke majesteyt, als dat elck syne aermen moeste onderhouden, alomme teeckenen draghende. (K.M.) - In 't selve jaer, den 16 Sporkele, gaf men den aerme lieden teekenen te draghene up huerlieder mauwe, ende was een maecht van Ghendt gheghooten van lood, ende d'afsetene, die van Ghendt niet waren, moesten binnen derden daghe rumen de stede, up de gheesselynghe. (Pr. Ar.A.) - In dit jaer stierf tot Ghendt de grave van Gavere, heer van Fienes, gouverneur van Vlaenderen, ende wiert begraven te Armentiers. (K.M.) - In dit jaer, den 19 Hoyemaend, overleet Mer Lievin van Pottelberghe, fs Lievins, ruddere ende raet ende meester van der requesten ordineere, heere van Vinderhaut, Meerendre, Wissenkercke, ten Broucke, enz., ende ontfangher van der K.M. domeynen van synen lande van Vlaenderen; hy fondeerde ende maeckte uten gronde nyeuwe Sente Catelyne-Capelle, gheseyt Alijnsspitael, ende hadde daer inne x provenen, ende de heere van Immerseele vijf provenen, mitghaders een proven die overaudt ghegheven wert, dus t' samen xvi proven. Item, noch daer en boven fondeerde hy in zynen leven tot den Fraters xiij kinderen, gheseyt de rookeerels clerckins, vier jaren lanck leerende ende costhebbende, mitsgaders hebbende huerlieder camere alleene; [p. 87] dies moeten zy commen vijf maels's jaers te Sente Michiels, in de keercke, voor den autaer van den Name Jhesus tot de jaerghetyden, aldaer ghefondeert, daer de voorseyden Mer Lievin begraven es, oock daer vooren hebbende elck een witte broet, weert eenen stuvere, ende boven dien noch ghelt, ende heeft noch binnen der zelver keercken beset, veel schoone diensten, als loven ende andere diensten. (Pr. Ar.A.)] |
Item, in dit jaar was de muur van Sint Jacobs kerkhof afgebroken en een straat gemaakt tussen de hof van Herzele en de Karnemelkmarkt ten vervolge van heer Jan van Deyse, abt van Baudelo. Item, in dit jaar op Sint Jorisavond zo hield heer Joos van den Turre, presbyter zijn suf maaltijd en was l jaar presbyter geweest. [In dit jaar nam de keizer aan de reis tegen de Turken (Pr. Ar.B.) - In dit jaar hield de keizer het feest van de toysoen, omtrent Sint Andries dag binnen de stad van Doornik. (Pr. Ar.B.) - Jan Roose, kastelein van de Keur, bad de wet vergiffenis de 25ste mei en droeg een toorts t' Sint Michiels en was gebannen omdat hij een kopie gecasseerd had zonder betalen. (Pr. Ar.B.) - De 13de juli liet de prelaat van Sint Pieters vangen de schepenen van de Keur om een beste hoofd dat hij hebben wilde op een wever, een poorter van Gen en bij die geen actie. (Pr. Ar.B.) - De 9de augustus was veroordeeld (stom gemaakt?) Jacob Goorin, ome dieswille dat hij bij zijn dochter een kind had. Terzelfder dag was onthoofd Anne van der Gote die knaap was van de Amman van Gent, meester Clays, en die [p. 85] en wilde d' executie niet doen. Terzelfder dag was gehangen Hansken de Brauwere en heette de Koning van de dieven. De 2de maart was onthoofd Pieter de Costere om dat hij dood geworpen had Annekin van Baudeloo innocent. (Pr. Ar.B.) - De 6de april moest Moykin de Strijckere, Joos de Dryvere en Clays Dhondt bidden vergiffenis en gaan elk tussen twee sergeanten met een toorts in de hand van 's morgens ten 8 tot 9 in de 7de parochiekerk en hun lijnwaad en komen te Sint Michiels in 't portaal van de kerk en moesten vandaar kruipen tot het heilige kruis en laten daar hun toorts en elk moest geven 6 000 kralen en dan zitten drie dagen in een put te water en te brood omdat ze kwamen op de Goede Vrijdag zitten ten huize van Roelant d' Ynghele op de Vrijdag markt aldaar ze dobbelden en zeiden dat ze 't deden om dat Onze heer dood was en met ze waren Philips Ysewijn en Lievin Steppe, wevers, maar zij vloden. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar waren allereerst gemaakt en gesteld noch drie wijzers op het Belfort; daar tevoren was er mar een wijzer aan de zijde van het schepenhuis noordwaarts. (K.M.) - Item, in dit jaar was verboden dat men geen bruiloften houden zou dan van elke zijde vier personen en niet meer op een grote boete en ook dat men geen geld geven zou in 't heffen van de kinderen ter vont, dan kinderen van arme miserabele personen en meer andere zaken die niet lang gehouden waren. (K.M.) - Item, in dit jaar omtrent half augustus zo zag men [pagina 86] in de lucht een ster met een staart en daalde in 't oosten wel drie weken lang. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar was ’t zeer dure tijd want de rogge gold te Gent 23 en 34 stuivers de halster en de tarwe zeven schellingen de halster. (K.M.) - Item, in hetzelfde jaar op de 15de november was uitgelegd een mandement bij de keizerlijke majesteit als dat elk zijn arme moest onderhouden, alom tekens dragen. (K.M.) - In hetzelfde jaar de 16de februari gaf men de arme lieden tekens te dragen op hun mouw en was een maagd van Gent gegoten met lood en de afzet die van Gent niet waren moesten binnen de derde dag ruimen de stad op geseling. (Pr. Ar.A.) - In dit jaar stierf tot Gent de graaf van Gavere, heer van Fienes, gouverneur van Vlaanderen, en werd begraven te Armentiers. (K.M.) - In dit jaar de 19de juli overleed Meneer Lievin van Pottelberghe, fs Lievins, ridder en raad en meester van der rekwesten ordineer, heer van Vinderhaut, Meerendre, Wissenkercke, ten Broucke, enz., en ontvanger van der Koninklijke Majesteit de domeinen van zijn land van Vlaanderen; hij fundeerde en maakte uit de grond de nieuwe Sint Kathelijne- Kapel, gezegd Alijnsspitaal en had daarin 10 provende en de heer van Immerseele vijf provende mitsgaders een provende die over oud gegeven werd, dus tezamen 16 provende. Item, noch daarboven fundeerde hij in zijn leven tot de Fraters 13 kinderen, gezegd de rookeerels clerckins, vier jaren lang de leer en kost te hebben mitsgaders hebben ze hun kamer alleen; [pagina 87] dus moeten ze komen vijf maal per jaar te Sint Michiels in de kerk voor het altaar van de Naam Jezus tot de jaargetijden aldaar gefundeerd daar de voorzegde Meneer Lievin begraven is en ook daarvoor heeft elk een wit brood waard een stuiver en boven dien noch geld en heeft noch binnen dezelfde kerk bezet veel mooie diensten als lof en andere diensten. (Pr. Ar.A.)] |
1532.
Commissarissen.
|
Meneer Anthonis van Croy, heer van Sempy. |
|
Meneerr Charles graaf van Lallaing, over mijn heer de graaf van der Hoochstrate. |
|
Hughes van Grammez, heer van Wijnghene, over mijn heer van Gaesbeke. |
|
Jacques van Lombyse, heer van Castre. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Roelandt de Baenst. |
Lievin Pien. |
|
Meester Reynier de Donckere. |
Gillis Danins. |
|
Christoffels de Wintre. |
Joos van der Haghen, Amman. |
|
Jooris van Crombrugghe. |
Christiaen de Cock. |
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Jan van Saemslacht, ridder. |
Meester Jacob van der Eechaute. |
|
Jan van Wijchuus. |
|
|
Jan de Block. |
Claeys Damman, fs Lievins. |
|
Jan de Brune. |
Roelant van der Camere. |
|
Lievin Donaes. |
Anthonis van den Damme. |
|
Meester Lievin Heyndericx. |
Pieter van der Spurt. |
|
Claude Goetghebuer. |
Jan van den Kethulle. |
|
Jan Damman, heer van Oomberghe. |
Jan Sutterman. |
|
Joos Seys. |
|
|
Jan Stuvaert. |
Lauwereyns Macharis. |
|
Lievin van Beke. |
Willem van der Kenen. |
|
[p. 88] |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
Item, in dit voornoemde jaer, op eenen Dysendach op Sente Denijs-avont, was t' Sente Baefs eenen groten brant die quam uut eender smesse, daer af dat vele scaden ghesciet van huusen die verberrenden. [Up den vij November, 's morghens tusschen de vijf ende zes uren zo verbrande te Ghendt een huus in Onze Vrauwestrate, Overschelde, ende naer groote diligentie van watere zo gaf men de gonne die 't hadden helpen blusschen 't overblevene hauts, daermede zy hemlieden in de taverne ghynghen drooghen. Sommighe vrienden van de vrauwe die 't huus toebehoorde niet wetende waer die bevaren was, deden besouck van den ghelde ende juweelen, die zy wel wisten daer te moeten zijn, ghemerct dat men onlanx daer te vooren 't selve daer ghesien hadde; maer men vant er seer lettele dan het doode lichaem van de vrauwe die ghenaemt was Godeliefve, ende was vonden ligghende metten ansichte nederwaerts up wat rijshauts, ende de beenen totten knie waren verberrent. Nu het lichaem ontdect zijnde, zonder iet te segghene so ontboot men heere ende wet, ende daer wiert anschau ghedaen naer costume, dwelcke ghedaen zijnde was 't doode lichaem gheleyt up een beerie ende ghedreghen in 't huus van eenen Joos Cools, up den Reep, daer ghereeschepe was van zusterkins ende van eener kiste [p. 89] omme dlichaem inne te legghen, ter presentie van veel volx, dat daer commen was omme te ziene, daer onder andere in 't huus waren Bauwin van Mendonck ende Lievin Cools, ende zylieden ziende dlichaem in de kiste legghen zeyden duer 't guent dat zy an 't lichaem saghen dat men 't zo noch niet graven en saude, want hemlieden dochte dat ze vermoort was. De fame ghynck terstondt al de stede duere ende zy wart noch eens anschaut ende was bevonden dat haer den hals afghesteken was. Deze tydinghe wart gheseyt in de taverne by den Voldershuus, daer sommighe hemlieden droochden, ende een daer inne commende zeyde: ‘Men zecht dat deze vrauwe vermoort es ende den hals afghesteken.’ Daer up dat een Jan van der Meerre, ticheldeckere, sittende in 't zelve ghelaghe, zeyde dat 't selve niet moghelijck en was; want zy was, so hy zeyde, te pulvere verberrent. Dese voornoemde Jan uten zelve gheruchte ende dat hy al schoon ghelt uut gaf, was groote suspitie up hem ghenomen, uut welcke suspitie hy hem selve niet en betraude in de stede te blyvene; maer maecte hem wech ontrent Vastenavont, vluchtende tot Lessene in Henegauwe, daer hy ghevanghen wart, ende naer d'exame ghehauden so kende hy dat hy dese vrauwe up Sente Veerlendach, daer zy in huerlieder lochtynck cruut plucte, hueren hals afghesneden hadde, ende also gheleyt in huer huus met rijshaute overdect ende 't vier daer inne ghesteken hadde, omme also versekert te zyne dat zy verberrenden saude ende dat men so de moort niet bevinden en saude; maer aleer hy 't vier daer inne stack haelde hy met zynen wijfve huer ghelt ende juweelen by nachte t' zynen huuse ende het was op den Versworen Maendach eer hy er 't vier inne stack, ende [p. 90] quam 't selve helpen blusschen. Die van Ghendt deden grooten cost omme den voornoemden Jan t' hebben, omme executie over hem te doen; maer omme dat er gheenen onpays zijn en saude tusschen die van Lessene ende die van Ghendt, zo dede vrau Marie, zustere van Carolus onzen keyser, hem bringhen ter stede van Bruussele, ende daer was hy an eenen stack levende verberrent. (Pr. Ar.B.) - Den xxiiijen Meye was by den procureur generael ghejusticiert twee mannepersoonen ende twee vrauwepersoonen van valsche munte te slane ende uut te ghevene; den eenen mannepersoon was levende ghesoden, up de Veerleplaetse, ende den anderen up de selve an een potentie ghehanghen ende beede de vrauwen waren te Mariekercke levende ghedolven. (Pr. Ar.B.)] Item, up den xxiiij dach van Aprille, Sente Jooris-avont, zoo vertrac uut Constantinobele de grote turc Soliman, ende quam naer de stad van Weenen in Oosterijcke met zijnder macht uut vele provincien Griecken, Bellegrade in de welke de Turcken haer intreye deden up Sente Jans-Baptistendach, den Turc sterc zijnde ontrent Weenen bet dan viij of ix hondert dusent man, daer hem de keysere Carolus ende coninc Fernando waren bet dan drye hondert dusent kerstenen sterc, die hemlieden jeghens den Turc presenteerden voor Weenen; maer de Turc keerde ende hy vertrac van daer. ['T Carnation als de keysere voor Weenen was: Cesaris occursu Solimanus exclusus arena est. In dit jaer quam de Galeye ende was 't Carnation: Canus Absalons wroetsele, Nabals daet, Item, in dit jaer, den xviijen in Ougste, zoo waren scepenen van beede de bancken al den nacht vergadert, omme eeneghe quaetwilleghe die binnen Ghent waren, omme de dierte van den coorne dat zy 't alle quaet hadden up de berrilegghers, coorencoopers, zijnde die aldoen de dierte in 't lant hielden, also men doe seyde, ende dat te Mechelen ende te Brusele ooc van gelijcken moeyte was up de cooplieden van den coorne, nemaer te Ghent wasser van hueren bedde ghehaelt die van desen de upsetters waren, ende daer warender ten twee reysen vij onthooft tusschen Baelgen voor de poorte van 's Gravensteen, te wetene: Bertelmeeus de Caluwe, Joos de Bardemakere, Jan ende Jacob van der Straten, ghebroeders, ende waren ten drye ueren naer de noene verwijst ende onthooft binnen sonnescyne. [In dit scependom hadden eenighe quaetwilleghe upset ghenomen van eenighe poorters dezer stede doot te slane, dwelck niet en vulquam; want een van de gonen die mede in den raet was bracht dat ute, die ghenaemt was Jan de Vriese. Deze voornoemde upsetters waren up Ste. Berthelmeeusdach den saterdaech 's nachts ghevanghen, te wetene: Berthelmeus de Caluwe, backere, Joos de Baerdemakere, scrijnwerkere, Jan ende Jacob van der Straten, ghebroeders, en 's maendaechs worden zy ten scepenhuuze brocht ende te drie uren naer noene verwijst, hoewel de vierschare voor den noene ghebannen was, ende worden binnen sonneschyne onthooft; ende 's anderdaechs den xxvijen Ougste, waren ter zelver cause inneghedaecht Joachem ende Philips de Baerdemakere, ghebroeders, Jan ende Franchois van Canengijs, ghebroeders, Jan van de Putte, gheseyt van Dixmude, Loy Lennoit, Joos de Conynck, [p. 92] [In dit scependom hadden eenighe quaetwilleghe upset ghenomen van eenighe poorters dezer stede doot te slane, dwelck niet en vulquam; want een van de gonen die mede in den raet was bracht dat ute, die ghenaemt was Jan de Vriese. Deze voornoemde upsetters waren up Ste. Berthelmeeusdach den saterdaech 's nachts ghevanghen, te wetene: Berthelmeus de Caluwe, backere, Joos de Baerdemakere, scrijnwerkere, Jan ende Jacob van der Straten, ghebroeders, en 's maendaechs worden zy ten scepenhuuze brocht ende te drie uren naer noene verwijst, hoewel de vierschare voor den noene ghebannen was, ende worden binnen sonneschyne onthooft; ende 's anderdaechs den xxvijen Ougste, waren ter zelver cause inneghedaecht Joachem ende Philips de Baerdemakere, ghebroeders, Jan ende Franchois van Canengijs, ghebroeders, Jan van de Putte, gheseyt van Dixmude, Loy Lennoit, Joos de Conynck, Marchelis Laureyns ende Jan de Saghere, de welcke was up den xxiiijen September ghegeesselt, met eender scroode voor de ooghen ende ghebannen vijftich jaer uten lande ende graefschepe van Vlaendren, omme dat hy up eenen mertdach commen was an eenen man, die cooren vercocht, hem vraghende wat hy 't loofde, ende hem ghelooft hebbende, zeyde: ‘Daer saude eer langhe daghen volck commen, die wel maken zullen dat men wel min gheven sal.’ Ende d'ander neghene worden up den zelven dach ghebannen, elc vijftich jaer uten voornoemde graefschepe, ende up den zelven dach dat zy ghebannen waren zo quamen der drie van dese ballynghen buten de Dermontsche poorte, t' Sente Baefs, te wetene: Joachem ende Philips de Baerdemakere ende Lievin van der Stoct, meenende up titele van banne vry te sine, omme alzo binnen derden daghe hemlieden te vinden uut Vlaenderen; maer zy waren's nachts van haerlieder bedde ghehaelt ende ghevanghen ende in 't Sausselet brocht, ende des Vrindaechs was Joachem ende Philips brocht ter scherper exame, ende den ix September wezende maendach, waren zy verwijst van levende lyve ter doodt, ende huerlieder anlech was ghelijck d'ander voorgaende gheinstrueerd, omme dat zy met meer anderen eenen brief ghehandtteeckent hadden eenighe coorecoopers doot te slane, daer uut eene commotie saude hebben moghen spruuten. (Pr. Ar.B.)] Item, up den xv Julio, up den dach Divisio Apostolorum, 's achternoens, was Anthonis van Loo, fs Jans, vleeschauwere, ter justicie brocht, uut causen dat hy zijnder voestere, costerigghe in Sente Jacopshuus, hadde met eenen messe de kele afghesteken, ende met een waghemakers hamere [p. 93] doot ghesleghen, ende als hy in de vierschare was hadde zijn sententie dat hy ghesleept zoude zijn op een hurde tot inne Sente Jacopshuus, biddende aldaer vergheffenesse van zijnder mesdaet, ende was also weder in 't casteel brocht ende 's achternoens op de Vrydachmart brocht ende ghestelt op een scavaut voor 't Hoochhuus an eenen staeke ghebonden, ende al levende verbrandt ende weder wechghevoert; dlichaem werd aen eene potentie ghehanghen ende den hamere by hem, buuten de Mudepoorte by den ghalghe.
|
Item, in dit voornoemde jaar op een dinsdag op Sint Denis- avond, was t' Sint Baafs een grote brand die kwam uit een smidse waarvan veel schade geschiedde van huizen die verbrandden. [Op de 7de november 's morgens tussen de vijf en zes uren zo verbrandde te Gent een huis in Onze Vrouwestraat te Overschelde en na grote ijver van water zo gaf men diegene die 't hadden helpen blussen ’t overgebleven hout waarmee ze zich in de taverne gingen drogen. Sommige vrienden van de vrouwe die 't hus toebehoorde niet wisten waar die gevaren was deden zoeken van het geld en juwelen die ze wel wisten daar te moeten zijn, gemerkt dat men onlangs daar tevoren in hetzelfde daar gezien hadden; maar men vond er zeer weinig dan het lichaam van de dode vrouw die genaamd was Godeliefve en was vonden liggen met het aanzicht neerwaarts op wat rijshout en de benen tot de knieën waren verbrand. Nu het lichaam ontdekt was en zonder iet te zeggen zo ontbood men heer en wet en daar werd schouw gedaan naar het gebruik en toen dat gedaan was werd het lichaam gelegd op een berrie en gedragen in het huis van een Joos Cools, op de Reep, daar gereedschap was van zustertjes en van een kist [pagina 89] om het lichaam in te leggen in presentie van veel volk dat daar gekomen was om te zien, daar onder andere in 't huis waren Bauwin van Mendonck en Lievin Cools en zij die het lichaam in de kist legde zeiden door hetgeen dat ze aan het lichaam zagen dat men 't zo noch niet begraven zou want ze dachten dat ze vermoord was. De roep ging terstond de hele stad door en ze werd noch eens aanschouwd en was bevonden dat haar de hals afgestoken was. Deze tijding werd gezegd in de taverne bij het Voldershuis daar sommigen zich droogden en een die daarin kwam zei: ‘Men zegt dat deze vrouwe vermoord is en de hals afgestoken.’ Waarop dat een Jan van der Meerre, ticheldekker, zat in hetzelfde gelag en zei dat hetzelfde niet mogelijk was; want ze was, zo hij zei, tot poeder verbrand. Deze voornoemde Jan uit hetzelfde gerucht en dat hij al mooi geld uitgaf was grote verdenking op hem genomen uit welke verdenking hij zichzelf niet vertrouwde in de stad te blijven maar maakte zich weg omtrent Vastenavond en vluchtte naar Lessen in Henegouwen waar hij gevangen werd en na het examen gehouden was zo bekende dat hij deze vrouw op Sint Veerle dag daar ze in haar 9lochtinck) tuin kruid plukte haar hals afgesneden had en alzo gelegd in haar huis met rijshout bedekt en het vuur daarin gestoken had om alzo verzekerd te zijn dat ze verbranden zou en dat men zo de moord niet vinden zouden; maar aleer hij het vuur daarin stak haalde hij met zijn wijf haar geld en juwelen bij nacht tot zijn huis en het was op den Verzworen Maandag eer hij het vuur erin stak en [pagina 90] kwam in hetzelfde helpen blussen. Die van Gent deden groot kosten om de voornoemde Jan t' hebben ome executie over hem te doen; maar omdat er geen onvrede zijn zou tussen die van Lessen en die van Gent zo liet vrouw Marie, zuster van Karel onze keizer, hem brengen ter stad van Brussel en daar was hij aan een staak verbrand. (Pr. Ar.B.) - De 24ste mei was bij de procureur generaal berecht twee manspersonen en twee vrouwspersonen van valse munt te slaan en uit te geven; de ene manspersoon was levend gezoden op de Veerle plaats en de anderen op dezelfde aan een potentie gehangen en beide de vrouwen waren te Mariekerk levend bedolven. (Pr. Ar.B.)] Item, op de 24ste dag van april op Sint Joris-avond zo vertrok uit Constantinopel de grote Turk Soliman en kwam naar de stad van Wenen in Oostenrijk met zijn macht uit vele provincies als Griekenland, Belgrado waarin de Turken hun intrede deden op Sint Jans-Baptisten dag de Turken waren sterk omtrent Wenen meer dan 700- of 900 000 man daar hem de keizer Karel en koning Fernando waren meer dan 300 000 christenen sterk die zich tegen de Turk presenteerden voor Wenen; maar de Turk keerde en hij vertrok vandaar. ['T Incarnatie toen de keizer voor Wenen was: Cesaris occursu Solimanus exclusus arena est. In dit jaar kwam de Galei en was 't Incarnatie: Canus Absalons wroette, Nabals daad, Item, in dit jaar de 28ste augustus zo waren schepenen van beide de banken al de nacht vergaderd om enige kwaadwilligen die binnen Gent waren om de duurte van het koren dat ze alle het kwaad hadden op de berrie leggers, korenkopers die alstoen de duurte in het land hielden, alzo men toen zei, en dat te Mechelen en te Brussel ook dergelijke moeite was op de kooplieden van het koren, nee maar te Gent waren er van hun bed gehaald die van deze opzetters waren en daar waren er ten twee keer 7 onthoofd tussen Baalgen voor de poort van 's Gravensteen, te weten: Bertelmeeus de Caluwe, Joos de Bardemakere, Jan en Jacob van der Straten, gebroeders, en waren ten drie uren na de noen verwezen en onthoofd binnen zonneschijn. [In dit schependom hadden enige kwaadwillige opzet genomen van enige poorters van deze stad dood te slaan, wat niet vol kwam want een van diegene die mede in de raad was bracht dat uit die genaamd was Jan de Vriese. Deze voornoemde opzetters waren op Sint Bertholomeeus dag de zaterdag 's nachts gevangen, te weten: Berthelmeus de Caluwe, bakker, Joos de Baerdemakere, schrijnwerker, Jan en Jacob van der Straten, gebroeders, en ’s maandags werden ze ten schepenhuis gebracht en te drie uren na de noen verwezen, hoewel de vierschaar voor de noen gebannen was en werden binnen zonneschijn onthoofd; en 's anderdaags de 27ste augustus waren terzelfder oorzaak gedaagd Joachem en Philips de Baerdemakere, gebroeders, Jan en Franchois van Canengijs, gebroeders, Jan van de Putte, gezegd van Diksmuide, Loy Lennoit, Joos de Conynck [pagina 92] Marchelis Laureyns en Jan de Saghere, die was op de 24ste september gegeseld met een doek voor de ogen en gebannen vijftig jaar uit het land en graafschap van Vlaanderen omdat hij op een marktdag gekomen was aan een man die koren verkocht en hem vroeg van wat hij loofde en hem geloofd had zei: ‘Daar zou eer lange dagen volk komen die wel maken zullen dat men wel minder geven zal.’ En de ander negen werden op dezelfde dag gebannen, elk vijftig jaar uit het voornoemde graafschap en op dezelfde dag dat ze gebannen waren zo kwamen er drie van deze ballingen buiten de Dendermondse poort te Sint Baafs, te weten: Joachem en Philips de Baerdemakere en Lievin van der Stoct, meende op de titel van ban vrij te zijn om alzo binnen de derde dag zich te vinden uit Vlaanderen; maar ze waren 's nachts van hun bed gehaald en gevangen en in 't Sausselet gebracht en de vrijdag was Joachem en Philips gebracht ter scherpe examen en de 9de september op een maandag waren ze verwezen van leven en lijf ter dood en hun aanleg was gelijk de andere voorgaande geïnstrueerd omdat ze met meer anderen een brief met handtekening hadden enige korenkopers dood te slaan waaruit een commotie zou hebben mogen spruiten. (Pr. Ar.B.) ]Item, op de 15de juli op de dag Divisio Apostolorum, ’s achter noen was Anthonis van Loo, fs Jans, vleeshouwer, ter justitie gebracht uit oorzaak dat hij bij zijn voedster, kosteres in Sint Jacobs huis, had met een mes de keel afgestoken en met een wagenmakers hamer dood geslagen en toen hij in de vierschaar had zijn sententie dat hij gesleept zou zijn op een hort tot in Sint Jacobs huis, bidden aldaar om vergiffenis van zijn misdaad en was alzo weer in 't kasteel gebracht en ’s achter noen op de vrijdag markt gebracht en gesteld op een schavot voor het Hoge Huis aan een staak gebonden en al levend verbrand en weer weg gevoerd; het lichaam werd aan een potentie gehangen en de hamer bij hem buiten de Muiderpoort bij de galg. [De 3de juli waren onthoofd twee jonge knechten, tezamen oud 36 jaar van brandschatten. (Pr. Ar.B.)] |
1533.
Commissarissen.
|
Meneer Anthuenis van Croy, heer van Simpy. |
|
Jan van Branteghem, over mijn heer de graaf van Hoochstraten. |
|
Meneer Hughe van Grammez, ridder, heer van Wynghene, over mijn heer van Gaesbeke. |
|
Meneer Jacob van Lombersele, ridder, heer van Castre. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Gyselbrecht de Grutere. |
Jan van der Looven, Over deken. |
|
Gillis de Baenst. |
|
|
Lowijs Alaert. |
Jacob van Melle. |
|
Berthelmeeus van Leyns. |
Lievin van der Boven, deken van der Weverij. |
|
Meester Willem Fransman. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Meneer Claeys Triest, ridder, heer van Hauweghem, over hem Meneer Reynier Salaert, gezegd de Donckere. |
Jonkheer Anthuenis van der Vichte. |
|
Bauwin de Buck. |
|
|
Meester Jan de Steercke. |
|
|
[p. 94] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, den xxx Septembere, up Sente Michielsdach, ['s noenens ten xij uren (Pr. Ar.B.)] verberrende t' Sente Baefs den Helleme, ende den vijften van Octobere Onse Vrouwekercke t' Andwerpen van inviere. [Item, in dit jaer, den ven Octobris, op eenen sondach des nachts ontrent den middernacht, soo ontstack Onse Vrauwekercke t' Antwerpen van inviere, van aen den turre tot den choor met der cruyskercke verberrende, ende alle de autharen die in den beuck stonden. (K.M.) - Item, in dit jaer, den xvjen Sporkele des avonts ten acht uren, verberrende eenen olye-meulen van inviere buyten Sente Baefs, toebehoorende eenen Jan Eeckman. (K.M.) - Den xvjen Juny was Jan de Conynck, de Blende, up 't pellerijn ghesedt, aldaer hem zijn haer afgheberrent was, ende daer naer up een schavaut 's achternoens up de Veerleplaetse onthooft. (Pr. Ar.B.) [p. 95] - Den xxvijen Juny was onthooft Jan Cornels, bailliu van Somerghem, ende was ghehaelt uten Predicheeren tot in 't Sausselet, omme dat hy doot ghesteken hadde Maurissus Wittewronghele; de Preeckheers protesteerden ende appelleerden, maer de man ghynck duere. (Pr. Ar.B.) - Den xxvjen July dede Reynier van de Velde panden het huus van de schiplieden ter Leye. (Pr. Ar.B.) - Quintin de Trompere, alias Cryghere, was den xxviijen July ghegheesselt ende ghestelt up 't pellerijn, daer hem zyne tonghe duersteken was, ende moeste gaen ten Heleghen Bloede, up den ban van thien jaren. (Pr. Ar. B.) - Den xxvjen November waren t' Sente Baefs onthooft twee mannen van Bruussele. Den xven December was Pauwels de Brauwere ghehanghen, audt wesende xxiiij jaer. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer vermenichvuldigde uytter maten seer in Hollant de seckte van de Herdoopers, daer veel volckx geestelijcke ende weerelijcke mannen ende vrauwen daer omme ghedoodt wierden. (K.M.) - Item, in dit jaer Henricus, coninck van Enghelant, versmade syne eerste vrouwe, ende heeft eene andere ghetrauwt up den Sinxendach. (K.M.) - In dit jaer was de nieuwe vierschare gherepareert ende den ondersten soldere gheleyt van de sale, de nieuwe cappe ghemaeckt ende den steeghere vooren de strate van den Schepenhuuse. (S.G.) - Den xxvjen October waren ghebannen, elc vijftich jaer, Gillis van den Plassche, Jacob Stalins, fs Gillis, Geert Bootsaert, alle drie wachtcoorens, omme dat zy compact ghemaect hadden metten cooplieden, ende hadden daer af [p. 96] ghenomen somme van penninghen omme 't cooren uter stede te voerene, zonder uplech daer af te doen, 't welck was contrarie huerlieder eede, ende moesten boven den ban van der stede gheven eene somme van penninghen. (Pr. Ar.B.)] |
Item, de 30ste september op Sint Michiels dag, [’s noen ten 12 uren (Pr. Ar.B.)] verbrandde t' Sint Baafs de Helm en de 5de oktober Onze Vrouwe kerk t' Antwerpen van in vuur. [Item, in dit jaar de 5de oktober op een zondag ‘s nachts omtrent de middernacht zo ontstak Onze Vrouwe kerke t' Antwerpen van in vuur van aan de toren tot het koor met de kruiskerk verbrandde en alle altaren die in de beuk stonden. (K.M.) - Item, in dit jaar de 16de februari ‘s avonds ten acht uren verbrandde een oliemolen van in vuur buiten Sint Baafs die toebehoorde aan een Jan Eeckman. (K.M.) - De 16de juni was Jan de Koning, de Blinde, op ’t pellerij gezet aldaar hem zijn haar afgebrand werd en daarna op een schavot te achter noem op de Veerle plaats onthoofd. (Pr. Ar.B.) [pagina 95] De 27ste juni was onthoofd Jan Cornels, baljuw van Zomergem en was gehaald uit de Predikheren tot in 't Sausselet omdat hij dood gestoken had Maurissus Wittewronghele; de Predikheren protesteerden en appelleerden, maar de man ging door. (Pr. Ar.B.) - De 26ste juli deed Reynier van de Velde panden het huis van de schiplieden ter Leie. (Pr. Ar.B.) - Quintin de Trompere, alias Krijger, was de 28ste juli gegeseld en gesteld op 't pellerij daar hem zijn tong doorstoken was en moest gaan ten Heilige Bloed op dn ban van tien jaren. (Pr. Ar. B.) - De 26ste november waren t' Sint Baafs onthoofd twee mannen van Brussel. De 15de december was Pauwels de Brauwere gehangen, die oud was 24 jaar. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar vermenigvuldigde uitermate zeer in Holland de sekte van de Herdopers, daar veel volk geestelijke en wereldlijke mannen en vrouwen daarom gedood werden. (K.M.) - Item, in dit jaar Henricus, koning van Engeland, versmaadde zijn eerste vrouw en heeft een andere getrouwd op Pinksterdag. (K.M.) - In dit jaar was de nieuwe vierschaar gerepareerd en dn onderste zolder gelegd van de zaal, de nieuwe kap gemaakt en den steiger voor de straat van het Schepenhuis. (S.G.) - De 26ste oktober waren gebannen, elk vijftig jaar, Gillis van den Plassche, Jacob Stalins, fs Gillis, Geert Bootsaert, alle drie wacht koren, omdat ze compact gemaakt hadden met de kooplieden en hadden daarvan [pagina 96] genomen som van penningen om het koren uit de stad te voeren zonder opleg daarvan te doen, 'wat was contrarie hun eed en moesten boven de ban van de stad geven een som van penningen. (Pr. Ar.B.)] |
1533.Commissarissen.
1534.Commissarissen.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1535.Commissarissen.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 101] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1536.
Commissarissen.
|
Messier Anthone de Croy, seigneur de Sempy, chevalier. |
|||||
|
Philips, bastaard de Lalaing, seigneur de la Moullerie, over [p. 104] |
|||||
|
|||||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Gyselbrecht de Grutere. |
Lievin Pien. |
|
Gillis de Baenst. |
Jan Seysins. |
|
Lowijs Alaert. |
Reynier van Huffelghem, deken van de Weverij. |
|
Andries van Quickelberghe. |
|
|
Pieter Drossate. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Philips van den Kethulle, heere van der Haverie. |
Lievin Donaes. |
|
Jan de Brune. |
|
|
Jacob van Melle. |
Reynier van den Velde. |
|
Gillis Stalins, in de Houtbriel. |
Philips Rijm. |
|
Meester Joos Triest. |
Gillis van Huffele. |
|
Jan de Backere, fs Bertelmeeus. |
Meester Pieter van Dickele. |
|
Joos de Grave. |
Anthonis de Baenst, fs Jans. |
|
Jan van den Eechoute. |
Cornelis van der Zwalmen. |
|
Willem de Ruddere. |
Willem de Smet. |
|
Jan van Waesberghe. |
Meester Lievin de Grave. |
|
Lievin Myte. |
Symon de Buck. |
|
Joos de Brune, fs François. |
Anthonis Stalins, |
|
Lievin Lammins. |
Laureyns Everdey. |
|
Jacob de Grave. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Jan de Stuvere. |
Reynier van Huffelghem. |
|
[p. 105] |
|
[Den xxvjen September vergaerde eene armeye hier in 't landt, daer capiteyn af was de heere van Nassauwe, de prinche van Oraengen ende de grave van Reux, ende beleyden de stadt van Guyse die zy wonnen, ende beleyden Peronnen, daer zy eene maent vooren laghen, ende lieten de stede ende trocken also t'huuswaert. Corts hier naer heeft de keysere ende de coninghinne zyne zustere eene groote armeye upghestelt ende beleyt de stede van Sainct Pol, die by assault inghenomen was ende ghepilgiert ende ter doodt ghebrocht dry duusent mannen, ende onder andere groote personagien, den conynck van Immercourt (Ivetot) ende den provoost van Parijs. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was by de vier leden deser stede gheconsenteert de begheerte van vrau Marie van xxm guldenen, ten twee paymenten, van xl gr. 't stuck, ende noch twee hondert duusent guldenen, ten twee paymenten, te wetene d'eene helft t' Sente Jans-messe ende d'andere helft binnen een jaer. (Pr. Ar.B.) - Den xxen April begheerde de conynghinne te heffene noch ixm iiijc guldenen van xl gr. 't stuck, maer het was by de vier leden ontseyt, ende consenteerden deze landen en 't landt van Artois ende d'andere t'ontsettene met huerlieder persoone, naer costume, soo men hier voortijts dede. (Pr. Ar.B.) - Den xxijen in April quam hier de tydinghe dat de Franchoysen hadden gewonnen Hesdijn. (Pr. Ar.B.) - Den 20 October, des vrindachs 's nachts, ten elf uren, verberrende het Vischcoopershuus up de Vischmaert, ende daer woende daen inne Jacob Impins fs Jacobs, apotecaris; daer lach t'huus een advocaet van der camere van den rade ende spronck uter veinstre, achter up 't watere, [p. 106] van der tweester stagien, ende starf van den spronghe, ten huuse van meester Laureyns Bybau, cirugien. (Pr. Ar.A.) - Up den nieu avont was binnen Ghendt eene colatie daer de conynginne overdanckelick nam de presentatie by die van Ghendt ghedaen, ende begheerde van die van Ghendt t'hebbene xiijc lxxvij saudeniers, de welcke de portie es van die van Ghendt in den transport van x duusent volx up dlandt van Vlaenderen, ende was vertoocht dat eenighe in de voorgaende begheerte huerlieder portie betalen sauden met caefghelde, met vercoopinghe van renten ende upsettynghe van assysen, ende aldus was die van Ghendt ghevraecht hoe dat se de portie vinden sauden, ghemerct dat men se up eene saecke niet en conste ghestellen; maer die van Ghendt 't selve hoorende, zeyden dat huerlieder verstandt niet en was eenichsins gheconsentert hebbende, ende also en wisten zy niet waer deze bedanckinghe quam. (Pr. Ar.B.) - In dezen tijdt was d'armeye van der K.M. te velde, ende de coninghinne lach binnen de stede van Rijssele; welcke armeye wan doe ter tijdt Monstruel ende wart verbrandt, ende Terwanen wart beleyt, daer zy vooren laghen totten leste van July zonder yet te doene; maer daer was een bestandt ghemaect van thien maenden ende also brack d'armeye uppe. (Pr. Ar.B.) - Den xxvijen July was binnen Ghendt eene colatie ghehauden ende te kennen ghegheven hoe de conynghinne begheerde betaelt t'hebben de portie van die van Ghendt van den voorgaenden heesch in questie, dan of de portie van die van Ghendt bedrouch lvim iiijc guldenen; zy zauden ontstaen hebben metter heelft, te weten xxviijm ijc guldenen, [p. 107] ende daer was vertoocht dat de K.Mt. by zynen briefve selve ooc begheert hadde dat men de penninghen saude willen vinden met vercoopinghen van renten; maer was expresselick by de dry leden deser stede ontseyt; want zy zeyden dat zy gheen middelen en wisten omme sulc eene somme te vindene; want het landtvolck claechde zeere van de groote settynghen die zy daghelix hadden ende informeerden daer af die van Ghendt ten beste dat zy mochten van der zelver zake te ontsegghene, midts der grooter belastinghe te vooren die elc wel wiste. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit schependom, den v Juny, waert meester Lievin van de Walle, chirurgien, verwijst om onthooft te worden, om sijn gheloof dat hy niet afgaen en wilde. (K.M.) - Den xijen van Juny was onthooft eenen Jenyn van Redichove, omme dat hy jeghens dmandement van der K.M. gheconverseert hadde met Herdoopers ende andere ketters. (Pr. Ar.B.) - Up den xvien Juny was by de wet van Ghendt ghecondempneert levende verberrent te zyne an eenen stake up de Veerleplaetse eenen Sanders Huubert, boucvercoopere, omme dat hy niet afgaen en wilde, so men hem anzeyde, zijn ongheloovich propoost ende heresie. (Pr. Ar.B.) - Up den xxiiijen Juny, up Ste. Jansdach in middenzomere, was naer noene, ontrent de drie uren, grooten brandt up Sente Lievinsstrate over beede de zyden, so dat men niet ghepasseren en conste van der groote hitte. (Pr. Ar.B.) - Ten zelven tyde quam te Ghendt mijnheere van Herbays, de maercgrave van Andtworpen, ende met hem quam Cornelis Scepperus, ende deden vergaderen de scepenen [p. 108] voor der noene, ende daer was by Scepperus vertoocht de letteren van credentie die de heere van Herbays brachte van den keysere; insgelijx wasser vertoocht by gheschrifte van den voornoemden Scepperus de begheerte van Mevrauwe de conynghinne, ende begheerde dat men in alle manieren zonder af of toe te doene te kennen gheven saude by colatie, waer op de wet vertrock omme te andtwoorden tot tsachternoens ende behilden copie. (Pr. Ar.B.) - Ten twee uren naer noene waren scepenen vergadert tot savonts ten ve, aldaer ghesloten was dat zy 't niet te kennen gheven en sauden de ghemeente den teneur van den briefve, vreesende dat niet opereren en saude, dwelcke zy te kennen gaven den president, den hoochbailliu ende Mr Charles Clayssone, den ontfanghere, de welcke ghynghen an de ghedeputeerde in den Appele, daer zy ghelogiert waren, ende gaven 't hemlieden te kennen 's avonts ten vi uren. (Pr. Ar.B.) - Ten zeven uren daer naer waren scepenen weder ghedachvaert omme ten acht uren van den avonde te commene t' Scepenhuuse, 't welcke so vulquam. (Pr. Ar.B.) - Ten achte in den avont, de ghedeputeerde metten president, den hoochbailliu ende Mr Charles gaven de scepenen te kennene dies hem lieden de president gheseyt hadde; met alle zaken wel overmeerckende so was gheseyt ende gheduyseert dat de pensionaris deser stede metten ghedeputeerden reysen sauden hy Mevrauwe, ende te kennen gheven dwelcke so ghedaen was, nochtans so wart haer ontseyt. (Pr. Ar.B.) - Up den xxviiien in Maerte was eenen Jooris Aelbeke, vrywullewevere dezer stede, wonende bachter Sassche, ghe- [p. 109] bannen omme dat hy de weddeboden die in zijn huus laghen van zynen huuse jaechde ende slaen wilde; naer dat de voornoemde Jooris ghebannen was, track hy zelve t' hove, omme kennis, ende gaf aldaer te kennene dat hy was een persoon schadelicke zijnde uter stede voor den prinche; want wanneer de prinche eenighe petitien dede up 't landt, zynen persoon met zyne complicen beleede de zake in dlet van de Weverij, zo dat hy by zynen loopene quam t' zyner neerynghe, dwelck was ten proffijcte van den keysere. (Pr. Ar.B.) - De voornoemde Jooris dede zo veel t' hove by toedoene van sommighe persoonen als dat men van 's hoofs weghe sant een brief an scepenen, inhoudende 't guent dat vooren ghescreven es, ende wart in de selve lettere zeere gherecomandeert an den voorscepene ende zyne medeghezellen; maer daer en volchde geen gratie binnen dien scependomme. (Pr. Ar.B.) - Deze Jooris was wel bekent met Mr Charles Clayssone, ontfanghere generael van Vlaenderen, ende binnen dien tijt dat hy ghebannen was, zo wasser de petitie ghedaen van Mevrauwe weghe, dwelcke ontseyt was in de Weverij mette andere lieden. (Pr. Ar.B.) - Up den ven dach van Meye was Willem Driepont ghewesen te gane te Cuelene, ende daer af brynghen certificatie up den ban van vijftich jaren, ende dat omme segghewoorden nopens der lester colatie daer den nieuwen dienare by was, in 't broederschip van Ste. Joris; elc zie jeghens wien dat hy spreke. (Pr. Ar.B.) - Den xven Meye sat manck Stoffelkins wijf up 't pellerijn, ende was ghebannen up den put, omme dat zy daer [p. 110] te vooren hueren man ghegrieft hadde met messe an zijn mannelichhede, dwelck toequam omme dat hy niet ghedooghen en wilde dat zy bordeel hauden saude, dwelcke zy ghewone was. (Pr. Ar.B.) - Den xijen Juny was voor 't schepenhuus ghestelt up een schavaut Joncvrauwe Martine Scroote, an 't Cuupgat, ende van dane also ghevoert ter Muden ute ende ghebannen vijftich jaer beter uter stede dan daer inne. (Pr. Ar.B.) - In Junio was by den heere van Brederode ende den heere van Yseghem ghewonnen ende ghedestruweert de stede van Sainct-Pol, ende al vermoort, daer de prinche van Oraengien ooc present was. (Pr. Ar.B.) - In de zelve maent was ghewonnen ende in partie ghedestruweert de stede van Monstruel by de voornoemde persoonen. (Pr. Ar.B.) - In djaer xxxvi, naer dat men den zomere te voren vertrocken was van Perone dat beleyt hadde gheweest, zoo was Hesdijn in Artoys in Sporcle beleyt van den coninck van Vranckerijcke, Franchois d'eerste, met grooter heercracht, in welc 's conincx gheselscip waren onder andere noch dry coninghen, te weten: de coninck van Scotlandt, de coninck van Navarren ende van Dievetost; ende naer dat zy 't zelve wel een maent tijts daer voren gheleghen hebbende, by appointemente vercreghen hadde ende in 't zelve voyage de stede van St.-Pol inne ghenomen, boven zyne beloofte saufve garde ende neutraliteyt, es ontrent den vjen van Meye daer naer ghelicht ende vertrocken in zijn landt, tot zijnder cleenen bate niet min ter grooter scade van den lande van Artoys. Corts daer naer heeft de K. Mt. by de coninghinne zijne zuster, regente ende gouvernante van zyne [p. 111] Nederlanden, eene groote armee upghestelt ende de stede van St.-Pol, de welcke onverwinnelic ghemaeckt was by den coninc van Vranckerijck, by assaulte ghenomen, de zelve ghepilgiert ende ter doodt ghebrocht tot dry duusent vechtende mannen, onder welcke groote menighte edelmannen waren ende eenighe personnagen ghevanghen, als de voorseyde coninck van Dievetost ende de prevost van Parijs, de zelve armee trock voorts naer Monstruel, de welcke ghepilgeert was ende verberrent, ende quam van daer naer Terrewane, nemaer wert bestant by tusschenspreken van veele gheestelicke personnagien. (S.G.) - In dit jaer sloot men de poorte van de stede toe, ende men dede se open ter dachclocke, ende men hilt 't scepenhuus ende ter poorte waken, ende men drouch den but, ende men ruumde de veste an de Deeremontsche poorte tot up de Schelde voor de Hoye; men stelde de veste uppe van den Persellepoorte totte in den waeckhuuse naer de Heuverpoorte. (Pr. Ar.B.) - Men stelde ute veele tenten en pauweljoenen te verluchten die de neerynghen toebehoorden. Item, sommighe neerynghen deden maken alfhaken ende haghebussen. (Pr. Ar.B.) - Men proufde eenighe engienen t' Sente Amantsberch der stede toebehoorende; de zone van Mr Jan de Somere, hem niet myende, bleef daer doot, ende andere met hem ghequetst. (Pr. Ar.B.) - Den xven July quam de tydinghe te Ghendt dat de 1e president, de hoofmeester van den conynck van Vranckerijcke ende de 1e cammerlync van den Dolphijn commen waren by Hesdijn, de welcke brachten letteren van [p. 112] credentie metten seghele van den conynck, ende ghehandtteeckent by den Dolphijn, omme aldaer te communiquerene met Mer Jan Annaert ende Mynen heere van Molenbays, de welcke te samen communicqueerden, maer daer omme zy vergadert waren en was up den tijt niet veraccordeert. (Pr. Ar.B.) - Den xxven July quam een messagier van Brugghe met een missive an den voorscepene, die sat voor den Kethele, ende by hem was Lievin Donaes, den voorscepene van Gedeelde, te wiens presentie hy den brief las, ende hilt inne aldus: ‘Als dat de heeren van den Vrye, Brugghe ende Ypere verstaen hadden dat men tracteerde van bestande, ende dat Terwanen blyven saude over de zyde van Vranckerijcke, dwelcke de lande van herwaerts-overe grootelijck saude bejeghenen, biddende daer omme dat hemlieden die van Ghendt sauden willen vinden tsondaechs 's avonts daer naer, in de heerbeerghe t' Sente Omaers ofte tsanderdaechs daer naer ten lanxsten, omme aldaer te communicqueren te samen up de stede van Terwaenen, ende daer naer gaen by Mevrauwe.’ (Pr. Ar.B.) - Up Sente Jans Baptistendach, in den brandt van Sente Lievensstrate vooren ghenompt, viel eenen steenenen ghevele inne, daer onder doot bleef eenen Lievin de Buck, broeder van Pieter de Buck, officier. (Pr. Ar.B.) - Den ijen Ougste was uutghelesen abstinentie de guerre. (Pr. Ar.B.) - Item, in 't jaer xvexxxvij, in Januarius, was de huysvrauwe van Lievin de Grave, backer up 't hoeckxken van de Holstrate ghewesen gheleet te werden in 't bordeel; ende de bordeelvrouwen ende de meyssens van den quartiere quamen p. 113] met eender muscle up schepenhuys, daer waertse gheleet ter Hoochpoorte neder, ende alsoo tot haren huyse op 't hoecxken van der Holstrate, ende zy waert op den wech eer sy t' huys quam seer qualijck. Dese vrouwspersoone hadde eenen sone, die op den Papen-Vastenavont doodt ghesteken was in sijns vaders huys, ter oorsaeke hy woorden hadde over de voorseyde executie. (K.M.) - Den iiijen Ougste waren t' Audenaerde ghevanghen zestien persoonen uter casselrie van Audenarde, omme de settynghe van den caefghelde, dat die van Audenarde belooft hadden te betalene, ende ghevanghen zijnde zeyden dat die van Ghendt niet belast en waren en so onghehauden. (Pr. Ar.B.) - In dit scependom, 28 Sporkele, was Willem Polgier ghewesen te draghene een tortsche tusschen twee serjanten, om een liedekin dat hy ghemaeckt hadde up 't gheestelicke, ende voort was hem verboden niet meer te stellene in rhetorijcke quaet noch goet, ende voorts was verboden alle facteurs van rhetoryken niet uut te laten gane, zonder consent van scepenen ende oock ghevysenteert ten Preekheeren, up correczye van scepenen. (Pr. Ar.A.) - Den ixen November waren ghebannen de weert en de weerdinne in Onze Vrauwestrate, over Schelde, omme dat zy oneerbare heerbeerghe ghehauden hadden; want Jan van Cruubeke, de weert in de Munte, vercrachte, zo men zeyde, in 't zelve huus een meyskin, ende wart er omme ghevanghen ende wart ghewesen dat meyskene te ghevene acht ponden grooten ende boven dien der stede xx duusent coreelen. (Pr. Ar.B.)] |
[De 26ste september verzamelde een leger hier in ’t land waar de kapitein van was de heer van Nassau, de prins van Oranje en de graaf van Reux en belegerden de stad van Guise die ze wonnen, en belegerden Peronne waar ze een maand voor lagen en lieten de stad en trokken alzo huiswaarts. Kort hierna heeft de keizer en de koningin zijn zuster een groot leger opgesteld en belegerd de stad van Saint Pol, die bij aanval ingenomen en geplunderd en ter dood gebracht drie duizend mannen en onder andere grote personages de koning van Immercourt (Ivetot) en de provoost van Parijs. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was bij de vier leden van deze stad geconsenteerd de begeerte van vrouw Marie van 20 000 guldens ten twee betalingen van 20 000 groten ‘t stuk en noch twee honderd duizend guldens te twee betalingen, te weten d' ene helft t' Sint Jans-mis en d' andere helft binnen een jaar. (Pr. Ar.B.) - De 20ste april begeerde de koningin te heffen noch 9400 guldens van 40 groten ’t stuk, maar het was bij de vier leden ontzegd en consenteerden deze landen en 't land van Artois en de andere te ontzetten met hun personen naar gebruik zo men hier voortijds deed (Pr. Ar.B.) - De 22ste april kwam hier de tijding dat de Fransen hadden gewonnen Hesdin. (Pr. Ar.B.) - De 20ste oktober de vrijdag nacht ten elf uren, verbrandde het viskopers huis op de vismarkt en daar woonde in Jacob Impins fs Jacobs, apotheker; daar lag thuis een advocaat van de raadskamer en sprong uit het venster achter in ’t water [pagina 106] van de tweede etage en stierf van de sprong ten huize van meester Laureyns Bybau, chirurg. (Pr. Ar.A.) - Op de Nieuwjaarsavond was binnen Gent een collatie daar de koningin onverdiend nam de presentatie bij die van Gent gedaan en begeerde van die van Gent te hebben de 1477 soldaten wat de portie is van die van Gent in het transport van10 000 volk op het land van Vlaanderen en was getoond dat in de voorgaande begeerte hun portie betalen zouden met kaf geld van het verkopen van renten en opzetten van accijns en aldus was die van Gent gevraagd hoe dat ze de portie vinden zouden, gemerkt dat men ze op een zaak niet kon stellen; maar die van Gent die hetzelfde hoorden zeiden dat hun verstand niet was enigszins geconsenteerd te hebben en alzo wisten ze niet waarvan dit bedanken kwam. (Pr. Ar.B.) - In deze tijd was het leger van de Koninklijke Majesteit en de koningin lag binnen de stad van Rijsel; welk leger wond toentertijd Montruel en werd verbrand en Terwaan werd belegerd waar ze voor lagen tot de laatste dag van juli zonder iets te doen; maar daar was een bestand gemaakt van tien maanden en alzo brak het leger daarop. (Pr. Ar.B.) - De 27ste juli was binnen Gent een collatie gehouden en te kennen gegeven hoe de koningin begeerde betaald te hebben de portie van die van Gent van de voorgaanden eis in kwestie, dan of de portie van die van Gent bedroeg 56400 gulden; ze zouden ontstaan hebben met de helft, te weten 28200 gulden [pagina 107] en daar was getoond dat de Koninklijke Majesteit bij zijn brief ook zelf begeerd had dat men de penningen zou willen vinden met verkopen van renten; maar was uitdrukkelijk bij de drie leden van deze stad ontzegd; want ze zeiden dat ze geen middelen wisten om zulke som te vinden; want het landvolk klaagde zeer van de grote zettingen die ze dagelijks hadden en informeerden daarvan die van Gent ten beste dat ze mochten van die zaak te ontzeggen mits de grote belasting tevoren dat elk wel wist. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit schependom de 5de juni werd meester Lievin van de Walle, chirurg, verwezen om onthoofd te worden om zijn geloof dat hij niet afgaan wilde. (K.M.) - De 12de van juni was onthoofd een Jenyn van Redichove omdat hij tegen het mandement van de Koninklijke Majesteit geconverseerd had met Herdopers en andere ketters. (Pr. Ar.B.) - Op de 15de juni was bij de wet van Gent veroordeeld en levend verbrand te zijn aan een staak op de Veerle plaats een Sanders Huubert, boekverkoper, omdat hij niet afgaan wilde, zo men hem aanzei, zijn ongelovig voorstel en heresie. (Pr. Ar.B.) - Op de 24ste juni op Sint Jansdag in midden zomer was na de noen omtrent de drie uren grote brandt op Sint Lievinsstraat over beide zijden zodat men niet passeren kon van de grote hitte. (Pr. Ar.B.) - Terzelfder tijd kwam te Gent mijnheer van Herbays, de markgraaf van Antwerpen, en met hem kwam Cornelis Scepperus, en deden vergaderen de schepenen [pagina 108] voor der noen en daar was bij Scepperus getoond de letters van krediet die de heer van Herbays bracht van de keizer; insgelijks was er getoond bij geschrift van de voornoemde Scepperus de begeerte van Mevrouw de koningin en begeerde dat men in alle manieren zonder af of toe te doen te kennen geven zou bij collatie waarop de wet vertrok om te antwoorden tot de achter noen en behielden kopie. (Pr. Ar.B.) - Ten twee uren na noen waren schepenen vergaderd tot ’s avonds ten 5 aldaar besloten was dat ze 't niet te kennen geven zouden de gemeente de teneur van de brief uit vrees dat het niet werken zou wat ze te kennen gaven de president, den hoog baljuw en Menee Charles Clayssone, de ontvanger, die gingen naar de gedeputeerde in de Appel waar ze gelogeerd waren en gaven 't ze te kennen 's avonds ten 6 uren. (Pr. Ar.B.) - Ten zeven uren daarna waren schepenen weder gedagvaard om ten acht uren van de avond te komen t' Schepenhuis wat zo gebeurde. (Pr. Ar.B.) - Ten acht in de avond, de gedeputeerde met de president, de hoog baljuw en Meneer Charles gaven de schepenen te kennen wat ze de president gezegd had; met alle zaken goed aangemerkt en zo was gezegd en geadviseerd dat de pensionaris van deze stad met de gedeputeerden reizen zouden bij Mevrouw en te kennen geven wat zo gedaan was, nochtans zo werd het haar ontzegd. (Pr. Ar.B.) - Op de 28ste maart was een Jooris Aelbeke, vrije wolwever van deze stad die woonde achter Sassche gebannen [pagina 109] omdat hij de weddeboden die in zijn huis lagen van zijn huis joeg en slaan wilde; nadat de voornoemde Jooris gebannen was trok hij zelf naar de hof en gaf aldaar kennen dat hij was een persoon schadelijk te zijn uit de stad voor de prins; want wanneer de prins enige petitiën deed op het land dan beleed zijn persoon met zijn complicen de zaak in het lid van de weverij, zo dat hij bij zijn lopen kwam tot zijn nering wat was ten profijt van de keizer. - De voornoemde Jooris deed zo veel t' hove bij toedoen van sommige personen als dat men vanwege de hof een brief zond aan schepenen, inhoud en hetgeen te voor geschreven is en werd in die zeer aanbevolen aan de voorschepen en zijn metgezellen; maar daar volgde geen gratie binnen dat schependom. (Pr. Ar.B.) - Deze Jooris was goed bekend met Meneer Charles Clayssone, ontvanger generaal van Vlaanderen en binnen die tijd dat hij gebannen was zo was er de petitie gedaan vanwege Mevrouw wat ontzegd was in de weverij met de andere lieden. (Pr. Ar.B.) - Op de 5de mei was Willem Driepont gewezen te gaan te Keulen en daarvan te brengen een certificatie op de ban van vijftig jaren en dat om zegwoorden nopens de laatste collatie daar de nieuwe dienaar bij was in 't broederschap van Sint. Joris; elk zei tegen wie dat hij sprak. (Pr. Ar.B.) - De 15de mei zat manke Stoffelkins wijf op 't pellerij en was gebannen op de put omdat ze daar [pagina 110] tevoren haar man gegriefd had met een mes aan zijn mannelijkheid, wat toekwam omdat hij niet gedogen wilde dat zij bordeel houden zou, wat ze gewoon was. (Pr. Ar.B.) - De 12de juni was voor 't schepenhuis gesteld op een schavot Jonkvrouw Martine Scroote, aan ’t Kuipgat en vandaar alzo gevoerd ter Muden uit en gebannen vijftig jaar beter uit de stad dan erin. (Pr. Ar.B.) - In juni was bij de heer van Brederode en de heer van Yseghem gewonnen en vernield de stad van Saint-Pol en alles vermoord waar de prins van Oranje ook present was. (Pr. Ar.B.) - In dezelfde maand was gewonnen en in partij vernield de stad van Montreuil bij de voornoemde personen. (Pr. Ar.B.) - In het jaar 36 nadat men de zomer tevoren vertrokken was van Peronne, dat belegerd was geweest, zo was Hesdin in Artois in februari belegerd van de koning van Frankrijk, François de eerste, met grote legermacht waarin konings gezelschap waren onder andere noch drie koningen, te weten: de koning van Schotland, de koning van Navarra en van Dievetost; en nadat ze wel een maand tijd daarvoor gelegen hadden en bij overeenkomst verkregen hadden en in dezelfde reis werd de stad van Saint-Pol ingenomen, boven zijn beloofde veilige garde en neutraliteit, is omtrent de 5de mei daarna gelicht en vertrokken in zijn land tot zijn kleine bate niet minder grote schade van het land van Artois. Kort daarna heeft de Koninklijke Majesteit bij de koning, zijn zuster, regent en gouvernante van zijn [pagina 111] Nederlanden, een groot leger opgesteld en de stad van Saint-Pol, die onoverwinnelijk gemaakt was bij de koning van Frankrijk, met een aanval genomen en die geplunderd en ter dood gebracht 3000 vechtende mannen waaronder grote menigte edellieden waren en enige personages gevangen als de voorzegde koning van Dievetost en de provoost van Parijs, dat leger trok voorts naar Montrueil wat geplunderd werd en verbrand en kwam vandaar naar Terwaan, nee maan daar kwam een bestand bij tussen spreken van vele geestelijke personages. (S.G.) - In dit jaar sloot men de poort van de stad toe en men deed het open ter dag klok en men hield 't schepenhuis en ter poort waken en men droeg de buit en men ruimde de vest aan de Dendermonde poort tot op de Schelde voor de Hooi; men stelde de vest op van de Persellepoort tot in het waakhuis naar de Heuverpoort. (Pr. Ar.B.) - Men stelde uit vele tenten en paviljoenen te verluchten die de neringen toebehoorden. Item, sommige neringen deden maken elfhaken en haakbussen. (Pr. Ar.B.) - Men beproefde enige machines t' Sint Amantsberg die de stad toebehoren; de zoon van Meneer Jan de Somere, hem niet meende bleef daar dood en andere met hem gekwetst. (Pr. Ar.B.) - De 15de juli kwam de tijding te Gent dat de 1ste president, de hofmeester van de koning van Frankrijke en de 1ste kamerling van de Dauphin gekomen waren bij Hesdin, die brachten letters van [pagina 112] krediet met de zegels van de koning, en met de handtekening van de dauphin om aldaar te communiceren met meneer met Meneer Jan Annaert en Mijn heer van Molenbays, die tezamen communiceerden, maar omdat ze vergaderd waren was er op die tijd geen akkoord. (Pr. Ar.B.) - De 25ste juli kwam een messagier van Brugge met een missive aan den voorschepen die zat voor den Ketele en bij hem was Lievin Donaes, de voorschepen van Gedeelde, te wiens presentie hij dn brief las, en hield in aldus: ‘Als dat de heren van de Vrije, Brugge en Iperen verstaan hadden dat men trakteerde van bestand en dat Terwaan blijven zou over de zijde van Frankrijke wat het land van herwaarts-over zeer zou bejegenen, bidden daarom dat die van Gent zouden willen vinden zondag avond in de herberg t' Sint Omaars of anderdaags daarna ten langste om aldaar te communiceren tezamen op de stad van Terwaan en daarna te gaan bij Mevrouw.’ (Pr. Ar.B.) - Op Sint Jans Baptisten dag in de brandt van Sint Lievensstraat voor genoemd viel een stenen gevel om waaronder dood bleef een Lievin de Buck, broeder van Pieter de Buck, officier. (Pr. Ar.B.) - De 2de augustus was uitgelezen abstinentie de oorlog. (Pr. Ar.B.) - Item, in ’t jaar 1537 in januari was de huisvrouw van Lievin de Grave, bakker op het hoekje van de Holstraat gewezen geleid t te werden in 't bordeel; en de bordeelvrouwen en de meisjes van het kwartier kwamen [pagina 113] met een muts op schepenhuis, daar werd ze geleid ter Hoge poort neer en alzo tot haar huis op het hoekje van de Holstraat en ze werd op de weg eer ze thuis kwam zeer kwalijk. Deze vrouwspersoon had een zoon die op de Papen-Vastenavond dood gestoken was in zijn vaders huis ter oorzaak dat hij woorden had over de voorzegde executie. (K.M.) - De 4de augustus waren t' Oudenaarde gevangen zestien personen uit het rechtsgebied van Oudenaarde om de zetting van het kaf geld dat die van Oudenaarde beloofd hadden te betalen en gevangen zijnde zeiden dat die van Gent niet belast waren en zo opgehouden. (Pr. Ar.B.) - In dit schependom, 28ste februari, was Willem Polgier gewezen te dragen een toorts tussen twee sergeanten om een liedje dat hij gemaakt had op ‘t geestelijke en voort was hem verboden niet meer te stellen in retoriek kwaad noch goed en voorts was verboden alle facteurs van retoriek niet uit te laten gaan zonder consent van schepenen en ook gevisiteerd ten Predikheren op correctie van schepenen. (Pr. Ar.A.) - De 9de november waren gebannen de waard en waardin in Onze Vrouwenstraat over Schelde omdat ze oneerbare herberg gehouden hadden; want Jan van Cruubeke, de waard in de Munt, verkrachte, zo men zei, in 'in hetzelfde huis een meisje en werd er om gevangen en werd gewezen dat meisje te geven acht ponden groten en boven dien de stad 20 000 kralen. (Pr. Ar.B.)] |
|
[p. 114] |
|||||
|
1537. Commissarissen.
|
|
s Heeren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Willem van Imbyse. |
Jan Baers. |
|
Jan Damman, heer van Oombergen. |
Joos van der Haghen. |
|
Denijs van der Boven. |
|
|
Loys Bette. |
Thomaes Heylinc. |
|
Bertelmeeus de Backere. |
|
|
Schepenen van de Keur. |
Schepenen van Gedeelde. |
|
Gillis de Baenst. |
Joncheere Anthonis van de Vichte. |
|
Anthonis Zoete, over hem Jacob van der Beke. |
|
|
Adriaen de Wale. |
|
|
Jan de Stuvere. |
Jan de Vettere, tussen poorten. |
|
Christoffels de Wintere. |
|
|
Meester Jan de Steercke. |
Jan de Vos, t' Sint Baafs. |
|
Jan Seys, fs Joos. |
Jan Seyssins, fs Pieters. |
|
Jonckheere Claeys Triest, heere van Hauweghem. |
Willem Stoop. |
|
Jacob de Beaufremez. |
|
|
Gillis Stalins, op de Korenmarkt. |
Symoen Yoens. |
|
Fransoys Everwijn. |
Pieter Stalins, fs Gillis. |
|
Jan Zutterman, over hem Pieter de Cupere, over hem Pieter Drossate. |
Geeraert Brecht. |
|
Pieter van den Velde, op de Mude. |
|
|
Adriaen de Croock. |
Lievin Hallync, fs Lievins. |
|
Jan de Buc, op de Mude. |
Lievin de Muntere. |
|
Lievin van Testele. |
|
|
[p. 115] |
|||||||
|
|||||||
|
[In 't ancommen van dezen scependomme galt 't coorenc xxiiij stuvers elc aelstre, ende 't wart pays in Oostlant, zo dat men dat jaer het cooren cochte omme xvi gr. elc aelstre. (Pr. Ar.B.)] Item, den laetsten van Hoeymaent wierden de monnicken van Sente Baefs canonniken 's achternoens te vespertyde, ende hadden voor de noene met den monincs habyte in de kercke gheweest ende 's achternoens met den oversloppe ende de mutse op den aerme. Item, in dit jaer was Sutterman verlaten ende afghestelt van den scependomme, omme dieswille dat hy eene jonghe dochtere in 't Baghinhof by fortse vercracht hadde, ende t' synen laste bleec dat hy noch by costume zulc ghewone was te doene, daer omme dat hy hadde sententie van scepenen van de Keur zyne medeghesellen, ende dede legghen zynen kerle in zyne plaetse, ende was daer in vierschare openbaerlic ghegheeselt tot den bloede, ende voorts ghestelt op eenen waghene, ghebonden an eenen stake, ende ghevoert alle vierwegscheeden van der stede, ende daer ghegheeselt met roeden ende verbannen vijftich jaer uut Vlaenderen. [Den iiijen van Sporcle was Jan Sutterman, fs Philips, de xe scepene van de Keur, ghebannen uten lande ende graefschepe van Vlaenderen, beter uter stede dan daer inne ende schadelick onder 't ghemeente, boven dat men hem met viere versynghelde zijn haer up zijn hooft, ende dat hy ghevoert was an eenen stake up eenen waghene, met eender scroo voor 't hooft, t' elken vierwescheede, omme dat hy [p. 116] Jan gheconverseert hadde met ghehuude vrauwen ende gheschoffiert maechdekins, also wel gheestelick als anderssins, ende oversulx verclaert beter uten ghemeente dan daer ondere, ende omme dat hy gherekent was doot zonder kennis, was in zyne stede ghestelt Pieter de Cuupere, fs Jans, ende over hem Pieter Drossate fs Pieters. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer was Bernaert van den Bossche ende Lievin de Caluwe, gheseyt Bruesen, ter justicie brocht up de Vrydachmerct, om dieswille dat zy hadden vermoort Anthuenis van den Bossche, Bernaerts broedere, ende gheleyt t' enden der Doorestraet, up een volders plancke om dat hy wech stroomen zaude. Item, dese moort quam ute, by dien dat de voornoemde Bruesen hem mesclapte t' Sente Jacops in Compostelle tot zijnder werdinne die ooc uut Vlaenderen was, ende de voornoemde werdinne dit hoorende, hevet te kennen ghegheven eenen Symoen de Ruddere ende Jan Paridaen, die 't selve te kennen gaven binnen Ghent, by den welcken de voornoemde Bruesen ende Bernaert waren ghevanghen, ende by huerlieder verlyde waren beede verberrent. [Den ven Meye compareerde voor scepenen de weduwe van Beernaert van den Bossche met Mr Jan Pieters, notaris, daer de weduwe appelleerde van 't vonnesse dat by scepenen up den xxj April ghewijst was ten laste van haren man, ende naer 't appel ghedaen, waren zy ghevanghen ende den viij Meye eerlick ontsleghen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was een voorghebot uutgheleydt daer by dat verboden was binnen Vlaenderen gheen settynghe gheynt te werdene noch te ontfanghen, anders dan by de drie leden 's landts gheconsenteert, ende was up pene van [p. 117] verbuerte van lijf ende goed, hoewel nochtans ter zelver tijdt binnen der stede van Audenaerde ghevanghen lach sommighe pachters uter casselrie van Audenaerde, ende dat omme den heesch in questie. (Pr. Ar.B.) - Den iiijen Ougste was te Ghendt eene processie generael, ende dat omme dat hier de tydinghe quam dat tusschen der K.Mt. ende den conynck van Vranckerijcke den xven July eenen pays ghemaect was binnen der stede van Aghinach, (Nice?) ende daer up in veele plaetsen costelick gheviert ende ghebatement. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was 't zo zoet eenen wintere dat noynt man dierghelijck en sach. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer wart te Ghendt by den leeu die van Thunis brocht was, verbeten de man diese bewaerde by verswymenesse dat hy het kot niet toe en loock. (Pr. Ar.B.) - Up Sente Beernaertsdach was Willem van Cuelene ghewesen vergheffenesse te bidden up eene knien, heere ende wedt, ende te ghevene de stede vier duusent cooreels ofte xx sc. gr., ende so wanneer Hughe de Grammes in de stede quam, wert de voornoemde Willem noch ghehauden den zelven Grammes, present de heere ende dry scepenen met drie van zyne vrienden, vergheffenesse te biddene, omme dat hy gheseyt hadde: ‘Siet daer compt Huughes de Gram es up de muul, hy mocht wel up eenen esel ryden.’ (Pr. Ar.B.) - Up de octave van Onse Vrauwe half-ougste waren de scharmeyers huerlieder gage upgheseyt, omme dat de stede soo veele t' achter was; hier inne waren eenighe lieden ghemoyt, ende men speelde er niet meer. (Pr. Ar.B.) - 's Dijssendaechs na Onzer Vrauwendach alfougst [p. 118] drouch Pieter de Keysere den pays van Cassant gheprendt den voorscepene diene hadde doen prenten, dewelcke den volcke qualick inne viel. (Pr. Ar.B.) - Up Ste. Berthelmeeusdach quamen binnen Ghendt uter casselrie van Audenaerde wel ijc persoonen die 's donderdaechs 's morghens ghynghen by scepenen, daer zylieden vertoochden dat zylieden ghesonden waren omme te betalene de settynghe die Mevrauwe versocht hadde up 't landt, de welcke hier by die van Ghendt ontseyt was, ende sustineerde by dien onghehauden t' zijn van yet te ghevene; waeromme scepene ghehoort hebbende huerlieder versouck gaven inhaudende dat zy de patientie nemen wilden, men saude senden by Mevrauwe, daer mede ghynck elc sijns weechs t' huuswaert. (Pr. Ar.B.) - Beede de dekenen, Mr Jan de Steercke, Jan de Vos, Mr Jan Baert reysden naer Sente Berthelmeeusdach te Brugghe by Mevrauwe, ende waren daer tot..... 's avonts, zonder lettel te doene, ende rapporteerden tsanderdaechs huerlieder ghebesoingneerde. (Pr. Ar.B.) - 's Anderdaechs reysden Mr Jan de Steercke ende de voorscepen van Gedeelde naer Brussele daer Mevrauwe doe was, ende de pensionaris met hemlieden ende quamen t'huuswaert naer Sente Michielsdach, ende zy vonden ten hove de andere drie leden, de welcke met hemlieden quamen up Sente Bavensdach, ende elc dede rappoort in 't zyne, 't guent dies zy t'hove ghedaen hadden. (Pr. Ar.B.) - Ende binnen eender ure daer naer, waren ontboden xx notable persoonen, poorters, ende xx persoonen van de nerynghe, ende also veele van de Weverij, daer present scepenen gheconcipieert was metten notabele, 't guent daer [p. 119] omme zylieden ontboden waren. Up Sente Augustijnsavondt hadde Gheeraert Stragiers de Souverain ghebrocht te Ghendt ende ghevanghene, de welcke hy 's maendaechs sant twee biechtvaders, de welcke by den pacient te kennen ghegheven was dat hy was presbiter ende religieux gheweest te Freminueren; maer hy hadde absolutie daer af ontfanghen van den paus, ende dese presbiter was ghehaelt by twee Freminueren de welcke hem een habijt an deden, ende leeden in huerlieder couvent. (Pr. Ar.B.) - Up Sente Augustijnsdach, snavonts, quamen drie ghesellen wel voorsien up de Hoochpoort in den Ketele, ende vraechden naer de weerdinne, die quam, ende vraechden haer naer den voorscepenen, de welcke andtwoorde dat hy daer niet en was, dwelcke zylieden niet ghelooven en wilden, waeromme zy binnen ghynghen ende deden besouck; maer zy en vonden hem niet, ende ghynghen zeer verstoort daer ute, zegghende: ‘Wy zullen hem noch wel vinden!’ (Pr. Ar.B.) - 's Maendaechs naer Onser Vrauwendach-Conceptie, waren de scharmeyers weder ontfanghen, up conditie dat zy jaerlijx zo veele hebben sauden als zy ghehadt hadden van auts tyden, dies zauden zy by ghebuerte alle nachte t'elcker uren een trompet steken, ende daer naer blasen alle so veele slaghen als 't ure ghesleghen was, ende en mochte uter stede niet gaen zonder consent. Ende 's morghens ende 's avonts als zy ghespeelt hadden, zo moesten zy gaen ten huuse van Lievin van Testele, omme een loot dat hy degone gaf die ghespeelt hadden, ende daer mede ghynghen zylieden t'elcker maendt om ghelt. (Pr. Ar.B.) - Den iijen sondach in den Avent, moesten de trompetters [p. 120] 's noenens ten xi uren trompen up de vier houcken van den Beelfroote 't gheel jaer duere. (Pr. Ar.B.) - Den ijen Lauwe was gheordonneert dat de clockluuders up 't Beelfroot t'elcker ure 's nachts, als 't trompet ghesteken was, roupen sauden: ‘Wacht u vier, u keerslucht wel.’ (Pr. Ar.B.) - Den xiiijen Sporele reysden naer Bruussele Jan Cheys, scepenen van de Keur, ende Adriaen de Wale van Gedeelde, ende saten up eenen vischwaghen ende reden zo uter stede. (Pr. Ar.B.) - In de zelve maent was Pr de Sceppere van Merelbeke ontboden wettelic ten oorytschepe, ende hy ontboot den voorschepene dat hy met hem niet te doen en hadde, ende dat 't niet doen en zaude, ende wort daer omme ghevanghen ende daer vergheffenesse bidden en oorytschip zegghen. (Pr. Ar.B.) - Voor Kersavont was ghevanghen de heere van Loodijck, ende was een man van wapenen van den keysere, ende lach in garnesoene t'Aryen, up de frontiere van den lande, ende hadde langhe ghedient; dit quam toe omme een vrauwepersoon, jonghe dochter, die claechde ende die nochtans niet al te eerbaer en was; deze edelman lach t'huus in den Pijl up de Hoochpoort; hy wart ontsleghen, maer de weerdinne wart ghebannen, die hem de dochter t'huus brachte. (Pr. Ar.B.) - Den ix Sporcle was uutgheleyt ende ghepublieert een mandement by de heeren van den rade, inhoudende van de poinctinghe dat men betalen moeste, dwelcke die van Ghendt ontseyden uut te publieren. (Pr. Ar.B.) - Die van Busbeke, Heersele, Resseghem ende meer [p. 121] andere quamen den xvjen Sporcle te Ghendt an scepenen, ende versochten copie te hebben van den mandemente, de welcke men hemlieden dede, ende men seyde hemlieden dat se hemlieden voughen sauden met die van Roo, Sotteghem ende Gavere, ende metter stede worden gheinthimeert up den xixen Sporcle, up den dijssendach, die van Aelst by de heeren van den rade, maer die van Aelst lieten 't varen. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaer dede Henricus, coninck van Enghelant, syne coninghinne openbaerlijck onthoofden; de reden waerom es noch onseker, ende oock somighe bisschopen wierden door bevel van den coninck oock onthooft. (K.M.) - Item, in dit jaer, den iijen in Augusti was te Ghendt in het Brantstraetje gheboren twee kinderen sijnde meyskens, ende waren beide d'een aen d'anderen ghegroeit. (K.M.) - In dit jaer panden Adriaen de Croock, Jan de Buck ende Lievin van Testele, dese dry scepenen, met Joos van der Haghen, als amman, alle viere te peerde, up den ven van Hoymaent, midts dat generael pandinghe was, dwelc binnen Ghendt noint te peerde was ghezien; ende was Lievin Moeraert, taelman, d'eerste die alsdan ghepandt was. (S.G.)] |
[In 't aankomen van deze schependom gold ’t koren 24 stuivers elke halster en het werd vrede in Oostland zo dat men dat jaar het koren kocht om 16 grote elke halster. (Pr. Ar.B.)] Item, het laatste van juli werden de monniken van Sint Baafs kanunniken te achter noem te vesper tijd en hadden voor de noen met het monniken habijt in de kerk geweest en te achter noen met de oversloop en de muts op de arm. Item, in dit jaar was Sutterman verlaten en afgesteld van het schependom om dieswille dat hij een jonge dochter in ’t Begijn hof met kracht verkracht had en tot zijn last bleek dat hij noch bij gewoonte zulks gewoon was te doen, waarom dat hij had sententie van schepenen van de Keur zijn metgezellen, en deden leggen zijn kleed in zijn plaats en was daar in vierschaar openbaar gegeseld tot bloedens toen en voorts gesteld op een wagen gebonden aan een staak en gevoerd alle vierwegscheidingen van de stad en daar gegeseld met roeden en verbannen vijftig jaar uit Vlaanderen. [De 4de februari was Jan Sutterman, fs Philips, de 10de schepen van de Keur, gebannen uit het land en graafschap van Vlaanderen, beter uit de stad dan daarin en schadelijk onder 't gemeente, boven dat men hem met vuur verzengde zijn haar op zijn hoofd en dat hij gevoerd was aan een staak op een wagen met een doek voor het hoofd te elke vierwegscheiding omdat hij [pagina 116] Jan geconverseerd had met gehuwde vrouwen en geschoffeerd maagdjes, alzo wel geestelijk als anderszins en over zulks verklaard beter uit de gemeenten dan daaronder en omdat hij gerekend dood was zonder kennis was in zijn plaats gesteld Pieter de Cuupere, fs Jans, en over hem Pieter Drossate fs Pieters. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar was Bernaert van den Bossche en Lievin de Caluwe, gezegd Bruesen, ter justitie gebracht op de vrijdag markt om dieswille dat ze hadden vermoord Anthuenis van den Bossche, Bernaerts broeder, en gelegd ten einde van de Dorenstaart op een volders plank zodat hij weg stromen zou. Item, deze moord kwam uit bij dien dat de voornoemde Bruesen hem mis klapte t' Sint Jacobs in Compostella tot zijn waardin die ook Vlaanderen was, en de voornoemde waardin die dit hoorde heeft het te kennen gegeven een Symoen de Riddere en Jan Paridaen die hetzelfde te kennen gaven binnen Gent, waarbij de voornoemde Bruesen en Bernaert waren gevangen e nbij hun belijden waren ze beide verbrand. [De 5de mei compareerde voor schepenen de weduwe van Beernaert van den Bossche met Meneer Jan Pieters, notaris, daar de weduwe appelleerde van ’t vonnis dat bij schepenen op de 21ste april gewezen was ten laste van haar man en na 't appel gedaan was waren ze gevangen en de 8ste mei eerlijk ontslagen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was een voorgebod uitgeleid waarbij dat verboden was binnen Vlaanderen gen zetting geëindigd te worden noch te ontvangen, anders dan bij de drie leden van het land geconsenteerd en was op boete van [pagina 117] verbeurte van lijf en goed, hoewel nochtans terzelfder tijd binnen der stad van Oudenaarde gevangen lagen sommige pachters uit het wetsgebied van Oudenaarde en dat om eis in kwestie. (Pr. Ar.B.) - De 4de angustus was te Gent een processie generaal en dat omdat hier de tijding kwam dat tussen de Koninklijke Majesteit en de koning van Frankrijk de 15de juli een vrede gemaakt was binnen de stade van Aghinach, (Nice?) en daarop in vele plaatsen kostelijk gevierd en toneelspelen. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was ’t zo’n zachte winter dar men nooit diergelijke zag. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar werd te Gent bij de leeuw die van Tunis gebracht was verbeten de man dies het bewaarde bij verzuim dat hij de kot niet toe sloot. (Pr. Ar.B.) - Op Sint Bernards dag was Willem van Cuelene gewezen vergiffenis te bidden op een knie heer en wet en te geven stad vier duizend kralen of 20 schillingen groten en zo wanneer Hughe de Grammes in de stad kwam werd de voornoemde Willem noch gehouden dezelfde Grammes, present de heer en drie schepenen met drie van zijn vrienden vergiffenis te bidden omdat hij gezegd had: ‘Zie daar komt Hughe de Gram op de muilezel; hij mocht wel op een ezel rijden.’ (Pr. Ar.B.) - Op de octaaf van Onze Vrouwe half-augustus waren de scharmeiers hun gage opgezegd omdat de stad zo veel t' achter was; hierin waren enige lieden gemoeid en men speelde er niet meer. (Pr. Ar.B.) - 's Dinsdag na Onze Vrouwe dag half augustus [pagina 118] droeg Pieter de Keysere de vrede van Cadzand geprint die de voorschepen die hadden doen prenten die het volk kwalijk beviel. (Pr. Ar.B.) - Op Sint Bartholomeus dag kwamen binnen Gent uit het gerechtsgebied van Oudenaarde wel 200 personen die donderdag morgen gingen bij schepenen daar ze toonden dat ze gezonden warmen om te betalen de zetting die Mevrouw verzocht had op ’t land wat hier bij Gent ontzegd was en beriepen bij die niet gehouden te zijn van iets te geven; waarom; schepenen gehoord hebben en hun verzoek en gaven inhoudt en dat ze geduld nemen wilden, men zou zenden bij Mevrouw en daarmee gingen ze elk hun weg huiswaarts. (Pr. Ar.B.) - Beide de dekens, Meneer Jan de Steercke, Jan de Vos, Mr Jan Baert reisden na Sint Bartholomeus dag te Brugge bij Mevrouw en waren daar tot..... ’s avonds zonder iets te doen en rapporteerden te anderdaags hun besognes. (Pr. Ar.B.) - 's Anderdaags reisden Meneer Jan de Steercke en de voorschepen van Gedeelde naar Brussel waar Mevrouw toen was en de pensionaris met ze kwam huiswaarts na Sint Michiels dag en ze vonden ten hove de andere drie leden die met ze kwamen op Sint Bavo dag en elk deed rapport in ’t zijne van hetgeen dat ze te hof gedaan hadden. (Pr. Ar.B.) - en binnen een uur daarna waren ontboden 20 notabele personen, poorters en 20 personen van de neringen en alzo veel van de weverij en daarmee present schepenen geconcipieerd met de notabele hetgeen waarom [pagina 119] ze ontboden waren. Op Sint Augustinus avond had Gheeraert Stragiers de soeverein gebracht te Gent en gevangen die hij maandags zond twee biechtvaders die bij de patiënt te kennen gegeven was dat hij was presbyter en religieus geweest te Freminuren; maar hij had absolutie daarvan ontvangen van de paus en deze presbyter was gehaald bij twee Freminuren die hem een habijt aan deden en leidden hem in hun convent. (Pr. Ar.B.) -Op Sint Augustinus dag ’s avonds kwamen drie gezellen goed voorzien op de Hoge Poort in de Ketel en vroegen naar de waardin en die kwam en vroegen haar naar de voorschepenen en die antwoordde dat hij daar niet was, wat ze niet geloven wilden waarom ze binnen gingen en deden zoeken mar vonden hem niet en gingen zeer verstoort daaruit en zeiden; ‘We zullen hem noch wel vinden!’ (Pr. Ar.B.) - ’s Maandag na Onze Vrouwe dag-Conceptie waren de scharmeiers weer ontvangen op conditie dat ze jaarlijks zo veel hebben zouden als ze hadden van oude tijden, dus zouden om beurten alle nachten te elk uur een trompet steken en daarna blazen alzo veel slagen als het uur geslagen had en mochten uit de stad niet gaan zonder consent. En ’s morgens en ’s avonds als ze gespeeld hadden zo moesten ze gaan ten huize van Lievin van Testele om een loot dat hij diegene gaf die gespeeld had en daarmee gingen ze te elke maand om geld. (Pr. Ar.B.) - De 3de zondag in de Advent moesten de trompetters [pagina 120] te noen ten 11 uren trompetten op de vier hoeken van het Belfort 't geheel jaar door. (Pr. Ar.B.) - De 2de januari was geordonneerd dat de klokkenluiders op 't Belfort te elk uur 's nachts als 't trompet gestoken was toepen zouden: ‘Wacht u vuur, w kaarslucht wel.’ (Pr. Ar.B.) - Den 14de februari reisden naar Brussel Jan Cheys, schepenen van de Keur, en Adriaen de Wale van Gedeelde en zaten up een viswagen en reden zo uit de stad. (Pr. Ar.B.) - In dezelfde maand was Pr de Sceppere van Merelbeke ontboden wettelijk ten oord schap en hij ontbood den voorschepen dat hij met hem niet te doen had en dat 't niet doen zou en werd daarom gevangen en daar vergiffenis bidden en oord schap zeggen. (Pr. Ar.B.) - Voor Kerstavond was gevangen de heer van Loodijck en was een man van wapenen van de keizer en lag in het garnizoen te Rien op de grens van het land en had lang gediend; dit kwam toe om een vrouwspersoon, jonge dochter, die klaagde en die nochtans niet al te eerbaar was; deze edelman lach thuis in de Pijl op de Hoge Poort; hij werd ontslagen, maar de waardin werd gebannen die hem de dochter thuis bracht. Pr. Ar.B.) - Den 9de februari was uitgeleid en gepubliceerd een mandement bij de heren van de raad inhoud en van de punten dat men betalen moest, wat die van Gent ontzegden uit te publiceren. (Pr. Ar.B.) - Die van Busbeke, Herzele, Ressegem en meer [pagina 121] andere kwamen de 16de februari te Gent aan schepenen en verzochten kopie te hebben van het mandement wat men ze deed en men zei ze dat ze zich voegen zouden met die van Roo, Zottegem en Gavere en met die steden worden geïntimeerde op de 19de februari op een dinsdag en die van Aalst bij de heren van de raad, maar die van Aalst lieten 't varen. (Pr. Ar.B.) - Item, in dit jaar deed Hendrik, koning van Engeland, zijn koningin openbaar onthoofden; de reden waarom is noch onzeker, en ook sommige bisschoppen werden door bevel van de koning ook onthoofd. (K.M.) - Item, in dit jaar de 3de augustus was te Gent in het Brandstaatje geboren twee kinderen en waren meisjes en waren beide de een an de andere gegroeid. (K.M.) - In dit jaar panden Adriaen de Croock, Jan de Buck en Lievin van Testele, deze drieschepenen, met Joos van der Haghen, als Amman, alle vier te paard op de 5de augustus mist dat het een generale panden was wat binnen Gent nooit te paard was gezien; en was Lievin Moeraert, tolk, d' eerste die alsdan verpand was. (S.G.)] |
1538.Commissarissen.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 122] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit jaer was te Ghent een scoone batementspel van Retoryken daer vele scoone prysen te winnen waren voor den upperprijs van den spele van sinne, danof d'uutstel van der reghele by die van Ghent uutghestelt welc den mensch stervende den meesten troost es, ende de upperprijs was vier selveren cannen, weghende ix maerc Troys, de naerprijs drye selveren cannen, weghende zes maerc Troys, de derde prijs drye derden deelen, weghende v maerc, de [p. 123] vierde prijs drye selveren coppen, weghende drye maerc, de v prijs ij coppen van ij maerc, de vj prijs eenen cop, en noch vele sconen prysen van incommene, van vierne van steden ende durpen; ende van batementen in 't sotte iij selveren coppen, de naerprijs ij coppen, de iij prijs twee coppen, t' samen weghende een maerc Troys; de vierde prijs een schale zes onsen swaer, de vijfsten prijs vier onssen, de seste prijs een schale van iii onssen ende noch andere zes prysen van voorts commene ende van refereynen in 't vroede, in 't amoruese ende in 't sotte; de prysen van den factuers in 't vroede ende sotten spel, ende noch zes prysen van best den sot te makene, ende den prinschepalen prijs van den spele hadden die van Andworpen. [.... Die van Ste. Wynocx den tweesten ende Thielt den derden. (S.G.) - In dit jaer, den iiijen van Maerte, soo reysde uyt Ghendt Joos van der Stoet als bode van der Rethorica in Zeelant ende Hollant, ende quam weder in de Paesdaeghen (15) 40. Item, 't es te weten datter acht boden uytghesonden waren. (K.M.) - Den xen July quam logieren de heere van Sempy shoochbaillius, ende men gaf hem gheenen presentwijn. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer was uutgheleyt de macht van de vinders, ende hoe verre dat zy huerlieder bestreck hebben. (Pr. Ar.B.) - In dit jaer waren de ghevanghene van settynghe ende pointinghe t' Aelst, Deermonde ende t' Audenaerde ende elders ontsleghen, up belofte van wedercommene als zy 't versocht zullen wesen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaer ende scependom vergaderden de coninc [p. 124] van Vranckerijcke ende de coninghinne van Hongheryen, voor ons regente van dese Nederlanden, te Compiengien. Item, den..... van October reysden uut Ghent naer de coninghinne om te belettene den last die men den lantvolcke dede, ter causen van de voorgaende begherte, ten eersten beede de dekenen, twee scepenen van de Kuere, te wetene: Lievin Pien ende Willem van Imbiese, twee scepenen van Gedeele, te wetene: Gillis Diericx ende Jan Rufelaert, ende voort uut eleken lede van der stede twee, te wetene: van der poorterye joncheere Chaerle de Grutere, heere van Exaerde, ende Adriaen Triest; van der weverye was Jan de Vettere ende Jan Brouckaert; van neeringhe waren Roegier van Sonnemaere ende Jan van der Fonteyne, ende meestere Jan Baert was mede om de propositie te doene. Item, in 't voornoemde jaer ende scependom overleet de keyserinne geselnede van hertoch Kaerle, keyser van Roome, ende op den laetsten van Meye was te Ghent huere uutfaert ghedaen. Item, in 't voornoemde jaer, den sevensten in Hoeymaent, gaven scepenen der ghemeente te kennene by colatien den staet van der stede ende vraechden of men alle voorgaende assysen verpachten wilde; maer 't en was niet gheconsenteert voor dat vulcommen zijn zoude 't slot van der lester colatie, inhaudende twee poeinten, te wetene: dat men de prevelegien prenten zaude, ende dat men 't lantvolc bescudden zaude van alle settinghen, te Ghent niet gheconsenteert. Item, den xxiiij in Hoeymaent was men in 't secreet in 't Beelfroot; maer daer en waren niet vele prevelegien ghelesen, ende hier mede meenden zy 't volc te payene. [p. 125] Item, den (xxiiij) in Hoeymaent was 't wederomme colatie, maer de assysen en wierden niet gheconsenteert te verpachtene voor dat corexie ghedaen zijn zaude van de ghene die dlant belast hadden buten den sloote van colatien, ende ooc die men ten laste leyde van eeneghe prevelegien, die by hemlieden ontvremt zijn zauden, midts dat eenen Pieter de Voocht, filius meester Andries, der stede smet, te kennen gaf als dat hy in 't jaer xxxvj uut laste ende by bevele van meester Philips van de Ketulle, in dien tijt voorscepene van de Keur, een slot af smeet van den secrete in 't Beelfroot. Item, den xxviijen in Hoeymaent ginc men wederomme in 't secreet, ende men haelde ute de lade met der A, ende men brachtse op den colatie-soldere, ende men begonste te lesen ende uut te scryvene de prevelegien, ten bysyne altijts van eenighe dekenen ende alle andere die 't gheliefde te commene. [Den iiijen in Meye bedaghende, wart up de Hoochpoort in 't Peert eenen wulghen mey ghestelt, ghestoffeert met dootshoofden, ende woonde daer in 't huus Jan de Laray, dienaer van der stede, ende dezen mey wart ghedreghen up Sente Nyclauskerckhof by de andere hoofden. (Pr. Ar.B.) - Den vjen in July wart het bestandt up het scepenhuus by Mr Jan Baert, present de hoochbailliu ende de scepenen, elc ligghende up een fluweele cusse met twee tortsen, uutgheroupen. (Pr. Ar.B.) - Den xiijen July drouch men processie general; men vergaderde t' Sente Jacobs, ende de dienst was t' Sente Michiels, ende men drouch 't Sacrament van Ste. Jacobs onder den troone, ende de dienst was ghedaen by den [p.126] souverain van Luudicke, heere..... van der Gracht, broeder van den hoochbailliu, die te vooren gheweest hadde prior van de Augustynen. (Pr. Ar.B.) - Achter de processie quamen de heeren van Dronghen, Baudeloo, Sente Baefs ende Sente Pieters, de heeren van den rade met huerlieder consoorten, daer naer de wet van Ghendt, alle de dekenen metten gheswoorne, die van Sente Jooris, Sebastiaen, Sente Anthuenis, de camere van Rethorijcke, elc met eender kersse in de handt, ende lanxst der strate ghynghen de liij cnapen met tortsen van zes ponden in de handt, elc met zynen wapene ende d'ander zyde also veele van der Weverij. (Pr. Ar.B.) - Den vjen July was by dheeren van den rade onthooft een pacient ter plaetse ghecostumeert, ende daer viel questie tusschen den procureur generael ende den hangmeester dat hy hem ontseyde breeder dienst, so dat de procureur met zyne hussiers ende messagiers het lichaem selve up het rat rechten moesten. (Pr. Ar.B.)] |
Item, in dit jaar was te Gent een mooi toneelspelen spel van retoriek waar vele mooie prijzen te winnen waren voor de opperste prijs van het spel van de zin dat of het uitstel van de regel bij die van Gent uitgesteld wat de mens sterven en de meesten troost is, en de opper prijs was vier zilveren kannen trois die wogen 9 mark trois, de na prijs drie zilveren kannen de wogen zes mark. De derde prijs drie derde delen, die wogen 5 mark [pagina 123] vierde prijs drie zilveren koppen die wogen drie mark, de 5de prijs 2 koppen van 2 marl, de 6de prijs een kop en noch vele mooie prijzen van inkomen, van vuren van steden en dorpen, van spelen in ’t zotte 3 zilveren koppen, de na prijs 2 koppen, de 3de prijs 2 koppen die tezamen wegen een mark trois, de vierde prijs een schaal van zes ons zwaar, de vijfde prijs vier ons, de zesde prijs een schaal van 3 ons en noch andere zes prijzen voor voort komen en van refrein in het verstandige, amoureuze en in het zotte; de prijzen van de facteurs in ’t verstandige en zotte spel en noch zes prijzen van het beste de zot te maken en de belangrijkste prijs van het spel hadden die van Antwerpen.. [.... Die van Sint Winoksbergen de tweede en Thiel de derde. (S.G.) - In dit jaar de 4de maar zo reisde uit Gent Joos van der Stoet als bode van de Retorica in Zeeland en Holland en kwam weer in de Paasdagen (15) 40. Item, ' het is te weten dat er acht boden uitgezonden waren. (K.M.) - De 10de juli kwam logeren de heer van Sempy de hoog baljuw en men gaf hem geen presentwijn. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar was uitgelegd de macht van de vinders en hoe ver dat ze hun bestek hebben. (Pr. Ar.B.) - In dit jaar waren de gevangene van zetting en punten t' Aalst, Dendermonde en t' Oudenaarde en elders ontslagen op belofte van weerkomen als ze verzocht zullen wezen. (Pr. Ar.B.)] Item, in dit jaar en schependom vergaderde de koning [pagina 124] van Frankrijk en de koningin van Hongarije voor onze regentes van deze Nederlanden te Compiègne. Item, den..... van oktober reisden uit Gent naar de koningin om te beletten de last die men het landvolk deed ter oorzaak van de voorgaande begeerte, ten eersten beide de dekens, twee schepenen van de Keur, te weten: Lievin Pien en Willem van Imbiese, twee schepenen van Gedeelde, te weten Gillis Diericx en Jan Rufelaert, en voort uit elk lid van de stad twee, te weten: van de poorterij jonkheer Chaerle de Grutere, heer van Exsaarde en Adriaen Triest; van der weverij was Jan de Vettere en Jan Brouckaert; van neringen waren Roegier van Sonnemaere en Jan van der Fonteyne en meester Jan Baert was mede om de propositie te doen. Item, in 't voornoemde jaar en schependom overleed de keizerin gezellin van hertog Karel, keizer van Rome en op de laatste van mei was te Gent haar uitvaart gedaan. Item, in 't voornoemde jaar e n de 7de van juli gaven schepenen der gemeente te kennen bij colatien de staat van de stad en vroegen of men alle voorgaande accijnzen verpachten wilde; maar 't was niet geconsenteerd voor dat volkomen zijn zoude 't slot van de laatste collatie die inhoudt twee punten, te weten: dat men de privilegies prenten zou en dat men 't landvolk beschutten zou van alle zettingen die te Gent niet geconsenteerd waren. Item, de 24ste juli was men in 't secreet in 't Belfort; maar daar waren niet vele privilegies gelezen en hiermee meenden ze ’t volk te paaien. [pagina 125] Item, de (24ste ) in juli was 't wederom collatie, maar de accijnzen werden niet geconsenteerd te verpachten voor dat correctie gedaan was van diegene die het land belast hadden buiten het besluit van colatien en ook die men ten laste lest legde van enige privilegies die bij ze ontvreemd zijn zouden mits dat een Pieter de Voocht, filius meester Andries de stads smid, te kennen gaf als dat hij 't jaar 36 op last en op bevel van meester Philips van de Ketulle, in dien tijd voorschepen van de Keur, een slot af smeet van de secreet in 't Belfort. Item, den 28ste juli ging men wederom 't secreet, en men haalde uit de lade met de A en men bracht het op de collatie-zolder en men begon te lezen en uit te schrijven de privilegies in het bijzijn altijd van enige dekens en alle andere die 't geliefde te komen. [De 4de mei bij dag werd op de Hoge Poort in ’t Paard een wollige mei gesteld gestoffeerd met doodshoofden, en woonde daar in 't huis Jan de Laray, dienaar van de stad en deze mei werd gedragen op Sint Nicolaas kerkhof bij de andere hoofden. (Pr. Ar.B.) - De 6de mei werd het bestand op het schepenhuis bij Meneer Jan Baert present de hoog baljuw en de schepenen en elk lag op een fluwelen kussen met twee toortsen uitgeroepen. (Pr. Ar.B.) - Den 13de juli droeg men processie generaal; men vergaderde t' Sint Jacobs en de dienst was t' Sint Michiels en men droeg 't Sacrament van Sint Jacobs onder de troon en de dienst was gedaan bij de [pagina 126] soeverein van Luik heer..... van der Gracht, broeder van de hoog baljuw die tevoren geweest had prior van de Augustijnen. (Pr. Ar.B.) - Achter de processie kwamen de heren van Drongen, Baudelo, Sint Baafs en Sint Pieters, de heren van de raad met hun consorten, daarna de wet van Gent, alle de dekens met de gezworenen, die van Sint Joris, Sebastiaan, Sint Anthonis, de kamer van Retoriek, elk met een kaars in de hand en langs de straten gingen de 53 knapen met toortsen van zes ponden in de hand en elk met zijn wapen en van de andere zijde alzo veel als van de weverij. (Pr. Ar.B.) - De 6de juli was bij de heren van de raad onthoofd een patiënt ter plaatse gebruikelijk en daar viel een kwestie tussen de procureur generaal en de hangmeester dat hij hem ontzei bredere dienst, zo dat de procureur met zijn deurwaarders en boodschappers het lichaam zelf op het rad richten moesten. (Pr. Ar.B.)] |
1539.
Commissarissen.
|
Meneer Anthone de Croy, ridder, heer van Simpy. |
||
|
Meneer Jan Annaert, heer van Liedekerke, ridder. |
||
|
De heer van Gaesbeke. |
||
|
De heer prelaat van Dronghen. |
||
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
|
Lowijs de Wale, fs Mr Pieters. |
Jan de Backere, tijkwever |
|
|
Adriaen Triest, fs Lievins. |
Jan Baers, fs Claeys. |
|
|
Jooris Sersanders. |
Gillis Stalins, in de Houtbriel. |
|
|
Jan de Vos, bij Sint Baafs. |
Jan de Buck. |
|
|
[p. 127] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Item, in dit voornoemde scependom van Adriaen Bette, 's dycendaechs naer Halfougst, en wilden gheen neeringhen verliesen als de nerringhe van den mueleners, scipmaekers ende andere; maer de dekenen met huerlieder suppoosten vonden hemlieden t' Sente Michiels in de kercke, daer dat by hemlieden quam mijn heere de hoochbailliu ende eenen scepenen, ende daer gaven zy last den voornoemden hoochbailliu, uut laste van haerlieder nerringhe, dat men vanghen zaude alle de guene die van eeneghe saecken belast waren als by nachte in 't prevelegie gheweest hebbende, ende de ghene die 't lant belast hadden sonder 't slot van colatien, [p. 128] ende daer was terstont ghevanghen Lievin Pien ende Jan van Waesberghe, ende daer vloet uter stede Reynier van Huffelghem, de tweede scepenen van de Keur, Jacob van Melle, Jan de Backere, filius Bertelmeus, Lievin Myte, ende des anderdaechs vloet oock Joos de Grave, de vijfste scepene van de Keur. Item, den xvjen in Ougste, 's daechs naer Onse Vrauwendach hier te vooren, zoo was op den colatie-soldere ghelesen den paeys van Casant, ten anhoorene van elcken die 't beliefde te hoorne, ende des sondaechs naer Onser Vrauwendach en wilder gheen nerringhen verkiesen voor dat de begheirte van der lester colatie volcommen ware, ende 's maendaechs was de mueleners een bevel ghedaen dat zy des dysendaechs verkiesen zauden, dwelc was tsanderdaechs, ende huerlieder deken overbringhen naer 't uutwysen den voornoemden paeyse van Casant, maer en wilden niet obedieren als in 't artykel vooren gheseyt es ende verclaert. Item, den xxvjen in Ougste was eene colatie ghehauden binnen Ghent, ten welcken tyde dat de nerringhen alle bleven in huerlieder huusen, ende 't overeendraeghen was ende 't gheheel slot van der colatie zulc als hier naer volcht. Item, in den eersten dat men volcommen zaude 't slot van colatie, zulcx als tot drye oft vier stonden ghelast es, ende dat men anders niet en procedere dan by treyve van justicien. Item, te dien fyne versoucken ende bidden mynen heere den hoochbailliu ende scepenen van de Keur, dat zy zauden doen vanghen scepenen van de Keur van den jare xvc xxxvj, metsghaders den ghenen die auteuren zauden [p. 129] moghen gheweest hebben ten ingane van den secrete, ende de ghene die onoosel bevonden werden, dat men die ontslaen zaude, ende dat men voorts meer aprehenderen zaude alle de ghene die men by informatien bevint schuldich zijnde. Item, indien eenich pacient ofte pacientyghe die ghevanghen ofte ghevanghen zoude moghen wesen, bevonden gheweest hebbende in 't secreet, by nachte oft ontyde, ofte die breeder antwoorde overghedreghen hebben mevrauwe de regente, in 't selve jaer xxxvj, dan hier binnen Ghent gheaccordeert was by slote van colatien, dat men de selve patienten pynen zal in de sale van 's Gravensteen, present de notabele van der poorterye ende de liij dekenen ende de ghesworenen van den Ambachte, met den vijf nerringhen, ende indien hemlieden breeder iet ofte advijs dient, zoo zal elc dekin ende ghesworene in 't zyne nemen t' huerlieder rade twee ofte meer notabele t' huerlieder discretie. Item, begheren voorts dat men doe sluten ende bewaren het ghat te Waestene, aengaende de Yperleede, ende te Aelst, zulc als mer Antuenis de Luy dede in zynen tijt, ende voort alle andere plaetsen daer 't cooren zoude moghen varen t' seemont uut, presenterende mynen heere den hoochbailliu ende der wet altijt assistentie met lyve ende met goede, by daghe ende by nachte, ende indien datter iemant ware die by violentien ofte by fortchen ende ongheregheltheden contrarie justicie dade, dat min heeren van der wet by justicien daer in voorsien willen ter assestencie van dien wy presenteren, ons daer toe bereet. Item, dat de drye leden in 't generael de wake houden tot dat daer anders inne voorsien zy, ende dat men ont- [. 130] biede inne te commene de poorters ende andere ghegoedde mannen die buten up haerlieder goedinghen ligghen. Item, die scepenen ghestelt zijn, contrarie den pointe van prevelegien, dat men hem verlate ende eenen anderen stelle in zyne plaetse. Item, dat niemant en late roupen noch spreken dan de ghene die van de nerringhe daertoe dlast hebbende van huerlieder volke, ten fyne dat men elcken verstaen mach. Item, nopende de tween ghevanghenen, d'een van Ruuslede ende d'ander van Wachbeke ofte Calue, die twee 't volc onghelijc ghedaen hebbende, dat men die expediere met curter expedicie, ende correxie doe naer 't bevint van huerlieder mesdaet sonder langhen delaey. Item, van ghelijcken dat men 't goet van de fugityven toeseghele, ende in elc huus datte wel doe bewaren, ten minsten in elc huus met souffisante mannen in vorme van wetteboden. Item, dat men met corter expeditien zal procederen ten laste van den ghenen die in handen ende ghevanghen zijn, omme te vinden de waerhede met hemlieden ter banc te bringhene oft andersins. Item, begherren voorts te siene den standaert van Ghent in behoorlicker vorme ende ter plaetsen daer 't scepenen believen zal. Item, alle de ghuene die rente hebben op ende ten laste van dezer stede, dat zy betooch doen hoe zy daer aen gheraect zijn. Item, dat men boven dien delve de vesten dezer stede tot den ouden boêm, ende dat men den Rietgracht doe delven by den ommeghelanden, ooc tot den ouden boêm. [p. 131] Item, dat men de drye sluetels van den secrete gheve drye dekens, ende altijts van jare te jare verandere. Item, dat men de angienen te Brugghe hale, zoo verre die de stede competeren, ghemerct dat de stede in curten tyde herwaerts zekere somme van penninghen voor 't repareren ende bewaren brocht es in rekeninghen by den tresoriers deser stede. Item, dat men hale 't angien te Eversteen, der stede toebehoorende, indien daer eenich es. Item, dat men hale de angienen te Lykerke, danof den Swarten Bouck mencion maekt, ende dat van der sticx sedulle es. Item, van ghelyken der stede angienen te Gavere met den Leeuwe nederwaert ghekeert, so men het selve bevinden zal, want daer nieuwe gaten inne ghemaect zijn, ten fyne dat men se niet bekennen en soude. Item, dat men afbreke 't steenen brugskin staende ten Drye Muelene, oft dat mer een bloochuus make. Item, versoucken voort ghenompt te hebbene by name ende toename de miserabel personen, van ghelijcken die hebben de staende aelmoesene, ende dat men die afstelle ende ooc 't gulde van den Drooghen. Item, dat men by daghe ende by nachte de vanghenesse deser stede doe bewaren met zes lieden van eeren, d'een zesse opgaende ende d'ander zesse afgaende. Item, begheeren ooc te ziene den Coop van den lande. Item, dat met den lieden van der poorterye, ter plaetsen ghecostumeert, commen zullen ter colatie alle inwoonende erfachtige poorters in 't ledt van der neeringhe ofte den ambachte van der weverye niet vry wesende. [p. 132] Item, voorts in de stede van den tresoriers deser stede zullen ghestelt werden uut elcken lede van der stede drye notabel mannen die alle vierendeel jaers rekeninghe doen sullen. Item, sullen de selve neghen ghecommitterde hebben d'administratie ende 't bewint van alle de wercken met diesser aencleeft der stede competerende, ende gheen werc beghinnen zy en zullen 't vulmaken. Item, stellen by desen af de Moorknechten, ende alwarender naermaels ander dienaers, en sullen nochtans van der stoffe van der stede gheen bewint hebben. Item, dat gheen cloosters noch andere landlieden gheen nerringhe en doen binnen drye mylen naer deser stede, zulc als wy by privelegien vermoghen. Item, begheeren voorts afghestelt t' hebbene Joerin Pien ende Jan Triest, de cnape van Reinier van Huffelghem, van den clocluderscepe, ende de sluetels te doen veranderen, ende andere lieden van eeren in huerlieder plaetse ghestelt te werdene. Item, dat alle officiers ende dekens eet doen zullen ghelijc hertoghe Kaerle dien dede t' Sente Jans, ende ooc als wy by privelegien vermoghen. Item, dat de poorters bescudt werden, ende dat men se doet bescudden van den tol van Axele ende van Hulst, zulc als wy by privelegien vermoghen. Item, stellen voorts van ghelijcken af den presentmeester, ende en willen van nu voortan gheenen ghestelt hebben. Item, dat scepenen van beede de bancken de processen, by hemlieden ghewesen ende die gheappeleert zijnde, houden [p. 133] staende t' huerlieder coste, behoudens redelicken salaris. Item, begherren voorts eene wake by conincstavelrye, by daghe ende by nachte, d'een wake afcommende ende d'ander opcommende. Item, begherren voorts dat men gheenen voorcoop van grane en doe binnen den lande van Vlaenderen, up lyvelic ghecorrigiert te zyne, volghende den mandemente der K.M. Item, den xxiij in Ougste vonden hemlieden groote menichte van den ghemeente voor 't huus van mynen heere den hoochbailliu, ende begeerden recht, wet ende justicie ghedaen te hebbene, ende de voornoemde hoochbailliu begheerde uut elcker nerringhe te hebbene xij ghesellen, t' sijnder assistentie, de welcke hem eet deden ghoet ende ghetrauwe te syne, ende hy van ghelyke dede hemlieden ooc eet, ende doen vergaderden alle de nerringhen ghewapent in huerlieder huusen, ende die van der weverye vergaerden in den Bogaerde, ende voor den ellef ueren van den daghe was Lievin Pien overgheleet ter banc in de sale van 's Gravensteen, present die van der poorterye, de dekenen ende de ghesworenen van der weveryen, ende by hem was brocht, eerst twee smeden, Jan van Waesberghe, Lievin Lammins ende Joos Corbeel, ende men was over de exame tot 's avonts ten zes ueren van den avend, ende de voornoemde Lievin Pien was zoo zeere ghepijnt dat men hem in eene treme draghen moeste naer 't Sausselet. Item, 's Maendaechs, den xxven in Ougste was den drye leden van der stede ghevraecht wat men met Lievin Pien doen wilde; want hy wederomme loochende alle 't ghuent dat hy ghekent hadde. [p. 134] Item, 's Dysendaechs, den xxvj in Ougste, vergaderden de nerringhen ende de weverye, elc in haerlieden huusen, ende begeerden den voornoemden Lievin Pien wederomme ter banc zonder eenich delaey, in alder manieren als te vooren; maer die van de wet begeerden te hebbene 't huerlieder discretie met xij notabele, die men daertoe kiesen zaude; maer 't was ontseyt, ende ten twee ueren naer de noene was Lievin Pien weder ter tortuere ghedreghen in eene treme, ende men was over de exame tot den acht ueren in den avont; maer en wilde niet kennen, ende men presumerde datter eenighe toverye mede speelde, uut welcken dat men hem afscoer al sijn haer, in wat plaetsen dat ghestaen was, ende daer wert ghevanghen een meesteresse t' Sente Pieters, ghenaempt Maeyken van Sente Pieters, mitsgaders Henderic Paelinc, ende noch een barbiersterigghe op Sente Lisbettengracht, de welke persoonen berucht waren van toveryen. Item, den xxviijen in Ougste was Lievin Pien brocht in de vierschaere, in eene treme, ende de bailliu maecte hem heesch te zynen laste, ten eersten, als dat hy in 't jaer xvexxxvj hadde helpen adcorderen de begherte van vier hondert dusent guldenen; ten tweeden, in 't zelve jaer overghegheven hebbende zijn sluetelen die hy te bewaren hadde van den secrete in 't Beelfroet, daermede dat men by nachte ende ontyde daer in ghinc; ten derden, als dat hy van der stede ghoede ghenomen hadde ende geemployhiert te zynen profyte, ende was daerom verwesen ende s' achternoens gherecht met den sweerde voor 's Gravensteen op een scavaut, ende begraven t' Senter Claus, in de kercke, voor den autaer van Sente Anne. [p. 135] Item, het is te wetene dat op den xix van Ougste hier te vooren als Reynier van Huffele uut der stede vloot, dat min heere de hooghbailliu hem dede vervolghen by eenen Pieter de Sceppere, dienare, ende meer andere, ende vonden den voornoemden Reynier binnen der stede van Bruusele, daer dat Reynier ghevanghen wart; maer Jacob van Melle die vloot uut Bruusele; ende dese tydinghe te Ghent commende, zoo sant de stede van Ghent eeneghe ghedeputeerden naer Brusele, om huerlieder dienaers, de welcke Reynier ooc hadde doen vanghen, om hemlieden ontsleghen te hebbene, ende den voornoemden Reynier in de stede van Ghent te ghecryghene. Item, de ghedeputeerden waren Jacob de Vrient, Jacob Goetghebuer, Olivier Serlambert ende meer andere, ende daer commende de dienaers worden ontslaghen; maer sylieden ghedeputeerden moesten daer in ostagien blyven, ende met den dieners quamen eeneghen van Brusele der wet van Ghent te kennen geven dat hem Reynier te Bruusele te rechte ghestelt hadde. Item, op den Colatiesoldere was ghelesen op eenen noene eene prevelegie, die men heetende was 't Calfvel, dwelc vele pointen in hilt, ende was ghemaect ten laste van den insetenen van Ghent, in 't jaer xve vijftiene, in 't scependom mer Willem de Wale, Pieter Braem ende hueren ghesellen, ende was uten secrete ghehaelt, den xxx in Ouchste, met der lade 3, daer in lach den paeys van Toers, den pays van Casant ende dit Calfvel. Item, den xxxj van Ougste, trocken naer Bruusele uut elcker banc twee scepenen ende meer andere ghedeputeerden. [p. 136] Item, op den tweesten van September waren alle de dekenen op den Colatiesoldere, daer op ghedaen was dat min heere de hoochbailliu begherde 't Calfvel te legghene in een zeker beslotene plaetse, die men daertoe ordeneren zaude, ende beloofde acte te ghevene als dat hy hem met den Calfvelle niet behelpen en saude also langhe als de keysere, grave van Vlaenderen, uut den lande zijn saude, ende was des anderdaechs by colatie den ghemeente te kennen ghegheven, ende 't slot van den drye leden hilt inne dat men 't Calfvel scueren saude, 't welcke terstont ghedaen was in Scepenencamere. Item, ter selver colatie worden gheroupen alle erfachtighe poorters die in gheen neeringhen vry en sijn. Item, terstont naer dat dit voorseit contract ghescuert was, zoo was er een besouc ghedaen ten huusen van de gheene die noch leefden, die scepenen van de Keur waren als 't contract ghemaeckt was; maer men vont er niemand t' huus, ende binnen der selver nacht absenteerde hem ooc de hueverdeken, ghenaempt Jan de Bloc, ende in zyne plaetse was hueverdeken ghestelt meester Lievin Hepscaep, deken van den temmerlieden, als stedehoudere van den voornoemden hueverdeken. [In deze vergaderinghe sijnde, was voort versocht dat men in de stede van de tresoriers kiesen saude uut elcken lede drie notabele, die alle drie maenden rekenyngen doen souden, ende de selve ixe sauden hebben d'administratie van alle de weercken deser stede met diesser aencleeft, ende en zullen gheen weerck beginnen zonder 't selve te vulmakene; ende van de poorterie was ghecoren Gillis Halsbeerch, gheseyt Algoet, Gheeraert d'Oosterlynck ende Joos van Brakel, [p. 137] gheseyt van den Bossche, ende van de neerynghen Jooris Vijts, Gheeraert van den Buundere ende Laureys Clays, ende van de weverye Jan Sanders, Veltstrate, Clays de Buck, apotecaris ende Pieter Dullaert. (Pr. Ar.B.)] Dit naervolghende es de copie van woorde te woorde 't inhauden van den Calfvelle, dat by colatie ghescuert was: ‘Also onse harde gheduchte heere ende prinche Kaerle, by der gratien Godts, prinche van Spaengen, ertshertoghe van Oostenrike, hertoghe van Borgondien, grave van Vlaenderen, naer dien dat zyne ghenade de ondersaten deser zijnder stede van Ghent hem met grooter blyscepen, eere ende reverentie ende onderdanichheit ghehult ende ontfanghen ende eet ghedaen hebben, als goede, ghetrauwe ondersaten sculdich zijn hueren natuerelicker heere ende prinche te doene duechdelic ende vulcommelic, gheinformert ende onderrecht es gheweest dat eenighe persoonen der selver stede in cleenen ghetaele uut quaden gheeste hemlieden vervordert hebben openbaerlic onder 't volc te stroyene, dat onse voorseide gheduchte heere beswerende zijn lant van Vlaenderen ende belovende 't selve in vrede te houdene ende in rechte en usagien, de rechten, prevelegien, vryeheden, costumen ende usaegien der selver stede te onderhoudene, beswooren ende gheconfirmeert zoude hebben alle de andere rechten, prevelegien, costumen ende usagien, danof zy ghebruct sauden hebben voor den paeys van Casant, dwelc men aldus niet verstaen en mach, ghemerct dat den zelven van Ghent, omme huere verdiente vele van huerlieder voorseider prevelegien by den selven paeyse van Casant ende andere voorgaende paeysen ghenomen ende niet gherestituert en hebben gheweest, comitterende midts dien crimen [p. 138] lesae majestatis, ende verbuerende huerelieder lijf, ende stellen by dien de stede in dangiere te vallene in grooter beroerten ende commotien tot geheelder bederfenesse van diere, ende hoewel de bailliu ende scepenen van de Keur ende andere van der wet der voorzeider stede, van desen quaden opsette te vullen gheinformert zijn gheweest, niet min zy en hebben de besculdighe ende mesdadighe niet ghestraft noch ghepuniert naer haere verdienste; maer uut favuere, jonste ende ignorantie de sake niet ghenouch weghende, hebben alleenelic den eenen ghebannen ende andere pugnitie, drye ghecondempnert ende ghewijst een jaer te gaen woonen ende huere residentie te gaen houdene, den eenen te Roeme, den anderen te sente Jacops in Compostelle, den derden te Cuelene, welcke pugnitie niet condigne noch corresponderende en es der mesdaet, daer af onse gheduchte heere gheen redene en heeft te vreden te syne; maer meent daer inne te voorsiene dat derghelijcke niet meer en ghebueren sal, ten ende dat zyne stede ende goede ondersaten van Ghent daer by niet en vallen in desolatien, tweedracht ende onghenouchten, zoo t'anderen tyden by sulcken quaden opsette en inghevene gheweest heeft, ende omme daer toe te comene ende elcken ghenouch te doene, heeft ghelast ende bevolen den heere ende der wet uut huerlieder secrete te halene den principalen brief van den paeyse van Casant, ende dat den selven paeys, ende bysondere den sesten en sevensten artycle van dien, voor de notable van der voorseide stede hooghe ende overluut ghelesen worde, soo dat niemant ingnorantie en pretenderen en mach, ende om dat aldus ghedaen zijnde, heeft gheordonneert, ende ordoneert midts desen: dat men den selven paeys in alle poeinten ende arty-[p. 139] clen onderhauden ende uutghedaen alleenelijc de rechten ende prevelegien ende provisien der selver stede ende ingeseten van Ghent ghejont ende verleent van wylent coninc Philips, ons voortijts gheduchts heeren vadere, ende hem tot sijnder vorseider huldinghe ende blyde incomste, ende midts den leste consente van der bede hem ghedaen, ende dat men achtervolghende dien ende naer den uutwysene van den selven paeyse van nu voortan procederen sal in 't vermaken ende vernieuwen van den deken van den ambachte van der weverye ende ooc van den ghemeenen dekenen in 't let van nerringhen, also men altijt ghedaen heeft sichtent den voorseiden paeyse van Casant, ende omme de voorseide errueren, ghebreken ende quaet verstant ende ander dierghelijcke te scuwene ende te belettene, so wilt ende ordonneert voert onse voorseide gheduchte heere dat alle de eeden van nu voortan ghedaen sullen werden, het sy by synen bailliu oft andere syne offichiers, scepenen van beede de bancken, overdeken, syne ghemeene dekenen ende gheswoornen van der neeringhen, insgelijcx de deken van der weveryen, zyne gewoornen ende de dekenen, midtsgaders alle andere beswerende de prevelegien, vryheden, costumen ende usagien der voorseider stede tot hueren ancommene in officien, den selven paeys besweerende ende eet doen sullen die te houwene, op de condicien ende met de reservatien, addicien, ampliatien in den paeys van Casant begrepen ende der stede van Ghent ghejont, ende sichtent verleent, soo voorseit is. De selve onze voorseide gheduchte heere wilt ende ordonneert voort dat alle persoonen wie zy sijn van nu voortan hem niet en vervorderen en zullen zulcke ende ghelijcke faeme ende gheruchte op te ghevene ende te [p. 140] stroyene onder de inghesetene der voorseider stede, ofte die hem daer anne toe hulpe, raet ende bystant doen ende hemlieden daer inne ooc stercken ende andere vertrecken sullen sonder 't selve te bringhene ter kennessen van der wet, waer of wat plaetse dat ghebuerde, het ware in de huusen van huerer nerringhen, wijcken ende andere vergaderinghen, als aenghaende ende doende directelic jeghens de hoocheit van hueren prinche ende 't welvaeren der zelver stede ende insetenen van diere, lyvelic ende crimenelic ghestraft ende ghepugniert sullen werden sonder verdrach, favuer ofte dissimulatie, in exemple van allen anderen, ordonneren ende bevelen onsen bailliu, scepenen van de Keur der voorseider stede, jeghenwoordich ende toecommende, dat zy zulcke ende dierghelijcke opghevers, huere medepleghers hemlieden mesuserende, in der manieren voorseit, straffen en pugnieren crimenelic van den lyve, sonder dat te latene uut favuere, vriendscap, maechscap oft andersints, in wat manieren dat zy, op peyne van ons gheduchts heeren indignatie, ende daer af zelve arbitralic ghestraft te werdene, ende ten ende dat dese ordonnantie te bet onderhauden ende achtervolcht worde, ons voorseide gheduchte heere wilt ende ordonneert dat dese acte, gheteekent met sijnder hant, gheleyt wert in 't secret van scepenen, ende gheregistreert in den Roeden Bouck tot eeuwigher memorien. Actum te Ghent, den xi April vijftien hondert vijfthiene naer Paesschen. Onder ghescreven: By ordonnantien van mynen ghenadighen heere, ende gheteekent Hanneton.’ Item, den xjen in Septembre was ter tortuere Philips van Driessche van Wachbeke, ende ten zelven daghe was in 't Scepenhuus brocht seker goet, toebehoorende Reynier van [p. 141] Huffelghem, dwelc men meende ghevlucht te hebbene t'scepe ter Muden ute. Item, den xiijen in Septembre worden an den Roeden Turre ghehaelt dry manden met lijnwade die men seyde toebehoerende Jan de Backere fs Bertelmeeus. Item, den xiiijen in Septembre werden dese voorzeiden manden ontsleghen ende men saude se wech ghevoert hebben; maer zy werden wederomme ghebrocht, ende daer naer weder ontsleghen; want scepenen en waren niet diligent te ondersoucken de waerheyt. Item, den xven in Septembre zoo hadde sententie Philips van Driessche voorseyt. Item, was ghewesen ende was ghegeeselt met roeden tot den bloede, met eender scroode voor zyne ooghen ter Mudepoorte uute ende ghenaghelt met sijnder oere an de ghalghe, ende moeste se selve aftrecken, ende bovendien al de ghene die hy verscat hadde in de settinghe te ontfaene dat moeste hy weder restituweren. Item, den xvjen in Septembre quam te Ghent de tydinghe dat die van Ghent 't proces verloren hadden te Brusele jeghens Reynier van Huffelghem. Item, het es ooc te wetene dat op de Colatiesoldere, den xiijen Septembre hier te vooren, ghelesen was den eet, die de grave van Vlaenderen dede te Sente Jans in de kercke, den vierden in Maerte xvc xiiij, de welcke ludende was aldus: ‘Dat swerd gy gerechtich heere ende grave van Vlaenderen te zyne, ende dat daer toe behoort, de heleghe kercke in haeren rechte te houdene ende te doen houdene; dlant van Vlaenderen in vreden, rechte ende in wetten te houdene ende te doen houdene; de privelegien, vryeheden, costumen ende usagien ende de rechten van der stede van Ghent te [p. 142] houdene ende te doen houdene; aerme ende rijcke te rechte te houdene, ende al te doene dat een gherechtich heere ende grave van Vlaenderen sculdich es van doene; also moet u Godt helpen ende alle syne heleghen.’ Item, ten zelven tyde laghen eenighe scepenen van de Keur ende van Gedeelde te Mechelen, ende de coninghinne begheerde te wetene wat eet dat die van Ghent begheerden van scepenen ghedaen te hebbene, waer om dat men de copye derwaert sant. Item, ten selven tyde was haer ooc ghelesen den eet, die de neghen comysen acht daghen hier te vooren ghedaen hadden, daer in dat ghemeente niet wel te vreden en was. Item, dit waren de comysen also zy ghenaempt ende ghetoenaempt waren; eerst de poorterye: |
Item, in dit voornoemde schependom van Adriaen Bette de dinsdag na half en wilden geen neringen verliezen als de nering van de molenaars, scheepmakers en andere; maar de dekens met hun suppoosten vonden zich t' Sint Michiels in de kerk waar bij ze kwam mijnheer de hoog baljuw en een schepen en daar gaven ze last de voornoemde hoog baljuw op last van hun nering dat men vangen zou al diegene die van enige zaken belast waren als bij nacht in 't privilegie geweest hebbend en diegene die 't land belast hadden zonder 't slot van colatien [pagina 128] en daar was terstond gevangen Lievin Pien en Jan van Waesberghe en dar vloog uit de stad Reynier van Huffelghem, de tweede schepenen van de Keur, Jacob van Melle, Jan de Backere, filius Bertelmeus, Lievin Myte en de anderdaags vloog ook Joos de Grave, de vijfde schepen van de Keur. Item, de 16de augustus, 's daags na Onze Vrouwe dag hier tevoren zo was op de collatie-zolder gelezen de vrede van Cadzand ten aanhoren van iedereen die 't beliefde te horen en de zondag na Onze Vrouwe dag wilde er geen nering kiezen voor dat de begeerte van de laatste collatie volkomen was en maandags waren de molenaar een bevel gedaan dat ze te dinsdag kiezen zouden, wat was te anderdaags, en hun deken overbrengen naar het uitwijzen van de voornoemde vrede van Cadzand, maar ze wilden niet gehoorzamen zoals in het artikel tevoren gezegd en verklaard is. Item, de 26ste augustus was een collatie gehouden binnen Gent, ten welke tijd dat de neringen alle bleven in hun huizen en ’t overeen dragen was en 't geheel slot van de collatie zulks als hierna volgt. Item, en ten eersten dat men volkomen zou 't slot van collatie, zulks als tot drie of vier stonden belast is, en dat men anders niet procederen dan bij het drijven van justitie. Item, te dat fijne verzoek en bidden van mijn heer de hoog baljuw en schepenen van de Keur dat ze zouden doen vangen schepenen van de Keur van het jaar 1536 mitsgaders diegenen die auteurs zouden [pagina 129] mogen geweest hebben ten ingaan van het secreet en diegene die onschuldig bevonden werden dat men die ontslaan zou en dat men voorts meer opbrengen al diegene die men bij informatie bevindt schuldig te zijn. Item, indien enige patiënt of patiënte die gevangen of gevangen zou mogen wezen bevonden geweest te hebben in 't secreet, bij nacht of ontijdig of die breder antwoord overgedragen wil hebben mevrouw de regent in hetzelfde jaar 36, dan hier binnen Gent geaccordeerd was bij het slot van colatien dat men dezelfde patiënten pijnen zal in de zaal van 's Gravensteen, present de notabele van der poorterij en de 53 dekens en de gezworenen van de Ambacht met de vijf neringen en indien ze breder iets of advies dient zo zal elke deken en gezworene in 't zijne nemen t' hun raad twee of meer notabele t' hun discretie. Item, begeren voorts dat men doet sluiten en bewaren het gat te Waasten aangaande de Iperlede en te Aalst, zulks als meneer Antuenis de Luy deed in zijn tijd en voort alle andere plaatsen daar 't koren zou mogen varen t' zeemonding uit, presenteer en mijn heer den hoog baljuw en de wet altijd assistentie met lijf en met goed, bij dag en bij nacht, en indien dat er iemand was die bij violentien of bij kracht en ongeregeldheid contrarie justitie deed dat mijn heren van de wet bij justitie daarin voorzien willen ter assistentie van dat we presenteren, ons daartoe bereid. Item, dat de drie leden in 't generaal de waak houden tot dat daar anders in voorzien is en dat men ontbiedt [pagina 130] in te komen de poorters en andere gegoede mannen die buiten op hun goeden liggen. Item, die schepenen gesteld zijn, het punt van privilegie, dat men die verlaat en een anderen stelt in zijn plaats. Item, dat niemand lat roepen noch spreken dan diegene die van de nering die daartoe last heeft van zijn volk tenzij dat men elk verstaan mag. Item, nopens de twee gevangenen, de een van Ruislede en de ander van Wachtebeke of Calue, die twee 't volk ongelijk gedaan hebben dat men die expedieer met korte expeditie en correctie doet naar ‘t bevinden van hun misdaad zonder lange uitstel. Item, van gelijken dat men 't goed van de vluchtelingen toe zegelt en in elk huis daartoe goed doet bewaren, ten minsten in elk huis met voldoende mannen in vorm van wetsboden. Item, dat men met korte expeditie zal procederen ten laste van diegene die in handen en gevangen zijn om te vinden de waarheid met ze ter bank te brengen of anderszins. Item, begeren voorts te zien de standaard van Gent in behoorlijke vorm en ter plaatse daar 't schepenen believen zal. Item, al diegene die rente hebben op en ten laste van deze stad dat ze aantonen hoe dat ze daaraan gekomen zijn. Item, dat men bovendien delft de vesten van deze stad tot de oude boom en dat men de Rietgracht doet delven bij de ommelanden en ook tot de oude boom. [pagina 131] Item, dat men de drie sleutels van ’t secreet geeft de drie dekens en altijd van jaar tot jaar veranderen. Item, dat men de machine te Brugge haalt, zo ver die de stad competeren, gemerkt dat de stad in korte tijd herwaarts een zekere som van penningen voor 't repareren en bewaren gebracht ies in rekening bij de penningmeesters van deze stad. Item, dat men haalt de machine te Eversteen, de stad toebehorend, indien daar enige is. Item, dat men haalt de machine te Liedekerke, dan of het Zwarte Boek mentie maakt en dat er van het stuk een briefje is. Item, van gelijken de stads machine te Gavere met de Leeuwe nederwaarts gekeerd, zo men het zelf bevinden zal, want daar zijn nieuwe gaten in gemaakt tenzij dat men ze niet bekennen zou. Item, dat men afbreekt het stenen brugje dat staat te Drie Molens of dat men er een blokhuis van maakt. Item, verzoekt voort genomen te hebben bij naam en toename de miserabele personen, van gelijken die hebben de stads aalmoezen en dat men die afstelt en ook het gilde van de Drogen. Item, dat men bij dag en bij nacht doet bewaren de gevangenis van deze stad met zes lieden van eer, d' ene zes opgaande en d' ander zes afgaande. Item, begeren ook te zien de koop van het land. Item, dat met de lieden van der poorters ter plaatse gewoonlijk komen zullen ter collatie alle inwoners en erfachtige poorters in 't lid van de nering of de ambacht van der weverij niet vrij zijn. [p. 132] Item, voorts in de plaats van de penningmeesters van deze stad zullen gesteld werden uit elk lid van de stad drie notabel mannen die alle vierendeel jaar rekening doen zullen. Item, zullen die negen gecommitteerde hebben de administratie en 't bewind van alle werken met wat er aankleeft de stad competerende en geen werk beginnen ze zullen het uitvoeren. Item, stellen bij dezen af de Moorknechten, en al waren er later ander dienaars ze zullen nochtans van de stof van de stad geen bewind hebben. Item, dat geen kloosters noch andere landlieden geen nering doen binnen drie mijlen nabij deze stad, zulks als we bij privilegies vermogen. Item, begeren voorts afgesteld t' hebben Joerin Pien en Jan Triest, de knaap van Reinier van Huffelghem, van het klokkenluiders schap en de sleutels te doen veranderen en andere lieden van eren in hun plaats gesteld te werden. Item, dat alle officiers en dekens eed doen zullen gelijk hertog Karel die deed t' Sint Jans en ook als we bij privilegies vermogen. Item, dat de poorters beschut werden en dat men ze doet beschutten van de tol van Axel en van Hulst, zulks als we bij privilegies vermogen. Item, stellen voorts van gelijken af de presentmeester en willen van nu voortaan geen gesteld hebben. Item, dat schepenen van beide de banken de processen, bij hen gewezen en die geappelleerd zijn houden [pagina 133] staan en tot hun kosten, behoudens redelijk salaris. Item, begeren voorts een wake bij koningstafel bij dag en bij nacht, de ene waak afkomend en de ander opkomend. Item, begeren voorts dat men geen voor verkoop van granen doet binnen het land van Vlaanderen op het lijf gecorrigeerde te zijn volgens het mandemente der Koninklijke Majesteit. Item, de 23ste augustus bevonden zich grote menigte van de gemeente voor 't huis van mijn heer de hoog baljuw, en begeerden recht, wet en justitie gedaan te hebben en de voornoemde hoog baljuw begeerde uit elke nering te hebben 12 gezellen tot zijn assistentie die hem eed deden goed en getrouw te zijn en hij van gelijke deed ze ook eed en toen vergaderden alle neringen gewapend in hun huizen en die van de weverij vergaderden in de Bogaard en voor het elfde uur van de dag was Lievin Pien over geleid ter bank in de zaal van 's Gravensteen, present die van der poorters, de dekens en de gezworenen van de weverijen en bij hem was gebracht eerst twee smeden, Jan van Waesberghe, Lievin Lammins en Joos Corbeel, en men was over het examen tot ’s avonds ten zes uur van de avond en de voornoemde Lievin Pien was zoo zeer gepijnigd dat men hem in een draagstoel dragen moest naar 't Sausselet. Item, ’s maandag de 25ste augustus was de drie leden van de stad gevraagd wat men met Lievin Pien doen wilde; want hij wederom loog en al hetgeen hij bekend had. [pagina 134] Item, dinsdag de 26ste augustus vergaderden de neringen en de weverij, elk in hun huizen en begeerden de voornoemde Lievin Pien wederom ter bank zonder enig uitstel, in alle manieren als tevoren; maar die van de wet begeerden te hebben tot hun discretie met 12 notabele die men daartoe kiezen zou; maar 't was ontzegd en ten twee uur na de noen was Lievin Pien weer ter kwelling gedragen in een draagstoel en men was over het examen tot de acht uren in de avond; maar wilde niet bekennen en men veronderstelde dat er enige toverij mee speelde waarom men afschoor al zijn haar in wat plaatsen dat het stond en daar werd gevangen een meesteresse t' Sint Pieters, genaamd Maeyken van Sint Pieters, mitsgaders Henderic Paelin, en noch een barbierster op Sint Lisbettengracht, welke personen berucht waren van toverijen. Item, de 28ste augustus was Lievin Pien gebracht in de vierschaar in een draagstoel en de baljuw maakte hem de eis tot zijn last, ten eersten, als dat hij in 't jaar 1536 had helpen accorderen de begeerte van 400 000 gulden; ten tweeden, in 'in hetzelfde jaar overgegeven heeft zijn sleutels die hij te bewaren had van ‘t secreet in ’t Belfort waarmee dat men bij nacht en ontijdig daarin ging; ten derden, als dat hij van het stad goed genomen had en gebruikt tot zijn profijt en was daarom verwezen en s' achter noen berecht met het zwaard voor 's Gravensteen op een schavot en begraven t' Sinter Claus in de kerk voor het altaar van Sint Anna. [pagina 135] Item, het is te weten dat op de 19de augustus hier tevoren toen Reynier van Huffele uit de stad vloog dat mijn heer de hoog baljuw hem liet vervolgen bij een Pieter de Sceppere, dienaar, en meer andere en vonden den voornoemde Reynier binnen de stad van Brussel waar dat Reynier gevangen werd; maar Jacob van Melle die vloog uit Brussel en deze tijding kwam te Gent zo zond de stad van Gent enige gedeputeerden naar Brussel om hun dienaars die Reynier ook hadden doen vangen om ze ontslagen te hebben en de voornoemde Reynier in de stad van Gent te krijgen. Item, de gedeputeerden waren Jacob de Vrient, Jacob Goetghebuer, Olivier Serlambert en meer andere die daar kwamen om de dienaars te ontslaan; maar zij gedeputeerden moesten daar in gijzeling blijven en met de dienaars kwamen enige van Brussel de wet van Gent te kennen geven dat hem Reynier te Brussel te recht gesteld was. Item, op den Collatie zolder was gelezen op een noen een privilegie die men heet en was ’t Kalfsvel wat vele punten inhield en was gemaakt ten laste van de ingezetene van Gent in ’t jaar 1515 in 't schependom met Willem de Wale, Pieter Braem en hun gezellen en was uit het secreet gehaald de 30ste augustus met de lade 3 waarin lag de vrede van Tours, de vrede van Cadzand in dit Kalfsvel. Item, de 31ste augustus trokken naar Brussel uit elke bank twee schepenen en meer andere gedeputeerden. [pagina 136] Item, op de tweede september waren alle de dekens op de Collatie zolder waarop gedaan was dat mijn heer de hoog baljuw begeerde ’t Kalfsvel te leggen in een zeker besloten plaats die men daartoe ordeneren zou en beloofde acte te geven als dat hij hem met het Kalfsvel niet behelpen zou alzo lang als de keizer en graaf van Vlaanderen uit het land zouden zijn en was des anderdaags bij collatie de gemeente te kennen gegeven en 't slot van de drie leden hield in dat men ’t Kalfsvel scheuren zou, wat terstond gedaan was in Schepenen kamer. Item, terzelfder collatie werden geroepen alle erfachtige poorters die in geen neringen vrij zijn. Item, terstond na dat dit voorzegde contract gescheurd was zo was er een bezoek gedaan ten huizen van diegene die noch leefden die schepenen van de Keur waren toen 't contract gemaakt was; maar men vond er niemand thuis en binnen dezelfde nacht absenteerde hem ook de over deken, genaamd Jan de Bloc en in zijn plaats was over deken gesteld meester Lievin Hepscaep, deken van de timmerlieden, als stadhouder van de voornoemde over deken. [In deze vergadering te zijn, was voort verzocht dat men in de plaats van de penningmeesters kiezen zou uit elk lid drie notabele die alle drie maanden rekening doen zouden en die 9 zouden hebben d' administratie van alle werken van deze stad met wat er aankleeft en zullen heen werk beginnen zonder in hetzelfde te vol maken; en van de poorters was gekozen Gillis Halsbeerch, gezegd Algoet, Gheeraert d' Oosterlynck en Joos van Brakel, [pagina 137] gezegd van den Bossche en van de neringen Jooris Vijts, Gheeraert van den Buundere en Laureys Clays, en van de weverij Jan Sanders, Veldstaat, Clays de Buck, apotheker en Pieter Dullaert. (Pr. Ar.B.)] Deze navolgende is de kopie van woord tot woord en inhoudt van het Kalfsvel dat bij collatie gescheurd was: ‘Alzo onze harde geduchte heer en prins Karel bij de gratie Gods, prins van Spanje, aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië, graaf van Vlaanderen, na dien dat zijn genade de onderzaten van deze zijn stad van Gent hem met grote blijdschap, eer en reverentie en onderdanigheid gehuldigd en ontvangen en eed gedaan hebben als goede, getrouwe onderzaten schuldig zijn huun natuurlijke heer en prins te doen deugdelijk en volkomen geïnformeerd en onderricht is geweest dat enige personen van de stad in een klein getal uit kwade geest zich bevorderd hebben openbaar onder ’t volk te strooien dat onze voorzegde geduchte heer bezweert zijn land van Vlaanderen en beloofd in hetzelfde in vrede te houden en in recht en gewoontes, de rechten, privilegiën, vrijheden, gebruiken en gewoontes van die stad te onderhouden, bezworen en geconfirmeerd zou hebben alle de andere rechten, privilegies gebruiken en gewoontes dan of ze gebruikt zouden hebben voor de vrede van Cadzand wat men aldus niet verstaan mag, gemerkt dat die van Gent om hun verdiensten veel van hun voorzegde privilegies bij dezelfde vrede van Cadzand en andere voorgaande vredes genomen en niet gerestitueerd zijn geweest, committeren mits dien criminele [pagina 138] majestatis en verbeuren hun lijf, en stellen bij dien de stad in gevaar te vallen in grote beroerten en commoties tot gehele bederf van die en hoewel de baljuw en schepenen van de Keur en andere van der wet der voorzegde stad van deze kwade opzet ten volle geïnformeerd zijn geweest, niettemin ze hebben de beschuldigde en misdadige niet gestraft noch gepijnigd naar hun verdienste; maar uit faveure, gunst en ignorantie de zaak niet genoeg gewogen en hebben alleen de ene gebannen en andere gepijnigd, drie veroordeeld en verwezen een jaar te gaan wonen en hun residentie te gaan houden, de ene te Rome, de andere te Sint Jacob in Compostella, de derde te Keulen;, welke straf niet kan noch correspondeert met de misdaad waarvan onze geduchte heer geen reden heeft tevreden te zijn; maar meent daarin te voorzien dat dergelijke niet meer gebeuren zal tenzij dat zijn stad en goede onderzaten van Gent daarbij niet vallen in desolate, tweedracht en ongenoegen zo ten andere tijden bij zulke kwade opzet in ingeven geweest heeft en om daartoe te komen en elk genoegen te doen heeft gelast en bevolen de heer en de wet uit hun secreet te halen de principalen brief van de vrede van Cadzand en dat die vrede en vooral het zesde en zevende artikel van dien voor de notabele van de voorzegde stad hoog en overluid gelezen wordt zodat niemand ignorant en pretenderen mag en om dat aldus gedaan zijnde heeft geordonneerd, en ordonneert mits dezen: dat men die vrede in alle punten en artikels [pagina 139] onderhouden en uitgedaan alleen de rechten en privilegies en provisies van die stad en ingezeten van Gent gegund en verleend van wijlen koning Philips, ons voortijds geduchts heer en vader en hem tot zijn voorzegde huldiging en blijde inkomst en mits het laatste consent van de bede hem gedaan en dat men na volgt die en naar het uitwijzen van die vrede van nu voortaan procederen zal in 't vermaken en vernieuwen van den deken van de ambacht van der weverij en ook van de algemene dekens in ’t lid van de neringen alzo men altijd gedaan heeft sinds de voorzegde vrede van Cadzand en om de voorzegde fouten, gebreken en kwade verstand en ander diergelijke te schuwen en te beletten zo wil en ordonneert voort onze voorzegde geduchte heer dat alle de eden van nu voortaan gedaan zullen worden, hetzij bij zijn baljuw of andere zijn officiers, schepenen van beide de banken, over deken, zijn algemene deken en gezworenen van de neringen, insgelijks de deken van de weverijen, zijn gezworenen en de dekens mitsgaders alle andere bezwaren en de privilegies, vrijheden, gewoontes en gebruiken der voorzegde stad tot hun aankomen in officies dezelfde vrede bezweren en eed doen zullen die te houden op de conditie en met de reservaties, toevoegingen en aanvullingen in de vrede van Cadzand begrepen en de stad van Gent gegund en sindsdien verleen zo voor gezegd is. Die onze voorzegde geduchte heer wit en ordonneert voort dat alle personen wie ze zijn van nu voortaan zich niet bevorderen zullen zulke en dergelijke faam en gerucht op te geven en te [pagina 140] strooien onder de ingezetene der voorzegde stad of die hem daartoe hulp, raad en bijstand doen en ze daarin ook sterken en andere verhalen zullen zonder hetzelfde te brengen ter kennis van der wet, waar of wat plaats dat het gebeurde, het wars was in de huizen van hun nering, wijken en andere vergaderingen als aangaande en direct tegen de hoogheid van hun prins en 't welvaren van deze stad en ingezetene van die levend en crimineel gestraft en gepijnigd te zullen werden zonder uitstel, gunst of dissimulatie in voorbeeld van allen anderen, ordonneren en bevelen onze baljuw schepenen van de Keur der voorzegde stad tegenwoordig en toekomend dat ze zulke en diergelijke opgevers, hun medeplegers ze gebruiken, in der manieren voorzegt straffen en pijnigen en criminele van het lijf zonder dat te laten uit gunst, vriendschap, verwanten of anderszins, in wat manieren dat het is op de boete van onze geduchte heer indignatie, en daarvan zelf arbitraal gestraft te worden en ten einde dat deze ordonnantie te beter onderhouden en na gevolg wordt, onze voorzegde geduchte heer wil en ordonneert dat deze acte getekend met zijn hand gelegd wordt in ‘t secreet van schepenen en geregistreerd in het Rode Boek tot eeuwiger memorie. Acte Gent, de 9de april vijftien honderd vijftien na Pasen. Onder geschreven: Bij ordonnantie van mijn genadige Heer en getekend Hanneton.’ Item, de 10de september was ter kwelling Philips van Driessche van Wachbeke, en terzelfder dag was in ’t Schepenhuis gebracht zeker goed toebehorend aan Reynier van [pagina 141] Huffelghem, den die men meende gevlucht te zijn te scheep ter Muiden uit. Item, de 13de september worden aan de Rode Toren gehaald drie manden met lijnwaad die men zei toebehoren aan Jan de Backere fs Bertelmeeus. Item, de 14de september werden deze voorzeiden manden ontslagen en men zou ze weg gevoerd hebben; maar ze werden wederom gebracht en daarna weer ontslagen; want schepenen waren niet diligent te onderzoeken de waarheid. Item, de 15de september zo had sententie Philips van Driessche voorzegt. Item, was gewezen en was gegeseld met roeden tot bloedens toe met een doek voor zijn ogen ter Muiderpoort uit en genageld met zijn oor aan de galg en moest die er zelf aftrekken en bovendien al diegene die hij overschat had in de zetting te ontvangen dat moest hij weer restitueren. Item, de 16de september kwam te Gent de tijding dat die van Gent 't proces verloren hadden te Brussel tegen Reynier van Huffelghem. Item, het s ook te weten dat op de Collatie zolder de 13de september hier tevoren gelezen was de eed die de graaf van Vlaanderen dded te Sint Jans in de kerk en de vierde maar5 1514 die luidt en was aldus: ‘Dat zweert gij gerechtig heer en graaf van Vlaanderen te zijn en dat daartoe behoort, de heilige kerk in zij n recht te houden en te doen houden; het land van Vlaanderen in vrede, recht en in wet te houden en te doen houden; de privilegies, vrijheden, gewoontes en gebruiken en de rechten van de stad van Gent te [pagina 142] houden en te doen houden; arme en rijke te recht te houden en al te doen dat een gerechtig heer en graaf van Vlaanderen schuldig is te doen; alzo moet u God helpen en alle zijn heiligen.’ Item, terzelfder tijd lagen enige schepenen van de Keur en van Gedeelde te Mechelen en de koningin begeerde te weten wat eed dat die van Gent begeerden van schepenen gedaan te hebben, waarom om dat men de kopje derwaarts zond. Item, terzelfder tijd was haar ook gelezen de eed die negen commiezen acht dagen tevoren gedaan hadden waarin in de gemeente niet goed tevreden was. Item, dit waren de commiezen alzo genaamd en toe genaamd waren; eerst de poorters: |
|
Gillis Halsberch, alias Aelgoet. |
|
Gheeraert Oosterlinc. |
|
Joos van den Bossche, gezegd van Brakele. |
|
Van de Neeringhen: |
Van der Weverye: |
|
Jooris Vits. |
Jan Sanders, in de Veldstraat. |
|
Gheeraert van den Bundere. |
Lauwereis Claeis, fs Amants. |
|
Claeis de Buc. |
Pieter Dullaert. |
|
Item, den xvjen in September voornoemt was by der wet van Ghent ghebannen eenen Pieter Kenoey, ende dat om dat hy als conincstavele in 't quaertier, op tytele van wake te houdene, veele diversche saken bedreven hadde, ende ooc eenen Lieven Tac, by forschen uut zynen huuse ghehaelt, ende was ghebannen vijftich jaer uut Vlaenderen, ende vier van zyne adherenten waren ghewijst te sittene acht daghen in den put te burne en te broode. [143] Item, ten zelven daghe waren achterhaelt in 't scip van Matijs Roethase twee tonnen met goede die men seyde toebehoorende Anthuenis de Baenst, die hem absent hilt; het was achterhaelt te Eecke ende te waghene Ghendewaert brocht; maer de weduwe van Antuenis van Lykercke, die drouch haer dit goet anne, so dat 't by dien ontsleghen was. Item, ten zelven xvjen daghe van September was by der wet van Ghent ontsleghen Lievin Lammins ende Jan van Waesberghe, daer in dat 't ghemeente niet wel te vreden en was, niet jeghenstaende dat se belofte ghedaen hadden te commene als 't scepenen hemlieden ontbieden sauden, ende uut der stede niet te ghaene up achterhaelt te syne van 't ghuene men hemlieden betyghende was. Item, 's anderdaechs des morghens vrouch vonden hemlieden grote menichte uut elcker neiringhe voor 't huus van den hoochbailliu in de Onderstrate, ende wilden Jan van Waesberghe ende Lievin Lammins weder ghevanghen hebben, ende ooc eenighe wethouders. Item, terstont wert ghevanghen Lievin Donaes, Joos Cheys, Lievin Lammins; ende Jan van Waesberghe meende hem te abstenteren, ende was ghecleet in vrouwen habyte met eender faeilje op 't hooft ende eene cameriere achter hem, met eenen hoeykene in haer hant; maer was bekent van eenen knect die van Sente Jans ter eerster messe quam, op den Poldere, ende de voornoemde Jan van Waesberghe vernemende dat men hem vervolchde ende sonderlinghe by de Droochscerrershuus, die daer de wake hilden op 't voornoemde huus, ende hy Jan vloot in 't huus van Jacop Parmentier, ende clam daer over eenen muer tot in den byvanc van Simon Borluut, ende was daer ghevanghen, ende terstont [p. 144] vergaderden alle de nerringhen in huerlieder huusen in manieren van colatien. Item, in welcke colatie ghevraecht was wat men met den ghevanghene doen zoude, ende dese collatie duerde eer de andwoorde by scepenen overquam tot 's nachts tusschen xj ende xij ueren van der nacht, daer vele diversche poeinten ghesloten waren. Item, sondaechs was Jan van Waesberghe gheleet ter exame, naer den noene, met den dekenen ende gesworenen van neeringhen ende van der weverye met eenighen notablen van der poorterye, ende men was over de exame van den drye ueren tot den zes ueren van den avonde. Item, den xixen in September trocken uut Ghent naer Mechelen, omme te vercryghene commysarissen omme eene nieuwe wet te makene, daer toe datter ghecoren waren uut elcken lede twee personen, te wetene, van der poorterye joncheere Claeis Triest, heere van Auweghem, Lowijs Bette; van nerringhen, Lievin Berrie ende Jan de Commere, fs Jacops; van der weverye, Jan Sanders, in de Veltstrate, ende Mateeus van Deinze, ende met hemlieden reisden ooc twee kiesers van den voorleden halfougste, te wetene: Lowijs de Waele ende Jan de Vos t' Sente Baefs. Item, den xxiijen in September was te Ghent by trompetslaghe gheboden wie de fugityve waren by namen ende toenamen, ende wie eenich van hemlieden levende binnen Ghent brochte, saude hebben zes hondert guldenen. Eerst meestere Philips van de Ketulle, Jacop van Melle, Gillis Stalins, Houtbriel, meestere Joos Triest, Jan de Backere, fs Bertelmeeus, Joos de Grave, Jan van Eechaute, Willem de Ruddere, buter Waelpoorte, Joos de Brune, Lievin Myte, [p. 145] Jacop de Grave, Mer Willem de Wale, Jan van Wijchuuse, Jan de Vettere, tusschen-poorten, Gillis Stalins, corenaert, Reynier van Huffele, meestere Jan Baert, meestere Lievin Bloeme, Gillis de Baenst, Anthonis de Baenst, fs Jans, Sebastiaen Daene, Jan De Bloc, Jan Cheys, fs Joos, ende meester Jan de Somere. Item, den xxiiijen in Septembre quamen van Mechelen minheere van Beveren ende de president van den paerlemente van Mechelen; maer de ghedeputeerden van Ghent moesten blyven ligghende in ostagien te Mechelen; dese heeren en brochten anders gheen commissie dan nieu scepenen te makene in de plaetse van die ghevloden waren; maer zy bevonden dat 't ghemeente daer niet mede te vreden gheweest en soude hebben, daerom dat men op den xxvjen der voorseider maent sant naer Mechelen, ende des anderdaechs daer naer quam de commissie omme de kiesers te makene, ende den xxvijen Septembre worden de kiesers uutghegheven op eenen sondach. |
Item, den 16de september voornoemd was bij de wet van Gent gebannen een Pieter Kenoey en dat om dat hij legeraanvoerder in ’t kwartiers op de titel van de waak te houden vele diverse zaken bedreven had en ook een Lieven Tac met kracht uit zijn huis had gehaald en was gebannen vijftig jaar ut Vlaanderen en vier van zijn adherenten waren gewezen te zitten acht dagen in de put te water en te brood. [pagina 143] Item, terzelfder dag waren achterhaald in 't schip van Matijs Roethase twee tonnen met goed die men zei toebehoren aan Anthuenis de Baenst, die hem absent hield; het was achterhaald te Eke en te wagen Gent waarts gebracht; maar de weduwe van Antuenis van Lykercke die droeg haar dit goed aan zodat hij bij die ontslagen was. Item, terzelfder 16de dag van september was bij de wet van Gent ontslagen Lievin Lammins en Jan van Waesberghe waarin in dat 't gemeente niet goed tevreden en was, niet tegenstaande dat ze belofte gedaan hadden te komen als 't schepenen ze ontbieden zouden en uit de stad niet te gaan op achterhaald te worden van hetgeen dat ze aangetogen had. Item, 's anderdaags ’s morgens vroeg vonden zich een grote menigte uit elke nering voor ’t huis van de hoog baljuw in de Onderstraat en wilden Jan van Waesberghe en Lievin Lammins weer gevangen hebben en ook enige wethouders. Item, terstond werd gevangen Lievin Donaes, Joos Cheys, Lievin Lammins; en Jan van Waesberghe meende zich te te absenteren en was gekleed in vrouwen habijt met een omslagdoek op het hoofd en een kamenierster achter hem met een hoedje in haar hand; maar was herkend van een knecht die van Sint Jans ter eerste mis kwam op de Polder en de voornoemde Jan van Waesberghe vernam en dat men hem vervolgde en vooral bij het droog scherenhuis die daar de waak hielden op 't voornoemde huis hij Jan vloog in 't huis van Jacop Parmentier en klom daarover een muur tot in de bijvangst van Simon Borluut en was daar gevangen, en terstond [pagina 144] vergaderden alle neringen in hun huizen in manieren van colatien. Item, in welke collatie gevraagd was wat men met den gevangene doen zou en deze collatie duurde eer het antwoord bij de schepenen overkwam tot 's nachts tussen 11 en 12 uur van de nacht daar vele diverse punten gesloten waren. Item, zondag was Jan van Waesberghe geleid ter examen na de noen met de dekens en gezworenen van neringen en van der weverij met enigen notabelen van de poorters en men was over het examen van de drie uur tot de zes uren van de avond, Item, de 19de september trokken uit Gent naar Mechelen omme te verkrijgen commissarissen om een nieuwe wet te maken waartoe dat er gekozen waren uit elk lid twee personen, te weten, van der poorters jonkheer Claeis Triest, heer van Ouwegem, Lowijs Bette; van neringen, Lievin Berrie en Jan de Commere, fs Jacops; van de weverij, Jan Sanders, in de Veldstraat, en Mateeus van Deinze, en met ze reisden ook twee kiezers van den voorleden half augustus, te weten: Lowijs de Waele en Jan de Vos t' Sint Baafs. Item, de 23ste september was te Gent bij trompetslagen geboden wie de vluchtelingen waren bij namen en toenamen en wie enige van ze levend en binnen Gent bracht zou hebben zes honderd gulden. Eerst meester Philips van de Ketulle, Jacop van Melle, Gillis Stalins, Houtbriel, meester Joos Triest, Jan de Backere, fs Bertelmeeus, Joos de Grave, Jan van Eechaute, Willem de Riddere, buiten Waalpoort, Joos de Brune, Lievin Myte, [pagina 145] Jacop de Grave, Meneer Willem de Wale, Jan van Wijchuuse, Jan de Vettere, tussen-poorten, Gillis Stalins, korenmarkt, Reynier van Huffele, meester Jan Baert, meester Lievin Bloeme, Gillis de Baenst, Anthonis de Baenst, fs Jans, Sebastiaen Daene, Jan De Bloc, Jan Cheys, fs Joos, en meester Jan de Somere. Item, de 24ste september kwamen van Mechelen mijnheer van Beveren en de president van het parlement van Mechelen; maar de gedeputeerden van Gent moesten blijven liggen in gijzeling te Mechelen; deze heren brachten anders geen commissie dan nieuwe schepenen te maken in de plaats van die gevloden waren; maar ze bevonden dat 't gemeente daarmee niet tevreden geweest zou hebben, daarom dat men op de 26ste van de voorzegde maand zond naar Mechelen en de anderdaags daarna kwam de commissie om de kiezers te maken en de 27ste september werden de kiezers uitgegeven op een zondag. |
Commissarissen. De namen der Commissarissen, der Kiezers en der Schepenen van de Keur ontbreken in het Schepenboek.
|
Mijnheer van Beveren. |
|
De president van Mechelen. |
|
Mijnheer van Eversbeke. |
|
Mijnheer van Pouckes. |
|
‘s Heren kiezers. |
De stad kiezers. |
|
Gillis Halsberch, alias Algoet. |
Jooris Vijts. |
|
Geeraert Oosterlinc. |
Gillis de Bru. |
|
Joos van den Bossche. |
Lauwereis Claeys. |
|
Martin Hueribloc. |
Lievin Dherde. |
|
[p. 146] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
[p. 152] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Idem gekozen knapen van het Korte Zwaard Jan de Bock, |
van de Zwarte leer touwers |
|
Lievin Stuer, |
van de Pinners. |
|
Item, den xvijen in Octobre waren alle de geswoorene van der weverye verandert ghelijc men pleecht te Paesschen, ende ten selven daghe waren weder alle de dekenen vergadert op de Colatiesoldere, ten versoucke van Ewein van Vaernewijck, hooftman van den lantvolcke dat voor Gaver lach ende versouckte dat hem die van Ghent acte verleenen saude van den beleghe ende dat se hemlieden 't selve androughen, waer inne dat heere ende wet niet consenteren en wilden. Item, de voornoemde dekenen begheerden eenen brief op 't casteel ghesonden t' hebben; maer de hoochbailliu ende de wet en wilden den brief niet openbreken. Item, wat hier te vooren leiden die van Ghent zes ghesellen op 't casteel te Hoedonc, te wetene: meestere Griffoen Bogaert, Philips Sersanders, fs Jooris, ende meer andere. [p. 153] Item, op Sente Luucxdach, den xviijen Octobre, des morghens, trac de hoochbailliu uut Ghent naer Mechelen, ende liet also de stede van Ghent, waeromme dat groote murmeratie quam onder 't volc. Item, ten zelven daghe wert vermaect den deken van der weverye; Joos van der Haghen, deken, was verlaten, ende Philips van den Bossche wert deken van den ambachte van der weverye, ende Denijs van Boven, de cnape van den ambachte, wert ooc verlaten, ende daer wart cnape ghemaect eenen Jan Sent, ende midts dat hy lesen noch schryven en conste, wert weder verlaten, ende in plaetse wert ghestelt Gheerof de Scuutere. Item, op den zelven xviijen dach overleet in 't Sausselet Jan Van Waesberghe, ende ghestorven sijnde, was 's anderdaechs op eenen Sondach ghedreghen t' synen huuse om ter erde te doene, daer omme dat groot gheruchte rees onder 't volc, ende ten selven daghe quamen, jeghens 's avens, groote menichte van jonghe onghevroescepte lieden cloppen ende roupen crijsschende voor de duere van Scepenencamere ende elders: ‘Waeromme dat den lichame van Jan Waesberghe gheen justicie over ghedaen en was!’ Scepenen dit hoorende ende siende, deden den dooden lichame weder bringhen in 't Sausselet. Item, den xixen in Octobre hilt men colatie om te wetene wat men met den dooden lichaem die overleden was, doen wilde, ende 't overeendraghen was dat sylieden hem ghedroughen in de wet, also zy dat verstonden, ende wert binnen den selven achternoene begraven in Sente Niclaeiskerke. Item, ter selver colatie waren weder veel nieuwe artyclen [p. 154] ghesloten, onder andere dat alle de ghene die eeneghe stereten van der stede ghebroken hadden, als aen de veste, bollewercken ende andersints, als Jan de Grutere ghebroken hebbende 't bollewerc buter Waelpoorte, te Vaerewijc, ende Joris van Crombrugghe, die de baerbelcansels gheweert ende afghebroken hadde, als hy ontfangher was, tusschen der Peterceliepoorte ende der Hueverpoorte, ende wie in sulke ende ghelijcke saken beschuldich ware, dat hy dat saude doen maken t' synen koste. Item, dat scepenen corrigieren sauden alle de ghene die onbehorelic riepen ende creesschen up scepenen ende andere contrarie redene ende recht van justicien. Item, dat de onderbailliu de officie bedienen saude alleleens of de hoochbailliu in stede ware, daer toe dat men hem presenteerde ·xij· hallebaerdiers t' sijnder assestentie ter stede coste. Item, ten zelven daghe quam de tydinghe dat omtrent de stede van Nienhove ghesien was veel volcx van oorloghen, dwelc waerachtich was; want zy passeerden duer dlant van Aelst tot Gavere, op 't casteel, sonder iemant te mesdoene; maer op 't casteel sijnde, quamen ten huuse van Ewein van Vaernewijc, de welcke op dien tijt te Ghent was, ende namen daer ·xvij· half haken, twee halfslanghen ende buscruut, bedden ende andersins, ende lieten op 't casteel ·xx· versche ghesellen ende reisden weder wech ende met hemlieden de ·x· ghesellen dieder van te vooren op gheleghen hadden. Item, tot alle plaetsen daer dit volc van wapenen passerende was, daer was dlantvolc seer vervaert, ende brochten veele van hare beste goede ter stedewaert naer Ghent, som te scipe, som te waghene, som te peerde, ende sommeghe [p. 155] gheladen up haren hals, dwelc deerlic ende compasselic om sien was. Item, die van Ghent sonden ute t' allen plaetsen ende prochien waert byaldien dat hemlieden eenich overlast quame van volcke, dat sy de clocke slaen sauden, ende in contrarien van dien dede Arent Luutins alle de prochien duere van der coninghinne weghe bevel dat se an de clocke niet comen en sauden, ende bracht also dit voorseide volcke duere tot Gavere. Item, ten selven daghe als dit ghesciede, Ewein van Vaernewijc te Ghent sijnde, als voorseyt es, die volchde an de stede van Ghent om te hebbene acte van der stede weghe dat so wies hy ghedaen hadde, dat hem 't selve 't ghemeente geheel ende al androuch, ende de tydinghe te Ghent commende dat dit volc up 't casteel commen was, soo wert de stede geheel in roere, ende daer waren eeneghe quaetwilleghe die desen Ewein van Vaernewijc vonden in de Veltstrate, ende waren hem betydende van der voorseyder sake, hem ansegghende dat hy een verrader was, ende moeste sijn lijf solveren ofte hy sauder ghebleven hebben, ende dus was de stede in grooter beroerte als datter vele waren die van stonden aen wilden naer Gavere trecken; maer binnen den zelven avond quam de tydinghe dat se afghetrocken waren, als 't voorseit es, daer by dat volc eendeels cesseerde ende stilde. Item, ten voorseiden daghe was op den Colatiesoldere eenen brief ghelesen die de hoochbailliu ghescreven hadde aen scepenen van Ghent, inhaudende als datter lieden binnen Ghent waren die daghelicx in 't Scepenhuus ende ooc achter straten maecten veel segghinghe van der prevelegien, [p. 156] ende waren nochtans de ghene die daghelicx ghemeenscip maecten met eeneghe fugityven deser stede, ten anderen als dat hy hem niet verwonderen en mochte van synen vertrecken; want hy seer curts voor sijn vertrecken, was van eenighe persoonen soo toeghesproken als dat hy niet en saude willen om half sijn goet noch eens in sulcke vreesen sijn; screef ooc overe als dat hy der stede van Ghent, in 't hof sijnde, meer profijts doen saude dan oft hy binnen der stede van Ghent bleven ware. Item, den xxen in Octobre was by eeneghe van Ghent [te weten als hooftman eenen Jan Debbaut met zyne complicen. (Pr. Ar.B.)] ghehaelt te Semmersake uut der kerken vier tonnen met buspoere. Item, den xxien in Octobre beghonst men de ghevanghenen in 't Chausselet te examineren met woorden; maer daer en quam noch anders niet af. Item, den xxiijen in Octobre trocken eenighe ghedeputeerden van Ghent naer Gavere om te wetene oft die van den casteele niet en sauden willen restituweren Ewein Vaernewijc 't ghuent dat se hem ghenomen hadden, ende wisten zy van hemlieden iemant van den voornoemden Ewein te beclaghene, hy was poorter van Ghent, dat sy hem sauden bespreken tot sijnder poorte, daer hy te rechte stont; maer en waren van gheenen sinne 't goet over te ghevene voor dat se bevel hadden van meghenadeghe vrauwe de coninghinne. Item, den xxiiijen in Octobre trocken eenighe ghedeputerden uut Ghent naer Audenaerde, om noch breeder informatie te hebbene van Jacop van Quickelberghe, ter causen van den ghevanghenen. Item, op Sente Simoen- ende Sente Judenavont, op eenen [p. 157] Maendagh trocken uut Ghent twee waghenen met ghedeputeerden naer Curterijcke, ter causen daer waren commissarissen te voren uten hove commen, ende wilden van der stede weten weder sy met Ghent waren oft met den keysere, daer op dat die van Curterijcke andwoorden: ‘Zy waren met Ghent ende met den keyzere.’ - ‘Neen, seyden de commissarissen, ghy moet andwoorde gheven met d'een of met d'andere.’ Daer op dat se dach van rade namen. Item, daer was een bevel ghedaen te Tielt, ende den vijf roen van diere, dat elc sijn poortie van der settinghe dies questie es bringhen saude te Curterijcke, in 't Casselryehuus, t' eenen ghenoemden daghe ofte men saude huerelieder persoonen ende huerlieder goet executeren daer voren. Item, den xxixen in Octobre, des morghens ten vier ueren, quam de messagier van Curterijke te Ghent, ende reet ten ·x· ueren weder naer Curterijcke by syne meesters die noch te Curterijcke waren. Item, binnen der selver nacht zoo waren die van der weverye ende veel van der wake, die de wake hielden in de huusen van harer nerringhen, by d'een den anderen commen, ende begheerden an elcanderen dat se ghelijc trecken sauden voor 't Scepenhuus, ende van daer niet sceedene voor dat justicie ghedaen sijn soude over de ghuene die ghevanghen waren; maer also God wilde de sake en hadde gheenen voortganc. Item, scepenen dit verhoorende, deden voor den noene bringhen ter exame Lauwereis Everdey ende Lievin Donaes, present de ·liij· dekenen, de notabele van der poorterye ende de gheswoorenen van der weverye, ende worden gheexamineert met woorden, maer niet ghepijnt; ende dit ghe-[p. 158] duerde tot den vier ueren van de achternoene, ende men saude se uutbrenghen sonder pynen; maer de roere was soo groot onder 't ghemeente, dat scepenen 't selve ghewaer wierden ende deden doen Lauwereis Everdey ter banc leggen; maer hy en kende van gheene saecken die men hem anseyde; nochtans Lievin Donaes, verclaerde dat overdraeghen van den consente in 't jaer ·xxxvj· ghesloten ende gheacordeert was by scepenen van beede de bancken, ten welcken tyde dat hy Lievin Donaes voorscepenen van Gedeelde was, ende hy Lauwereis Everdey voorseit een van synen medeghesellen. Item, den xxxen in October quam binnen Ghent de grave van Rues, ende was inne ghehaelt by mynen heere den onderbailliu met synen hallebaerdiers, ende dese heere van Rues was seer curts daer te voren commen uut Spangien van der K.M., ende bracht brieven met hem van den keysere, inhaudende hoe de keysere verstaen hadde hoe dat die van Ghent veel nieuwicheden ende wonderlicke saken voort ghestelt hadden. Item, den laetsten Octobre vergaderden op den Colatiesoldere, eerst scepenen van beede de bancken, de notabele van der poorterye, alle de dekenen ende ghesworenen van der weverye, ende groote menichte van der ghemeente, daer dat minheere van Rues quam, de welcke vertoochte, eerst mondelinghe, dat hy de ghene was die de stede van Ghent alle eere ende vrienscip doen wilde die hem moghelic ware; maer seyde dat de keysere seer verstoort was op die van Ghent, zulc als hy in syne brieven screef diere tot viere ofte vyve waren; maer midts dat se alle in walsche waren ende seer quaet om den ghemeente te verstane, soo begheerde [p. 159] minheere de hueverdekin dat men se translateren saude in vlaemsche, daer inne dat minheere van Rues consenteerde. [Biddende zeer hertelick de ghemeente dat elc saude willen laten zijn vergaderinghe in de huusen ende scheeden, latende der justicie ghewerden, alle zaken sauden wel payselick ende ten goede effecte ghebrocht werden, ende dat hy hoopte ende meende zoo vele te doene dat hy der M. wel paysieren saude. (Pr. Ar.B.)] Item, binnen den selven daeghe quamen onse ghedeputerde t'huus die te Curterijcke gheweest hadden, ende tsachternoens vertoochdense voor scepenen ende de ghemeente wat se ghebesoengiert hadden. Item, te Curterijcke commende, waren de commissarissen van den hove wech ende hadden ghelaten minheere van Huele ende minheere van Poucke in huerlieder stede, sonder commissie; maer mondelinghe ghelast, waer by dat die van Ghent huerelieder last niet en ontdecten; maer brochten mede wederomme gheseghelt alsoo sy dat mede droughen; maer brochten mede in ghescrifte zulc als meester Cornelis Roese, pensionaris van der stede in 't jaer ·xxxvj· van der stede van Curterijcke ende eeneghe scepenen van den voornoemden jare verkent, daer se wel gheexamineert waren op 't Scepenhuus, ter presentie van den ghedeputeerden van Ghent, ende 't verkennen van hemlieden was ghenouch ghelijc Lievin Donaes verkent hadde, als dat die van Ghent mevrauwe de coninghinne overdroughen haer gheconsenteert te syne by die van Ghent volc te doene naer transpoort, ende die selve te betalene also meester Cornelis Roese vertoochde by eenen registere, die hy hilt, daer inne dat hy alle saken in ghescrifte ghestelt hadde, daer [p. 160] over dat hy gheweest hadde, daer uut dat de ghedeputeerden copye mede brochten. Item, op Sente Simon- ende Sente Judendach dede de coninginne ghebieden te Deinze ende van ghelyke te Moerbeke ende in meer andere plaetsen, waer 't dat er volc van wapenen quame, dat men die met paeyse saude laten passeren, ende by aldien dat se wel betaelden, ende datte op seer groote pyne; ende van ghelijcken dede men een ghebot dat niemant sijn goet vluchten en saude op ghelyke pyne. Item, den iiijen in Novembre was, uut laste van de comisen der stede van Ghent, den ghemeente te kennen ghegheven, by colatien, dat men saude laten verpachten alle de assysen, also sy van auts tyden ende 't jaer voorleden gegaen hadden, om den last van der stede mede te betalene ende alle onversiene costen die de stede daghelicx anquam ende ghescepen was daechelicx meer toe te commene; want men ten selven tyde alle ghereescepe maecte als van plancken om 't onderhaut van den watere in 't Cuupgat, ter Turrepoorte ende elders, ende ooc de angienen ter vestene te legghene, om de stede te deffenderene, waer 't by aldien dat men haer eeneghen oploop dede; ende ooc deden de comisen maken eene stercte ten Dryemuelenen, die men noemde Creesens-casteel. Item, in welcke voornoemde colatie ghesloten was dat men alle assysen ontfanghen ende innen saude by den commissen, also zy in 't jaer voorleden te pachte ghestaen hadden, uutghedaen den wijn die onder de zes grooten galt, ende sal maer gheven twalef myten van den stoepe, ende die ghelt vj grooten, ende daer boven eenen halven stuvere van den stoepe. Item, keyte ende clauwaers xij grooten van [p. 161] der tonne, de crabbelere ·vj· grooten van der tonne, 't pontghelt de inghesetene danof quyte, ende de vremde also zy van auts tyde ghegheven hebben; dit was ghesloten by die van den nerringhen onder elcanderen. Item, die van der weveryen hadden ooc in de Bogaerde haerlieder andwoorde zeer properlic ghemaect ende begonsten elc t' huuswaert te gane. Item, voor den Jacopynen rees groot discoort, ende dat ute dien dat ter colatie by trompetslaghe gheroupen waren alle de haechpoorters heerlic huus haudende, met huerlieder ghetraude gheselscipe, ·xx· jaer aut sijnde, ende daer boven, de selve commende ten Jacopynen met grooter menichte hemlieden wert daer den name ghegheven Creessins, ende midts der groote menichte men wilde se niet alle in laten. Item, het es ooc te wetene dat die van der wet ghelast hadden den dekenen dat, als sy vergadert sijn sauden, dat sy senden sauden t'huerlieder assistentie uut elcker nerringhe vier persoonen om de voorseide Creessins te wederstane, dwelc een quaet avys was; want vele nerringhen hadden hare mannen ghesonden by heere ende wet, ende die also commende voor den Jacopynen, ende de sciplieden, vleeschauwers ende viscoopers ende de d'yssuwers van der stede, soo had daer bynaer al qualic vergaen; want daer waren commen eenighe uut der Bogaerde van der weverye, ende seyden tot die haechpoorters die voor de Jacopynen stonden: ‘Creessin Creessin! al syde hier versteken compt by ons lieden, wy sullen ulieden verheffen!’ Ende sauden aldus vergaderinghe gaen maken hebben in de Bogaerde; maer 't wert by tusschensprekene van goeden mannen belet, ende wart soo verre [p. 162] ghedaen naer de noene als dat men alle de haechpoorters saude laten commen naer de noene ten Jacopynen binnen, ende elcke prochie apaert van elcanderen. Item, aldus was 't wel neghen ueren in den avont eer men de andwoorde by scepenen overbrochte. Item, eeneghe van desen uut quaden gheeste gaven oppe dat men gheen inninghe van den assysen doen en saude ende dat men de wercclocke niet luden en saude, ende dat niemant gheenderande nerringhe doen en saude voor dat de beschuldeghe ghecorrigiert sijn sauden, ende de onschuldighe ontsleghen; dit was de antwoorde van die van der poorterye ende brochten 't sulc over; want sy van den Creessins vermenicht waren. Item, die van der weveryen, midts der beroerte van den Creessins voor de Jacopynen, veranderden haerlieder eerste slot, dwelc properlic ghestelt was, ende brochten over ende accordeerden met der antwoorde van die van der poorterye. Item, 's anderdaechs, dwelc was den vijfsten in November, doe en luudde de wercclocke niet, ende eenighe quaedwillende ginghen in cloosters ende in ander goeder lieden huusen, ende seyden: ‘Gheeft ons t'etene; want ons werc es ons verboden, ende wy moeten leven.’ Ende onder 't dexsel van dien saude binnen Ghent veel quaets ghebeurt hebben, alsoo 't ooc begonste. Item, die van der wet ende ander goede mannen van der stede dit aenmerkende, deden soo verre als dat de drye leden van der stede vergaderden des donderdachs in manieren van colatien, om een eendrachtelic slot te makene, ende die van nerringhen bleven by haerlieder eerste antwoorde, also die voorseyt es van der assyse, ende die van der poorterye ende [p. 163] weverye volchden de selve andwoorde, soo dat de drye leden accordeerden, soo dat men de wercclocke luuden saude. Item, in dese voorseide colatie begeerden die van der weveryen dat men met den seghele van Sent Jan beseghelen saude een contract dat eeneghe van den selven ambachte ghemaect hadden; maer was by ghemeenen voeyse ontseit; midts dat der hoocheit van der M. te naer ginc; maer was in de selve colatie ghesloten, eer men eenighe assysen ontfanghen saude, een contract dat men seghelen saude en dat men heet 't Contract van den Makelers, sulc als hier naer volcht van woorde te woorde: ‘Alvoren gheven wy te kennen den lede van den ambachte van der weverye hoe dat wy by den lede van nerringhen ghesloten ende gheaccordeert hebben nu ende in der eeuwicheit goet, vast, gestandich ende van weerden te hauden, ten eeuweghen daghe, voor ons ende onse naercommers soo wel voor den leden van den ambachte als voor onse suppoosten van nerringhen, versouckende an de lieden van den ambachte 't selve hemlieden te verobligierende ende verbindene ter bewaernesse van den ghemeenen bucke van der stede, so wel van den ambachte als van der nerringhen, op dat nu ende t'eeuweghen daghe t'elcken dache van de Keur van sijnder neeringhe, ende in daghe van de Keur van den ambachte uutghelesen worde ten anhoorene van den nieuwen eede, dat sy dit in memento oft ghedinckenesse moghen hauden, omme dit te bet in haerlieder jaerschare van weerden mach wesen, indien dat noot es te wetene. In dese jaerschare ofte in toecommende tyden soo wanneer openinghe ghedaen sal werden ten Soldere, omme te hebbene een slot van colatien dat alsdan de nerringhen haerlieder [p. 164] slot bringhen ten Colatiesoldere, ende de gheswoorenen van den ambachte met haren vijf nerringhen ooc huerlieder slot bringhen in de Wetteeamere, ende dat elc sijn slot maken sal naer de aude costume, de dekenen also sy ghecostumeert sijn, ende de gheswoorenen van den ambachte metten vijf nerringhen van ghelijcken, soo sy ghecostumeert sijn, nemaer als dan elc apaert sijn slot heeft ghemaect, soo sullen de dekenen van nerringhen gaen op den Vinderyesoldere, ende aldaer sullen by hemlieden commen de gheswoorenen van den ambachte met den vijf nerringhen, ende aldaer commende sal men lesen hooghe ende overluut al sulc een slot als daer ghemaect es by synen geheelen ghemeente, ende sijn daer eeneghe artyclen bevonden by den nerringhen overbrocht nut ende ydone sijnde voor 't gheel ghemeente ende naer 't recht van onsen prevelegien sullen die van den ambachte van der weverye de selve artyclen van den lede van nerringhen stellen in huerlieder andwoorde; ende van ghelijcken sijnder eeneghe overbrocht by den lede van den weverye, so sullen die van nerringhen de selve stellen in huerlieder andwoorde, ende also schepenen andraghen naer d'aude costume, op dat nu ende ten eeuweghen daghe onse stede te bet mach wesen gheregiert, ende onse prevelegien onderhauden in der eeuwicheit. Item, voort dat iemant sprake voor onse stede, lant ofte prevelegien, in 't profyte van 't gheel ghemeente, ende ofte iemant ware die dus sprake ofte ghesproken hadde, 't sy aerme ofte rijcke, so dat men hem daer by name in acten van vangenesse ofte daer by wilde bringhen ten banne ofte andersins, soo verbinden hem dekens ende ghesworenen van nerringhen die nu sijn ende alle jare ancommen sullen, op haerlieder trauwe ende eet, ende van [p. 165] ghelyken de gheswoorenen van den ambachte met de vijf nerringhen, die nu sijn ende alle jaren ancommen sullen, van stonden an ende sonder delaey, te vergaderen haer ghemeen supposten van nerringhen ende de gheswoorenen van den ambachte van der weveryen met de vijf nerringhen, haerlieder supposten, in haerlieder huusen, ende daer te nemene deliberatie van rade te proposte dat onse medebroedere in acten van vanghenesse ofte voor justicien ontboden, ende dat bevindende dat niet anders dan voor uerbaer ende 't recht van onsen prevelegien, sonder daeromme ghestelt t'hebbene riguer ofte ghewelt jeghens den heere, ghesaemdelic hem dan uut te heesschene ofte bytestane voor ons recht te sprekene, sonder van elcanderen te sceedene in eenegher manieren, op dat men van nu voortsan de ghene die voor ons recht spreken ofte voor de welvaert van der gheheelder ghemeente te min zaude bringhen in acten van vanghenessen ofte ten banne, alsoo 't in voorleden tyden ghedaen heeft, ende op dat ditte nu ende t'eeuweghen daghen ghetrauwelic onderhauden saude mooghen wesen, soo hebben wy in elcke nerringhe eene ghelyke copye ende eene onder 't ambacht, beseghelt met elcanders seghele van sijnder neerynghe ende met den seghele van den ambachte daer onder uuthanghende.’ Item, ten selven daghe als dese collatie ghehauden was, so was er te Dendermonde een man ghehuert by eeneghe quaetwilleghe, ende bracht de tydinghe alomme op 't lant tusschen Dendermonde ende Ghent, als dat quamen x oft xije lieden van oorloghen, daer in 't lantvolc alomme seer beroert waren. Dees man aldus commende met deser tydinghe te Stuvenberghe, wert daer ghevanghen ende [p. 166] was binnen Ghent brocht te vier ueren naer de noene, ende terstont van scepenen gheexamineert ende daer naer gheleedt in 't Chausselet. Item, binnen der selver nacht wert ghevanghen meestere Gillis de Wilde, de vijfste scepene van de Keur; want men hem betyghende was dat hy 't contract van der weverye ghemaect hadde, dwelc men niet seghelen en wilde, omdat der K.M. te naer ginc. Item, op Sente Martinsdach was binnen Ghent gheboden processie te draghene, elc in sijn kercke, ende dat omme te biddene voor de K.M.; want te Ghent sekere tydinghe commen was dat de keyser gheporrent was uut Spaengien, om te commen naer dese landen duer Vranckerijcke. Item, meestere Gillis de Wilde ghevanghen sijnde, beghonsten die van der weverye verghaderinghe te makene als dat hy daerby ontsleghen was; maer hy wert gheseyt uut der collegie van scepenen. Item, daer waren binnen Ghent drye ghedeputeerden ghecoren om te treckene by Mynenheere van Rues, te Curterijcke, te wetene: van der poorterye meestere Damiaen van Vissenaken, van nerringhen meestere Lievin Hepscaep, ende van der weverye Joos van der Haghen. Item, den xven in Novembre was by der wet van Ghent ghecondempneert ghegheesselt te syne, rondomme de Vismaert, eenen man van Dendermonde, de welcke inbrocht was ten daghe van der colatie, als voorseit es. Item, den xxjen in Novembre was by der wet van Ghent ontsleghen Lievin Donaes ende alle de scepenen van de Keur ende van Gedeelde die in de wet gheseten hadden in 't jaer xvcxxxvj; maer moesten seker ende borghe stellen dat [p. 167] se in drye maenden uut der stede niet reysen en sauden; maer Lauwereis Everdey was ghewijst te vallen op eenen knie ende te bidden der wet uter name van der K.M. vergheffenesse, ende dat omme dat hy scepenen van Gedeelde sijnde in 't jaer xxxvj, ende was in 't voornoemde jaer lydende voor 't Beelfroet, by nachte, ende hoorde seer cloppen ende sach groot lucht in het secreet van der stede, midts dat het by nachte was, ende en hadde 't niet ter kennesse brocht, ende moeste alle sijn steencosten betalen. Item, ten desen tyden was uut Ghent ghereyst naer Bruusele eenen Lowijs......... die men heet capitein Catkin, ende naer dat hy binnen Bruusel ghesien was in 't hof ofte daer ontrent, so en coste men niet ghesien noch vernemen waer hy ghevaren was; maer men presumeerde, midts dat hy hem in vele feyten voorbarich maecte, dat hy heymelic mochte ghejusticiert wesen oft in vanghenessen ghehauden; want eeneghe uut Ghent reysende, worden anghesproken van den soverein ofte syne dienaers, daer se om haer afferren reysende waren, ende vraechden ooc seer stiptelic naer haren name ende toename. Item, den vijen in Decembre ontboot de hueverdeken by hem eeneghe dekenen ende sonderlinghe de dekins van nerringhen die noch uut haerlieder huusen niet ghesceeden en waren ende noch de wake hilden, daer hy hemlieden vraechde, uut laste vander wet, waeromme dat se noch de wake hilden ende uut haerlieder huusen niet sceeden en wilden, ende hadden gheerne gheweten wie de principaelste daer af waren, daer dat vele woorden daerom ghebuerden, ende sonderlinghe seyden de dekins als dat sy wel verstaen hadden an haerlieder suppoosten, als dat se van gheenen [p. 168] sinne en waren van sceedene, voor dat alle sloten van collatien volcommen sauden sijn, die moghelic waren te vulcommene. Item, te desen causen dede de hueverdeken op den ixen in Decembre vergaderen alle de dekenen, elc met twee gheswoorenen op den Colatiesoldere, ende in den eersten was daer vertoocht by mynen heere den hueverdeken hoe dat alle de prevelegien ghecopieert waren, ende wat dat men voort meer mede ghedaen wilde hebben; daer waren eeneghe dekenen die wildense gheprent hebben, andere begheerden dat men registers maken saude van alle de prevelegien alleens ludende; maer emmers de principale andworde was als dat de dekenen wilden huerlieder ghemeene supposten vraghen. Item, daer was gheseyt dat men sonder eenich delaey eenen bode uutsenden saude ten coste van der stede, ende dat die so verre reysen saude tot dat hy den keysere met den ooghen in persone ghesien hadde, ende bringhen daer af goede certificatie. Item, ten selven tyde waren op den Colatiesoldere ghelesen alle de sloten van colatien, ende daer waren eeneghe artyclen ghelesen, de welcke minheeren van der wet deden verclaren dat se niet mueghelic en waren om te vulcommene. Item, hier af moesten de dekenen andwoorde bringhen op den xven in Decembre; maer 't ghemeen overeendraghen was als dat se niewers af andwoorde gheven en wilden voor dat de drye leden van der stede vergaert sijn sauden in colatien. Item, ten selven xven daghe was by vonnesse van scepenen ghewijst ter exame oft tortuere Lievin van Boven, die ontfangher van der Issuwe gheweest hadde in 't jaer xvc xxxvj. |
Item, den 17de oktober waren alle de gezworene van de weverij veranderd gelijk men plag te Pasen en terzelfder dag waren weer alle de dekens vergaderd op de Collatie zolder ten verzoek van Ewein van Vaernewijck, hoofdman van het landvolk dat voor Gavere lag en verzocht dat hem die van Gent akte verlenen zouden van het beleg en dat ze hem in hetzelfde aandroegen, waarin dat heer en wet niet consenteren wilden. Item, de voornoemde dekens begeerden een brief op 't kasteel gezonden t' hebben; maar de hoog baljuw en de wet en wilden de brief niet openbreken. Item, wat hier tevoren leiden die van Gent zes gezellen op 't kasteel te Ooidonk, te weten: meester Griffoen Bogaert, Philips Sersanders, fs Jooris, en meer andere. [pagina 153] Item, op Sint Lucas dag de 18de oktober ’s morgens trok de hoog baljuw uit Gent naar Mechelen en liet alzo de stad van Gent, waarom dat er groot murmelen kwam onder ’t volk. Item, terzelfder dag werd vermaakt de deken van de weverij; Joos van der Haghen, deken, was verlaten en Philips van den Bossche werd deken van het ambacht van de weverij en Denijs van Boven, de knaap van de ambacht, werd ook verlaten, daar werd knaap gemaakt een Jan Sent, en mits dat hij lezen noch schrijven kon werd weer verlaten, en in zijn plaats werd gesteld Gheerof de Scuutere. Item, op terzelfder 18de dag in 't Sausselet Jan Van Waesberghe, was gestorven en was 's anderdaags op een zondag gedragen naar zijn huis om ter aarde te doen waarom dat groot gerucht rees onder ’t volk en terzelfder dag kwam tegen de avond grote menigte van jonge ongenoegen lieden kloppen en roepen en krijsen voor de deur van Schepenen kamer en elders: ‘Waarom dat het lichaam van Jan Waesberghe geen justitie over gedaan was!’ Schepenen dit hoorden en zagen lieten het dode lichaam weer brengen in 't Sausselet. Item, de 19de oktober hield men collatie om te weten wat men met het dode lichaam die overleden was doen wilde en ’t overeen dragen was dat ze hem droegen in de wet, alzo ze dat verstonden, en werd binnen dezelfde achter noen begraven in Sint Nicolaas kerk. Item, terzelfder collatie waren weer veel nieuwe artikelen ][p. 154] gesloten, onder andere dat alle diegene die enige sterkte van de stad gebroken hadden als aan de veste, bolwerken en anderszins zoals Jan de Grutere gebroken had ’t bolwerk buiten de Waalpoort te Vaernewijc en Joris van Crombrugghe die de barbelkansels geweerd en afgebroken had toen hij ontvanger was tussen der Peterceliepoort en de Huiverpoort en wie in zulke en gelijke zaken beschuldigd was dat hij dat zou doen maken op zijn kosten. Item, dat schepenen corrigeren zouden al diegene die onbehoorlijk riepen en krijsten op schepenen en andere contrarie reden en recht van justitie. Item, dat de onder baljuw de officie bedienen zou alleen of de hoog baljuw in de stad was waartoe toe dat men hem presenteerde 12 hellebaardiers tot zijn assistentie op kosten van de stad. Item, terzelfder dag kwam de tijding dat omtrent de stad van Niehove gezien was veel oorlogsvolk wat waar was; want ze passeerden door het land van Aalst tot Gavere op ’t kasteel zonder iemand te misdoen; maar toen ze op het kasteel waren kwamen ze ten huize van Ewein van Vaernewijc die op die tijd te Gent was, en namen daar 17 half haken, twee half slangen en buskruit, bedden en anderszins en lieten op 't kasteel ·20 verse gezellen en reisden weer weg en met ze de 10 gezellen die er van tevoren op gelegen hadden. Item, tot alle plaatsen daar dit wapenvolk passeerde daar was het landvolk zeer bang en brachten veel van hun beste goed ter stad naar Gent, soms te schip en soms te wagen, soms te paard en sommige [p. 155] geladen op hun hals, wat deerlijk en medelijdend om te zien was. Item, die van Gent zonden uit te alle plaatsen en parochies waar het bij al dien dat ze enig overlast kwam van volk dat ze de klok zouden slaan en in contrarie van dien deed Arent Luutins alle parochies door vanwege de koningin bevel dat ze aan de klok niet komen zouden en bracht alzo dit voorzegde volk door tot Gavere. Item, terzelfder dag toen dit geschiedde en Ewein van Vaernewijc die te Gent was, als voorzegt is, die vroeg aan de stad van Gent om te hebben acte vanwege de stad dat zo wat hij gedaan had dat hem in hetzelfde 't gemeente geheel en al aandroeg en de tijding kwam te Gent dat dit volk op 't kasteel gekomen was zo werd de stad geheel in oproer en daar waren enige kwaadwilligen die deze Ewein van Vaernewijc vonden in de Veldstraat en waren hem aanzeggen van de voorzegde zaak hem en zeiden en dat hij een verrader was en moest zijn lijf redden of hij zou er gebleven hebben en dus was de stad in grote beroerte als dat er vele waren die van stonden aan wilden naar Gavere trekken; maar binnen dezelfde avond kwam de tijding dat ze afgetrokken waren, als ’t voorzegt is, waarbij dat volk eensdeels minderde en stilde. Item, ten voorzegde dag was op den Collatie zolder een brief gelezen die de hoog baljuw geschreven had aan schepenen van Gent die inhield als dat er lieden binnen Gent waren die dagelijks in 't Schepenhuis en ook achter straten maakten veel zeggen van der privilegies [pagina 156] en waren nochtans diegene die dagelijks gemeenschap maakten met enige vluchtelingen van deze stad, ten anderen als dat hij hem niet verwonderen mocht van zijn vertrek; want hij was zeer kort voor zijn vertrek van enige personen zo toe gesproken als dat hij niet zou willen om half zijn goed noch eens in zulke vrees te zijn; schreef ook over als dat hij de stad van Gent, in het hof was, doen zou dan of hij binnen de stad van Gent gebleven was. Item, de 20ste oktober was bij enige van Gent [te weten als hoofdman een Jan Debbaut met zijn complicen. (Pr. Ar.B.)] gehaald te Semmersake uit de kerk vier tonnen met buskruit poeder. Item, de21ste oktober begon men de gevangenen in 't Chausselet te examineren met woorden; maar daar kwam noch anders niet af. Item, de 23ste oktober trokken enige gedeputeerden van Gent naar Gavere om te weten of die van het kasteel niet en zouden willen restitueren Ewein Vaernewijc 'hetgeen dat ze van hem genomen hadden en wisten ze van hen iemand van de voornoemde Ewein te beklagen, hij was poorter van Gent, dat ze hem zouden bespreken tot zijn poort daar hij terecht stond; maar waren van geen zin 't goed over te geven voor dat ze bevel hadden van mijn genadige vrouwe de koningin. Item, de 24ste oktober trokken enige gedeputeerden uit Gent naar Oudenaarde om noch breder informatie te hebben van Jacop van Quickelberghe, ter oorzaak van de gevangenen. Item, op Sint Simon- en Sint Jude avond op een [pagina 157] maandag trokken uit Gent twee wagens met gedeputeerden naar Kortrijk ter oorzaak daar waren commissarissen tevoren uit de hof gekomen en wilden van de stad weten weder ze met Gent waren of met de keizer waarop dat die van Kortrijk antwoorden: ‘Ze waren met Gent en met de keizer.’ - ‘Neen, zeiden de commissarissen, ge moet antwoord geven met d' een of met d' andere.’ Waarop dat ze die dag raad namen. Item, daar was een bevel gedaan te Tielt en de vijf roep van die dat elk zijn portie van de zetting van die kwestie brengen zou te Kortrijk in het Kasselrij huis op een genoemde dag of men zou die personen en hun goed executeren daarvoor. Item, de 29ste oktober ’s morgens te vier uur kwam de messagier van Kortrijk te Gent, en reed te 10 uur weer naar Kortrijk bij zijn meesters die noch te Kortrijk waren. Item, binnen dezelfde nacht zo waren die van der weverij en veel van de waken die de waak hielden in de huizen van hun nering en de een bij de andere gekomen en begeerden van elkaar dat ze gelijk trekken zouden voor het Schepenhuis en vandaar niet scheiden voor dat justitie gedaan zou zijn over diegene die gevangen waren; maar alzo God wilde de zaak had geen voortgang. Item, schepenen dit hoorden deden voor den noen brengen ter examen Lauwereis Everdey en Lievin Donaes, present de 53 dekens, de notabele van der poorters en de gezworenen van der weverij en werden geëxamineerd met woorden, maar niet gepijnigd; en dit duurde [pagina 158] tot de vier uren van de achter noen en men zou ze uitbrengen zonder pijn; maar de roep was zo groot onder 't gemeente dat schepenen in hetzelfde gewaar werden en deden toen Lauwereis Everdey ter bank leggen; maar hij bekende van geen zaken die men hem aanlegde; nochtans Lievin Donaes, verklaarde dat overdragen van de consent in ’t jaar 36 besloten en geaccordeerd was bij schepenen van beide de banken, ten welke tijd dat hij Lievin Donaes voorschepenen van Gedeelde was en hij Lauwereis Everdey voorzegt een van zijn metgezellen. Item, de 30ste oktober kwam binnen Gent de graaf van Rues en was ingehaald bij mijn heer de onder baljuw met zijn hellebaardiers en deze heer van Rues was zeer kort daar tevoren uit Spanje gekomen van de Koninklijke Majesteit en bracht brieven met hem van de keizer die inhielden dat de keizer verstaan had hoe dat die van Gent veel nieuwigheden en wonderlijke zaken voort gesteld hadden. Item, de laatste oktober vergaderden op de Collatie zolder eerst schepenen van beide de banken, de notabele van de poorters, alle de dekens en gezworenen van de weverij en grote menigte van de gemeente daar dat mijnheer van Rues kwam die betoonde en eerst mondelingh dat hij diegene was die de stad van Gent alle eer en vriendschap doen wilde die hem mogelijk was; maar zei dat de keizer zeer verstoord was op die van Gent, zulks als hij in zijn brief schreef waarvan er tot vier of vijf waren; maar mits dat z alle in Waals waren en zeer kwaad voor de gemeente te verstaan zo begeerde [pagina 159] Mijnheer de over dat men het vertalen zou in het Vlaams waarin dat mijnheer translateren van Rues consenteerde. [Bad zeer hartelijk de gemeente dat elk zou willen laten zijn vergadering in de huizen en scheiden, laat de justitie geworden, alle zaken zouden wel vredig en ten goede effect gebracht worden en dat hij hoopte en meende zo veel te doen dat hij Majesteit wel plezieren zou. (Pr. Ar.B.)] Item, binnen dezelfde dag kwamen onze gedeputeerde thuis die te Kortrijk geweest hadden, en te achter noen toonde ze voor schepenen en de gemeente wat ze gedaan hadden. Item, te Kortrijk gekomen waren de commissarissen van de hof weg en hadden gelaten mijnheer van Huele en mijnheer van Poucke in hun plaats zonder commissie; maar mondeling belast, waarbij dat die van Gent hun last niet en ontdekten; maar brachten het mee wederom bezegeld alzo ze dat mee droegen; maar brachten mee in geschrift zulk als meester Cornelis Roese, pensionaris van de stad in 't jaar 36 van de stad van Kortrijk en enige schepenen van het voornoemde jaar verkent daar ze goed geëxamineerd waren op 't Schepenhuis ter presentie van de gedeputeerden van Gent en 't verkennen van ze was genoeg Lievin Donaes verkent had als dat die van Gent mevrouw de koningin over droegen bij haar geconsenteerd te zijn bij die van Gent volk te doen naar transport en die te betalen alzo meester Cornelis Roese toonde bij een register die hij hield waarin dat hij alle zaken in geschrift gesteld had waarover [pagina 160] dat hij geweest had waaruit dat de gedeputeerden kopie mee brachten. Item, op Sint Simon- en Sint Jude dag deed de koningin gebieden te Deinze en van gelijke te Moerbeke en in meer andere plaatsen waar dat wapenvolk kwam dat men die vredig zou laten passeren en bij al dien dat ze wel betaalden en dat op zeer grote en van gelijke deed men een gebod dat niemand met zijn goed vluchten zou op gelijke boeten. Item, de 4de november was op last van de commissie van de stad van Gent de gemeente te kennen gegeven, bij colatien, dat men zou laten verpachten alle accijnzen alzo ze van oude tijden en 't jaar voorleden gegaan hadden om de last van de stad mee te betalen en alle onvoorziene kosten die de stad dagelijks aankwamen en geschapen was dagelijks meer toe te komen; want men terzelfder tijd alle gereedschap maakte als van planken om het onderhoud van het water in het Kuipgat, de Torenpoort en elders, en ook de machines ter veste te leggen om de stad te verdedigen waarbij ’t al dien dat men er enige oploop deed; en ook deden de commissies maken een sterke ten Drie molens die men noemde Creessins-kasteel. Item, in welke voornoemde collatie besloten was dat men alle accijnzen ontvangen en innen zou bij de commissies alzo ze in 't jaar voorleden te pacht gestaan hadden, uitgezonderd dn wijn die onder de zes groten gold en zal maar geven twaalf mijten van de stoop en die gelden 6 groten en daarboven een halve stuiver van de stoop. Item, keien en klauwaard 12 groten van de ton, de krabbeleer 6 groten van de ton, ’t pond geld de ingezetene dan of kwijt en de vreemde alzo ze van ouds gegeven hebben; dit was besloten bij die van de neringen onder elkaar. Item, die van der weverijen hadden ook in de Boomgaard hun antwoord zeer proper gemaakt en begon elk huiswaarts te gaan. Item, voor den Jakobijnen rees grote tweedracht en dat uit dien dat ter collatie bij trompetslag geroepen waren alle de haagpoorters heerlijk huis hielden met hun getrouwde gezelschap en 20 jaar oud ware n en daarboven kwamen die de Jakobijnen met grote menigte tegemoet en vandaar de naam gegeven van Creessins en mits de grote menigte wilde men ze niet alle in laten. Item, het is ook te weten dat die van der wet gelast hadden de dekens dat als ze vergaderd zijn zouden dat ze zenden zouden tot hun assistentie uit elke nering vier personen om de voorzegde Creessins te weerstaan, wat een slecht advies was; want vele neringen hadden hun mannen gezonden bij heer en wet en die kwamen alzo voor de Jakobijnen en de schippers, vleeshouwers en viskopers en de zuiveraars van de stad zo had daar bijna kwalijk vergaan; want aar waren enige uit de Boomgaard gekomen van de weverij en zeiden tot die haagpoorters die voor de Jakobijnen stonden: ‘Creessin Creessin! al ben je hier verstoken kom bij ons lieden, wij zullen u lieden verheffen!’ en zouden aldus vergadering gaan maken hebben in de Boomgaard; maar ’t werd bij tussenspreken van goede mannen belet en werd zo verre [pagina 162] gedaan na de noen als dat men alle de haagpoorters zou laten komen na de noen ten Jakobijnen binnen en elke parochie apart van elkaar. Item, aldus was 't wel negen uren in de avond eer men het antwoord bij schepenen overgebracht. Item, enige van deze uit een kwade geest gaven op dat men geen inning van de accijnzen doen zouden en dat men de werk klok niet luiden zou en dat niemand geen nering doen zou voor dat de beschuldigde gecorrigeerd zouden zijn en de onschuldigen ontslagen; dit was het antwoord van de poorters en brachten zulks over want ze waren van de Creessins vermengd. Item, die van de weverijen, mits der beroerte van de Creessins voor de Jakobijnen veranderden hun eerste besluit wat proper gesteld was, en brachten over en accordeerden met het antwoord van die van der poorters. Item, 's anderdaags, wat was de 5de november toen luidde de werk klok niet en enige kwaadwilligen gingen in het klooster en in andere goede lieden huizen en zeiden’ ‘Geef ons te eten; want ons werk is ons verboden en wij moeten leven.’ en onder 't deksel van die zou binnen Gent veel kwaads gebeurd hebben, alzo 't ook begon. Item, die van de wet en andere goede mannen van de stad die dit aanmerkten deden zo ver als dat drie leden van de stad vergaderden de donderdag in manieren van colatien om een eendrachtig slot te maken en die van neringen bleven bij hun eerste antwoord alzo die voorzegt is van de accijnzen en die van der poorters en [pagina 163] weverij volgden hetzelfde antwoord zodat de drie leden accordeerden zodat men de werk klok luiden zou. Item, in deze voorzegde collatie begeerden die van de weverijen dat men met de zegel van Sint Jan bezegelen zou een contract dat enige van dat ambacht gemaakt hadden; maar was bij algemeen stem ontzegd; mits dat der hooguit van de Majesteit te na ging; maar was in dezelfde collatie besloten, eer men enige accijnzen ontvangen zou een contract dat men zegelen zou en dat men heet 't Contract van de Makelaars, zulke als hierna volgt van woord tot tot woord: ‘Alvorens geheven wij te kennen de leden van de ambacht van de weverij hoe dat we bij den leden van neringen besloten en geaccordeerd hebben nu en in de eeuwigheid goed, vast, gestadig en van waarde te houden ten eeuwigen dagen voor ons en onze nakomelingen zo wel voor de leden van de ambacht als voor onze suppoosten van neringen, verzoek aan de lieden van de ambacht in hetzelfde zich te verplichten en verbinden ter bewaring van het algemeen gebruik van de stad en zo wel van den ambacht als van der neringen op dat nu en ten eeuwigen dage te elke dag van de Keur van zijn nering en in de dag van de Keur van het ambacht uitgelezen wordt ten aanhoren van de nieuwe eed dat ze dit in memento of gedenkenis mogen houden om dat in hun jaarschaar van waarde mag wezen, indien dat nood is te weten. In deze jaarschaar of in toekomende tijden zo wanneer opening gedaan zal worden ten Zolder om te hebben een slot van colatien dat alsdan de neringen hun [pagina 164] slot brengen ten Collatie zolder en de gezworenen van de ambachten met hun vijf neringen ook hun slot brengen in de wetten kamer en dat elk zijn slot maken zal naar de oude gewoonte, de dekens alzo ze gewoon zijn en de gezworenen van de ambacht met de vijf neringen van dergelijke, zo ze gewoon zijn, nee maar als dan elk apart zijn slot heeft gemaakt zo sullen de dekens van neringen gaan op de Vinder zolder en aldaar zullen bij hen komen de gezworenen van de ambachten met de vijf neringen en als ze daar komen zal men lezen hoog en overluid al slot als daar gemaakt is bij de hele gemeente, en zijn daar enige artikels bevonden bij de neringen overgebracht nut ijdel zijn voor de gehele gemeente en naar het recht van onze privilegies zullen die van den ambacht van de weverij die artikels van de leden van neringen stellen in hun antwoord; en van dergelijke zijn er enige overgebracht bij de leden van de weverij zo zullen die van de beringen die stellen in hun antwoord en als de schepenen aandragen naar het oude gebruik op dat nu en ten eeuwigen dagen onze stad te beter mag wezen geregeerd en onze privilegies onderhouden in de eeuwigheid. Item, voort dat iemand sprak voor onze stad, land of privilegies in profijt van de gehele gemeenten en of er iemand was die dus sprak of gesproken had, hetzij arm of rijk, zodat men hem daar bij naam ik aktes van gevangenis of daarbij wilde brengen te ban of anderszins zo verbinden hem dekens en gezworenen van neringen die nu zijn en alle jaren aankomen zullen op hun trouw en eed en van dergelijke [pagina 165] de gezworenen van de ambachten met de vijf neringen, die nu zijn en alle jaren aankomen zullen van stonden aan en zonder uitstel te vergaderen hun algemene supposten van neringen en de gezworenen van de ambacht van de weverijen met de vijf neringen, hun supposten in hun huizen en daar te nemen deliberatie van raad ten voorstel dat onze medebroeders in akte van gevangenis of voor justitie ontboden en dat bevinden dat niet anders dan voor oorbaar en 't recht van onze privilegie zonder daarom gesteld te verplicht of geweld tegen de heer gezamenlijk hem dan uit te eisen of te bijstaan en voor ons recht te spreken zonder van elkaar te scheiden op enige manieren, op dat men van nu voortaan diegene die voor ons recht spreken of voor de welvaart van de gehele gemeente te min zou brengen ik akte van gevangenis of ten ban alzo 't in voorleden tijden gedaan heeft en op dat dit nu en te eeuwige dagen getrouw onderhouden zou mogen wezen zo hebben we elke nering een gelijke kopie en een onder 't ambacht, bezegelt met elkaars zegel van zijn nering en met het zegel van de ambacht daaronder uit hangt.’ Item, terzelfder dag toen deze collatie gehouden was zo was er te Dendermonde een man gebeurd bij enige kwaadwilligen en bracht de tijding alom op het land tussen Dendermonde en Gent als dat kwamen 10- of 1200 waarin het landvolk zeer bewogen werd. Deze man die aldus kwam met deze tijding te Stuivenberg werd daar gevangen en [pagina 166] was binnen Gent gebracht te vier uur na de noen en terstond van schepenen geëxamineerd en daarna geleid in 't Chausselet. Item, binnen dezelfde nacht werd gevangen meester Gillis de Wilde, de vijfde schepen van de Keur; want men aanteeg dat hij 't contract van de weverij gemaakt had wat men niet zegelen wilde omdat het de Koninklijke Majesteit te na ging. Item, op Sint Martinus dag was binnen Gent geboden processie te dragen en elk in zijn kerk en dat omme te bidden voor de Koninklijke Majesteit, want te Gent was zekere tijding gekomen dat de keizer gepord was uit Spanje om te komen naar deze landen door Frankrijk. Item, meester Gillis de Wilde die gevangen was begonnen die van de weverij vergadering te maken als dat hij daarbij ontslagen was; maar hij werd gezet uit het college van schepenen. Item, daar waren binnen Gent drie gedeputeerden gekozen om te trekken tot mijnheer van Rues te Kortijk te weten: van der poorters meester Damiaen van Vissenaken, van neringen meester Lievin Hepscaep en van de weverij Joos van der Haghen. Item, de 15de november was bij de wet van Gent veroordeeld gegeseld te worden rondom de vismarkt een man van Dendermonde die ingebracht ten dag van de collatie, als voorzegt is. Item, de 21ste november was bij de wet van Gent ontslagen Lievin Donaes en alle schepenen van de Keur en van Gedeelde die in de wet gezeten hadden in 't jaar 1536; maar moesten zekere borgen stellen dat [pagina 167] ze in drie maanden uit de stad niet reizen zouden; maar Lauwereis Everdey was gewezen te vallen op een knie en te bidden de wet uit de naam van de Koninklijke Majesteit vergiffenis en dat omdat hij schepenen van Gedeelde was in 't jaar 36 en was in 't voornoemde jaar lid en voor ’t Belfort bij nacht en hoorde zeer kloppen en zag groot licht in het secreet van de stad mits dat het bij nacht was en had 't niet ter kennis gebracht en moeste alle zijn steen kosten betalen. Item, ten deze tijden was uit Gent gereisd naar Brussel een Lowijs......... die men heet kapitein Catkin en nadat hij binnen Brussel gezien was in 't hof of daar omtrent zo kon men niet zien noch vernemen waar hij gevaren was; maar men veronderstelde mits dat hij zich in vele feiten voorbarig maakte dat hij heimelijk mocht berecht wezen of in gevangenis gehouden; want enige die uit Gent reisden werden aangesproken van de soeverein of zijn dienaars waarom ze daar in hun affaire eis waren en vroeg ook zeer stipt naar hun naam en toenaam. Item, de 7de december ontbood de over deken bij hem enige dekens en vooral de deken van de neringen die noch uit hun huizen niet gescheiden waren en noch de waak hielden waar hij ze vroeg uit last van de wet waarom dat ze noch de waak hielden en uit hun huizen niet scheiden wilden en had graag geweten wie de belangrijkste daarvan waren, waar dat vele woorden daarom gebeurden en vooral zeiden de dekens als dat ze wel verstaan hadden aan hun suppoosten als dat ze van geen [pagina 168] zin waren van scheiden, voor dat alle sloten van collatie volkomen zouden zijn die mogelijk waren te volkomen. Item, te deze oorzaak liet de over deken op de 11de december vergaderen alle de dekens, elk met twee gezworenen op de Collatie zolder en in het eerste was daar betoond bij mijn heer de over deken hoe dat alle privilegies gekopieerd waren en wat dat men voort meer mede gedaan wilde hebben; daar waren enige dekens die wilden ze geprint hebben, andere begeerden dat men registers maken zou van alle de privilegies die alle gelijk luiden; maar immers het principale antwoord was als dat de dekens wilden hen algemene supposten vragen. Item, daar was gezegd dat men zonder enig uitstel een bode uitzenden zou ten koste van de stad en dat die zo ver reizen zou tot dat hij de keizer met de ogen in persoon gezien had en brengen daarvan goede certificatie. Item, terzelfder tijd waren op den Collatie zolder gelezen alle de sloten van collatie en daar waren enige artikelen gelezen die mijnheer van de wet deed verklaren dat ze niet mogelijk waren te volkomen. Item, hiervan moesten de dekens antwoord brengen op de 15de december, maar het algemeen overdragen was als dat ze nergens antwoord op geven wilden voor dat de drie leden van de stad vergaderd zouden zijn in collatie. Item, terzelfder 15de dag was bij vonnis van schepenen gewezen ter examen of kwelling Lievin van Boven die ontvanger van de accijns geweest was in het jaar 1536. |
Zie
Verder: